 |
| Όλα έτοιμα για τα αποκαλυπτήρια του Μνημείουτης Γενοκτονίας των Ποντίων στο Παραλίμνι της Κύπρου |
Η Κύπρος και ο κυπριακός ελληνισμός αποκτούν το κεντρικό εθνικό μνημείο της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, σε μια πρωτοβουλία που συνδέει την ιστορική μνήμη, την διεκδίκηση και τον διαρκή αγώνα για δικαίωση και διεθνή αναγνώριση.
Το μνημείο, το οποίο έχει ήδη ολοκληρωθεί και τοποθετηθεί στο Παραλίμνι, θα αποκαλυφθεί επισήμως την Τρίτη 19 Μαΐου 2026, παρουσία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος θα εκφωνήσει και την κεντρική ομιλία της επετειακής τελετής.
Η χρηματοδότηση και η εγκατάσταση του μνημείου στο Παραλίμνι της Κύπρου αποτελεί υλοποίηση εξαγγελίας του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο δράσεων που έχει ανακοινώσει η κυπριακή πολιτεία για τη στήριξη της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Στο σχέδιο αυτό περιλαμβάνονται επίσης η χορήγηση υποτροφιών σε μεγάλα πανεπιστημιακά ιδρύματα του εξωτερικού, η θεσμοθέτηση της 19ης Μαΐου ως Ημέρας Μνήμης στις σχολικές μονάδες, καθώς και η παραχώρηση κρατικού χώρου στον ποντιακό ελληνισμό για τη δημιουργία δομής μελέτης και ενημέρωσης για τη Γενοκτονία.
Ένα έργο υψηλού συμβολισμού
Η ιδέα για την κατασκευή του μνημείου ανήκει στο Σωματείο Δράσης «Νίκος Καπετανίδης». Τη δημιουργία του ανέλαβε ο διακεκριμένος γλύπτης Γιώργος Κικώτης, στη Θεσσαλονίκη. Η φιλοτέχνηση του διήρκεσε αρκετούς μήνες με κεντρικό στόχο να αποτυπώνει με τον πλέον ενδεδειγμένο συμβολικό τρόπο το δράμα των ελλήνων του Πόντου, αλλά και να εμπνέει τις νέες γενιές. Το μνημείο με την ολοκλήρωση του μεταφέρθηκε από τη Θεσσαλονίκη στη νέα του θέση στο Παραλίμνι, όπου και θα γίνουν τα αποκαλυπτήρια του.
Πέρα από την καλλιτεχνική του διάσταση, το έργο αποκτά ιδιαίτερο συμβολικό βάρος και λόγω της θέσης του, καθώς τοποθετήθηκε στη νέα Πλατεία Αγίας Βαρβάρας, στη Λεωφόρο Πρωταρά, στην είσοδο του Παραλιμνίου, σε μικρή απόσταση από το οδόφραγμα της Δερύνειας, έναν χώρο ιδιαίτερα φορτισμένο, καθώς βρίσκεται κοντά στο σημείο όπου έχασαν τη ζωή τους οι Τάσος Ισαάκ και Σολωμός Σολωμού.
Το συνολικό κόστος του έργου υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ και δεν αφορά μόνο την κατασκευή του μνημείου, αλλά και τη συνολική ανάπλαση και διαμόρφωση της πλατείας και του περιβάλλοντος χώρου, ως τόπου μνήμης. Οι εργασίες περιλάμβαναν πλήρη διαμόρφωση του δημόσιου χώρου, τεχνικές παρεμβάσεις και αισθητική αναβάθμιση της περιοχής.
Η χρηματοδότηση προήλθε από την Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας, ύστερα από σχετική εντολή του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, καθώς και από τον Δήμο Παραλιμνίου - Δερύνειας, υπο τον δήμαρχο Γιώργο Νικολέττο.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, καθοριστική υπήρξε η συνεργασία όλων των εμπλεκομένων υπηρεσιών και φορέων, μεταξύ αυτών της Υφυπουργού παρά τω Προέδρω Ειρήνη Πική, της προέδρου της Επιτροπής Μνημείων Χριστίνα Γιάγκου, του προέδρου του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Αμμοχώστου Γιάννη Καρούσου, του Υπουργού Εσωτερικών Κωνσταντίνου Ιωάννου και του Υπουργού Μεταφορών Αλέξη Βαφεάδη.
Η τελετή αποκαλυπτηρίων στο Παραλίμνι
Τα αποκαλυπτήρια του Κεντρικού Εθνικού Μνημείου θα πραγματοποιηθούν την Τρίτη 19 Μαΐου 2026, στις 19:00, στη νέα πλατεία επί της Λεωφόρου Πρωταρά, απέναντι από τον Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας στο Παραλίμνι.
Στην εκδήλωση θα παραστούν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, της Εκκλησίας, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της Εθνικής Φρουράς, ενώ την κεντρική επετειακή ομιλία θα εκφωνήσει ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης. Θα ακολουθήσει επίσημο δείπνο που θα παραθέσει ο Δήμος Παραλιμνίου - Δερύνειας.
