Ηράκλειο: Εκδηλώσεις Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων
Την Κυριακή 24 Μαΐου θα πραγματοποιηθούν οι εκδηλώσεις μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου.
Το πρόγραμμα που ανακοίνωσε ο Αντιπεριφερειάρχης Ηρακλείου, Νικόλαος Συριγωνάκης, περιλαμβάνει τις εξής τιμητικές δράσεις:
Σημαιοστολισμός: Γενικός σημαιοστολισμός από τις 08:00 το πρωί έως τη δύση του ηλίου.
Φωταγώγηση: Φωταγώγηση όλων των δημόσιων κτιρίων, ΟΤΑ, ΝΠΔΔ και τραπεζών κατά τις βραδινές ώρες.
Αναλυτικό πρόγραμμα
08:00 | Έπαρση Σημαίας: Επίσημη έπαρση της σημαίας στο Μνημείο Ποντιακού Ελληνισμού (στο πάρκο στη συμβολή της Λεωφόρου Κνωσού και Ιωνίας).
10:15 | Επίσημη Δοξολογία: Επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό του Αγίου Τίτου, χοροστατούντος του Σεβασμιότατου Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ.κ. Ευγενίου.Ομιλία: Εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας από την Αντωνία Τσαγκαράκη, επίτιμο μέλος και πρώην πρόεδρο της «Ευξείνου Λέσχης Ποντίων Ν. Ηρακλείου».
11:00 | Τελετή στο Μνημείο: Μετάβαση των αρχών και των πιστών στο Μνημείο Ποντιακού Ελληνισμού για επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων από εκπροσώπους της κυβέρνησης, της βουλής, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των σωμάτων ασφαλείας και ποντιακών σωματείων.
Μέριμνα Ποντίων Κυριών: «Τα αντικείμενα διηγούνται τις ιστορίες των ανθρώπων τους»
Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων, το Σωματείο της Μέριμνας Ποντίων Κυριών Θεσσαλονίκης και η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης συνδιοργανώνουν, την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026 και ώρα 18:30, μια ξεχωριστή εκδήλωση στο χώρο του Μουσείου της Μέριμνας «Κεντώντας τη μνήμη», αφιερωμένη στα αντικείμενα του μουσείου, στην ποντιακή ενδυμασία, στη συλλογική μνήμη και στις προσωπικές ιστορίες που συνοδεύουν τα κειμήλια του παρελθόντος.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο χώρο του Μουσείου (Βασ. Όλγας 107, Θεσσαλονίκη) και θα αναδείξει αυθεντικές φορεσιές και αντικείμενα από τις συλλογές του Μουσείου και της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης, φωτίζοντας πτυχές της καθημερινής ζωής, της αισθητικής και της ιστορικής μνήμης του ποντιακού ελληνισμού.
Ιδιαίτερη θέση στη δράση κατέχουν οι προσωπικές αφηγήσεις ανθρώπων που διατηρούν οικογενειακά κειμήλια και μοιράζονται τις ιστορίες των προγόνων τους μέσα από αυτά. Αντικείμενα και ενδύματα, όπως μια τσόχα από τη Σάντα και μια ζουπούνα από τη Ματσούκα, θα παρουσιαστούν από απογόνους των γυναικών που τα φορούσαν, αναδεικνύοντας τον ζωντανό δεσμό ανάμεσα στο αντικείμενο και τον άνθρωπο που το κληροδότησε.
Παράλληλα, από την Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης θα παρουσιαστούν τεκμήρια και αντικείμενα από το ιστορικό της αρχείο, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας βιωματικής και διαδραστικής εμπειρίας μνήμης και πολιτισμού.
Μέσα από αυτή τη προσέγγιση, το μουσείο αναδεικνύεται όχι μόνο ως χώρος διατήρησης κειμηλίων, αλλά και ως τόπος φιλοξενίας βιωμάτων, οικογενειακών αναμνήσεων και ιδιωτικών συλλογών που συνεχίζουν να αφηγούνται ιστορίες ανθρώπων και τόπων.
Τον συντονισμό της εκδήλωσης θα έχει ο κ. Κωνσταντίνος Στεφανίδης, Διδάκτωρ Θεολογίας και υποψήφιος Διδάκτωρ Αρχαιολογίας.
