«Οι νεράιδες του Πόντου» παρουσιάζονται στη Βέροια

«Οι νεράιδες του Πόντου» παρουσιάζονται στη Βέροια

Η Εύξεινος Λέσχη Βέροιας στα πλαίσια των εκδηλώσεων μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου θα παρουσιάσει την Κυριακή 17 Μαΐου 2026 και ώρα 8.30 μ.μ. την Ποντιακή μουσικό-θεατρική ομάδα "Μελωδία" σε μία παράσταση της Αγγελικής Παμπουκίδου με τίτλο, «Οι νεράιδες του Πόντου», σε σκηνοθετική επιμέλεια της Θεώνης Κοσμά και της Αγγελικής Παμπουκίδου ενώ τη μουσική επιμέλεια θα έχει ο Θοδωρής Κοτίδης.

Η παράσταση πραγματεύεται τη μνήμη, την παράδοση και την Ποντιακή ιστορία. Η κεντρική ηρωίδα, Χρυσή, αναζητά τις ρίζες της, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν, με έντονο το στοιχείο της νοσταλγίας και της ιστορικής αλήθειας. Η Χρυσή, μια δυναμική σύγχρονη γυναίκα έρχεται αντιμέτωπη με διλήμματα, ανακαλύπτοντας την ιστορία των.

Τιμή εισόδου: 10 Ευρώ

Όχι μόνο διασώζεται αλλά συνεχίζει να βιώνεται η ιστορική κληρονομιά της Νέας Κρώμνης

Όχι μόνο διασώζεται αλλά συνεχίζει να βιώνεται η ιστορική κληρονομιά της Νέας Κρώμνης

Η αναβίωση μιας χαρακτηριστικής πασχαλινής τελετουργίας, ενδεικτική των εθίμων της Νέας Κρώμνης, θα γίνει την Κυριακή του Θωμά, στις 19 Απριλίου, στο κοιμητήριο της περιοχής. Το έθιμο θα τελεστεί με μέριμνα του Συλλόγου Ποντίων Ακρίτες Νέας Κρώμνης και του Συλλόγου για την αποκατάσταση και διατήρηση των μνημείων της Νέας Κρώμνης με την ονομασία «Άγιος Ιωάννης Πρόδρομος».

Μετά την καθιερωμένη επιμνημόσυνη δέηση, η οποία παραδοσιακά τελείται στις 10:30 το πρωί στον αύλειο χώρο του ιερού ναού των κοιμητηρίων, οι κάτοικοι της περιοχής θα κατευθυνθούν προς τους τάφους των προσφιλών τους, φέροντας τις παραδοσιακές ποντιακές ενδυμασίες και συνοδευόμενοι από τους χαρακτηριστικούς ήχους της ποντιακής λύρας. Η συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας είναι κάθε χρόνο αξιοσημείωτη, επιβεβαιώνοντας με αυτόν τον τρόπο τον σεβασμό των κατοίκων προς την παράδοση, την αιώνια μνήμη των εκλιπόντων τους, αλλά και την ιστορική κληρονομιά της Νέας Κρώμνης.

Στο πλαίσιο του εθίμου, οι οικείοι των κεκοιμημένων προσμένουν στους τάφους των οικείων τους, την άφιξη της πομπής, έχοντας ετοιμάσει εδέσματα πασχαλινού χαρακτήρα επάνω στα μνήματα, ενώ ταυτόχρονα τσουγκρίζουν τα καθιερωμένα πασχαλινά αυγά. Μέσω αυτού του ιδιότυπου τελετουργικού, οι ποντιακής καταγωγής κάτοικοι της Νέας Κρώμνης αποτίουν φόρο τιμής στους νεκρούς τους, καταδεικνύοντας ότι η μνήμη τους παραμένει ζωντανή, ακόμη και κατά την περίοδο της Ανάστασης.

Ο πρώτος σταθμός της πομπής πραγματοποιείται στο μνήμα του προσφάτως εκλιπόντος, ο οποίος ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στην τοπική κοινωνία.

