 |
| Φάρος Ποντίων: Σε ηλικία 97 ετών έφυγε για την αιωνιότητα ένα από τα ιδρυτικά του μέλη |
Έφυγε για την αιωνιότητα ένα ακόμη από τα ιδρυτικά μέλη του Φάρου Ποντίων και επί χρόνια ταμίας, ο Γεώργιος Αμβροσιάδης, σε ηλικία 97 ετών.
Όπως αναφέρει σε ανακοίνωση του ο σύλλογος: Η προσφορά του ανεκτίμητη. Ένας αγνός εργάτης της ποντιακής ιδέας. Από την Ίμερα του Πόντου, στο Αρσακλί, στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης.
Και έθεσε ως στόχο ζωής να καταγράψει με κάθε λεπτομέρεια τη ζωή των Ποντίων του Πανοράματος (καταγράφει πάνω από 40 άτομα πρώτης προσφυγικής γενιάς, και το υλικό το εκδίδει σε σχετικά βιβλία), να διασώσει όλα τα σπαράγματα του παρελθόντος και να συλλέξει τον πολύτιμο υλικό βίο των προσφύγων. Ιδρυτικό μέλος της Ένωσης Ποντίων Πανοράματος, επικεφαλής της πρωτοβουλίας να συλλεχθούν οικογενειακά κειμήλια και να στηθεί το Μουσείο της Ένωσης Ποντίων Πανοράματος που φέρει το όνομά του.
Ποιος ήταν ο ο Γιώργος Αμβροσιάδης (από το προφίλ του λυράρη Γιάννη Τσανασίδη)
Ο Γιώργος Αμβροσιάδης του Παναγιώτη και της Μαρίας Γαλανού, γεννήθηκε το 1929 στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης με απώτερη καταγωγή από την Ίμερα. Από το 1940 ξεκίνησε εντατικά να μαθαίνει λύρα, καθώς τα ποντιακά όπως αναφέρει, ήταν ζωτικό στοιχείο της καθημερινότητάς του. Άκουγε τούς Γιάννη Παναγιωτίδη (Βρίγκον) και Χρήστο Λειβαδόπουλο (Τσεφ), οι οποίοι ήταν παλαιότεροι λυράρηδες στο Πανόραμα. Ο πατέρας του Παναγιώτης Αμβροσιάδης (1885-1985) ήταν πολύ καλός τραγουδιστής, καθώς σώζεται μια ηχογράφηση του Φάρου Ποντίων, στην οποία τραγουδά και τον συνοδεύει στη λύρα ο Γεωργούλης Κουγιουμτζίδης. Από το 1945 οι πρεσβύτεροι τον έπαιρναν μαζί τους στα γλέντια που γίνονταν και αυτός μπορούσε επάξια να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της παρέας. «Είχα τον χρόνο στο παίξιμό μου. Από τις παρέες με τους μεγαλύτερους απέκτησα βιώματα και ποντιακά ακούσματα, τα οποία με συντροφεύουν μέχρι και σήμερα».
Μνημονεύει τον Σαββέλη Γιακουστίδη τον οποίο άκουσε όντας μικρός σε μια γιορτή του πατέρα, του Παναγιώτη Αμβροσιάδη. Οι σχέσεις του με τον Γεωργούλη Κουγιουμτζίδη ήταν πολύ καλές και χάρη σε αυτόν διασώθηκαν πολλές ηχογραφήσεις του τελευταίου, οι οποίες μετατράπηκαν από καρούλια σε ψηφιακή μορφή με τη βοήθεια του Κώστα Σιαμίδη. «Η Καλαμαριά είχε πολλούς λυράρηδες που ήρθαν από την πατρίδα και ως επί το πλείστον όλοι έπαιζαν «ζήλια», δηλαδή υψίφωνα. Αυτό συνέβαινε, γιατί η λύρα έπρεπε να ακούγεται δυνατά στους εξωτερικούς χώρους, καθώς δεν υπήρχαν μικροφωνικές. Ο Γώγος άλλαξε αυτήν τη συνήθεια και έπειτα το συνέχισε ο Κουγιουμτζίδης. Τον Σταύρη δεν τον γνώρισα, αλλά τον πέτυχα κάποτε και θυμάμαι το παρουσιαστικό του».
Το 1959 ο Γιώργος Αμβροσιάδης παντρεύτηκε την Ευμορφύλη Μαυροπούλου και απέκτησαν δυο παιδιά. Διετέλεσε ταμίας του Φάρου Ποντίων Θεσσαλονίκης και υπήρξε στενός συνεργάτης και φίλος του Στάθη Ευσταθιάδη. Από κοινού συγκέντρωσαν αρκετό υλικό από διάφορα χωριά της Ελλάδας, στα οποία ταξίδεψαν μαζί για να καταγράψουν συγκεκριμένους ανθρώπους. Επίσης, ηχογράφησαν τον Γιάννη Γιακουστίδη, γιο του Σαββέλη, ο οποίος έπαιξε και τραγούδησε σε μια από τις ραδιοφωνικές εκπομπές του Φάρου για την Ίμερα. «Μέσα από αυτή τη διαδικασία μού μπήκε το μικρόβιο κι εμένα και ξεκίνησα μια προσπάθεια για την καταγραφή των παλαιότερων κατοίκων του Πανοράματος, που αφορούσε τη ζωή τους στην Ίμερα και έπειτα το πώς ήρθαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στο Πανόραμα. Στόχος μου, επίσης, είναι να μπορέσω να εκδώσω το βιβλίο που ετοιμάζω για τον Γεωργούλη Κουγιουμτζίδη».
Ο Γιώργος Αμβροσιάδης φέρνει στη μνήμη του σκοπούς που σύμφωνα με μαρτυρίες των παλαιότερων είναι δημιουργήματα του Σαββέλη και τους αποδίδει στη λύρα. Καταλήγει λέγοντας: «Οι νέοι πρέπει να υπηρετήσουν σωστά την παράδοση με ευλάβεια. Πολλοί σήμερα μπερδεύουν τους παραδοσιακούς σκοπούς και τους ανακατεύουν με εξωγενή μουσικά θέματα, τα οποία δεν αρμόζουν σε αυτό που μας κληροδότησαν οι παλαιότεροι. Ο οργανωμένος ποντιακός χώρος παίζει σημαντικό ρόλο για το μέλλον της μουσικής μας παράδοσης».
Συνέντευξη Γιώργου Αμβροσιάδη 9/1/2018, Πανόραμα Θεσσαλονίκης.
Απόσπασμα από το Παράρτημα 45 "Πόντιοι λυράρηδες γεννημένοι από το 1920 έως το 1945", Επιτροπή Ποντιακών Μελετών 2022.