Λήμνος: Σε κλίμα συγκίνησης η επιμνημόσυνη δέηση για τα θύματα της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού
Μέσα σε κλίμα ιεράς συγκινήσεως και εθνικής μνήμης πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 19 Μαΐου, στο Μνημείο Πεσόντων του Ρωμαίικου Γιαλού, επιμνημόσυνη δέηση υπέρ αναπαύσεως των θυμάτων της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού, τιμώντας τη μνήμη των 300.000 και πλέον αδελφών μας, οι οποίοι υπέστησαν τραγικές διώξεις, εκτοπίσεις και σφαγές στις αρχές του 20ού αιώνα.
Την εκδήλωση διοργάνωσε ο Χορευτικός Όμιλος Λήμνου «Ήφαιστος», μέσω του Τμήματος Ποντιακών Χορών, με τη συμμετοχή εκπροσώπων φορέων και πολιτών που προσήλθαν για να αποδώσουν τον οφειλόμενο φόρο τιμής στους αδικοχαμένους προγόνους του Πόντου.
Την επιμνημόσυνη δέηση τέλεσε ο Σεβ. Μητροπολίτης Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου κ. Ιερόθεος, ο οποίος προσευχήθηκε υπέρ αιωνίας μνήμης των θυμάτων δίνοντας βαρύτητα στη σημασία της ιστορικής αλήθειας και της διατήρησης της εθνικής και πνευματικής παρακαταθήκης του Ποντιακού Ελληνισμού.
Τον λόγο της ημέρας εκφώνησε η κ. Μαντώ Γαροφαλλίδου – Παπούλκα, η οποία αναφέρθηκε με συγκίνηση στις τραγικές στιγμές της Γενοκτονίας, επισημαίνοντας τη διαρκή ανάγκη διαφύλαξης της συλλογικής μνήμης και μεταλαμπάδευσης της ιστορικής γνώσης στις νεότερες γενιές.
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η παρουσίαση των παραδοσιακών ποντιακών χορών «Σέρρα» και «Διπάτ» από τους χορευτές του Ομίλου. Οι δυναμικές κινήσεις και ο επιβλητικός ρυθμός των χορών απέδωσαν συμβολικά το αδούλωτο φρόνημα, τη δύναμη ψυχής και τη ζωντανή συνέχεια του Ποντιακού Ελληνισμού μέσα στον χρόνο.
Η 19η Μαΐου, είναι ημέρα επισήμως αναγνωρισμένη από την Ελληνική Βουλή ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, αποτελεί διαρκή υπενθύμιση χρέους προς την ιστορία, την αλήθεια και τη μνήμη των αθώων θυμάτων.
«Σίγησε» για πάντα το Ποντιακό κλαρίνο του Κώστα Καλπατσινίδη
Τον δεξιοτέχνη στο κλαρίνο στην Ποντιακή κοινότητα, αποχαιρετά με ανακοίνωσή της η Εύξεινος Λέσχη Φλώρινας, στην οποία, αναφέρει:
Με βαθιά θλίψη πληροφορηθήκαμε την απώλεια του Κώστα Καλπατσινίδη, του αγαπητού μας «Κώτσου», ενός ανθρώπου που άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στην ποντιακή παράδοση και στην ιστορία της Ευξείνου Λέσχης Φλώρινας.
Η είδηση του θανάτου του σκόρπισε συγκίνηση στην οικογένεια της Ευξείνου Λέσχης Φλώρινας και σε όλους τους Πόντιους που είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν, να χορέψουν και να γλεντήσουν υπό τους μελωδικούς ήχους του κλαρίνου του.
Για την Εύξεινο Λέσχη Φλώρινας, ο Κώστας Καλπατσινίδης αποτέλεσε διαχρονικό σημείο αναφοράς στους ετήσιους χορούς και στις εκδηλώσεις της. Με το μοναδικό του παίξιμο έδινε παλμό, ζωντάνια και ψυχή σε κάθε μας αντάμωμα. Πάντοτε πρόθυμος, χαμογελαστός, ευγενικός και ιδιαίτερα αγαπητός, βρισκόταν δίπλα μας κάθε στιγμή που τον καλούσαμε, ανεξαρτήτως ημέρας και ώρας.
Με τη σπουδαία μουσική του παρουσία συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρηση και ανάδειξη της ποντιακής μουσικής παράδοσης της Φλώρινας, κερδίζοντας τον σεβασμό και την αγάπη όλων.
Αξέχαστη θα μείνει η συνάντησή του με τον αείμνηστο Πρόεδρο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, Γιώργο Παρχαρίδη, με τον οποίο για χρόνια άνοιγαν τον ετήσιο χορό της Λέσχης μας. Χαρακτηριστικά είχε πει ο επίτιμος Πρόεδρος όταν τον πρωτοάκουσε:
«Αχ, αυτός ο άτιμος ο κοντός με το κλαρίνο του και το παίξιμό του, απόψε μας πήρε τα μυαλά».
Αυτός ήταν για όλους εμάς ο «Κώστας Καλπατσινίδης». Ένας άνθρωπος της παράδοσης, της παρέας και της ψυχής.
Οι σκοποί του θα μας συντροφεύουν για πάντα και η μνήμη του θα παραμείνει ζωντανή στις καρδιές μας.
Καλό Παράδεισο, αγαπημένε μας «Κώτσο».
Βιογραφικό Κώστα Καλπατσινίδη
Γεννήθηκε το 1942 στο Αμμοχώρι Φλώρινας. Οι γονείς του είχαν καταγωγή από την περιοχή της Ματσούκας του Πόντου και πιο συγκεκριμένα από την Γαλίαινα. Γύρω στα 1860 μετοίκησαν στη Ρωσία και από εκεί διέφυγαν στην Ελλάδα με τα γεγονότα της μικρασιατικής καταστροφής. Οι παππούδες του ήταν οργανοπαίκτες επίσης. Ο Χαράλαμπος Καλπατσινίδης έπαιζε λύρα και ο Ιωάννης Δημητριάδης ζουρνά.
Ο κ. Καλπατσινίδης είναι ένας αυτοδίδακτος μουσικός που έπαιζε μουσική από 8 χρονών. Τα πρώτα χρόνια είχε μυηθεί στην εκτέλεση της φλογέρας, όντας εξαιρετικός εκτελεστής, και στα 16 του αγόρασε φλογέρα με αυτοσχέδιο επιστόμιο πάνω στην οποία τοποθετούσε χοντρό καλάμι που κατασκεύαζε ο ίδιος. Ακόμη, τραγουδούσε εξαιρετικά με τη συνοδεία της λύρας. Κλαρίνο άρχισε να παίζει από τα 18 του χρόνια, γύρω στο 1960, κι έκτοτε συμμετέχει σε γάμους και κοινωνικές εκδηλώσεις αμιγώς ποντιακές και μη, καθώς ερμηνεύει αξιόλογα και τους ντόπιους σκοπούς…
Ο τρόπος ερμηνείας της «Φλωρινιώτικης» σχολής βασίζεται επίσης στη μίμηση της ποντιακής λύρας. Ο κ. Καλπατσινίδης τη θεωρεί «Ιερό πράγμα» και το παίξιμό του συμβαδίζει απόλυτα με τον τρόπο ερμηνείας του εθνικού οργάνου των Ποντίων. Καταλυτικοί παράγοντες ήταν οι τραγουδιστικές ικανότητές του και οι γνώσεις που κατείχε σχετικά με το ρεπερτόριο της λύρας, ώστε να κατορθώσει να τα μεταφέρει αυτούσια στο κλαρίνο.
Διπλό μήνυμα μνήμης και αγώνα έστειλαν και φέτος οι Πόντιοι της Νέας Υόρκης
Διπλό μήνυμα κατάφεραν να στείλουν και φέτος οι Πόντιοι της Μητροπολιτικής Νέας Υόρκης καθώς σε δυο εκδηλώσεις που έγιναν σε απόσταση τριών ημερών μεταξύ τους, τίμησαν με ιδιαίτερο τρόπο την μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ποντίων.
Η πρώτη έγινε στην Παναγία Σουμελά στη Νέα Ιερσέη, όπου εψάλη τρισάγιο και η δεύτερη στον Άγιο Νικόλαο, ανήμερα της επίσημης ημέρας μνήμης, στο Ground Zero, παρουσία της Μονίμου Αντιπροσώπου της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβεως Αγλαΐας Μπαλτά, όπου εκτός από το τρισάγιο δόθηκε και ομιλία από τον καθηγητή κ. Θεοφάνη Μαλκίδη, ο οποίος έδωσε έμφαση στην υπόθεση της αναγνώρισης της Γενοκτονίας.
Ήταν από τις λίγες φορές, που ταυτόχρονα και με λαμπρό περιεχόμενο η πρωτοβουλία των Ποντιακών Συλλόγων σε συνεργασία με την Παμποντιακή έφερε το ζήτημα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας στην επιφάνεια.
Αλλά, ίσως το σπουδαιότερο, εκεί στον τόπο θυσίας χιλιάδων θυμάτων της τρομοκρατικής επίθεσης, μια χούφτα παιδιών τραγούδησε με δάκρυα στα μάτια ένα ποντιακό μοιρολόγι. Μια από τις περιπτώσεις που λες ότι έγινε μάρτυρας μιας ανεπανάληπτης στιγμής.
Κι όμως η νεολαία ξέρει να αποδίδει φόρο τιμής στα θύματα της Ποντιακής Γενοκτονίας και στα θύματα της τρομοκρατικής επίθεσης της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Κατάθεση στεφάνων
Η εκδήλωση στο Γουέστ Μίλφορντ της Νέας Ιερσέης, οργανώνεται από το Ιερό Ίδρυμα Ποντίων Αμερικής και Καναδά και τελεί υπό την αιγίδα της Παμποντιακής Ομοσπονδίας. Έτσι τελέστηκε εσπερινός και τρισάγιο. Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων στον χώρο μνημείου για τα θύματα της Γενοκτονίας.
Κατόπιν στο Πολιτιστικό Κέντρο του ιδρύματος, δόθηκε ομιλία από την Συντονίστρια εκπαίδευσης στο Ελληνικό Προξενείο κα. Δήμητρα Πατρωνίδου. Το συμπέρασμα της ομιλίας συνοψίζεται σε μια καταληκτική φράση της ομιλήτριας, που επεσήμανε ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γίνει πράξη η αναγνώριση της Γενοκτονίας, γιατί με τον τρόπο αυτό σβήνει μια κακή πράξη, που διαιωνίζεται.
Να σημειώσουμε εδώ την παρουσία νέων, αγοριών και κοριτσιών από το Νόργουολκ του Κονέκτικατ, με τις παραδοσιακές τους στολές.
Την 19η Μαΐου η εκδήλωση ξεκίνησε και πάλι με εσπερινό στο ναό του Αγίου Νικολάου, στο Σημείο Μηδέν. Κι εκεί η παρουσία των νέων έδωσε το στίγμα ότι η μνήμη δεν αφήνεται να γίνει λήθη, αλλά αντίθετα μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.
Μετά το τρισάγιο που τέλεσε ο π. Ανδρέας Βυθούλκας, ιερατικός προϊστάμενος του Αγίου Νικολάου, ο Δρ. Χαράλαμπος Βασιλειάδης, πρόεδρος του Ιερού Ιδρύματος «Παναγία Σουμελά» παρουσίασε τους καλεσμένους και μεταξύ άλλων, την Πρέσβη της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη κα Άγη Μπαλτά και τον Πρόξενο κ. Πέτρο Δώριζα καθώς και τους προέδρους των Ποντιακών Συλλόγων και της Νεολαίας, αλλά και τον Πρόεδρο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας κ. Μιλτιάδη Τσαβδαρίδη. Και κοντά τους, ο πρόεδρος των Κομνηνών, η πρόεδρος του Ποντιακού Συλλόγου του Τορόντο και ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ακρίτες, από την Φιλαδέλφεια.
Ανεξάρτητα βέβαια από τους χαιρετισμούς και μόνο η παρουσία όλων των συλλόγων έδωσε από μόνη της μήνυμα ενότητας και κοινής πορείας, κάτι που δύσκολα συναντούμε στις μέρες μας.
Μπορεί αρκετοί από εμάς να μην το είχαμε σημειώσει αλλά η 19η Μαΐου, είναι μια από τις πιο σημαντικές ημέρες μνήμης.
Αυτή την φορά η παρουσία του καθηγητή Θεοφάνη Μαλκίδη, υπογράμμισε με τον καλύτερο τρόπο την σημασία της διεκδίκησης να αναγνωριστεί επιτέλους η Γενοκτονία , που όπως είπε ο κ. Μαλκίδης, έγινε από τον δάσκαλο του Χίτλερ, τον Κεμάλ . Κι επειδή, συμπλήρωσε ο κ. Μαλκίδης, τότε πέρασε ατιμώρητη, επαναλήφθηκε από τον Χίτλερ, ωστόσο μετέπειτα η Γερμανία ζήτησε «συγνώμη».
Ειδική αναφορά έκανε ο κ. Μαλκίδης στην απόφαση του πρώην Κυβερνήτη της Νέας Υόρκης Τζορτζ Πατάκι, να αναγνωρίσει την Ποντιακή Γενοκτονία το 2002. Από τότε ακολούθησαν κι άλλες Πολιτείες και σήμερα σε έξι Πολιτείες η Γενοκτονία των Ποντίων διδάσκεται στα σχολεία.
Είχε διαβάσει, πρόσθεσε, το βιβλίο της Thea Hallo» και πήρε την ιστορικού χαρακτήρα απόφαση. Και μάλιστα, όπως τόνισε, λίγους μήνες μετά το 9/11. «Δεν ήταν συνωστισμός», επεσήμανε, «αλλά ήταν Γενοκτονία».
Ο καθηγητής καταλήγοντας επεσήμανε ότι η Ανάσταση, θα είναι η αναγνώριση της Γενοκτονίας.
Στην μητέρα της Θία Χάλο, την αείμνηστη Γιαγιά του Πόντου Σάνο Χάλο, αναφέρθηκε και η Πρέσβης της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη κ. Αγλαΐα Μπαλτά, που θύμισε ότι της απέδωσε την Ελληνική Υπηκοότητα καθόσον υπηρετούσε ως Γενική Πρόξενος.
Χαιρετισμό απηύθυνε και ο Πρόξενος κ. Πέτρος Δώριζας.
Η πιο συγκινητική ωστόσο στιγμή, ήρθε προς το τέλος και φυσικά είχε την δική της άκρως συμβολική της σημασία. Εκεί στον χώρο της θυσίας, κάτω από την αγιογραφία της θυσίας τόσων αθώων ψυχών του 9/11.
Τα παιδιά των Ποντίων, όλα μαζί, με μια φωνή, με μια αναπνοή, τραγούδησαν έναν θρήνο, μπροστά στην ωραία πύλη.
Τιμήθηκε η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου στα Πετράλωνα- Αποκαλυπτήρια Μνημείου
Σήμερα στα Πετράλωνα, τιμήθηκε με σεβασμό και συγκίνηση η Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, σε εκδήλωση της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής, με τον Δήμο Νέας Προποντίδας να προσδίδει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό στην ημέρα, ικανοποιώντας ένα διαχρονικό αίτημα της τοπικής κοινωνίας για τη δημιουργία Μνημείου Ποντιακού Ελληνισμού.
Η ημέρα ξεκίνησε με Θεία Λειτουργία και ακολούθησαν χαιρετισμοί στον χώρο του μνημείου. Ακολούθησαν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου, η επιμνημόσυνη δέηση και η κατάθεση στεφάνων. Τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των θυμάτων και ακολούθησε η ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.
Ο δήμαρχος Νέας Προποντίδας, Μανώλης Καρράς, δήλωσε:
«Σήμερα δεν τιμούμε μόνο τη μνήμη των αδικοχαμένων ψυχών του Ποντιακού Ελληνισμού. Τιμούμε την ιστορική αλήθεια, την αξιοπρέπεια και τη δύναμη ενός λαού που, παρά τον ξεριζωμό και τις ανείπωτες δοκιμασίες, κράτησε ζωντανές τις αξίες, την παράδοση και την ταυτότητά του.
Η δημιουργία του Μνημείου Ποντιακού Ελληνισμού αποτελεί ελάχιστο φόρο τιμής και ταυτόχρονα μια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές, ώστε να μη σβήσει ποτέ η μνήμη και να μην επιτρέψουμε ποτέ στη λήθη να νικήσει την ιστορία».
Ιδιαίτερα συγκινητικές στιγμές της εκδήλωσης αποτέλεσαν το άκουσμα του τραγουδιού «Την πατρίδα μ' έχασα», που φόρτισε συναισθηματικά τους παρευρισκόμενους, καθώς και ο χορός Σέρρα, ο εμβληματικός χορός των Ποντίων, που απέδωσε με δύναμη και συμβολισμό το πνεύμα, την αντοχή και τη συνέχεια του Ποντιακού Ελληνισμού.
Η μνήμη παραμένει ζωντανή. Δεν ξεχνάμε. Τιμούμε. Θυμόμαστε.
Εκδήλωση μνήμης για τη Γενοκτονία των Ποντίων στο 15ο Δημοτικό Μυτιλήνης
Με αναφορές στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου αλλά και στον πλούσιο πολιτισμό του ποντιακού ελληνισμού πραγματοποιήθηκε εκδήλωση μνήμης στο 15ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης, σε συνεργασία με την Ένωση Ποντίων και Φίλων Ποντίων Μυτιλήνης.
Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν για τα τραγικά γεγονότα που σημάδεψαν τον Ποντιακό Ελληνισμό στις αρχές του 20ού αιώνα, με τα μέλη του συλλόγου να αναφέρονται στη γενοκτονία των 353.000 Ελλήνων του Πόντου, παρουσιάζοντας ιστορικά στοιχεία και μαρτυρίες. Προηγήθηκε η προβολή εκπαιδευτικού animation που δημιουργήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας και την Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος, με θέμα την ιστορία και τη γενοκτονία των Ποντίων.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασε η ενότητα αφιερωμένη στην ποντιακή παράδοση και φορεσιά. Τα μέλη του συλλόγου Θανάσης Μπούκας και Κατερίνα Νικολαΐδη παρουσίασαν στα παιδιά τις παραδοσιακές ανδρικές και γυναικείες φορεσιές, εξηγώντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις ονομασίες τους. Παράλληλα, ο νεαρός λυράρης Παναγιώτης Νατσαρίδης μύησε τους μαθητές στους ήχους της ποντιακής λύρας, παρουσιάζοντας το παραδοσιακό όργανο και παίζοντας χαρακτηριστικούς σκοπούς.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε σε συγκινητικό κλίμα, με μαθητές και μέλη του συλλόγου να χορεύουν μαζί ποντιακούς χορούς, στέλνοντας μήνυμα διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς του Ποντιακού Ελληνισμού.
Το σχολείο ευχαρίστησε την Ένωση Ποντίων και Φίλων Ποντίων Μυτιλήνης για τη συμμετοχή και τη συμβολή της στη δράση, καθώς και την εκπαιδευτικό Αγγλικών Μυρσίνη Κατσαναβάκη, η οποία συμμετείχε ενεργά στην εκδήλωση φορώντας ποντιακή φορεσιά και χορεύοντας μαζί με τα παιδιά.