«Η Ποντιακή δεν είναι μόνο γλώσσα, είναι πολιτισμός και μνήμη»
του Θανάση Αραμπατζή
Με αναφορές στη γλώσσα, την ιστορική μνήμη και τη βαθιά σχέση του Ποντιακού Ελληνισμού με την ορθόδοξη παράδοση πραγματοποιήθηκε χθες το μεσημέρι, στο Επιμελητήριο Λάρισας, η εκδήλωση με τίτλο «Η Ποντιακή Γλώσσα και οι Άγιοι του Πόντου: Παράδοση, Πίστη και Ταυτότητα», που διοργάνωσε ο Μορφωτικός Σύλλογος Ποντίων Φοιτητών και Σπουδαστών Νομού Λάρισας «Το Ροδάφνον».
Η εκδήλωση εντάσσεται στο πλαίσιο των δράσεων για τη συμπλήρωση 20 χρόνων από την ίδρυση του συλλόγου και συγκέντρωσε το ενδιαφέρον μελών της ποντιακής κοινότητας, φοιτητών, εκπροσώπων φορέων και πολιτών της Λάρισας. Τελούσε δε, υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητρόπολης Λαρίσης και Τυρνάβου και του Επιμελητηρίου Λάρισας.
Κεντρικός άξονας της εκδήλωσης ήταν η διατήρηση της ποντιακής ταυτότητας μέσα από τη γλώσσα και την πίστη, δύο στοιχεία που, όπως τονίστηκε επανειλημμένα από τους ομιλητές, λειτούργησαν ιστορικά ως πυλώνες συνοχής και επιβίωσης του Ποντιακού Ελληνισμού.
Ο Γιάννης Ζυρπιάδης, μέλος του συλλόγου, αναφέρθηκε στις δράσεις που διοργανώνονται φέτος με αφορμή τη συμπλήρωση δύο δεκαετιών παρουσίας του συλλόγου στη Λάρισα, σημειώνοντας πως στόχος είναι να διατηρηθεί ζωντανή η ιστορική μνήμη και η πολιτιστική κληρονομιά των Ποντίων. Παράλληλα, υπενθύμισε τις επετειακές εκδηλώσεις που θα ακολουθήσουν μέσα στον Μάιο, μεταξύ αυτών και η καθιερωμένη δράση «Ένα κεράκι στη μνήμη τους», που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου, Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων, στην Κεντρική πλατεία της Λάρισας.
Στο επιστημονικό μέρος της εκδήλωσης, ο διδάκτορας Νεότερης Ιστορίας του Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Θεοδόσης Κυριακίδης ανέπτυξε το θέμα «Ο Χριστιανισμός στον Πόντο: Άγιοι, Μάρτυρες και Νεομάρτυρες», παρουσιάζοντας τη μακραίωνη παρουσία του χριστιανισμού στην περιοχή του Πόντου. Όπως σημείωσε, ο Πόντος υπήρξε μία από τις πρώτες περιοχές όπου εδραιώθηκε ο χριστιανισμός ήδη από τους αποστολικούς χρόνους, με το κήρυγμα των Αποστόλων Ανδρέα και Πέτρου. Αναφέρθηκε ακόμη σε σημαντικές μορφές της ποντιακής εκκλησιαστικής παράδοσης, όπως ο Άγιος Γρηγόριος ο Θαυματουργός, ο Άγιος Ευγένιος, ο Άγιος Θεόδωρος ο Γαβράς και ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης, επισημαίνοντας ότι ο Πόντος «έβγαζε Αγίους σε κάθε ιστορική περίοδο».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στους νεομάρτυρες της Οθωμανικής περιόδου, οι οποίοι, όπως είπε, μαρτύρησαν επειδή αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την πίστη τους. «Αυτό δείχνει τη διαχρονική παρουσία του χριστιανικού μηνύματος στον Πόντο», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της, η γλωσσολόγος και υποψήφια διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης Αναστασία Μαχαιρίδου, επικεντρώθηκε στη σύγχρονη παρουσία της ποντιακής γλώσσας και στις προοπτικές διατήρησής της. Η ίδια ανέφερε πως οι απαρχές της ποντιακής διαλέκτου ανάγονται ήδη στον 8ο αιώνα π.Χ., όταν οι Έλληνες αποίκισαν τις περιοχές του Εύξεινου Πόντου, ενώ εξήγησε ότι η μορφή της γλώσσας που είναι γνωστή σήμερα διαμορφώθηκε σταδιακά μέσα στους αιώνες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η αναφορά της στα λεγόμενα «Ρωμαίικα», την ποντιακή διάλεκτο που εξακολουθεί να ομιλείται σε περιοχές της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για «ζωντανά μνημεία της ελληνικής γλώσσας».
