Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026

Ξεκίνησε με προορισμό τον Πόντο για μία ασκητική ζωή και τώρα αγνοείται

Ξεκίνησε με προορισμό τον Πόντο για μία ασκητική  ζωή και τώρα αγνοείται
Ξεκίνησε με προορισμό τον Πόντο για μία ασκητική  ζωή και τώρα αγνοείται

Άγνωστη παραμένει η τύχη ενός 58χρονου Έλληνα ορθόδοξου μοναχού, ο οποίος έφυγε από τα Γιαννιτσά με προορισμό τον Πόντο και την Καππαδοκία, στη Τουρκία, θέλοντας να επισκεφθεί τις περιοχές καταγωγής της οικογένειάς του και να ακολουθήσει ασκητική ζωή. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, δεν έχει υπάρξει επικοινωνία μαζί του και οι συγγενείς του προσπαθούν να εντοπίσουν κάποιο ίχνος του.

Ο αγνοούμενος είναι ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης. Αναχώρησε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών και έκτοτε δεν έχει επικοινωνήσει με τους οικείους του.

Η υπόθεση παρουσιάστηκε στην εκπομπή «Φως στο Τούνελ» της Αγγελικής Νικολούλη. Οι αδελφές του περιέγραψαν όσα γνωρίζουν για την εξαφάνιση, καθώς και τις προσπάθειες που έχουν καταβάλει για να τον βρουν.

Ένα σημαντικό στοιχείο προέκυψε από την απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη: στις 25 Ιουλίου, ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο επισκέφθηκε τα γραφεία του, ζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.

Η επιθυμία να επισκεφθεί τις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής

Σύμφωνα με τους συγγενείς του, το ταξίδι του 58χρονου στην Τουρκία δεν ήταν μια απόφαση της στιγμής, αλλά μια επιθυμία που είχε εκφράσει πολλές φορές.

Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές που συνδέονται με την οικογενειακή του καταγωγή. Παράλληλα, επιθυμούσε να απομονωθεί και να ακολουθήσει έναν ασκητικό τρόπο ζωής.

«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.

Η ίδια αναφέρθηκε και στην πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.

Όπως περιέγραψε, το 2003 βρισκόταν στο Άγιον Όρος και στη συνέχεια μετέβη στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Αργότερα ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έλαβε το μοναχικό σχήμα, αλλάζοντας το όνομά του από Νικόλαος σε Ιωσήφ.

Όταν το μοναστήρι έμεινε χωρίς ηγούμενο και προέκυψε η μετάβασή του σε άλλη μονή, ο 58χρονος διέμενε προσωρινά στο πατρικό σπίτι του, μαζί με την αδελφή του, στον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών. Το διάστημα εκείνο, ωστόσο, φαίνεται πως σχεδίαζε ήδη το ταξίδι του στην Τουρκία.

Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία

Η εξαφάνισή του έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν πού κατευθυνόταν.

Η αδελφή του Ευτυχία, η οποία κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, ξεκίνησε αμέσως να τον αναζητά. Όπως είπε στην εκπομπή, μετέβη στον Νέο Μυλότοπο και, όταν οι προσπάθειες εντοπισμού του δεν απέδωσαν, απευθύνθηκε στην αστυνομία για να δηλώσει την εξαφάνιση.

Θυμήθηκε, παράλληλα, ότι ο αδελφός της αναφερόταν συχνά στην Κωνσταντινούπολη. Έτσι, οι συγγενείς αναζήτησαν πληροφορίες στον σιδηροδρομικό σταθμό, όπου εντόπισαν ταξιδιωτικό γραφείο. Εκεί διαπίστωσαν ότι είχε εκδοθεί εισιτήριο στο όνομά του.

Στη συνέχεια επιβεβαίωσαν ότι είχε επιβιβαστεί σε λεωφορείο με προορισμό την Τουρκία.

Το εισιτήριο αποτέλεσε το πρώτο σημαντικό στοιχείο για τις κινήσεις του. Ωστόσο, οι συγγενείς δεν γνώριζαν αν έφτασε στην Κωνσταντινούπολη και αν συνέχισε από εκεί προς τις περιοχές που ήθελε να επισκεφθεί.

Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Στην προσπάθειά της να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες, η οικογένεια επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.

Σύμφωνα με την Ευτυχία, ο αδελφός τους που κατοικεί στον Καναδά τηλεφώνησε στις προξενικές Αρχές, ενώ η ίδια είχε ήδη ενημερώσει την αστυνομία.

Όπως ανέφερε, από το Προξενείο τούς είπαν ότι είχε εμφανιστεί ένας άνδρας χωρίς μοναχικά ράσα, ο οποίος έφτασε με ταξί και ζητούσε πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να μεταβεί στην Τραπεζούντα.

Η οικογένεια υποστηρίζει ότι οι υπάλληλοι είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων και να συνεχίσει το ταξίδι του.

Η πληροφορία ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο 58χρονος είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να οργανώσει τη μετάβασή του στον Πόντο. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό αν επιβιβάστηκε τελικά σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.

Τι αναφέρει η επίσημη απάντηση του Προξενείου

Η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, ζητώντας πληροφορίες για την υπόθεση, και έλαβε γραπτή απάντηση.

Σύμφωνα με το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό και αναζητούσε πληροφορίες για τη μετάβασή του στην περιοχή του Πόντου.

Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε:

«Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».

Η αναφορά στο κινητό τηλέφωνο που ανήκε σε τρίτο πρόσωπο αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο για τη διερεύνηση της υπόθεσης. Από τη χρονική ακολουθία των γεγονότων προκύπτει ότι η επίσκεψη στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά.

Ωστόσο, οι προξενικές Αρχές κάνουν λόγο για άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο και όχι για επιβεβαιωμένη ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.

Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία της οικογένειας

Οι συγγενείς συνεχίζουν να αναζητούν τον 58χρονο, έχοντας ενημερώσει τις ελληνικές Αρχές και τις υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στην αναζήτησή του στο εξωτερικό.

«Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.

Η οικογένεια εκτιμά ότι οι έρευνες θα πρέπει να εστιάσουν στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και σε άλλες περιοχές του Πόντου, καθώς αυτές αποτελούσαν τους βασικούς προορισμούς του. Παράλληλα, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να επιχείρησε να ταξιδέψει και στην Καππαδοκία.

Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού βρίσκεται ο μοναχός ή για το αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Οι συγγενείς του αγωνιούν κυρίως να μάθουν αν είναι καλά και αν βρίσκεται σε ασφαλές μέρος.

«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.

Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου

Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως δένει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Το σωματικό του βάρος είναι κανονικό.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, ο άνδρας που έμοιαζε με τον αγνοούμενο και επισκέφθηκε το Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, κάτι που ενδέχεται να δυσκολεύει την αναγνώρισή του από όσους τον γνώριζαν με τη μοναχική του περιβολή.

Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον γνωρίζει κάτι για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή έχει πληροφορίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον εντοπισμό του να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές.

Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, παραμένει άγνωστο αν ο μοναχός Ιωσήφ κατάφερε να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει την επιθυμία του ή αν συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του. Για τους δικούς του ανθρώπους, το σημαντικότερο είναι να λάβουν ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.

Πηγή: Αυτοδιοίκηση

Τον ετήσιο χορό του πραγματοποιεί ο Χορευτικός Όμιλος Ποντίων «Σέρρα»

Τον ετήσιο χορό του πραγματοποιεί ο Χορευτικός Όμιλος Ποντίων «Σέρρα»
Τον ετήσιο χορό του πραγματοποιεί ο Χορευτικός Όμιλος Ποντίων «Σέρρα»

Τον ετήσιο χορό του πραγματοποιεί ο Χορευτικός Όμιλος Ποντίων «Σέρρα» και προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου την Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026 στη 1:00 μ.μ. στο κέντρο «Ομαλός» (πρώην «Κορτσόπον»), Πειραιώς 68, Μοσχάτο.

Στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα θα είναι οι:
Τραγούδι: Γιώργος Ιωαννίδης, Ανέστης Ιωακειμίδης
Λύρα - τραγούδι: Μιχάλης Κασαμπαλίδης, Απόστολος Καντζίδης
Λύρα: Νίκος Σοφιανίδης
Αγγείο: Χριστόφορος Κοσμίδης
Νταούλι: Περικλής Κατσώτης

Θεσσαλονίκη: Παρουσιάζεται το βιβλίο "Οι λέξεις ανασαίνουν ακόμα", αφιερωμένο στη γλώσσα, τη μνήμη και τον πολιτισμό του Πόντου

Θεσσαλονίκη: Παρουσιάζεται το βιβλίο "Οι λέξεις ανασαίνουν ακόμα", αφιερωμένο στη γλώσσα, τη μνήμη και τον πολιτισμό του Πόντου
Θεσσαλονίκη: Παρουσιάζεται το βιβλίο "Οι λέξεις ανασαίνουν ακόμα", αφιερωμένο στη γλώσσα, τη μνήμη και τον πολιτισμό του Πόντου

Ο Σύλλογος Ποντίων Σταυρούπολης «Ακρίτες του Πόντου» και το Τμήμα Γυναικών του Συλλόγου προσκαλούν τα μέλη και τους φίλους στην παρουσίαση του Βιβλίου της φιλολόγου και συγγραφέως Γιώτας Ιωακειμίδου με τίτλο "Οι λέξεις ανασαίνουν ακόμα", που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026 στις 19:30 στο Κτήριο Α των Ακριτών εντός του Μητροπολιτικού Πάρκου του
Δήμου Παύλου Μελά (Πύλη 1-είσοδος απέναντι από το Δημαρχείο).

Ένα βιβλίο αφιερωμένο στη γλώσσα, τη μνήμη και τον πολιτισμό του Πόντου. Μέσα από λέξεις που ταξίδεψαν αιώνες, επιχειρείται να αναδειχθεί η αδιάσπαστη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας από την αρχαιότητα έως τη ζωντανή ποντιακή λαλιά.

Εισηγητής ο Διδάκτωρ Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου Princeton, Νίκος Μιχαηλίδης.

Για το βιβλίο θα μιλήσει η ίδια η συγγραφέας Γιώτα Ιωακειμίδου.

Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026

ΕΛΘ: 100 χρόνια από την ίδρυση εμβληματικών αθλητικών συλλόγων που σχετίζονται με τον Προσφυγικό Ελληνισμό

ΕΛΘ:  100 χρόνια από την ίδρυση εμβληματικών αθλητικών συλλόγων που σχετίζονται με τον Προσφυγικό Ελληνισμό
ΕΛΘ:  100 χρόνια από την ίδρυση εμβληματικών αθλητικών συλλόγων που σχετίζονται με τον Προσφυγικό Ελληνισμό

Η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης διοργανώνει και προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου στην εκδήλωση που είναι αφιερωμένη στη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση εμβληματικών αθλητικών συλλόγων που σχετίζονται με τον προσφυγικό ελληνισμό.

Ομιλητές:

- Γιώργος Λυσαρίδης, πρ. Πρόεδρος Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης
«Προσφυγικός αθλητισμός»

- Ανέστης Στεφανίδης, πολιτικός επιστήμων
«Ο ΠΑΟΚ των προσφύγων»

- Μαρία Καζαντζίδου, ιστορικός (Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού)
«100 χρόνια “Απόλλων Καλαμαριάς”. Προσφυγική εγκατάσταση, συλλογική συγκρότηση και κοινωνική καταξίωση»

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026, στις 7 μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης (Λεωφ. Νίκης 13, 2 ος όροφος)

Συντονίζει ο αντιπρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης, κ. Κυριάκος Χατζηκυριακίδης, Επίκουρος Καθηγητής Α.Π.Θ.

Ποντιακή παραδοσιακή μουσική: Άσε με να κάνω λάθος!

Ποντιακή παραδοσιακή μουσική: Άσε με να κάνω λάθος!
Ποντιακή παραδοσιακή μουσική: Άσε με να κάνω λάθος!

Γράφει ο Θανάσης Στυλίδης
Δικηγόρος - Λυράρης

Άσε με να κάνω λάθος!

Έχει χρόνια που εμφανίστηκε αυτό το είδος μουσικών. Έχει καιρό που υπήρξε αυτό το είδος ανθρώπων. Από καταβολής κόσμου, θα έλεγα.

Δεν θα φιλοσοφήσω, γιατί δεν μπορώ. Θα προσπαθήσω όμως, για μια ακόμη φορά, κουραστικά και μονότονα ίσως, να σκιαγραφήσω μερικές σκέψεις για έναν χώρο που από «μικροθέας», από τα μικράτα μου δηλαδή, με βασανίζει, με πληγώνει, αλλά και με τρέφει ψυχικά. Την ποντιακή μουσική, την ποντιακή «παράδοση» και τους μουσικούς της.

Πολλοί μου λένε «τέρεν τη δουλεία σ’». Τι κόλλημα είναι αυτό; Τι να κάνω, ρε παιδιά; Αρρωστάκι είμαι...

Ακολουθώντας, λοιπόν, αυτό το πολυδιάστατο πάθος μου, σήμερα θα καταπιαστώ με ένα θέμα που δεν έχω θίξει μέχρι τώρα, τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που το σκέφτομαι. Είναι κάτι που με απασχολεί συχνά και θέλω να το μοιραστώ μαζί σας, ιδιαίτερα με τους νέους λυράρηδες, από τους οποίους πολλοί με συμπαθούν και άλλοι, όπως μαθαίνω, όχι. Οι περισσότεροι, φυσικά, δεν με ξέρουν καν.

Να, λοιπόν, η σκέψη μου.

Χαιρόμαστε για τα νέα παιδιά που ασχολούνται με την παραδοσιακή μουσική. Εγώ κυρίως χαίρομαι με τα νέα παιδιά που ασχολούνται με την αληθινή ποντιακή μουσική. Το έχουμε χιλιοπεί, το ότι κρατάει κάποιος μια λύρα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι παίζει ποντιακή μουσική.

Βλέπω, λοιπόν, αυτά τα καταπληκτικά παιδιά, τα παιδιά των ωδείων, των δασκάλων, των ατελείωτων ωρών μελέτης, να αναλώνονται σε έναν εξαντλητικό αγώνα αντιγραφών. Έχουν χωριστεί σε σχολές και διαγκωνίζονται για το ποιος θα αντιγράψει καλύτερα τον Γώγο Πετρίδη, τον Κωστάκη, τον Αϊβάζ, τον Μήτια.

Τους θαυμάζω αυτούς τους νεαρούς. Τους θαυμάζω γιατί αγωνίζονται υπηρετώντας ένα είδος που μάλλον δεν θα τους εξασφαλίσει ποτέ πρόσβαση στα μεγάλα ακροατήρια, τα οποία, δυστυχώς, περί άλλων τυρβάζουν. Κι όμως, παρά το διαφαινόμενο αδιέξοδο, αυτοί επιμένουν. Επιμένουν στον μοναχικό δρόμο του δωματίου, της μελέτης, της μικρής παρέας, του "μουχαπετιού", που εσφαλμένα πολλοί επιμένουν να το λένε "παρακάθ".

Και είναι σωστό αυτό. Γιατί, όταν υπάρχει έλλειψη βιωματικής εμπειρίας, όταν δεν υπάρχει πια εκείνη η ζωντανή παραδοσιακή ζωή από την οποία θα αντλήσεις χρώματα, ακούσματα, συναισθήματα και συμπεριφορές για να τα μεταφέρεις στη μουσική σου, το πρώτο στάδιο της πορείας προς το ποθούμενο είναι αναγκαστικά η αντιγραφή των παλιών μαστόρων της μουσικής μας τέχνης.

Από κάπου πρέπει να ξεκινήσεις. Και τι καλύτερο από το να μαθητεύσεις δίπλα στους μεγάλους, έστω και μέσα από τις ηχογραφήσεις που μας άφησαν; Να ακούσεις, να μελετήσεις, να προσπαθήσεις να καταλάβεις όχι μόνο τι έπαιζαν, αλλά και πώς και γιατί το έπαιζαν.

Μόνο που εδώ αρχίζουν οι προβληματισμοί μου.

Γιατί η αντιγραφή, όσο αναγκαία κι αν είναι στην αρχή, δεν μπορεί να αποτελεί αυτοσκοπό. Είναι το μέσο, όχι ο προορισμός. Είναι το πρώτο σκαλοπάτι και όχι το τελευταίο.
Πέραν αυτού, μετά λύπης μου διαπιστώνω ότι αυτή η μοναχική πορεία αφήνει και κάποιες «παραξενιές».

Αυτά τα παιδιά έχουν απορροφηθεί τόσο πολύ στην προσπάθειά τους να μη τους ξεφύγει ούτε μία κεραία, ούτε μία δοξαριά της εκάστοτε κλασικής εκτέλεσης, ώστε φοβάμαι πως, επικεντρωμένα στο δέντρο, όσο μεγάλο κι αν είναι αυτό, χάνουν το δάσος.

Και το δάσος είναι η ίδια η μουσική.

Χάνουν, δηλαδή, την προσωπική τους έκφραση και, μαζί μ' αυτήν, κάτι από την ουσία της μουσικής. Γιατί, κακά τα ψέματα, ο άλλος τρόπος είναι που κάνει τη διαφορά. Εκείνος ο ανεπαίσθητα διαφορετικός τρόπος, που δεν διδάσκεται εύκολα, δεν αποτυπώνεται σε παρτιτούρες και δεν αντιγράφεται με μαθηματική ακρίβεια.

Γιατί να ακούω εκτελέσεις που εκ των προτέρων γνωρίζω την επόμενη "τοξαριά" ; Πόσες φορές σκέφτηκα " κανείται .....λίγη αληθινή μουσική ρε παιδιά"!

Γιατί το διαφορετικό, κατά τη γνώμη μου, γεννιέται πολλές φορές σε μια στιγμή που όλα πηγαίνουν αλλιώς από τα συνηθισμένα, τα απόλυτα, τα στυλιζαρισμένα. Το υποτιθέμενο "λάθος" είναι αυτό που μπορεί να γεννήσει το καινούργιο. Μια απρόσμενη "στραβή" δοξαριά, μια διαφορετική μουσική φράση, μια μικρή απόκλιση από το καθιερωμένο, που ξαφνιάζει ευχάριστα τ' αφτιά και συγκινεί.

Άλλωστε, αναρωτιέμαι, οι μεγάλοι μάστορες που σήμερα αντιγράφουμε με τόση ευλάβεια γεννήθηκαν μεγάλοι; Αντέγραφαν κι αυτοί κάποιον άλλον μέχρι την τελευταία δοξαριά ή μήπως κάποια στιγμή τόλμησαν να παίξουν με τον δικό τους τρόπο; Μήπως αυτό ακριβώς που σήμερα θεωρούμε κλασικό υπήρξε κάποτε μια προσωπική απόκλιση από το συνηθισμένο;

Δεν πειράζει, λοιπόν, να ξεφεύγουμε από την πεπατημένη της αντιγραφής μιας εκτέλεσης, όσο αξεπέραστη κι αν θεωρείται αυτή. Δεν είναι ιεροσυλία να βάλεις κάτι από τον εαυτό σου. Αρκεί, βέβαια, να γνωρίζεις τι υπηρετείς, να έχεις κατανοήσει το ύφος και την αισθητική της μουσικής σου και να μη βαφτίζεις κάθε αυθαιρεσία προσωπική δημιουργία.

Γιατί άλλο πράγμα είναι η ελευθερία που γεννιέται από τη γνώση και άλλο η αυθαιρεσία που γεννιέται από την άγνοια.

Περαιτέρω, αυτή η μουσική στάση θεωρώ ότι έχει και άλλες παρενέργειες. Θα τις έλεγα ακόμη και ψυχοσωματικές, αν και δεν είμαι ειδικός να τις χαρακτηρίσω. Με λύπη μου διαπιστώνω ότι σε αρκετούς από τους νέους εκτελεστές καλλιεργείται ένας μουσικός εγωισμός που ξεπερνά κατά πολύ τον καλώς εννοούμενο.

Και εδώ τα πράγματα γίνονται, κατά τη γνώμη μου, σοβαρότερα.

Πόσες φορές δεν είδαμε σε μουχαπέτια κάποια νεαρά παιδιά να παίρνουν τη λύρα και να μην την αφήνουν με τίποτα; Πόσες φορές δεν είδαμε, όταν η λύρα φεύγει από τα χέρια τους και περνάει σε κάποιον άλλον, αυτοί να ξύνονται, να αδιαφορούν, να ασχολούνται με το κινητό τους ή ακόμη χειρότερα, να κοιτούν αφ' υψηλού τον επόμενο λυράρη;

Κάποιοι μάλιστα μοιάζουν να περιμένουν πότε θα τελειώσει ο άλλος για να ξαναπάρουν τη λύρα στα χέρια τους. Δεν ακούν για να απολαύσουν. Ακούν για να κρίνουν, να συγκρίνουν, να εντοπίσουν το λάθος. Κι αν ο άλλος δεν ανήκει στη δική τους "σχολή", ακόμη χειρότερα.

Η διασκέδαση γι' αυτούς αρχίζει και τελειώνει μόνο όσο παίζουν οι ίδιοι.

Όταν παίζουν, απαιτούν την προσοχή όλων. Όταν όμως παίζει κάποιος άλλος, η προσοχή αυτή εξαφανίζεται. Λες και η παρέα είναι ένα άτυπο διαγωνιστικό ακροατήριο, όπου ο καθένας περιμένει τη σειρά του για να επιδείξει την τεχνική του κατάρτιση.

Και αναρωτιέμαι, αυτό είναι το μουχαπέτι; Αυτό μας παρέδωσαν οι παλιοί; Αυτή είναι η κοινωνική λειτουργία της ποντιακής μουσικής; Μια τέτοια συμπεριφορά είναι παντελώς ξένη προς την ποντιακή παράδοση, όπου η παρέα είναι πρωτίστως μια συμμετοχική διαδικασία.

«Μουχαπέτ» σημαίνει κυριολεκτικά συζήτηση, κουβέντα, επικοινωνία. Και, κατ' επέκταση, από κοινού αναζήτηση. Δεν είναι μια σκηνή με πρωταγωνιστή τον λυράρη και θεατές τους υπόλοιπους. Είναι μια συνάντηση ανθρώπων που μοιράζονται συναισθήματα, μνήμες, τραγούδια, χαρές και καημούς.

Στο πραγματικό μουχαπέτι ο λυράρης δεν παίζει για να τον θαυμάσουν. Παίζει για να επικοινωνήσει. Δεν επιβάλλεται στην παρέα, γίνεται μέρος της. Ακούει τον τραγουδιστή, παρακολουθεί τον χορευτή, αισθάνεται τον διπλανό του. Ξέρει πότε να παίξει, αλλά ξέρει και πότε να σωπάσει. Και, κυρίως, ξέρει να χαίρεται όταν παίζει κάποιος άλλος. Γιατί και η ακρόαση είναι συμμετοχή. Ίσως μάλιστα να είναι μια από τις δυσκολότερες μορφές της.

Δεν μπορείς να υπηρετείς μια μουσική που γεννήθηκε και αναπτύχθηκε μέσα στη συλλογικότητα και, την ίδια στιγμή, να συμπεριφέρεσαι σαν να είσαι το μοναδικό πρόσωπο που έχει σημασία μέσα στην παρέα. Δεν μπορείς να επικαλείσαι διαρκώς τους παλιούς μαστόρους και να αγνοείς το ανθρώπινο περιβάλλον μέσα στο οποίο εκείνοι έζησαν και δημιούργησαν.

Γιατί η παράδοση δεν είναι μόνο οι νότες, οι δοξαριές, τα γυρίσματα και οι σκοποί. Είναι και ο τρόπος που στέκεσαι απέναντι στον άλλον. Είναι το ήθος της παρέας, η γενναιοδωρία, ο σεβασμός, η χαρά να μοιράζεσαι αυτό που ξέρεις και αυτό που αισθάνεσαι. Και φοβάμαι πως, αν χάσουμε αυτό το στοιχείο, όση τεχνική τελειότητα κι αν αποκτήσουμε, κάτι πολύ ουσιαστικό θα έχει χαθεί από τη μουσική μας.

Ας μη θεωρηθούν όλα αυτά ως μια γενική καταδίκη των νέων λυράρηδων. Κάθε άλλο. Υπάρχουν εξαιρετικά παιδιά, με σπάνιο ταλέντο, γνώση, σεμνότητα και πραγματική αγάπη για τη μουσική μας. Και είναι πολλά. Σ' αυτά άλλωστε στηρίζω την ελπίδα μου.

Ούτε ισχυρίζομαι ότι οι παλιοί ήταν όλοι άγιοι και απαλλαγμένοι από εγωισμούς, αντιζηλίες και ανθρώπινες αδυναμίες. Κάθε άλλο. Απλώς πιστεύω ότι η μουσική μας, ως κοινωνική και πολιτισμική έκφραση, κουβαλάει μια φιλοσοφία που δεν πρέπει να χαθεί μέσα στην αγωνία της τεχνικής τελειότητας και της προσωπικής αναγνώρισης.

Ας μάθουμε, λοιπόν, από τους μεγάλους. Ας τους μελετήσουμε όσο μπορούμε περισσότερο. Ας αντιγράψουμε τις δοξαριές τους, ας αναζητήσουμε τα μυστικά τους. Αλλά κάποια στιγμή ας προσπαθήσουμε να ακούσουμε και τον δικό μας εαυτό.

Και, πάνω απ' όλα, ας μάθουμε να ακούμε και τον διπλανό μας.

Γιατί το ζητούμενο δεν είναι μόνο πως θα παίξεις καλά λύρα. Είναι να μπορέσεις, μέσα από τη λύρα, να επικοινωνήσεις με τον άλλον. Να τον συγκινήσεις, να τον κάνεις να τραγουδήσει, να θυμηθεί, να χαρεί, να πονέσει. Να αισθανθεί ότι αυτό που παίζεις δεν είναι μια επίδειξη δεξιοτεχνίας, αλλά κάτι που τον αφορά προσωπικά.

Τελικά το ζητούμενο είναι να γίνεσαι καλύτερος άνθρωπος

Αυτό είναι παρέα. Αυτό είναι μουχαπέτι. Αυτός, για μένα είναι ο Πόντιος λυράρης.

Γιατί το "αρχή τοξάρι πίσω" μπορεί να είναι και "αρχή τοξάρι μπροστά".

Αρκεί το τοξάρι να στοχεύει στην καρδιά του συνδιασκεδαστή μας και όχι στην προσωπική μας ματαιοδοξία.