 |
| Απρεπής για την Θεσσαλονίκη η ονοματοδοσία πλατείας προς τιμή του πρώην δημάρχου Μπουτάρη |
Γράφει ο Βασίλης Μεϊχανετσίδης*
Η εν γένει πολιτική και ηθική παρακαταθήκη του δημοτικού αυτού άρχοντα υπήρξε από αμφιλεγόμενη έως προδήλως αρνητική επί διαφόρων ζητημάτων, ων ουκ έστιν αριθμός, παρά τις συστηματικές προσπάθειες ορισμένων τόσον εξ Αθηνών όσο και εκ Θεσσαλονίκης να καλλωπίσουν και να αποκαθάρουν την μνήμη του, παρουσιάζοντάς τον ως "ευεργέτη" του περιωνύμου των Θεσσαλονικέων δήμου (λαού), άξιο δημόσιας τιμής δια της ονοματοδοσίας πλατείας της ιστορικής αυτής μεγαλοπόλεως, του και καταφυγίου των επιζώντων της γενοκτονίας των Ελλήνων της οθωμανικής αυτοκρατορίας, 1913-1923, και των απογόνων τους.
Το αποκορύφωμα της ανεκδιήγητης -επί διαφόρων ζητημάτων- αυτοδιοικητικής θητείας του υπήρξε εκείνη η άνευ προηγουμένου προσβλητική και ατιμωτική για την συλλογική εθνική μνήμη και συνείδηση αλλά και για τα θύματα και τους απογόνους των γενοκτονη θέντων Ελλήνων δήλωσή του, "σκασίλα μου, αν ο Κεμάλ δολοφόνησε Έλληνες" (αγγλιστί: "I don't give a sh....t, if Kemal killed Greeks"), αναφερόμενη στην γενικότερη πραξεολογία του Μουσταφά Κεμάλ πασά (Ατατούρκ), εκ των κυρίων θυτών της γενοκτονίας των Ελλήνων (και των Αρμενίων), καθώς και θύτου του φρικτού βασανισμού και της μαζικής εξόντωσης των αιχμαλωτισθέντων από τους Κεμαλιστές εθνικιστές Ελλαδιτών στρατιωτών μετά την υποχώρηση του ελληνικού στρατού εκ της Μ. Ασίας το 1922 (βλ. εδώ).
Μετά από μια τέτοια δημόσια δήλωση, και μάλιστα αγγλιστί και σε διεθνές μμε, "τί ἔτι χρείαν ἔχομεν μαρτύρων;" Τίθενται τα εξής εύλογα, φρονώ, ερωτήματα: Ποιο είναι άραγε το "όριο" του αμοραλισμού και της γενικότερης ανοχής στην προσβολή της εθνικής μνήμης μιας κοινωνίας και ενός έθνους, το οποίο φέρει τραυματικές εμπειρίες αιώνων από τον επιθετικό και επεκτατικό τουρκισμό (11ος αι. κ.εξ.), την κατάκτηση των ελληνικών χωρών και την φρικτή απομείωση του ελληνικού γένους από τον βαρύτατο οθωμανικό ζυγό (σφαγές, εξανδραποδισμοί, εξισλαμισμοί, παιδομάζωμα, ατιμώσεις, ταπεινώσεις, σεξουαλική δουλεία [παρθενοφθορία, αρρενοφθορία/αισδεραστία, χαρέμια κλπ], αποδημία/μετοικεσία κλπ.), ενώ συνεχίζει να αντιμετωπίζει από τον εξ ανατολών κακό μας γείτονα -την μετα-οθωμανική διάδοχη Τουρκία- συστηματικό και ακατάπαυστο ιστορικό αναθεωρητισμό και αρνητισμό, αλλά και εδαφικό επεκτατισμό (Κύπρος, γαλάζια πατρίδα κλπ.); Είμαστε εν τέλει μια κοινωνία άνευ συνείδησης, φρονήματος, πραγματισμού, και άνευ ορίων; Είμαστε συλλογικά αμνήμονες, αμοραλιστές, ιδιοτελείς, υλιστές και α-νόητοι; Μπορεί "ο πάσα ένας" να λέγει ότι του κατέβει, και όχι μόνο να μην έχει τις αναμενόμενες και ηθικά απαιτούμενες πολιτικές ή (και ποινικές όταν συντρέχουν) συνέπειες, αλλά και να τιμάται δημοσίως; Αυτό είναι το "ηθικό παράδειγμα" (moral paradigm) που κληροδοτεί η Θεσσαλονικέων πόλις και γενικότερα η ελληνική κοινωνία στις επερχόμενες γενεές των Ελλήνων, οι οποίες μπορεί να κληθούν να αντιμετωπίσουν και πάλι τον τουρκικό επεκτατισμό εν τη πράξει στην αβέβαιη και ρευστή εποχή μας; Θα καταστεί η πόλις της Θεσσαλονίκης ιδιότυπο κέντρο του "νεοτουρκικου/κεμαλικού εθνικισμού," εκ των πλέον φονικών γενοκτονικών ιδεολογιών του 20ου αι., "ιδεολογική μήτρα" (καθ' ομολογία του ίδιου του Χίτλερ) του φασισμού και του ναζισμού (εν μέρει και του σοβιετικού κομμουνισμού), λόγω των επιτυχημένων γενοκτονικών-εθνοκαθαρτικών πρακτικών του