Παράλληλα, τόνισε ότι η χρήση της ποντιακής έχει αποδυναμωθεί τις τελευταίες δεκαετίες για κοινωνικούς λόγους, ωστόσο χαρακτήρισε σημαντική την προσπάθεια διατήρησής της ως στοιχείου πολιτιστικής κληρονομιάς. «Δεν είναι μόνο ένα γλωσσικό σύστημα. Έχει πολιτιστικές, συναισθηματικές και λαογραφικές προεκτάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα με τη συμμετοχή της χορωδίας «Θεσσαλοί Μελωδοί», υπό τη διεύθυνση του Γεωργίου Λεμονόπουλου, η οποία απέδωσε εκκλησιαστικούς ύμνους και απολυτίκια αφιερωμένα σε Πόντιους Αγίους, προσθέτοντας έναν έντονα συμβολικό και πολιτισμικό χαρακτήρα στη διοργάνωση.
Ο Εξωραϊστικός Μορφωτικός Σύλλογος Ανδρωνίου τιμά τη μνήμη της Γενοκτονίας των Ποντίων
Μια βραδιά αφιερωμένη στη μνήμη, την ιστορία και τη ζωντανή πολιτιστική κληρονομιά του Ποντιακού Ελληνισμού θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 23 Μαΐου 2026 στις 20:00 στο πάρκο Ανδρωνίου, στη Μύρινα.
Ο Εξωραϊστικός Μορφωτικός Σύλλογος Ανδρωνίου και το Τμήμα Ποντιακών Χορών του Συλλόγου διοργανώνουν εκδήλωση μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, για να τιμήσουν τις μνήμες και τη δύναμη ενός ολόκληρου πολιτισμού!
Η εκδήλωση θα περιλαμβάνει παρουσίαση παραδοσιακών ποντιακών χορών, υπό τους ήχους ποντιακής λύρας και νταουλιού.
Ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Νίκου Χριστοδουλίδη στην Επετειακή Εκδήλωση Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και στην τελετή αποκαλυπτηρίων του Μνημείου Γενοκτονίας Ελλήνων του Πόντου
Είναι με αισθήματα συγκίνησης και περηφάνειας που συμμετέχω στη σημερινή εκδήλωση, μαζί με τον Υπουργό Δικαιοσύνης, την Υφυπουργό παρά τω Προέδρω, τον Υφυπουργό Τουρισμού, την Υφυπουργό Πολιτισμού, τον Επίτροπο Προεδρίας, η παρουσία τόσων μελών της Κυβέρνησης είναι ενδεικτική του πώς προσεγγίζουμε τους αδελφούς μας Ποντίους, για να τιμήσουμε τη μνήμη των αδελφών μας Ελλήνων του Πόντου και να καταδικάσουμε με όλο το σθένος της ψυχής μας ένα από τα πλέον ειδεχθή εγκλήματα που διαπράχθηκαν στη σύγχρονη Ιστορία όχι μόνο του Ελληνισμού, αλλά ολόκληρης της ανθρωπότητας.
Από τον ηρωικό Δήμο Παραλιμνίου-Δερύνειας της Αμμοχώστου, η οποία εδώ και 52 χρόνια παραμένει εδαφικά ακρωτηριασμένη εξαιτίας της παράνομης παρουσίας του τουρκικού στρατού κατοχής, στέλνουμε όλοι μήνυμα αγάπης στα δύο εκατομμύρια Έλληνες Πόντιους αδελφούς μας, σε όλο τον κόσμο, μαζί με τη διαβεβαίωση ότι ο αγώνας τους είναι και δικός μας.
Μαζί με τους απανταχού Έλληνες και τον κάθε ελεύθερο άνθρωπο που αντιστέκεται στο έγκλημα και στο άδικο, συμμετέχουμε στις εκδηλώσεις μνήμης για τα θύματα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Και η εδώ παρουσία μου, με τους συνεργάτες μου, σε αυτό το συναπάντημα μνήμης, ανάμεσα σε πολλά άλλα, αντικατοπτρίζει και την εκτίμηση που τρέφουμε ως λαός και ως κυπριακή πολιτεία έναντι των αδελφών μας Ελλήνων του Πόντου.
Οι Έλληνες του Πόντου, με παρουσία σχεδόν τριών χιλιάδων χρόνων στα χώματα του Πόντου, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους και να αναζητήσουν νέους προορισμούς, είτε βόρεια προς χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης είτε προς τη μητέρα Ελλάδα.
