Ο Σύλλογος Ποντίων Αιτωλοακαρνανίας «Δ. Ψαθάς» παρουσίασε για πρώτη φορά φορεσιές ανταρτισσών γυναικών σε Πανελλαδικό Φεστιβάλ

Ο Σύλλογος Ποντίων Αιτωλοακαρνανίας «Δ. Ψαθάς» παρουσίασε για πρώτη φορά φορεσιές ανταρτισσών γυναικών σε Πανελλαδικό Φεστιβάλ

Μια ιδιαίτερη και συμβολική παρουσία είχε ο Σύλλογος Ποντίων Αιτωλοακαρνανίας «Δ. Ψαθάς» στο 20ό Πανελλαδικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά σε πανελλήνια εκδήλωση φορεσιές ανταρτισσών γυναικών.

Υπό την καθοδήγηση της ταμία και υπεύθυνης φορεσιών του Συλλόγου, Βίκης Σταυροπούλου, και σε απόλυτη συνεργασία με τον πρόεδρο Αναστάσιο Μαρνέζο, η συγκεκριμένη παρουσίαση προκάλεσε τον θαυμασμό και ξεχώρισε ανάμεσα στις συμμετοχές της μεγάλης διοργάνωσης.

Οι χορεύτριες εμφανίστηκαν με χαρακτηριστικά στοιχεία της αντάρτικης ενδυμασίας, όπως φαρδύ παντελόνι, τάπλα και μαντίλι στο κεφάλι, φισεκλίκια, μαχαίρι και φυλαχτό στο στήθος, αναδεικνύοντας μια λιγότερο γνωστή πτυχή της ιστορίας των Ποντίων.

Η επιλογή της συγκεκριμένης ενδυμασίας δεν έγινε μόνο ως μια διαφορετική σκηνική παρουσία, αλλά με στόχο να φέρει στην επιφάνεια μνήμες και ιστορίες γυναικών που πήραν μέρος στον αγώνα στα βουνά του Πόντου.

Με αυτή την πρωτοβουλία, ο Σύλλογος «Δ. Ψαθάς» επιχείρησε να φωτίσει μια σημαντική πλευρά της ποντιακής ιστορίας και να μεταφέρει στις νεότερες γενιές μνήμες και συμβολισμούς που δεν είναι ευρέως γνωστοί.

Πηγή: Συνείδηση

Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 94 ετών, η φιλόλογος - λαογράφος Έλσα Γαλανίδου - Μπαλφούσια

Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 94 ετών, η φιλόλογος - λαογράφος Έλσα Γαλανίδου - Μπαλφούσια

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 94 ετών και πλήρης ημερών, η φιλόλογος - λαογράφος Έλσα Γαλανίδου - Μπαλφούσια.

Ανέδειξε μέσα από τα βιβλία της και τις διαλέξεις τις το λαογραφικό πλούτο των Ποντίων προγόνων μας. Μέσα από τη συμμετοχή της στο Δ.Σ. της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών κατέφερε να αναδείξει στιγμές της Ποντιακής ιστορίας συμβάλλοντας στη διάσωσή τους.

Γεννήθηκε στον Πειραιά από γονείς πρόσφυγες Ποντίους της πρώτης γενιάς. Πήρε πτυχίο από τη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών (τμήμα κλασικό). Σταδιοδρόμησε στην ιδιωτική εκπαίδευση και συνταξιοδοτήθηκε ως λυκειάρχης.

Στην αρχή ασχολήθηκε με θέματα Ιστορίας και Λαογραφίας της Ηπείρου. Στη συνέχεια, με την καθοδήγηση του βυζαντινολόγου Οδυσσέα Λαμψίδη, Προέδρου επί σειρά ετών της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, άρχισε και συνέχισε να ασχολείται με τα θέματα του Ποντιακού Ελληνισμού. Για τη δράση της και τη μεγάλη προσφορά της στα ποντιακά σωματεία, έχει βραβευτεί με τιμητικά διπλώματα.

Ήταν μέλος του Δ.Σ. της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων, του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και μέλος Ποντιακών σωματείων του Λεκανοπεδίου Αττικής. Συνεργαζόταν με διάφορα ποντιακά έντυπα.

Έγραψε βιβλία και άρθρα, όπως το «Η λαϊκή μετεωρολογία στον Πόντο και τα φυσικά φαινόμενα», «Σαχταρίτσα - Μαρίτσα: Από τα παραμύθια του ποντιακού ελληνισμού», «Ο Άγιος Γεώργιος στον ελληνισμό του», «Λαογραφικά Πόντου. Απ’ όσα μου είπαν και … άλλα».

