6 Ποντιακές πίτες που περνούν από γενιά σε γενιά

6 Ποντιακές πίτες που περνούν από γενιά σε γενιά

Οι παραδοσιακές ποντιακές πίτες αποτελούν ζωντανό κομμάτι της γαστρονομικής και πολιτισμικής ταυτότητας του Πόντου και τον συνδετικό κρίκο μεταξύ της μνήμης, της παράδοσης και της καθημερινής ζωής.

Με απλά υλικά, φροντισμένη ζύμη και ευρηματικές γεμίσεις, οι οικοδέσποινες δημιουργούν μια εντυπωσιακή ποικιλία από αλμυρά και γλυκά εδέσματα, που συνοδεύουν γιορτές, νηστείες και οικογενειακά τραπέζια. Από τα μυρωδάτα γιαγλία και τα τραγανά ωτία, μέχρι τα σιροπιαστά πορέκ και τα χορταστικά πελεμέτσια, κάθε πίτα αφηγείται μια ιστορία γεύσης, τόπου και συλλογικής μνήμης.

Ποντιακές πίτες ανεξίτηλες στον χρόνο

Γιαγλία

Τα ποντιακά πεϊνιρλί ονομάζονται «γιαγλία». Όταν είναι γεμιστά με τουλουμίσιο τυρί ή φέτα, λέγονται «πεϊνιρλιά», όταν έχουν καβουρμά λέγονται «γιουμουρταλούγια» και με κιμά, «κουιμαλούγια».

Μόλις βγουν από τον φούρνο, αλείφονται με λιωμένο βούτυρο. Σε περιόδους νηστείας, φτιάχνονται τα «σογανλούγια», δηλαδή πεϊνιρλί με ψιλοκομμένο κρεμμύδι και κοπανισμένους ξηρούς καρπούς (φουντούκια ή καρυδόψιχα) και λίγο μαύρο πιπέρι.

Ωτία

Τα ωτία είναι μικρά γλυκά ή αλμυρά πιτάκια. Τα στρίβουν σαν φιόγκο για να μοιάζουν με αυτιά, και τα τηγανίζουν σε βούτυρο ή λάδι. Όταν τα φτιάχνουν ως γλυκό τα πασπαλίζουν με κανέλα και ζάχαρη. Η αλμυρή εκδοχή τους έχει για γέμιση τυρί ή κιμά. Τρώγονται καλύτερα κρύα και είναι ιδανικός μεζές για τσίπουρο.

Πισία ή τιρλία

Πρόκειται για φύλλο από ζύμη που βουτυρώνουν και διπλώνουν δυο-τρεις φορές όπως στη σφολιάτα του μιλφέιγ. Στη συνέχεια κόβουν τη ζύμη σε μικρά κομμάτια, τα τηγανίζουν σε βούτυρο και τα πασπαλίζουν με ζάχαρη, πετιμέζι ή μέλι.

Πορέκ

Είναι ένα είδος πίτας από πολλά λεπτά φύλλα ζύμης. Σε κάθε φύλλο απλώνονται κοπανισμένη καρυδόψιχα ή φουντούκια ανακατεμένα με ζάχαρη και κανέλα. Τα τυλίγουν στριφτά και τα κουλουριάζουν σε βουτυρωμένο ταψί. Μόλις ψηθεί η πίτα την περιχύνουν με σιρόπι.

Περιάκ

Πρόκειται για την αλμυρή παραλλαγή του πορέκ από την περιοχή του Καυκάσου. Ανοίγουν 15 λεπτά φύλλα, αλείφουν με βούτυρο και βάζουν μέσα στρώσεις καβουρμά. Το ψήνουν στο τηγάνι και από τις δύο πλευρές. Αντίστοιχα τα «τσιριχτά», πιτάκια από ζύμη γεμιστά με καβουρμά, που τηγανίζουν σε βούτυρο.