έναντι Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων/Αραμαίων; Πρακτικές τις οποίες θεώρησαν "επιτυχημένες" και μιμήθηκαν κυρίως οι Γερμανοί έναντι των Εβραίων και άλλων, αλλά και οι Σοβιετικοί (όπως αποδεικνύει σχετική έρευνα). Και αν οι δημοτικοί και πολιτικοί άρχοντες της Πατρίδος μας φαίνεται κατά καιρούς να έχουν απωλέσει το αναγκαίο, αναμενόμενο και απαιτούμενο ορθολογικό εθνικό ηθικό κριτήριο και ένστικτο επιβίωσης ενώπιον μιας μονίμως αναθεωρητικής, επιθετικής και αμετανόητης Τουρκίας, η οποία παραβίασε συστηματικά τις διεθνείς συμφωνίες που υπέγραψε (1923, 1930 κλπ), ο ελληνικός λαός θα πρέπει οπωσδήποτε να συνεχίσει να διατηρεί και να εκτρέφει με επιμονή το εθνικό του φρόνημα, ακριβώς για την επιβίωσή του ως εθνικού συνόλου ενώπιον των ενδογενών και εξωγενών προκλήσεων και κινδύνων που αντιμετωπίζει. Ας μην λησμονούμε άλλωστε το δυστυχές εκείνο φαινόμενο της Οθωμανο-τουρκοκρατίας, τον εξισλαμισμό και εκτουρκισμό διαφόρων πρώην βυζαντινών ελίτ προς διάσωση των τιμαρίων τους από την μια, και την μετ' αυτοθυσίας παραμονή στην πατρώα πίστη και γένος των υποδούλων από την άλλη (είμαστε εν πολλοίς οι απόγονοι των γενναίων εκείνων "κολλήγων" [υποδούλων/υποφόρων/ραγιάδων/[τ]ζίμμηδων, "απίστων"/γκιαούρηδων] που αποφάσισαν πάση θυσία να παραμείνουν πιστοί στην πίστη και στην καταγωγή τους και να μην επιλέξουν για τη βολή τους να εξισλαμισθούν, αλλά να διατηρήσουν και να διαιωνίσουν μαρτυρικώς το εθνικό και θρησκευτικό φρόνημα μέχρι την εξανάσταση του γένους το 1821, αλλά και με διάφορες άλλες απόπειρες πριν και αργότερα πολλάκις).
Ο εθνομηδενισμός και ο αμοραλισμός του Μπουτάρη άγγιξαν το αίσχιστο σημείο τους. Ο τύπος αυτός υπήρξε προδήλως εθνομηδενιστής, αμοραλιστής και φοβούμαι και οιονεί "παράφρων" (δεδομένης μιας τέτοιας δήλωσης). Αν η δήλωσηή του υπήρξε προϊόν συνεπειών κάποιου εθισμού του, όπως ακούσθηκε τότε, αυτό δεν αλλάζει την ουσία του πράγματος, ούτε ο οποιοσδήποτε εθισμός θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως άλλοθι και δικαιολόγηση για τα δημόσια πρόσωπα. Για το αν εξυπηρετούσε οικονομικά συμφέροντά του δεν είμαι αρμόδιος να απαντήσω, αν και διάφορα φημολογούνται.
Θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια από τους απογόνους των γενοκτονηθέντων Ελλήνων αλλά και την ευρύτερη Κοινωνία των πολιτών και την πάντα αγωνιστική και με εθνικό φρόνημα Διασπορά μας, ώστε η ανορθολογική, ακατανόητη και προσβλητική αυτή απόφαση του Δήμου Θεσσαλονίκης να ανακληθεί άμεσα, διότι το συγκεκριμένο πρόσωπο όχι απλώς δεν την αξίζει, αλλά διότι με τα πεπραγμένα και λεχθέντα του διχάζει και προσβάλλει την μνήμη του έθνους και της πόλης. "Φίλος μεν ο Πλάτων, φιλτάτη δε η αλήθεια."
Το δε "ο αποθανών δεδικαίωται" να έχει κάποια όρια, επιτέλους.
Αντί της πλατείας Μπουτάρη, η Θεσσαλονίκη χρειάζεται πλατεία και μουσείο της γενοκτονίας των Ελλήνων της οθωμανικής αυτοκρατορίας, 1913-1923. Και αν το Μουσείο αυτό δεν καθίσταται τέλος πάντων δυνατόν να δημιουργηθεί στην φερόμενη κατοικία Κεμάλ (βλ. εδώ), άλλωστε η πρόταση αυτή φέρει ηθική και συμβολική σημασία αποδόμησης, θα πρέπει να δημιουργηθεί αλλού, όχι ως συμπλήρωμα, όχι μόνον ιστορικο-παιδαγωγικά, όχι μόνον ως εθνικό χρέος και καθήκον, αλλά κυρίως και πρωτίστως ως ένστικτο εθνικής επιβίωσης και αντίστασής μας στον μόνιμο, διηνεκή τουρκικό επεκτατισμό. Η μνήμη και η παιδαγωγία είναι ασπίδα επιβίωσης μας.
* Ο Βασίλης Μεϊχανετσίδης είναι Δρ Θεολογίας του ΕΚΠΑ, μεταδιδακτορικός ερευνητής και διδάσκων στο ΕΚΠΑ.