Ο Κοτζά Αναστάς παρουσίασε θεατρικό αναλόγιο «Ση προσφυγιάς τα στράτας» στην Κατερίνη

Ο Κοτζά Αναστάς παρουσίασε θεατρικό αναλόγιο «Ση προσφυγιάς τα στράτας» στην Κατερίνη

Ο Ιστορικός Ποντιακός Σύλλογος Νεοκαισάρειας «Κοτζά Αναστάς» διοργάνωσε μια ξεχωριστή λογοτεχνική βραδιά στην Κατερίνη, παρουσιάζοντας το θεατρικό αναλόγιο «Ση προσφυγιάς τα στράτας». Στην εκδήλωση συμμετείχε ο ηθοποιός Τάκης Βαμβακίδης, ενώ το έργο της Χρυσούλας Ασλανίδου–Κωνσταντίνου πλαισιώθηκε από ποντιακή μουσική και αφηγήσεις, αναδεικνύοντας με συγκινητικό τρόπο τη μνήμη της προσφυγικής διαδρομής.

Επιτυχημένη παρουσίαση λογοτεχνικής βραδιάς για την προσφυγική μνήμη στην Κατερίνη

Με μεγάλη προσέλευση κόσμου και θερμή υποδοχή από το κοινό, πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026, στο Πνευματικό Κέντρο «Ο Άγιος Φώτιος» στην Κατερίνη, το Θεατρικό Αναλόγιο – Λογοτεχνική Βραδιά «Ση προσφυγιάς τα στράτας», το οποίο διοργάνωσε ο Ιστορικός Ποντιακός Σύλλογος Νεοκαισάρειας «Κοτζά Αναστάς».

Η εκδήλωση, η οποία βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο της Χρυσούλας Ασλανίδου–Κωνσταντίνου, συνδύασε θεατρική απόδοση και ποντιακή μουσική, μεταφέροντας επί σκηνής μνήμες και βιώματα από την πορεία της προσφυγιάς.

Ο καταξιωμένος ηθοποιός Τάκης Βαμβακίδης προσέδωσε ιδιαίτερη καλλιτεχνική δυναμική στο αναλόγιο, αποδίδοντας με έντονη εκφραστικότητα και αμεσότητα επιλεγμένα αποσπάσματα του έργου.

Η φιλόλογος, εκπαιδευτικός και επιμελήτρια της έκδοσης Γιώτα Ιωακειμίδου παρουσίασε το περιεχόμενο, κάνοντας ειδική αναφορά στη γραφή της συγγραφέως και στη χρήση της ποντιακής διαλέκτου.

Η Πόπη Παναγιωτίδου συμμετείχε με αφήγηση και ανάγνωση κειμένων, ενώ η Νόπη Βαρυτιμίδου, Πρόεδρος του Αθλητικού Πολιτιστικού Συλλόγου Κατερίνης «Αίολος» και Αντιπρόεδρος της Ποντιακής Θεατρικής Σκηνής Πιερίας, είχε τον ρόλο της αφηγήτριας, συνδέοντας τις επιμέρους θεματικές ενότητες.

Η συγγραφέας Χρυσούλα Ασλανίδου–Κωνσταντίνου παρουσίασε αποσπάσματα από το πόνημά της και μοιράστηκε με το κοινό τη δική της προσωπική προσέγγιση απέναντι στην προσφυγική μνήμη.

Τη βραδιά πλαισίωσε η χορωδία του Ποντιακού Συλλόγου Κατερίνης «Παναγία Σουμελά», υπό τη διεύθυνση του χοράρχη Γιάννη Τοπαλίδη, προσθέτοντας το χαρακτηριστικό ηχόχρωμα της ποντιακής μουσικής παράδοσης.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε παρουσία εκπροσώπων της πολιτικής, της τοπικής κοινωνίας και των πολιτιστικών φορέων της Πιερίας. Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν εκπρόσωποι των Βουλευτών Πιερίας Άννας Μάνη–Παπαδημητρίου και Φώντα Μπαραλιάκου, καθώς και εκπρόσωπος του Κομνηνού Δελβερούδη.

Παρόντες ήταν επίσης ο Θανάσης Μαργαρίτης από το Θέατρο Commedia, καθώς και εκπρόσωποι της Ποντιακής Θεατρικής Σκηνής Πιερίας, του Πολιτιστικού Συλλόγου Νέου Κεραμιδίου «Μακεδονία», του Ποντιακού Συλλόγωγ Κατερίνης «Παναγία Σουμελά», του Πολιτιστικού Συλλόγου Σεβαστής Πιερίας, του Αθλητικού Πολιτιστικού Συλλόγου Κατερίνης «Αίολος», του Ομίλου Φίλων της Φύσης και του Ανθρώπου «Μαστόδοντας – Νεοκαισάρειας» και της Ένωσης Συγγραφέων Πιερίας.