Παρά τις κακουχίες, τις αλλεπάλληλες μετοικήσεις, τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες επιβίωσης και τις εθνικές περιπέτειες, κατάφεραν μετά από 100 και πλέον χρόνια να διατηρούν άσβεστη τη μνήμη και ανεξίτηλη τη σφραγίδα της καταγωγής τους. Όπου κι αν βρέθηκαν οι αδελφοί μας Πόντιοι, όπου κι αν κατέληξαν, και αυτό αποτελεί μάθημα για όλους μας, ζουν με αξιοπρέπεια και περηφάνια. Μαζί τους, όπου και αν πήγαν, κουβάλησαν την αδούλωτη και περήφανη ελληνική ψυχή τους, μετέφεραν την εργατικότητά τους, την εντιμότητά τους και τον πολιτισμό τους.
Εκτός από την Ελλάδα, πολλοί Πόντιοι ταξίδεψαν και μετανάστευσαν για δεύτερη και τρίτη φορά σε πολλά μέρη του κόσμου. Παντού, όμως, κράτησαν με σθένος και απαράμιλλο ζήλο τις παραδόσεις και τις καταβολές τους. Μπόλιασαν τις κοινωνίες που τους φιλοξενούν και τις νέες τους πατρίδες, προσφέροντας σε όλους τους τομείς της ζωής, στις τέχνες, στον πολιτισμό, στην επιχειρηματικότητα, στον αθλητισμό, στη λογοτεχνία, στην πολιτική. Η γλώσσα, η μουσική, ο χορός και το τραγούδι τους ακούγονται μέχρι σήμερα. Κατάφεραν να κάνουν μέτοχους και ακόλουθους της παράδοσής τους όλους τους Έλληνες και όχι μόνο, χάρη στη μοναδική δύναμη της ψυχής τους.
Δικαιωματικά, και θεωρώ ότι η μαζική παρουσία στην αποψινή εκδήλωση το αποδεικνύει, είμαστε περήφανοι γιατί η μικρή κοινωνία της Κύπρου παραμένει μια τεράστια αγκαλιά για τους Έλληνες Πόντιους αδελφούς μας. Κι αυτό γιατί, πέραν πολλών άλλων παραγόντων, γνωρίζουμε καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον, τι βίωσαν. Είμαστε και οι ίδιοι θύματα βίαιου ξεριζωμού και ενός παρατεταμένου εγκλήματος που συνεχίζεται για μισό και πλέον αιώνα, με χιλιάδες νεκρούς, με εκατοντάδες αγνοούμενους, με τρεις γενιές προσφύγων, με συνεχιζόμενη παραβίαση θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Και αυτά τα κοινά βιώματα μάς ενώνουν ακόμη περισσότερο με τους Έλληνες αδελφούς μας του Πόντου, με τους οποίους μας συνδέουν επίσης κοινοί αγώνες, κοινή πίστη, κοινός πολιτισμός.
Γι’ αυτό, η 19η Μαΐου είναι για εμάς μια επέτειος οδύνης, μια ημέρα με υψηλό συμβολισμό και ένα ημερολογιακό ορόσημο μνήμης. Και είμαι περήφανος γιατί από την πρώτη στιγμή ανάληψης της διακυβέρνησης του τόπου, μια από τις πρώτες αποφάσεις ήταν να καθιερώσουμε τη 19η Μαΐου ως μέρα, κατά τη διάρκεια της οποίας θα διδάσκεται στα σχολεία μας η Γενοκτονία των Ποντίων. Ήταν μια συνειδητή απόφαση, ώστε η νέα γενιά, τα παιδιά μας, να γνωρίζουν την ιστορία και να μαθαίνουν την αλήθεια γι’ αυτή την εθνοκάθαρση που προκάλεσαν οι Νεότουρκοι, με επικεφαλής τον Mustafa Kemal.
Και αυτή μας η απόφαση ήταν η ελάχιστη εθνική και ηθική υποχρέωση έναντι των Ποντίων αδελφών μας, που αγωνίζονται για το ιστορικά αυταπόδεικτο, την αναγνώριση της Γενοκτονίας από μέρους της Τουρκίας, η οποία αρνείται μέχρι σήμερα τη διάπραξη αυτού του ειδεχθούς εγκλήματος.
