«Αναστορώ και Αροθυμώ»: Ενα ταξίδι μνήμης στον Πόντο μέσα από φωτογραφίες και κειμήλια

«Αναστορώ και Αροθυμώ»: Ενα ταξίδι μνήμης στον Πόντο μέσα από φωτογραφίες και κειμήλια

Από τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας μέχρι τα ορεινά χωριά της ενδοχώρας του Πόντου, μέσα από γκρεμισμένες εκκλησίες, σιωπηλά μοναστήρια και σπίτια που ακόμη «μιλούν» ελληνικά μέσα από τα ερείπιά τους, ξεκινά ένα ταξίδι. Ένα ταξίδι μνήμης, γεμάτο εικόνες, απώλειες και ίχνη ζωής, που δεν γίνεται από επαγγελματίες ιστορικούς, αλλά από δύο γυναίκες με βαθιά προσωπικό κίνητρο.

Ο Πόντος, μέσα από τη ματιά της Ελπίδας Αθανασιάδου και της Βαρβάρας Χαραλαμπίδου, ξετυλίγεται στην έκθεση φωτογραφιών και κειμηλίων «Αναστορώ και Αροθυμώ», που φιλοξενείται στο Κέντρο Ιστορίας του Δήμου Θεσσαλονίκης (ΚΙΘ) από σήμερα και για όλο τον Ιανουάριο.

Πρόκειται για δύο καθηγήτριες από τη Θεσσαλονίκη, οι οποίες εδώ και 23 χρόνια ταξιδεύουν κάθε χρόνο στον ιστορικό Πόντο. Τον έχουν διασχίσει ολόκληρο, φωτογραφίζοντας, καταγράφοντας και συλλέγοντας στοιχεία για τον Ελληνισμό της περιοχής. «Εκτός από το γεγονός ότι φωτογραφίζουν τις περιοχές, μαζεύουν στοιχεία και πληροφορίες για τον ελληνισμό της περιοχής, όπως για παράδειγμα αναζητώντας σε παλαιοπωλεία τεκμήρια των Ελλήνων που έχουν παραπέσει με τα χρόνια εκεί», αναφέρει στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Ανέστης Στεφανίδης, μέλος του επιστημονικού προσωπικού του Κέντρου Ιστορίας Θεσσαλονίκης.

Όπως εξηγεί, οι δύο εκπαιδευτικοί έχουν παρουσιάσει την έκθεση και στο παρελθόν σε άλλες πόλεις της Ελλάδας και της Γερμανίας και πρόσφατα απευθύνθηκαν στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης, το οποίο θεώρησε καθήκον του να την αναδείξει. «Για να μην είναι μόνο φωτογραφίες, συζητώντας μαζί τους, είδαμε ότι στον κοινωνικό τους περίγυρο υπάρχουν και τεκμήρια, κειμήλια που έχουν κάποιοι άνθρωποι στα σπίτια τους», σημειώνει ο Ανέστης Στεφανίδης. «Το βρήκαμε πολύ συγκινητικό, γιατί οι άνθρωποι έρχονταν κατατρεγμένοι, ρημαγμένοι στην Ελλάδα και μαζί τους κουβαλούσαν μία εικόνα της Παναγίας ή έναν Άγιο του τόπου τους. Έτσι, η έκθεση διανθίζεται με τέτοια κειμήλια», προσθέτει.

Έτσι, λοιπόν, στην έκθεση παρουσιάζονται γυναικεία μαντήλια, μία ποδιά -η λεγόμενη «δετσήμ», αλλά και βαθιά φορτισμένα προσωπικά αντικείμενα. Ανάμεσά τους, ένα ρολόι τσέπης που ανήκε στον παππού μίας εκ των δύο γυναικών, ο οποίος σκοτώθηκε κατά τους διωγμούς. Το ρολόι διασώθηκε, μεταφέρθηκε από τις αδελφές του στην Ελλάδα και παραμένει μέχρι σήμερα στην οικογένεια. Ξεχωριστή θέση κατέχει και η εικόνα της Παναγίας του Καζάν, ρωσικής τεχνοτροπίας, που μαρτυρά τις εκκλησιαστικές και πολιτισμικές επιρροές στον Πόντο.