Η συγκεκριμένη ταφική παράδοση διεξάγεται προς τιμήν των προγόνων των κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν αρχικά στη Νέα Κρώμνη πριν από περίπου έναν αιώνα. Το έθιμο αποτελεί έκφραση ευγνωμοσύνης και απόδειξη ότι οι κεκοιμημένοι δεν λησμονούνται. Αυτή η παράδοση κληροδοτήθηκε από τους προγόνους των σημερινών κατοίκων και, με τη σειρά τους, αυτοί την μεταδίδουν στις επόμενες γενιές. Στο πλαίσιο της τελετής, κάθε χρόνο τελείται αρχικά μια επιμνημόσυνη δέηση για τους εκλιπόντες και εν συνεχεία, υπό τους ήχους της λύρας και με τη συμμετοχή τμημάτων των συλλόγων που φέρουν παραδοσιακές ενδυμασίες, πραγματοποιείται περιήγηση στους τάφους του κοιμητηρίου. Εκεί εναποτίθενται αυγά και με συνεχείς στάσεις της πομπής στα μνήματα καταναλώνονται ούζο και ποικίλα πασχαλινά εδέσματα, εις μνήμην των ενταφιασμένων. Η πρακτική αυτή συμβολίζει τον άρρηκτο δεσμό των ζώντων με τους ανθρώπους που έχασαν και αναπαύονται στο κοιμητήριο.

Πρόκειται για μια τελετουργία σημαντικής συμβολικής αξίας για τον ευρύτερο ελληνικό και, ειδικότερα, τον ποντιακό πολιτισμό, με βαθιές ρίζες στην αρχαιότητα και φυσικά άρρηκτα συνδεδεμένη με το μήνυμα του Χριστού για την Ανάσταση των νεκρών. Το μνημόσυνο, η προσέλευση στους τάφους με τη συνοδεία της λύρας, τα κόκκινα αυγά και τα τσουρέκια, το τσούγκρισμα των αυγών, οι ευχές για «Χριστός Ανέστη» και το ηχόχρωμα της λύρας, που άλλοτε είναι μελωδικό και άλλοτε φέρει την πονεμένη χροιά του αποχωρισμού, όλα αυτά διαμορφώνουν ένα βαθύ αίσθημα χαράς, αισιοδοξίας και πνευματικής σύνδεσης με τα αγαπημένα πρόσωπα που έχουν πλέον αναχωρήσει από τον επίγειο κόσμο…

Πηγή: Χρονικά της Δράμας

Τον ετήσιο χορό του πραγματοποιεί ο Σύλλογος Ποντίων Κομοτηνής και Περιφέρειας "Ο Εύξεινος Πόντος"

Τον ετήσιο χορό του πραγματοποιεί ο Σύλλογος Ποντίων Κομοτηνής και Περιφέρειας "Ο Εύξεινος Πόντος"

Ο Μορφωτικός Σύλλογος Ποντίων Κομοτηνής και Περιφέρειας "Ο Εύξεινος Πόντος", διοργανώνει και προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου στον ετήσιο χορό που θα πραγματοποιηθεί, το Σάββατο 18 Απριλίου 2026 και ώρα 21:00, στο κοσμικό κέντρο "Ποσειδώνιο" (5ο χλμ. Κομοτηνής - Φαναρίου).

Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα της βραδιάς θα διανθίσουν οι καλλιτέχνες:

Τραγούδι: Γιώργος Σοφιανίδης, Κυριάκος Ιωακειμίδης

Λύρα - Τραγούδι: Αναστάσιος Πετρόπουλος,

Λύρα: Βαγγέλης Γιαννακόπουλος, Σταύρος Προσαλέντης

Αγγείο: Σωτήρης Θεοδωρίδης

Νταούλι: Γιώργος Χαραλαμπίδης, Ηλίας Στεφανίδης, Βασίλης Αλεξίου

Την βραδιά θα πλαισιώσουν και τα χορευτικά συγκροτήματα του Συλλόγου μας και θα βραβευθούν οι αριστούχοι μαθητές και οι επιτυχόντες στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Τιμή πρόσκλησης: 20 € το άτομο και περιλαμβάνει πλήρες μενού και απεριόριστο ποτό.