Χρόνο με τον χρόνο, όμως, όλο και περισσότερες χώρες αναγνωρίζουν τη Γενοκτονία, άμεσα ή έμμεσα, όπως η Σουηδία, η Αρμενία, η Ολλανδία, αρκετές Πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, του Καναδά, της Αυστραλίας και άλλες χώρες. Και βεβαίως, είμαστε περήφανοι γιατί η Κύπρος ήταν από τις πρώτες χώρες που σταθήκαμε δίπλα από τους κατατρεγμένους αδελφούς μας, αναγνωρίζοντας το αυταπόδεικτο και καταδικάζοντας ένα έγκλημα που συνιστά ντροπή για τον πολιτισμένο κόσμο.
Χαίρομαι, γιατί απόψε υλοποιούμε μια υπόσχεση προς τους αδελφούς μας Ποντίους, υλοποιούμε το όραμα πολλών ανθρώπων και τιμούμε τη μνήμη ακόμη περισσότερων. Το Μνημείο που θα αποκαλύψουμε σε λίγο, ικανοποιεί ένα αίτημα υψηλής ιστορικής και συμβολικής αξίας της Κοινότητας των Ελλήνων Ποντιακής καταγωγής. Ήταν μια υπόσχεση που έδωσα δημοσίως πέρσι, εδώ στο Παραλίμνι όταν βρεθήκαμε για να τιμήσουμε όλους αυτούς που θυσιάστηκαν, σε μια εκδήλωση που είχα καλέσει τον φίλο Δήμαρχο να μας υποδείξει χώρο για να αναγείρουμε αυτό το μνημειακό έργο. Ο Δήμαρχος ανταποκρίθηκε αμέσως και όλα λειτούργησαν, έτσι ώστε σε ένα χρόνο να είμαστε σήμερα εδώ και το μνημείο ανεγείρεται ως χώρος τιμής, προσευχής και περισυλλογής. Είναι σημείο αναφοράς για τους Ποντίους της επαρχίας Αμμοχώστου, για τους δημότες του Δήμου Παραλιμνίου-Δερύνειας, για κάθε Έλληνα που αναγνωρίζει ότι η ιστορική δικαιοσύνη αρχίζει από τη γνώση, τη μνήμη και την ευθύνη.
Αποτελεί, ταυτόχρονα, έναν ζωντανό δεσμό ανάμεσα στον Πόντο και την Κύπρο, ανάμεσα στις αλησμόνητες πατρίδες και τη σημερινή ελεύθερη γη, ανάμεσα στη θυσία των προγόνων μας και στο χρέος μας έναντι των νεότερων.
Καθόλου τυχαία, ο ιστορικός αυτός χώρος, στον οποίο βρισκόμαστε απόψε, έχει επιλεγεί για να φιλοξενεί για πάντα το μνημείο που στήθηκε για τη 19η Μαΐου, ημέρα μνήμης για τα θύματα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Το μνημείο που θα αποκαλύψουμε σε λίγο, δημιούργημα του καταξιωμένου γλύπτη Γιώργου Κικώτη, θα λειτουργεί ως αιώνιο σύμβολο της αδελφικής μας σχέσης με τους Έλληνες του Πόντου, θα μνημονεύει τα θύματα αυτού του ασύγγνωστου εγκλήματος και θα καταδικάζει στη συλλογική μνήμη τους ηθικούς αυτουργούς και φυσικούς εκτελεστές της Γενοκτονίας.
Το μνημειακό σύμπλεγμα αναπαριστά σκηνές από τα τραγικά γεγονότα της Γενοκτονίας με τις πορείες θανάτου, στις οποίες οι Τούρκοι του Mustafa Kemal υπέβαλλαν τους αθώους και απροστάτευτους Έλληνες του Πόντου.
Το έργο αποτυπώνει τις πυρπολήσεις και λεηλασίες, τις ομαδικές εκτελέσεις, την ηρωική αντίσταση στα βουνά, που θυμίζει και τον πιο αγνό αγώνα του Κυπριακού Ελληνισμού, τον αγώνα της ΕΟΚΑ, την ατράνταχτη Πίστη στα Ιερά της Ορθοδοξίας με τις Ιερές Μονές της Παναγίας Σουμελά και του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα.
Στην κορυφή του μνημείου, όπου αναγράφεται ο αριθμός των 353.000 νεκρών, δεσπόζουν τα περιστέρια, σύμβολο της ειρήνης, γιατί ο σκοπός δεν είναι η ίση ανταπόδοση και εκδίκηση, αλλά η δικαίωση των θυμάτων και η διαβεβαίωση μη επανάληψης του εγκλήματος μέσα από την αναγνώριση εκ μέρους του θύτη.