Πελεμέτσια

Τα ποντιακά κιμαδοπιτάκια λέγονται «πελεμέτσια». Σε ένα τηγάνι, λιώνετε βούτυρο και σοτάρετε ένα ψιλοκομμένο ξερό κρεμμύδι με 250γρ. κιμά μοσχαρίσιο. Προσθέτετε αλάτι, πιπέρι, μπαχάρι, κανέλα και ψιλοκομμένο μαϊντανό. Κόβετε τρία χοντρά φύλλα πίτας σε φαρδιές λωρίδες. Βάζετε στην άκρη κάθε λωρίδας μια κουταλιά γέμιση. Τυλίγετε και τηγανίζετε σε καυτό λάδι. Σερβίρονται ζεστά και συνοδεύονται από γιαούρτι.

Πηγή: Cantina

Ντοκιμαντέρ - Αφιέρωμα στη μνήμη του Αχιλλέα Βασιλειάδη, ένα χρόνο μετά το θάνατό του (Video)

Ντοκιμαντέρ - Αφιέρωμα στη μνήμη του Αχιλλέα Βασιλειάδη, ένα χρόνο μετά το θάνατό του

Ντοκιμαντέρ - Αφιέρωμα στη μνήμη του αείμνηστου Αχιλλέα Βασιλειάδη, ενός πολυσχιδούς καλλιτέχνη, που λάτρεψε όσο λίγοι τον Ποντιακό πολιτισμό και την παράδοση, ο οποίος άλλοτε με το τραγούδι, με την μοναδική, σπαρακτική φωνή του, άλλοτε μέσα από τις αξέχαστες θεατρικές του ερμηνείες, χάριζε απλόχερα, άλλοτε γέλια και άλλοτε δάκρυα, μέσω της αξιομνημόνευτης εκφραστικής του δεινότητας.

Σε αυτό το ντοκιμαντέρ μιλούν οι δικοί του άνθρωποι για εκείνον, και το τι σήμαινε ο Αχιλλέας για εκείνους, αλλά και για το ισχυρό αποτύπωμα που άφησε στη συλλογική μνήμη των ανθρώπων που ήρθαν σε επαφή μαζί του.

Για την αγάπη και το πάθος του για τον Ποντιακό πολιτισμό, που ήταν μία φλόγα που έκαιγε άσβεστη μέσα του, η οποία στην πορεία μετουσιώθηκε σε επιθυμία να τη μεταλαμπαδεύσει σε όσο περισσότερους ανθρώπους γινόταν, σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, σε παλαιότερες, αλλά και σε νεότερες γενιές.

 

Και δεν πρόκειται να σβήσει ποτέ, όσο αυτή η φλόγα παραμένει ζωντανή, στη μνήμη μας.

Ο Αχιλλέας, μπορεί να μας άφησε πρόσφατα, αλλά τελικά,  δεν μας άφησε και δεν θα μας αφήσει ποτέ, όσο θα τον μνημονεύουμε για τη σπουδαία παρακαταθήκη που άφησε στην οικουμενική κιβωτό του Ποντιακού Πολιτισμού και της Παράδοσης.

Το ντοκιμαντέρ - αφιέρωμα στη μνήμη του Αχιλλέα Βασιλειάδη προβλήθηκε τμηματικά στο πλαίσιο της εκδήλωσης “4α ΚΑΛΟΥΣΕΙΑ 2025” τον Ιούνιο του 2025 και υλοποιήθηκε με την υποστήριξη του Δήμου Ωραιοκάστρου Θεσσαλονίκης.

Συμμετέχουν στο ντοκιμαντέρ οι μουσικοί Κώστας Σιαμίδης και Γιώργος Στεφανίδης, ο ηθοποιός Ιεροκλής Μηχαηλίδης και ο δημοσιογράφος Γιώργος Γεωργιάδης.

Σκηνοθεσία - Ντοκιμαντέρ: Πάνος Μπουντούρογλου

Συναυλία αγάπης «Ακρίτας κάστρον έχτιζεν» από τους Αργονάυτες στο Waiblingen

Συναυλία αγάπης «Ακρίτας κάστρον έχτιζεν» από τους Αργονάυτες στο Waiblingen

Στην αίθουσα Kameralamtskeller της παλιάς πόλης του Βάιμπλινγκεν, στη Γερμανία το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2025, πραγματοποιήθηκε η συναυλία αγάπης «Ακρίτας κάστρον έχτιζεν», που διοργάνωσε ο Σύλλογος Ποντίων της πόλης, «Οι Αργοναύτες».

Μουσικοί νέων από αδελφά σωματεία ερμήνευσαν κυρίως τραγούδια του Ακριτικού Κύκλου, καθώς και άλλα παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια, ενώ πριν από κάθε κομμάτι υπήρχε σύντομη παρουσίαση του νοήματος και των συμβολισμών του, βασισμένη στο βιβλίο του Στάθη Ευσταθιάδη «Τα τραγούδια του ποντιακού λαού».

Η εκδήλωση προσέλκυσε πλήθος κόσμου και συμμετοχή από άλλα σωματεία, ενώ όλα τα έσοδα της συναυλίας δόθηκαν στον σύλλογο «Förderkreis krebskranke Kinder Stuttgart e.V.» για τη στήριξη παιδιών που δίνουν μάχη με τον καρκίνο.

Πηγή: ePolitical

Οι Μωμόγεροι του Θρυλορίου έδιωξαν τον παλιό χρόνο και έφεραν την αναγέννηση της φύσης

Οι Μωμόγεροι του Θρυλορίου έδιωξαν τον παλιό χρόνο και έφεραν την αναγέννηση της φύσης

Ο Σύλλογος “Η Κερασούντα και το Γαρς” από το Θρυλόριο αναβίωσε για ακόμη μια χρονιά το έθιμο των Μωμόγερων στο κέντρο της Κομοτηνής, σε συνεργασία και υποστήριξη από την Αντιδημαρχία Πολιτισμου και Νέας Γενιάς.

Στο δρώμενο παρουσιάζεται η αναγέννηση της φύσης  με την αλλαγή του νέου έτους και έχει σκοπό την σάτιρα. Στο δρώμενο αναπαρίσταται η ιστορία του Κιτί Γοτσά. Στο έθιμο αυτό, μέρος από τους συμμετέχοντες φοράνε τομάρια ζώων όπως λύκων και τράγων ενώ άλλοι ντύνονται με στολές ανθρώπων οπλισμένων με σπαθιά και έχουν την μορφή γεροντικών προσώπων.

Τα παλαιότερα χρόνια το δρώμενο διαδραματίζονταν στο Θρυλόριο όπου όλος ο  θίασος  τριγυρνούσε  στις αυλές των σπιτιών. Οι πρωταγωνιστές είναι τρεις, ο γέρος Κιτί Γοτσά, η νύφη και ο “αράπης”.

Η αλλαγή του χρόνου και η αναγέννηση της φύσης  συμβολίζεται με τη νύφη η οποία ερωτοτροπεί με τον νέο, τον αράπη. Στο δρώμενο εναλλάσσεται η απαγωγή της νύφης από τον νέο “αράπη” με τον γέρο Κιτί Γοτσά.

Επίσης, στο δρώμενο συμμετέχουν και ο διάβολος που συνήθως κάνει “αταξίες” και πειράγματα στα σπίτια που επισκέπτονται. Όλα γίνονται σε ένα κλίμα χαράς και πειραγμάτων και όλοι οι συμμετέχοντες διασκεδάζουν και ξορκίζουν το κακό.

Πηγή: Maron News

Μεγάλη συμμετοχή και έντονο Ποντιακό παλμό στην 1η Γιορτή Πιροσκί στη Νέα Κερασούντα

Μεγάλη συμμετοχή και έντονο Ποντιακό παλμό στην 1η Γιορτή Πιροσκί στη Νέα Κερασούντα

Με επιτυχία και έντονο παραδοσιακό χρώμα πραγματοποιήθηκε η 1η Γιορτή Πιροσκί στην Πλατεία Νέας Κερασούντας, το Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2026, συγκεντρώνοντας πλήθος κόσμου από τη Νέα Κερασούντα και τις γύρω περιοχές, παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες.

Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε από τον Ποντιακό Εκπολιτιστικό Σύλλογο Νέας Κερασούντας, αποτέλεσε μια ξεχωριστή γιορτή αφιερωμένη στην ποντιακή γαστρονομία και παράδοση, με πρωταγωνιστή το αγαπημένο παραδοσιακό έδεσμα πιροσκί, αλλά και τη ζωντανή μουσική και το ποντιακό γλέντι που ακολούθησε.

Πολύς κόσμος παρά τη βροχή – Καθοριστική η πρόνοια των διοργανωτών

Αν και η βροχή έκανε την εμφάνισή της, περιορίζοντας εν μέρει τη συμμετοχή, η ανταπόκριση του κόσμου ήταν ιδιαίτερα θερμή. Όπως σημείωναν παρευρισκόμενοι, η προσέλευση θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη αν οι καιρικές συνθήκες ήταν ευνοϊκές. Ωστόσο, οι διοργανωτές είχαν προνοήσει έγκαιρα, εξασφαλίζοντας υπόστεγο, γεγονός που επέτρεψε τη συνέχιση της εκδήλωσης χωρίς προβλήματα και χάρισε στους παρευρισκόμενους τη δυνατότητα να απολαύσουν το γλέντι με ασφάλεια και άνεση.

Η εικόνα της πλατείας, γεμάτη κόσμο, χαμόγελα και μυρωδιές από τα φρεσκομαγειρεμένα πιροσκί, επιβεβαίωσε ότι η ανάγκη για συλλογικές στιγμές και επαφή με την παράδοση παραμένει ισχυρή.

Ποντιακό γλέντι με καταξιωμένους καλλιτέχνες

Μετά τη γιορτή γεύσης, ακολούθησε ημερήσιο ποντιακό γλέντι, με τη συμμετοχή εξαιρετικών καλλιτεχνών που ξεσήκωσαν τον κόσμο:

- Γιώργος Σαρασίδης στο νταούλι

- Παναγιώτης Ιωαννίδης στη λύρα

- Φώτης Κοζυράκης στο τραγούδι

- Αλέξανδρος Μιμίδης στο αγγείο και το ούτι

Οι ήχοι της ποντιακής λύρας, τα τραγούδια της προσφυγικής μνήμης και οι παραδοσιακοί χοροί δημιούργησαν ένα έντονα συγκινησιακό κλίμα, με μικρούς και μεγάλους να συμμετέχουν ενεργά, τιμώντας τις ρίζες και την πολιτιστική τους ταυτότητα.

Παρουσία εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Το «παρών» στην εκδήλωση έδωσαν εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, δείχνοντας έμπρακτα τη στήριξή τους σε πρωτοβουλίες που αναδεικνύουν την τοπική παράδοση και τον πολιτισμό. Συγκεκριμένα, παρευρέθηκαν οι Αντιδήμαρχοι Δήμου Ζηρού, Γιώργος Κόκκαλης και Γιάννης Σφρίτζερης, καθώς και ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Νέας Κερασούντας, Χαράλαμπος Ανδρεανίδης.

Σε δηλώσεις τους συνεχάρησαν τους διοργανωτές για την άψογη οργάνωση και τόνισαν τη σημασία της διατήρησης και προβολής των ποντιακών εθίμων, ιδιαίτερα μέσα από δράσεις που φέρνουν κοντά την τοπική κοινωνία.

Ένα δυνατό ξεκίνημα με προοπτική συνέχειας

Η 1η Γιορτή Πιροσκί άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις και θεωρείται από πολλούς ως η απαρχή ενός θεσμού που μπορεί να εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για την περιοχή. Η επιτυχία της εκδήλωσης, παρά τις αντίξοες καιρικές συνθήκες, αποδεικνύει τη δυναμική του συλλόγου και τη δίψα του κόσμου για πολιτιστικές δράσεις με αυθεντικό χαρακτήρα.

Η Νέα Κερασούντα έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα: η παράδοση παραμένει ζωντανή όταν υπάρχει μεράκι, συνεργασία και αγάπη για τον τόπο.

Πηγή: On Preveza