Πληροφορίες, κρατήσεις: 6945503390, 6945075713.

Το Ποντιακό έθιμο «Κοτσαγκέλ» ζωντανεύει στην Άρδασσα Πτολεμαΐδας

Το Ποντιακό έθιμο «Κοτσαγκέλ» ζωντανεύει στην Άρδασσα Πτολεμαΐδας

Δεύτερη μέρα του Πάσχα και με έντονο το στοιχείο της συλλογικότητας και της παράδοσης, αναβίωσε και φέτος στην Άρδασσα Πτολεμαΐδας το ποντιακό έθιμο «Κοτσαγκέλ», ένα έθιμο που πήρε το όνομά του από τον ομώνυμο χορό και μεταφέρθηκε από τους Πόντιους από την ιστορική τους πατρίδα.

Στον Πόντο, σκοπός του εθίμου ήταν ο εορτασμός της Δευτέρας του Πάσχα με τη συμμετοχή όλης της κοινότητας – «ουλ’ εντάμαν», όπως χαρακτηριστικά λέγεται στην ποντιακή διάλεκτο. Η ημέρα ξεκινούσε με ανταλλαγές ευχών από σπίτι σε σπίτι, δημιουργώντας σταδιακά ένα μεγάλο «μπουλούκι», στο οποίο συμμετείχε τουλάχιστον ένα μέλος από κάθε οικογένεια. Το ίδιο σκηνικό αναβιώνει και στην Άρδασσα Εορδαίας.

Νέοι και νέες του χωριού, ντυμένοι με παραδοσιακές φορεσιές και με τη συνοδεία μουσικών οργάνων, περιδιαβαίνουν  τα σπίτια του οικισμού. Σε κάθε στάση αντάλλασσαν ευχές, δέχονταν κεράσματα και καλούν ένα ακόμη μέλος της οικογένειας να ενταχθεί στην ομάδα. Με σύνθημα “Ο ένας δύο οι δύο τρεις και ουλ αντάμα” η  παρέα μεγάλωνε συνεχώς, σχηματίζοντας μια ζωντανή αλυσίδα που ενώνει το χωριό. Στις γειτονιές του χωριού, οι κάτοικοι περιμένουν με στρωμένα τα τραπέζια με παραδοσιακά εδέσματα, κόκκινα αυγά τσουγκρίζονταν, με τις  ευχές να  αντηχούν παντού και ο χορός  να στήνεται σε κάθε σπίτι. Η κορύφωση έρχεται το απόγευμα, όπου στην πλατεία της Άρδασσας, κάτοικοι και επισκέπτες συγκεντρώνονται γύρω από τα στρωμένα τραπέζια της «τράπεζας της αγάπης».

Ο ήχος του κεμεντζέ και του νταουλιού θα δώσουν το έναυσμα για το γλέντι, με πρώτο χορό το «Κοτσαγκέλ». Οι χορευτές, πιασμένοι σφιχτά χέρι-χέρι, σχηματίζουν μια δυναμική αλυσίδα που απλώνεται στην κεντρική πλατεία του χωριού, συμβολίζοντας την ενότητα και τη συνέχεια της παράδοσης. 

Το έθιμο ολοκληρώνεται  με ένα μεγάλο αντάμωμα, όπου όλοι ντόπιοι και επισκέπτες γίνονται μια παρέα, κρατώντας ζωντανό ένα κομμάτι της ποντιακής κληρονομιάς που συνεχίζει να συγκινεί και να ενώνει γενιές.