Όπως έχω προαναφέρει, το Μνημείο έχει ανεγερθεί εδώ στο ηρωικό Παραλίμνι καθόλου τυχαία:
Το ηρωικό Παραλίμνι είναι η γενέτειρα γη αρκετών αγωνιστών της ΕΟΚΑ, όπως και πολλών πεσόντων του 1974, είναι η ηρωομάνα κοινότητα των δύο τελευταίων ηρωομαρτύρων της κυπριακής τραγωδίας, Τάσου Ισαάκ και Σολωμού Σολωμού, είναι η γη που δέχθηκε τα πρώτα κύματα προσφύγων της βάρβαρης τουρκικής εισβολής του 1974, και που φιλοξενεί μέχρι και σήμερα τους εκτοπισθέντες της Καρπασίας και της Κατεχόμενης Αμμοχώστου μας. Είναι ο τόπος, όπου η Ποντιακή Κοινότητα βλέπει έναν άλλον Πόντο, όπως τους τον διηγήθηκαν οι παππούδες και γιαγιάδες τους.
Η ανέγερση του μνημείου πραγματοποιήθηκε από την Κυβέρνηση, όπως είχαμε υποσχεθεί, σε πολύ συνεργασία με τον Δήμο Παραλιμνίου-Δερύνειας, τον Πολιτιστικό Σύλλογο Ποντίων Αμμοχώστου «Τεμέτερον» και το Σωματείο Δράσης «Νίκος Καπετανίδης», αναδεικνύοντας τη σημασία της συνέργειας και της συνεργασίας ανάμεσα στην Πολιτεία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους οργανωμένους φορείς του Ποντιακού Ελληνισμού. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που υπερβαίνει τα στενά όρια μιας τοπικής δράσης και αποκτά πανελλήνιο και οικουμενικό συμβολισμό.
Ο φίλος Δήμαρχος Γιώργος Νικολέττος, ο Ιάκωβος Κωστίδης, ο Γιώργος Γεωργιάδης, μαζί με τους συνεργάτες τους, είδαν αυτό το έργο ως υπόσχεση ζωής και χαίρομαι που το υλοποιήσαμε με αφοσίωση και αγάπη. Τους ευχαριστώ εκ βαθέων.
Θέλω επίσης να συγχαρώ όλους τους συντελεστές, για την πραγμάτωση αυτού του οράματος, που είμαι βέβαιος ότι θα γίνει τοπόσημο για τους απανταχού Ποντίους, για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της περιοχής, αλλά και για τον κάθε ελεύθερο άνθρωπο που συγκλονίζεται μπροστά στο έγκλημα που διαπράχθηκε εναντίον ενός ολόκληρου λαού, που στερήθηκε του δικαιώματος να ζει ελεύθερος στις ρίζες του.
Το μνημείο ανεγείρεται και ως τόπος τιμής, προσευχής και περισυλλογής. Ως σημείο αναφοράς και ζωντανός δεσμός ανάμεσα στις αλησμόνητες πατρίδες και τη σημερινή ελεύθερη γη.
Από τον Δήμο Παραλιμνίου-Δερύνειας που αντικρίζει καθημερινά την κατεχόμενη Αμμόχωστο και ζει τη σκληρή πραγματικότητα της κατοχής, στέλνουμε σήμερα μέσα από αυτή την εκδήλωση, ως Ελληνισμός, ένα σαφές μήνυμα: ο Ελληνισμός τιμά τις θυσίες του, αναγνωρίζει τις πληγές του και συνεχίζει να αγωνίζεται για ελευθερία και αξιοπρέπεια.
Η μνήμη των Ελλήνων του Πόντου συναντά εδώ τη μνήμη της Κύπρου, σε έναν τόπο όπου η ιστορία δεν αποτελεί μακρινή αφήγηση, αλλά καθημερινό βίωμα και ζωντανή υποχρέωση.
Με συγκίνηση και υπερηφάνεια, λοιπόν, παραδίδουμε αυτό το μνημείο, με τη βεβαιότητα ότι θα υπενθυμίζει στις νέες γενιές ότι η ιστορική μνήμη αποτελεί θεμέλιο εθνικής αυτογνωσίας και ότι η τιμή προς τους νεκρούς μας συνιστά ευθύνη απέναντι στο μέλλον μας.