Οι φωτογραφίες, από την άλλη, αποτυπώνουν ελληνικά σπίτια και χωριά, την Παναγία Σουμελά έτσι όπως είναι σήμερα, τοποθεσίες στην Τραπεζούντα, την Κερασούντα – τόπο καταγωγής της μίας δημιουργού – αλλά και εικόνες από ολόκληρο τον παράλιο Πόντο, από τη δυτική άκρη μέχρι τη Ριζούντα, καθώς και από την ορεινή ενδοχώρα. Πρόκειται για ένα παζλ τόπων και μνήμης, «ανά περιοχή», όπως τονίζει ο κ. Στεφανίδης.

Για το Κέντρο Ιστορίας του Δήμου Θεσσαλονίκης, η φιλοξενία της έκθεσης δεν αφορά μόνο τους Ποντίους. Όπως επισημαίνει, η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη ανθρώπων με καταγωγές από διαφορετικές εθνοτοπικές ομάδες του ελληνισμού. «Οτιδήποτε διασώζει την ιστορική μνήμη εμπίπτει στα καθήκοντα και στα ενδιαφέροντα του ΚΙΘ», τονίζει, υπογραμμίζοντας ότι ο θεσμός ιδρύθηκε ακριβώς για να αναδεικνύει αυτές τις μνήμες, είτε προέρχονται από τον Πόντο, την Ήπειρο, την Κρήτη ή την Πελοπόννησο.

Στο πλαίσιο της έκθεσης, ιδιαίτερη θέση κατέχει και η αναφορά στα μοναστήρια του Πόντου. Πέρα από τα πιο γνωστά, όπως η Παναγία Σουμελά, ο Άγιος Ιωάννης Βαζελώνας και ο Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτας, δεκάδες άλλα μοναστήρια παραμένουν άγνωστα, ρημαγμένα και εγκαταλειμμένα, διάσπαρτα σε όλη την περιοχή. Σε αυτά θα εστιάσει και η ομιλία της Βαρβάρας Χαραλαμπίδου, που θα συνοδεύσει την έκθεση και είναι προγραμματισμένη για την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου, στις 7 το απόγευμα.

Τα εγκαίνια της έκθεσης φωτογραφιών και κειμηλίων «Αναστορώ και Αροθυμώ» θα πραγματοποιηθούν σήμερα, στις 6 το απόγευμα, στο Κέντρο Ιστορίας του Δήμου Θεσσαλονίκης (Πλατεία Ιπποδρομίου). Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 30 Ιανουαρίου 2026.

Πηγή: Εθνικός Κήρυξ

Το «Ροδάφ’νον» της Ποντιακής λογοτεχνίας ανεβαίνει για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων

Το «Ροδάφ’νον» της Ποντιακής λογοτεχνίας ανεβαίνει για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων

Ένα αριστούργημα της Ποντιακής λογοτεχνίας - το Ροδάφ’νον του Κώστα Διαμαντίδη - ανεβαίνει για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων στην Πάνω Σκηνή του Από Μηχανής Θεάτρου, σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη με πρωταγωνιστή τον Τάκη Βαμβακίδη.

Η παράσταση παρουσιάζεται στην ποντιακή διάλεκτο, με ελληνικούς υπέρτιτλους, ενώ μέρος του κειμένου ερμηνεύεται στην νεοελληνική γλώσσα. Θα δοθούν 12 μόνο παραστάσεις, από το Σάββατο 6 Φεβρουαρίου έως την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026.

Ο Θέμης Μουμουλίδης καταδύεται στη γλώσσα, τους ήχους και την ιστορία των προγόνων, φέρνοντας στη σκηνή ένα συγκλονιστικό ταξίδι ψυχής και μνήμης του Ποντιακού Ελληνισμού.

Ο Κώστας Διαμαντίδης, ένας από τους κορυφαίους σύγχρονους Πόντιους συγγραφείς, μας παραδίδει με το Ροδάφ’νον μια κατάθεση ψυχής, μια σπάνιας λογοτεχνικής δύναμης αναφορά στην ιστορία των Ποντίων: ένα ταξίδι στο χώρο και τον χρόνο, από τον Πόντο στη διασπορά και από τον διωγμό και τη γενοκτονία μέχρι το σήμερα, με την μνήμη της Πατρίδας πάντα βαθιά ριζωμένη στην ψυχή.

Η περιπέτεια των Ποντίων ξεδιπλώνεται μέσα από την ιστορία της Παρθένας, μιας γυναίκας που ξεριζώνεται από ένα χωριό της Τραπεζούντας για να βρεθεί, με την ανταλλαγή πληθυσμών, σε κάποιο χωριό της Δυτικής Μακεδονίας: ο καθημερινός αγώνας, το γέλιο και το δάκρυ, οι μνήμες μιας χαμένης πατρίδας, το ακριβό της μυστικό και το μεγάλο της όνειρο: να φυτέψει στην αυλή της ένα Ροδάφ’νον από τα χώματα του τόπου της, να ριζώσει η μνήμη του Πόντου στη νέα πατρίδα.

Μια αληθινή ιστορία που έρχεται να υπενθυμίσει πως η διατήρηση της μνήμης είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρξει ιστορική συνέχεια. Ένας ύμνος στη ζωή, στη δύναμη επιβίωσης και, τέλος, ένας ύμνος στον έρωτα.

Ο Τάκης Βαμβακίδης, ηθοποιός Ποντιακής καταγωγής, άριστος γνώστης της Ποντιακής διαλέκτου, αναλαμβάνει να μας ταξιδέψει σε ένα σπάνιας ευαισθησίας και ανθρωπιάς θεατρικό ταξίδι, στη διάλεκτο των προγόνων, στους τόπους όπου γεννήθηκαν όνειρα, προσδοκίες και ένας σπάνιος πολιτισμός δυόμιση χιλιάδων χρόνων.

Η Μαρία Εκμεκτσίογλου μαγειρεύει στην Κασταμονή στον Πόντο (Video)

Η Μαρία Εκμεκτσίογλου μαγειρεύει στην Κασταμονή στον Πόντο (Video)

Η εκπομπή από την "Πόλη στην Ανατολή" με την Μαρία Εκμεκτσίογλου μας ταξίδεψε σε μία από τις λιγότερο γνωστές πόλεις της περιοχής του Πόντου, την Κασταμονή, που είναι και η πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού. Πρόκειται για μια πόλη 150.000 κατοίκων, με αρκετά αξιοθέατα κι ένα ξεχωριστό, παραδοσιακό χρώμα.

Η περιήγησή μας ξεκινά από την κεντρική πλατεία της Κασταμονής και το πολυσύχναστο Ναρσουλάχ Μεϊντάνι. Στη συνέχεια, επισκέπτεται ένα από τα πιο γνωστά παστουρματζίδικα της πόλης, όπου, σε συνεργασία με τον διπλανό φούρνο, φτιάχνονται οι κυριακάτικες παστουρμαδόπιτες των μερακλήδων.

Κάνει μια σύντομη επίσκεψη στο Μινιρέ Σουλτάν Μεντρεσεσί, ένα ιδιαίτερο εμπορικό κέντρο με χειροποίητα αντικείμενα κι αναμνηστικά της περιοχής και από εκεί, κατευθύνεται στον Πύργο του Ρολογιού για να αγναντέψει την υπέροχη θέα. Το βραδάκι, η Μαρία μας φτιάχνει μια νόστιμη πίτα για όλες τις ώρες.

Επόμενος σταθμός, η μικρή παραθαλάσσια πόλη Αμάσρα. Κάνει βόλτα στο κάστρο με τις παλιές γραφικές γειτονιές στο εσωτερικό του και στη συνέχεια, η σεφ μαγειρεύει κοτόπουλο γεμιστό με σπανάκι. Περιπλανιέται στο παζάρι της πόλης, όπου γυναίκες από τα γύρω χωριά πωλούν τα προϊόντα του κήπου ή του μπαξέ τους και καταλήγει στην παραλία της Αμάσρα, όπου η Μαρία ετοιμάζει ένα πεντανόστιμο «κυδωνάτο κεμπάπ».

Επιστρέφει στην Κασταμονή και επισκέπτεται το πολιτιστικό κέντρο της πόλης, που φιλοξενεί μια ιδιαίτερη συλλογή από φλιτζανάκια του καφέ αλλά και σύγχρονα καπέλα της ευρύτερης περιοχής, καθώς και μια αξιόλογη έκθεση με σύγχρονες φωτογραφίες και πίνακες ζωγραφικής. Το ταξίδι ολοκληρώνεται με ξενάγηση στο κάστρο της πόλης.

Ο «Διγενής» και οι «Κομνηνοί» φέρνουν στη Ρόδο το δρώμενο των Μωμό'ερων

Ο «Διγενής» και οι «Κομνηνοί» φέρνουν στη Ρόδο το δρώμενο των Μωμό'ερων

Ο Σύλλογος Ποντίων Ρόδου «Ο Διγενής» θα παρουσιάσει το παραδοσιακό Ποντιακό δρώμενο των Μωμόγερων, το Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026, φέρνοντας στη Ρόδο ένα από τα πιο ζωντανά και σατιρικά δρώμενα της λαϊκής παράδοσης.

Το έθιμο θα παρουσιαστεί από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Ροδοχωρίου «Οι Κομνηνοί», με χορό, σάτιρα και έντονη… διάδραση με το κοινό. Οι Μωμόγεροι, πιστοί στον χαρακτήρα του δρώμενου, υπόσχονται πειράγματα και στιγμές αυθόρμητου γέλιου, μεταφέροντας στο σήμερα μια παράδοση αιώνων.

Με χιουμοριστική διάθεση, οι διοργανωτές επισημαίνουν πως τα πειράγματα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εθίμου, με τη «νύφη» να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο και… αστείρευτη ενέργεια.

Αιγάλεω: «Μωμόγεροι: Μια Διαδρομή στην Παράδοση»

Αιγάλεω: «Μωμόγεροι: Μια Διαδρομή στην Παράδοση»

Οι «Γιορτινές Ημέρες στην Πόλη του Αιγάλεω» ολοκληρώνονται την Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026, στις 10:30 π.μ., με ένα ξεχωριστό παραδοσιακό δρώμενο που φέρνει στο προσκήνιο τη δύναμη της συλλογικής μνήμης και της ζωντανής παράδοσης.

Οι «Μωμόγεροι: Μια Διαδρομή στην Παράδοση», από τη Μουσικοχορευτική και Πνευματική Εστία Ποντίων & Φίλων Αιγάλεω «Ο Καύκασος», θα γεμίσουν τους δρόμους της πόλης με μουσική, χορό και σατιρικές μεταμφιέσεις, ζωντανεύοντας ένα παμπάλαιο ποντιακό έθιμο που σκορπίζει χαρά, αισιοδοξία και καλή τύχη.

Το δρώμενο θα ξεκινήσει από την Πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου (μετρό Αιγάλεω) θα ακολουθήσει διαδρομή μέσω της οδού Μάρκου Μπότσαρη και θα κορυφωθεί στα «Ποντιακά» του Αιγάλεω, στην Πλατεία Αγίας Αικατερίνης, απέναντι από τη νέα Στέγη του Συλλόγου, μετατρέποντας τη διαδρομή σε έναν ζωντανό εορταστικό περίπατο για μικρούς και μεγάλους.

Με αυτή τη γιορτινή και βαθιά συμβολική εκδήλωση, ο Δήμος Αιγάλεω αποχαιρετά τον φετινό κύκλο των «Γιορτινών Ημερών στην Πόλη μας», τιμώντας την πολιτιστική κληρονομιά και ενισχύοντας τη σύνδεση των επόμενων γενεών με τις ρίζες, τη συλλογικότητα και το πνεύμα της παράδοσης.