Ο σύλλογος ευχαριστεί θερμά όλους όσοι ανταποκρίθηκαν στην πρόσκλησή του και παρευρέθηκαν στην εκδήλωση. Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στους συντελεστές και στους πολιτιστικούς φορείς που στήριξαν την προσπάθεια, καθώς και στους χορηγούς: OLYMP – ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΑΕ και Dion Hotel – Μπαλαμπάνου.

Θερμές ευχαριστίες στη Νίτσα Ξανθοπούλου, η οποία διέθεσε για τη διακόσμηση της σκηνής χειροποίητες κούκλες σε μικρογραφία, ντυμένες με αυθεντικές παραδοσιακές φορεσιές. Ευχαριστίες επίσης στη Μάγδα Γεμενετζίδου, τη Μάγδα Γεωργιάδου, τη Μαρία Καπετάνιου και τον Παναγιώτη Τερζόπουλο για την παραχώρηση σκηνικών και αντικειμένων που χρησιμοποιήθηκαν στην παράσταση.

Ο «Κοτζά Αναστάς» είχε την ευθύνη της σκαλέτας, της σκηνικής επιμέλειας και της διαμόρφωσης των σκηνικών της παράστασης. Η βραδιά αυτή επιβεβαίωσε για ακόμη μία φορά την ιδιαίτερη ταυτότητα που έχει διαμορφώσει ο φορέας: μια διαφορετική προσέγγιση στην ιστορία και την παράδοση, με έμφαση στο συναίσθημα, στην ποιότητα και στη λεπτομέρεια. Κάθε δράση του συλλόγου σχεδιάζεται με φροντίδα, ώστε η μνήμη και η παράδοση να προσεγγίζονται με έναν σύγχρονο, ουσιαστικό και ανθρώπινο τρόπο.

Πηγή: Ολύμπιο Βήμα

2ο Φεστιβάλ Ποντιακού ζουρνά από τους "Ακρίτες του Πόντου"

2ο Φεστιβάλ Ποντιακού ζουρνά από τους "Ακρίτες του Πόντου"

Το Τμήμα Μουσικού Εργαστηρίου του Συλλόγου Ποντίων Σταυρούπολης "Ακρίτες του Πόντου" διοργανώνει και προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου στο "2ο Φεστιβάλ Ποντιακού Ζουρνά" που διοργανώνει την Τετάρτη 30 Σεπτέμβριου 2026, στο Ανοιχτό Θέατρο Κρύας Βρύσης Πολίχνης "Τάσος Πεζιρκιανίδης" στις 8 το βράδυ.

Πρόκειται για το δεύτερο μουσικό αφιέρωμα του Μουσικού Εργαστήριου στο Αερόφωνο Αρχαίο μουσικό όργανο, τον Οξύαυλο ή ζουρνά και τους παλαιότερους εκφραστές του.  

Στην εκδήλωση αναδεικνύεται η επίδραση του μοναδικού αυτού μουσικού οργάνου στην περιοχή του Πόντου καθώς και τα ιδιαίτερα μουσικά χαρακτηριστικά στο ύφος, στους χορούς και στις μελωδίες. Ακόμη, στη μουσική αυτή εκδήλωση αναδεικνύεται η σπουδαιότητα των παραδοσιακών εκφραστών του ζουρνά στην διατήρηση και διάδοση της λαϊκής μας μουσικής παράδοσης. Ακόμη, θα παρουσιαστούν μουσικοί εκπρόσωποι της νέας γενιάς από διάφορες περιοχές του Πόντου.

Εισηγητές: Βασίλειος Πολατίδης, Βασίλειος Ασβεστάς. 

Οργανοπαίκτες ζουρνά: Μιχάλης Σιώπης, Σταύρος Μηλιάδης, Μιχάλης Τσανασίδης, Γιάννης Καμπάς, Αριστοτέλης Αρχιτεκτονίδης, Βασίλης Φωλίνας, Παντελής Νικολαΐδης, Χάρης Παπαδόπουλος, Χατζησαββίδης Γρηγόρης, Αλέξανδρος Μιμίδης, Βασίλειος Δημητριάδης.

Συνοδεύουν οι μουσικοί του τμήματος Μουσικού Εργαστηρίου των Ακριτών.

Παρουσίαση: Φόρης Πεταλίδης (δημοσιογράφος)

Στην εκδήλωση θα τιμηθεί ο Ζουρνατζής 2ης γενιάς Στέλιος Σαραλίδης από το Εβίτζ της περιοχής Ακ-νταγ-ματέν.

Ο Πόντος... έστρωσε τραπέζι στην Καλαμαριά

Ο Πόντος... έστρωσε τραπέζι στην Καλαμαριά

Ένα μεγάλο τραπέζι γεμάτο γεύσεις και αρώματα του Πόντου στήθηκε στην Πλατεία Προσφυγικού Ελληνισμού, στην «καρδιά» της Καλαμαριάς, στο πλαίσιο της δεύτερης ημέρας του Πανελλήνιου Ανταμώματος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος.

Μετά τη μεγάλη διοργάνωση της προηγούμενης ημέρας στο Παλατάκι, το ενδιαφέρον στράφηκε αυτή τη φορά στην ποντιακή κουζίνα και στις συνταγές που διατηρούνται ζωντανές και περνούν από γενιά σε γενιά.

Μέλη ποντιακών συλλόγων από διάφορες περιοχές της Ελλάδας έφεραν στην Καλαμαριά χαρακτηριστικά εδέσματα, δίνοντας τη δυνατότητα στους επισκέπτες να γνωρίσουν –και να δοκιμάσουν– ένα διαφορετικό κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς του Πόντου.

Ωτία, πιροσκί, τανωμένος σορβάς και πολλές ακόμη παραδοσιακές γεύσεις γέμισαν τα τραπέζια, την ώρα που η ποντιακή λύρα έδινε τον δικό της ρυθμό στη γιορτή. Πολίτες κάθε ηλικίας πέρασαν από τα περίπτερα των συλλόγων, δοκίμασαν τα εδέσματα και συνομίλησαν με τους ανθρώπους που κρατούν ζωντανές τις παλιές συνταγές.

Χρύσα Αράπογλου: «Η γαστρονομία είναι μνήμη, είναι χρώματα, είναι μυρωδιές»

Στη σημασία που αποκτά η συγκεκριμένη διοργάνωση όταν πραγματοποιείται σε μια πόλη με τόσο έντονο προσφυγικό αποτύπωμα στάθηκε η δήμαρχος Καλαμαριάς, Χρύσα Αράπογλου, η οποία καλωσόρισε τους συμμετέχοντες και συνεχάρη την Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος για τη διοργάνωση.

«Είμαστε συγκινημένοι, χαρούμενοι και περήφανοι που φιλοξενούμε τη δεύτερη μέρα του Πανελλήνιου Ανταμώματος», ανέφερε, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά και στη μεγάλη συμμετοχή των χορευτών κατά την πρώτη ημέρα των εκδηλώσεων στο Παλατάκι.

Όπως σημείωσε, η εικόνα ανθρώπων από διαφορετικά σημεία της χώρας που συναντήθηκαν και χόρεψαν μαζί αποδεικνύει ότι «η μνήμη είναι ζωντανή», ενώ υπογράμμισε τη σημασία της προσπάθειας για την προβολή των ηθών και των εθίμων του Ποντιακού Ελληνισμού.

διαίτερη έμφαση έδωσε η δήμαρχος στη γαστρονομική διάσταση της δεύτερης ημέρας του Ανταμώματος.

«Είναι πολύ σημαντικό ότι σήμερα φιλοξενούμε τη γαστρονομία του Πόντου, γιατί η γαστρονομία είναι μνήμη, είναι χρώματα, είναι μυρωδιές», τόνισε, περιγράφοντας τη γεύση ως έναν ακόμη δεσμό με τον τόπο και την ιστορία του Πόντου.

Η αναφορά στα Απολυμαντήρια

Η Χρύσα Αράπογλου συνέδεσε τη διοργάνωση και με την προσφυγική ιστορία της Καλαμαριάς, χαρακτηρίζοντάς την «προσφυγομάνα» και «ποντιομάνα».

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε και στην προσπάθεια για τη δημιουργία του Μουσείου των Απολυμαντηρίων στην περιοχή της Αρετσούς, επισημαίνοντας την ιστορική σημασία του σημείου από το οποίο, όπως ανέφερε, πέρασαν εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες από το 1915 και μετά.

Η δεύτερη ημέρα του Πανελλήνιου Ανταμώματος έδωσε έτσι μια διαφορετική διάσταση στη μεγάλη συνάντηση του Ποντιακού Ελληνισμού.

Αυτή τη φορά, αντί για τις χορευτικές ομάδες, πρωταγωνιστές έγιναν οι άνθρωποι πίσω από τις κατσαρόλες και τα παραδοσιακά τραπέζια.

Και μέσα από τις γεύσεις, τις μυρωδιές, τη λύρα και τις συνταγές που επιβιώνουν στον χρόνο, η Πλατεία Προσφυγικού Ελληνισμού μετατράπηκε για λίγες ώρες σε ένα σημείο συνάντησης του χθες με το σήμερα.

Πηγή: eMakedonia