Το προσκύνημα της Ιερής Εικόνας του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα
Ξεχωριστή πνευματική διάσταση στις εκδηλώσεις προσδίδει η παρουσία της Ιερής Εικόνας του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα από τον Πόντο, η οποία έχει μεταφερθεί στην Κύπρο μετά από πρόσκληση των διοργανωτών.
Η εικόνα έχει τεθεί σε προσκύνηση από τις 14 Μαΐου έως και την ολοκλήρωση των εκδηλώσεων στο Παραλίμνι, με την επιμέλεια και ευθύνη της Ιεράς Μητροπόλεως Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας και του ομώνυμου σωματείου από το Ροδοχώρι Ημαθίας.
Η παρουσία της εικόνας αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό σημείο αναφοράς για τους Ποντίους και τους πιστούς, συνδέοντας τις ιστορικές μνήμες του ξεριζωμού με την πνευματική παράδοση του ποντιακού ελληνισμού.
Ένα τετραήμερο εκδηλώσεων μνήμης σε ολόκληρη την Κύπρο
Οι εκδηλώσεις για την επέτειο της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου δεν περιορίζονται μόνο στην τελετή αποκαλυπτηρίων, αλλά αναπτύσσονται σε ένα ευρύ πρόγραμμα δράσεων από τις 17 έως τις 20 Μαΐου, σε διάφορες πόλεις της Κύπρου.
Την Κυριακή 17 Μαΐου στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση στη Λεμεσό, με τη συμμετοχή του Σωματείου Δράσης «Νίκος Καπετανίδης» και του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων Αμμοχώστου «Τεμέτερον» και με τη στήριξη του Δήμου Λεμεσού και του Πολιτιστικού Ομίλου Παραδοσιακών Χορών «Ρωμιοσύνη».
Τη Δευτέρα 18 Μαΐου στις 10:00 στη Λευκωσία θα γίνει κατάθεση στεφάνων στα Φυλακισμένα Μνήματα και στον Τύμβο Μακεδονίτισσας προς τιμήν των αγωνιστών της ΕΟΚΑ και των πεσόντων της ΕΛΔΥΚ, σε μια συμβολική σύνδεση της ιστορικής μνήμης του Ποντιακού Ελληνισμού με τους αγώνες της Κύπρου. Στις 11:00 θα πραγματοποιηθεί ομιλία του δημοσιογράφου της ΕΡΤ και προέδρου του Σωματείου Δράσης «Νίκος Καπετανίδης», Γιώργου Γεωργιάδη, στο Γυμνάσιο Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου στη Λακατάμεια. Στις 19:00 θα τελεστεί επιμνημόσυνη τελετή και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο των Τάσου Ισαάκ και Σολωμού Σολωμού και στις 19:30 θα προβληθεί το ιστορικό ντοκιμαντέρ "Η Μπάντα" του δημοσιογράφου Νίκου Ασλανίδη, που φωτίζει πτυχές της ιστορικής πορείας του Ποντιακού Ελληνισμού, στην αίθουσα «Νίκος Καπετανίδης» του Λυκείου Παραλιμνίου.
Την Τρίτη 19 Μαΐου στις 11:00 θα γίνει εκδήλωση μνήμης στο 6ο Δημοτικό Σχολείο Πάφου υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται την Τρίτη 19 Μαΐου στις 19:00 με τα Αποκαλυπτήρια του Κεντρικού Εθνικού Μνημείου της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στο Παραλίμνι της Κύπρου, παρουσία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη.
Στο καλλιτεχνικό μέρος συμμετέχουν οι Αλέξης Παρχαρίδης, Γιώργος Ατματζίδης, Χρήστος Φιλιππιάδης και ο Πολιτιστικός Όμιλος Παραδοσιακών Χορών «Ρωμιοσύνη».
Οι διοργανωτές και οι υποστηρικτές των εκδηλώσεων
Η διοργάνωση των εκδηλώσεων και η υλοποίηση του μνημείου αποτέλεσαν προϊόν ευρείας συνεργασίας φορέων, οργανισμών και θεσμών σε Ελλάδα και Κύπρο. Κεντρικοί διοργανωτές της εκδήλωσης είναι ο Δήμος Παραλιμνίου - Δερύνειας, το Σωματείο Δράσης «Νίκος Καπετανίδης» και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Αμμοχώστου «Τεμέτερον», ενώ όλες οι δράσεις τελούν υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σημαντική υπήρξε επίσης η συμβολή κυβερνητικών στελεχών, υπηρεσιών και οργανισμών, αλλά και η υποστήριξη χορηγών και συνοδοιπόρων, μεταξύ των οποίων ΟΠΑΠ Κύπρου, η Αιγέας ΑΜΚΕ, η Hellenic Environment και η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης.