 |
| Στέλλα Παπουλίδου: Η φιλόλογος που «γεφυρώνει» την Ποντιακή μουσική με τη νοηματική γλώσσα |
του Δημήτρη Κετικίδη
Ο «κόσμος» της νοηματικής γλώσσας, είναι σίγουρα άγνωστος αλλά και ανεξερεύνητος για τους περισσότερους, παρά το γεγονός ότι για μια μερίδα ανθρώπων αποτελεί στοιχείο της καθημερινότητας. Πώς είναι όμως το συναίσθημα, όταν η νοηματική γλώσσα «συναντά» την αν μη τι άλλο ιδιαίτερη ποντιακή μουσική, σε μια προσπάθεια να γίνει η παράδοση «προσβάσιμη» σε όλους;
Ο «Τύπος Θεσσαλονίκης» επικοινώνησε με την κ. Στέλλα Παπουλίδου, φιλόλογο, συγγραφέα, και γνώστη της νοηματικής γλώσσας, η οποία εδώ και λίγους μήνες δημοσιεύει βίντεο με ποντιακά - και όχι μόνο - τραγούδια, τα οποία τα μεταφέρει στη νοηματική γλώσσα.
Για το τι αποτέλεσε έναυσμα για την ίδια για να ξεκινήσει αυτήν την προσπάθεια η κ. Παπουλίδου είπε:
«Κατά πρώτον η αγάπη μου για τη νοηματική και δεύτερον η αγάπη μου για τα ποντιακά. Οι δύο αγάπες συνδέθηκαν και βγήκε αυτό το αποτέλεσμα. Είμαι η πρώτη που το κάνω αυτό. Δεν έχει πολύ καιρό που το κάνω, έχει 3-4 μήνες».
Η κ. Παπουλίδου, χαρακτήρισε τη νοηματική γλώσσα «μαγευτικό κόσμο και για τους ακούοντες» ενώ όπως τόνισε, «εκείνη την ώρα που πρέπει να αποδώσεις κάτι, πρέπει να είσαι 100% προσηλωμένος».
«Η νοηματική είναι μαγευτικός κόσμος και για τους ακούοντες. Μέσα από τη νοηματική ένας ακούοντας μπορεί να κατανοήσει λεπτομέρειες που στην καθημερινότητα δεν μπορούμε να αντιληφθούμε. Όταν ένας ακούοντας μαθαίνει νοηματική, κατανοεί όλη την πορεία της έκφρασης των νοημάτων και μπορούμε να αντιληφθούμε γιατί κάποιες λέξεις αποδίδονται όπως αποδίδονται, κάτι το οποίο δεν το κατανοούμε απόλυτα στην καθημερινότητα. Εκείνη την ώρα που πρέπει να αποδώσεις κάτι πρέπει να είναι 100% προσηλωμένος».
Όσον αφορά το αν είναι εύκολο ή δύσκολο να μεταφέρει ένα ποντιακό τραγούδι στη νοηματική γλώσσα, είπε:
«Είναι πολύ δύσκολο, διότι πρέπει να μεταφράσω τα ποντιακά στα νέα Ελληνικά και να βρω αντίστοιχες λέξεις μέσω της νοηματικής. Στην ουσία δηλαδή είναι σαν να κάνω δύο μεταφορές. Για παράδειγμα οι Πόντιοι λένε τη φράση «πουλόπο μ’» και μέσα σε αυτήν περικλείονται χιλιάδες συναισθήματα. Αυτό είναι αρκετά δύσκολο. Τώρα έχω ετοιμάσει ένα αγγλικό τραγούδι να το μεταφέρω στην ελληνική νοηματική, κάτι το οποίο είναι επίσης δύσκολο. Κάθε χώρα έχει τη δική της νοηματική. Υπάρχει και η διεθνής νοηματική και η νοηματική κάθε χώρας».
Η κ. Παπουλίδου, απάντησε και στο αν υπάρχει κάποιο είδος μουσικής που της αρέσει περισσότερο να μεταφέρει στη νοηματική. «Δεν υπάρχει κάτι που θα με περιορίσει» είπε, ενώ όπως ανέφερε μιλάει πέντε γλώσσες αλλά και την ποντιακή διάλεκτο.
«Μου αρέσουν όλα τα τραγούδια, ζω για τη μουσική δεν υπάρχει κάτι που θα με περιορίσει για αυτό θέλω να κάνω και αγγλικά τραγούδια και γενικά από άλλες γλώσσες. Μιλάω αραβικά, κινέζικα, ισπανικά, ιταλικά, αγγλικά και ποντιακά. Στον κορωνοϊό δεν ξεκουραζόμουν, ήθελα να μάθω, κι έτσι μιλάω πολλές γλώσσες».
Η ίδια, μιλώντας για το αν θα ήθελε να δει ακόμη περισσότερους καλλιτέχνες να συνεργάζονται με ανθρώπους που γνωρίζουν τη νοηματική γλώσσα, σχολίασε πως θεωρεί ακατανόητο το ότι απορρίπτεται μια ομάδα ανθρώπων επειδή έχει πρόβλημα ακοής.
«Φυσικά, η νοηματική γλώσσα είναι τρόπος επικοινωνίας. Δεν μπορώ να κατανοήσω γιατί απορρίπτουμε μια ομάδα ατόμων επειδή δεν ακούνε. Οι άνθρωποι αυτοί, δεν είναι άνθρωποι που δεν μπορούν να κατανοήσουν, γιατί να μην καταλαβαίνουν και τα λόγια ενός τραγουδιού»;
Παρά το γεγονός ότι το να μεταφέρει κανείς ένα ποντιακό τραγούδι στη νοηματική γλώσσα είναι δύσκολο, η ίδια ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει περίπτωση να αποφύγει κάποιο τραγούδι λόγω της δυσκολίας του.
«Μου αρέσουν τα δύσκολα. Θα κάνω οτιδήποτε είναι δύσκολο για να βοηθήσω ανθρώπους με δικά μου έξοδα και δική μου προσπάθεια και αγώνα. Αν βάζαμε το μυαλό μας σε διαδικασία του πώς να βοηθήσω τον συνάνθρωπο, θα κάναμε θαύματα. Όσο δύσκολο είναι ένα τραγούδι εγώ θα είμαι πιο ευτυχισμένη όταν το αποδώσω» ανέφερε.
Η αποδοχή του κόσμου για την προσπάθειά της είναι μεγάλη, καθώς όπως είπε «τα μηνύματα είναι πάντα ενθαρρυντικά και συγκινητικά, αλλά και ειλικρινή».
«Πάρα πολλοί που είναι κωφοί και βλέπουν τα βιντεάκια μου γράφουν από κάτω ότι είναι ωραίο αυτό που κάνω επειδή μπορούν με αυτόν τον τρόπο να έρθουν πιο κοντά στην παράδοση και τους δίνεται η ευκαιρία να διασκεδάσουν όπως εμείς. Τα μηνύματα είναι πάντα ενθαρρυντικά και συγκινητικά, αλλά και ειλικρινή επειδή βλέπουν έναν άνθρωπο να προσπαθεί να προσφέρει, και αυτά μου δίνουν δύναμη. Δεν χρειάζεται να είμαστε πλούσιοι για να βοηθήσουμε. Μπορούμε να κάνουμε τα πιο απλά. Εγώ π.χ. παίρνω μια κάμερα τη βάζω μπροστά και μεταφέρω μια αγάπη μου τα ποντιακά, σε μια άλλη αγάπη που είναι η νοηματική» τόνισε η κ. Παπουλίδου.
Υπάρχει όμως κάποιο τραγούδι το οποίο την έχει συγκινήσει ιδιαίτερα; «Με τον έρωτα έχω μια μεγάλη αγάπη» απάντησε, δείχνοντας την ιδιαίτερη αδυναμία της σε αυτού του είδους τα τραγούδια.
«Όλα τα τραγούδια που μεταφέρω στη νοηματική τα αγαπώ για προσωπικούς λόγους οπότε κάθε φορά υπάρχει μια συγκίνηση. Μπορεί να μου θυμίζει κάτι, μπορεί το οτιδήποτε. Τουλάχιστον τα περισσότερα ποντιακά που κάνω είναι ερωτικά. Με τον έρωτα έχω μια μεγάλη αγάπη» δήλωσε.
Τέλος, μιλώντας για το πόσο σημαντικό είναι για έναν κωφό άνθρωπο να μπορεί να «δει» και να αντιληφθεί ένα τραγούδι της ποντιακής μουσικής στη νοηματική γλώσσα, η κ. Παπουλίδου είπε:
«Τι πιο όμορφο να μπορείς να καταλάβεις τα πάντα στη γλώσσα σου; Πόντιοι δεν είναι μόνο αυτοί που ακούν αλλά και οι κωφοί. Γιατί να μη νιώθουν αυτήν την ένταση ενός τραγουδιού που εκφράζει την ιστορία μας; Πρέπει όλοι να ακούσουν την ιστορία μας. Τα ποντιακά τα λατρεύω, είμαι εγώ, ωστόσο όπως είπα κάνω και άλλα τραγούδια.
Τα ποντιακά όμως θα έχουν την πρώτη θέση στην καρδιά μου. Θεωρώ ότι είναι σημαντικό οι κωφοί Πόντιοι να αντιληφθούν να νιώσουν όλο το τρέμουλο που νιώθουμε όλοι όταν χορεύουμε ποντιακά και όταν ακούμε» είπε.