Πηγή: ΕΡΤ

Κοζάνη: Οι Πόντιοι τιμούν τους νεκρούς τους. Το ταφικό έθιμο φέρνει κοντά ζωντανούς και νεκρούς

της Δέσποινας Αμαραντίδου

Μέρα χαρμολύπης η δεύτερη ημέρα του Πάσχα και στα Αλωνάκια Κοζάνης, όπου οι κάτοικοι ποντιακής καταγωγής τιμούν τους νεκρούς τους. Το ταφικό έθιμο φέρνει κοντά ζωντανούς και νεκρούς, σε μια συγκινητική τελετουργία μνήμης.

Οι οικογένειες συγκεντρώνονται από νωρίς το πρωί γύρω από τα μνήματα… Τα «Νεκρόδειπνα» δεν θυμίζουν μια τυπική ημέρα πένθους, αλλά μια συνάντηση μνήμης και αγάπης.

Οι κάτοικοι τιμούν τους ανθρώπους τους με έναν τρόπο βαθιά συμβολικό, δείχνοντας πως εδώ η απουσία μετατρέπεται σε παρουσία μέσα από την παράδοση. Λένε Χριστός Ανέστη, ανταλλάσσουν ευχές, τσουγκρίζουν τα κόκκινα αυγά και προσφέρουν τσιριχτά κι άλλα τοπικά εδέσματα, ενώ στα παιδιά που πλημμυρίζουν τα κοιμητήρια την ημέρα αυτή θα γεμίσουν με γλυκίσματα χυμούς και σοκολάτες τα σακουλάκια τους φωνάζοντας “θεία θεία”, μετά το τρισάγιο που τελεί ο ιερέας σε κάθε μνήμα.

Το ταφικό έθιμο στα χωριά ποντιακής καταγωγής στον Δήμο Κοζάνης διατηρείται αναλλοίωτο στο χρόνο  Είναι ένας τρόπος να κρατούν οι άνθρωποι τους δικούς τους «παρόντες», σαν να κάθονται όλοι μαζί, στο ίδιο τραπέζι, για το πασχαλινό γεύμα, με τσίπουρο και κρασί και τους ήχους της λύρας και του αγγείου που συγκινούν με το μοιρολόι που τραγουδούν πάνω από τους τάφους.

Το έθιμο όπως εκτυλίσσεται μέχρι σήμερα είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα και συγκινητικά πασχαλινά έθιμα. Η εικόνα είναι πραγματικά μοναδική με τα παιδιά να κινούνται ανάμεσα στα μνήματα τους και μεγαλύτερους να συζητούν, να ανταλλάσσουν ευχές “Χριστός Ανέστη”, και για λίγες ώρες το κοιμητήριο μετατρέπεται σε έναν χώρο ζωντανής μνήμης.

Από τις πρώτες πρωινές ώρες, τα κοιμητήρια στα χωριά της περιοχής, όπως το Πρωτοχώρι, το Δρέπανο και τα Αλωνάκια— γεμίζουν με κόσμο. Οικογένειες ολόκληρες καταφθάνουν κρατώντας καλάθια γεμάτα με σπιτικά φαγητά, γλυκά, κόκκινα αυγά και μπουκάλια κρασί.

Πρόκειται για ένα έθιμο που δεν αντιμετωπίζει τον θάνατο με φόβο ή αποστασιοποίηση. Αντίθετα, τον εντάσσει στη συνέχεια της ζωής, διατηρώντας έναν ζωντανό δεσμό με τους προγόνους. Οι ρίζες του χάνονται βαθιά στον χρόνο και συνδέονται με αρχαίες γιορτές όπως τα Ανθεστήρια, όπου οι ζωντανοί τιμούσαν τους νεκρούς και τη δύναμη της αναγέννησης. Παρά τη συγκίνηση, κυριαρχεί μια αίσθηση οικειότητας και ηρεμίας. Οι κάτοικοι εδώ δεν ξεχνούν. Θυμούνται, τιμούν και κρατούν ζωντανή την παρουσία των αγαπημένων τους μέσα από αυτό το ιδιαίτερο έθιμο.

Πηγή: ΕΡΤ