«Σανξαρίνα – Η τελευταία παρχαρομάνα»: Πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ στην Κοζάνη

«Σανξαρίνα – Η τελευταία παρχαρομάνα»: Πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ στην Κοζάνη

Την ιστορία της 90χρονης Σοφίας, της «Σανξαρίνας», που διαφυλάσσει ζωντανές τις μνήμες, τα τραγούδια και τις παραδόσεις του Πόντου, αφηγείται το νέο ντοκιμαντέρ της Pantheo Art Productions με τίτλο «Σανξαρίνα – Η τελευταία παρχαρομάνα». Η γιαγιά Σοφία, μια αυθεντική εκπρόσωπος της ποντιακής παράδοσης, ξετυλίγει το νήμα της ζωής της μέσα από ιστορίες, τραγούδια, μαγειρικές και αφηγήσεις στην ποντιακή διάλεκτο, μεταφέροντας στις νεότερες γενιές έναν πολύτιμο πολιτιστικό θησαυρό.

Η αφήγηση ξεκινά από τον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης, όπου ζει η 90χρονη γυναίκα, και συνεχίζεται στον ιστορικό Πόντο και την Τραπεζούντα, τη γενέτειρα των γονιών της. Εκεί, η «Σανξαρίνα» συναντά Ποντίους, συνομιλεί μαζί τους και μοιράζεται τραγούδια και μνήμες, αναδεικνύοντας τους δεσμούς που εξακολουθούν να ενώνουν τις δύο πλευρές του Αιγαίου. Μιλώντας για το ταξίδι της, η γιαγιά Σοφία μάς ταξίδεψε στα παρχάρια του Πόντου, εκεί όπου ξετυλίγονταν η ζωή, τα γλέντια, τα τραγούδια και οι καθημερινές συνήθειες των ανθρώπων.

Με συγκίνηση περιέγραψε τα συναισθήματά της όταν πάτησε ξανά τη γη των προγόνων της, έναν τόπο που γνώριζε μέχρι τότε μέσα από τις αφηγήσεις και τις οικογενειακές μνήμες. Κάθε βήμα στον Πόντο ήταν για εκείνη μια επιστροφή στις ρίζες της, μια συνάντηση με την ιστορία της οικογένειάς της και μια βαθιά συναισθηματική αναδρομή σε όσα δεν ξεχάστηκαν ποτέ. Συνοδοιπόροι της σε αυτό το ταξίδι είναι ο Παναγιώτης Θεοδωρίδης, σε ρόλο αφηγητή και δημοσιογράφου, και η εγγονή της, μουσικός Ειρήνη Σαχταρίδου, η οποία με τη λύρα και το αγγείο της συνομιλεί μουσικά με την ιστορία και την ποντιακή παράδοση.

Για τον Παναγιώτη Θεοδωρίδη, καλλιτέχνη και δημιουργό του ντοκιμαντέρ, η «Σανξαρίνα» αποτελεί ένα μικρό αντίδωρο ευγνωμοσύνης σε μια γενιά που μας έδωσε πολλά χωρίς να ζητήσει τίποτα. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, στο πρόσωπο της γιαγιάς Σοφίας βλέπουμε μια ολόκληρη γενιά: τις θρυλικές «παρχαρομάνες», εκείνες τις γυναίκες που μπορεί να μη βρίσκονται πλέον στη ζωή, αλλά κράτησαν ζωντανή την ιστορία και μια παράδοση πλούσια σε νοήματα και αξίες. Σε αυτές, στα υψώματα του Βερμίου, αφιερώνεται το ντοκιμαντέρ.

Ξεχωριστή θέση στην ταινία έχει η εκπλήρωση ενός προσωπικού τάματος της γιαγιάς Σοφίας: να ανάψει ένα κερί στην ιστορική Παναγία Σουμελά, στην Τραπεζούντα. Μια βαθιά προσωπική στιγμή, που αποτυπώνει την επιθυμία της να επιστρέψει στις ρίζες της και να τιμήσει τη μνήμη των προγόνων της. Υπάρχουν ιστορίες που δεν πρέπει να χαθούν. Υπάρχουν άνθρωποι που κουβαλούν μέσα τους έναν ολόκληρο κόσμο… Και αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα αυτού του ντοκιμαντέρ. Μέσα από τη ζωή της γιαγιάς Σοφίας, η ταινία μάς προσκαλεί σε ένα ταξίδι στις μνήμες, στην ποντιακή γλώσσα, στην παράδοση και στις ρίζες μας. Γιατί υπάρχουν βιώματα και συναισθήματα που ο χρόνος δεν μπορεί να σβήσει. Ιστορίες που δεν ανήκουν μόνο σε εκείνους που τις έζησαν, αλλά και στις επόμενες γενιές που έχουν χρέος να τις κρατήσουν ζωντανές. Ένα ταξίδι από την Κοζάνη στην Τραπεζούντα, στον ιστορικό Πόντο. Ένα ταξίδι μνήμης, συγκίνησης και επιστροφής στις ρίζες μας.

Η επίσημη πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026, στις 19:00, στο κινηματοθέατρο «Ολύμπιον» στην Κοζάνη, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Πηγή: ΕΡΤ

Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα: Τελέστηκε το ετήσιο μνημόσυνο υπέρ των ευεργετών της Μονής

Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα: Τελέστηκε το ετήσιο μνημόσυνο υπέρ των ευεργετών της Μονής

Στις 3 Νοεμβρίου 2026 τελέστηκε η γιορτή της ανακομιδής των Ιερών Λειψάνων του Μεγαλομάρτυρος και Τροπαιοφόρου Αγίου Γεωργίου, στην Ιερά Μονή «Αγίου Γεωργίου Περιστερώτα», στο Ροδοχώρι Νάουσας. Πραγματοποιήθηκε η καθιερωμένη Θεία Λειτουργία και το Πάνδημο Ετήσιο Μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών όλων των πρωτεργατών, δωρητών, ευεργετών και ενισχυτών της Ιεράς Μονής, των κατά καιρούς αποβιωσάντων κατοίκων του Ροδοχωρίου και όλων των συγγενών και προσφιλών προσώπων των μελών του Σωματείου.

Την Θεία Λειτουργία και το μνημόσυνο στην ανιστορημένη Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα στο Ροδοχώρι Νάουσας τέλεσε ο αιδεσιμότατος π. Ειρηναίος Τσάλμας.

Την εκδήλωση παρακολούθησε ο κος Βασίλειος Κοτίδης, βουλευτής νομού Ημαθίας της «Ελληνικής Λύσης», ο κος Κωνσταντίνος Ευθυμιάδης, εκπρόσωπος Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Νάουσας, ο κος Ραφαήλ Πουλτίδης, πρόεδρος της κοινότητας Ροδοχωρίου, ο κος Κωνσταντίνος Γεωργιάδης, πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Ροδοχωρίου «Οι Κομνηνοί» και αντιπροσωπεία του διοικητικού συμβουλίου, πλήθος ευλαβών προσκυνητών από το Ροδοχώρι, τη Νάουσα, τα Γιαννιτσά και τις γύρω περιοχές και εκδρομέων από τη Θεσσαλονίκη. Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας το Σωματείο πρόσφερε σε όλους τους προσκυνητές καφέ, αναψυκτικά και διάφορα κεράσματα καθώς και «λημονέματα» που έφεραν οι προσκυνητές, όπως συνηθιζόταν και στον Πόντο.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Σωματείου του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα ευχαριστεί όλους όσους βρέθηκαν και τίμησαν με την παρουσία τους την μνήμη του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα στην ανιστορηθείσα Ιερά Μονή στο Ροδοχώρι της Νάουσας.

«Η Ποντιακή διάλεκτος, δεν έχει το κουράγιο να πεθάνει» - Ξεκινούν τα μαθήματα

«Η Ποντιακή διάλεκτος, δεν έχει το κουράγιο να πεθάνει» - Ξεκινούν τα μαθήματα 

του Θρασύβουλου Πεγγαρά

Ο Σύλλογος της Μέριμνας Ποντίων Κυριών Δράμας, λειτουργώντας ως θεματοφύλακας της μακραίωνης ιστορίας της ποντιακής διαλέκτου, διοργανώνει μία σειρά μαθήματων εκμάθησης της  ποντιακής διαλέκτου. Τα μαθήματα ξεκίνησαν στις 29 Οκτωβρίου, και θα γίνονται κάθε Πέμπτη από τον Ιστορικό – Φιλόλογο, κ. Γ.Κ. Χατζόπουλο.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Μέριμνας Ποντίων Κυριών Δράμας, «Και οι λέξεις είναι φλέβες, μέσα τους αίμα κυλάει». Με όχημα λοιπόν, την δυνατή αυτή, γεμάτη με νόημα, φράση του Γιάννη Ρίτσου, ο δραστήριος σύλλογος της Δράμας, εκφράζει την συνέχεια και την ιστορικότητα της συγκεκριμένης διαλέκτου. Έτσι λοιπόν, και η ποντιακή διάλεκτος είναι μια φλέβα που ξεκινά από πολύ μακριά και φτάνει ως τις μέρες μας. Κουβαλά μέσα της το αίμα, τα δάκρυα, τις χαρές, τους καημούς, τα τραγούδια και τις ιστορίες των προγόνων μας. Και θέλουμε αυτή η φλέβα να μην στερέψει, να μην στερέψουν οι μνήμες κι οι ρίζες μας. Αυτός ο γλωσσικός θησαυρός να παραμείνει ζωντανός. Με αυτές τις σκέψεις καλούνται όσοι-όσες ενδιαφέρονται, να παρακολουθήσουν τα μαθήματα ποντιακής διαλέκτου που θα πραγματοποιούνται κάθε Πέμπτη στα γραφεία του Συλλόγου, Αθηνάς 35, στις 6 μ.μ.

Χατζόπουλος: «Μία διάλεκτος η οποία συνδέεται στενότατα με την αρχαία ελληνική γλώσσα και δεν πρέπει να χαθεί»

Στον «Π.Τ.» μίλησε ο Ιστορικός – Φιλόλογος, κ. Γ.Κ. Χατζόπουλος, υπό την καθοδήγηση, και τη διδασκαλία του οποίου, μεταφέρεται από γενιά σε γενιά, η ποντιακή διάλεκτος: «Αυτή η ιστορία ξεκινάει εδώ και χρόνια. Και ξεκίνησε από την ενασχόλησή μου με τα ποντιακά γράμματα από το 1960. Μη σας τρομάζει η χρονολογία. Κάποια στιγμή πήρα την απόφαση, με παρακινήσανε και από τη Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, και έγινε το πρώτο τμήμα, το οποίο συνεχίζει εδώ και περίπου δέκα χρόνια.

Ο σκοπός είναι μία τέτοια ζωντανή διάλεκτος να μη χαθεί, μία διάλεκτος η οποία συνδέεται στενότατα με την αρχαία ελληνική γλώσσα, με πολλούς τύπους. Αλλά έχει και το μειονέκτημα ότι έχουν παρεισφρήσει και τουρκικές λέξεις, αλλά και λέξεις άλλων χωρών.

Οπότε, επειδή μιλιέται ακόμη σε πολλούς οικισμούς, ιδιαίτερα στην ύπαιθρο, παρατηρήσαμε ότι μπορούμε και μέσα από την ποντιακή διάλεκτο, να δούμε τη στενή σχέση της με την αρχαία ελληνική γλώσσα.

Στα μαθήματά μας έχουμε και νεαρά άτομα, έχουμε και συνταξιούχους. Και μάλιστα, έχουνε και το βιβλίο τους, αυτό που έχω γράψει, “Το εγχειρίδιο διδασκαλίας”, έχουν το τετράδιό τους, σημειώνουν και τις απορίες τους, και στο τέλος της χρονιάς μάλιστα, παίρνουν και ένα ενδεικτικό προόδου, και με διαγωγή μάλιστα.

Σημειωτέον ότι, μαζί με μία συνάδελφό μου θεολόγο, γράψαμε και ένα λεξικό με τις λέξεις που δανείστηκε η ποντιακή διάλεκτος από άλλες γλώσσες, καθώς και ένα συντακτικό. Λέξεις οι οποίες εντάχθηκαν στη διάλεκτο του Πόντου και στη συνέχεια ελληνοποιήθηκαν. Η ποντιακή διάλεκτος ομιλείται από την εγκατάσταση των Ποντίων, από την Αττική, από τα νησιά του Αιγαίου και από αλλού, στον Εύξεινο Πόντο. Και υπάρχουν μάλιστα ακόμα και σήμερα Πόντιοι που ζουν εκεί».

Τηλέφωνα επικοινωνίας: 6973986713 κ. Λίζα, και 2521039157, Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή.

Πηγή: Πρωινός Τύπος

Μελίσσια: Η Ένωση Ποντίων στηρίζει έμπρακτα την παιδεία και την αριστεία

Μελίσσια: Η Ένωση Ποντίων στηρίζει έμπρακτα την παιδεία και την αριστεία

Η Ένωση Ποντίων Μελισσίων στηρίζει έμπρακτα την παιδεία και την αριστεία, τιμώντας κάθε χρόνο τους αριστούχους μαθητές των δύο Γυμνασίων και του Λυκείου των Μελισσίων.

Ο θεσμός, που διανύει εφέτος την 34η χρονιά του, στηρίζεται στη γενναιοδωρία του Δημήτρη και της Μιράντας Τομπουλίδη, οι οποίοι, με τις διαδοχικές δωρεές τους μέσω κληροδοτημάτων από το 1994, άφησαν μια πολύτιμη παρακαταθήκη για τη νέα γενιά.

Συνεχίζοντας αυτή την παράδοση, η Ένωση αναγνωρίζει την προσπάθεια, την επιμονή και την προσήλωση στη γνώση, ενθαρρύνοντας τους νέους να καλλιεργούν τις δυνατότητές τους και να θέτουν υψηλούς στόχους.

Κάθε βράβευση αποτελεί έτσι έναν ζωντανό δεσμό ανάμεσα στην προσφορά των ευεργετών, την ευθύνη της κοινότητας και την προοπτική των παιδιών της.

Η εκδήλωση βράβευσης θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026 στις 7:00 μ.μ.

Θεσσαλονίκη: Πλημμύρισε από Τούρκους το σπίτι του Κεμάλ για την επέτειο θανάτου του αναμορφωτή της Τουρκίας (βίντεο)

Θεσσαλονίκη: Πλημμύρισε από Τούρκους το σπίτι του Κεμάλ για την επέτειο θανάτου του αναμορφωτή της Τουρκίας

Κατέκλυσαν το σπίτι του Κεμάλ εκατοντάδες Τούρκοι τουρίστες που βρίσκονται σήμερα στη Θεσσαλονίκη, για να τιμήσουν την 88η επέτειο θανάτου του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκικής Δημοκρατίας.

Από νωρίς το πρωί, συρρέουν Τούρκοι πολίτες στη συμβολή των οδών Αποστόλου Παύλου και Αγίου Δημητρίου, στο κτήριο όπου φέρεται να γεννήθηκε ο Κεμάλ, για να αποτίσουν φόρο τιμής στον αναμορφωτή της Τουρκίας, ενώ οι εκτιμήσεις των φορέων του τουρισμού αναφέρουν πως στην πόλη θα βρεθούν σήμερα συνολικά 2.000-2.500 Τούρκοι.

Στις 09:05 -ώρα που λέγεται ότι πέθανε ο Τούρκος ηγέτης- ξεκίνησε η εκδήλωση μνήμης προς τιμήν του επονομαζόμενου ως πατέρα των Τούρκων, με πλήθος κόσμου να την παρακολουθεί. 

Τον τόνο έδωσαν έδωσαν δεκάδες μαθητές από τη γειτονική χώρα τραγουδώντας τουρκικά άσματα. 

Πολύς κόσμος έμεινε εκτός του κτηρίου και η διπλωματική αποστολή του τουρκικού προξενείου, τοποθέτησε τηλεοράσεις στα κάγκελα της περίφραξης για να μπορέσουν οι επισκέπτες να παρακολουθήσουν την εκδήλωση. 

«Είμαι πολύ περήφανος που βρίσκομαι εδώ. Ο Κεμάλ Ατατούρκ ήταν ένας σπουδαίος ηγέτης. Μου αρέσει η Θεσσαλονίκη και ο πατέρας μου γεννήθηκε στη Σμύρνη», δήλωσε τουρίστας που βρίσκεται στην πόλη για την επέτειο. 

Μέχρι το απόγευμα η προσέλευση θα συνεχίζεται, καθώς όσοι ήρθαν στη Θεσσαλονίκη θέλουν να επισκεφτούν το σπίτι του Κεμάλ, το οποίο λειτουργεί ως Μουσείο, διατηρώντας την αυθεντική επίπλωση της εποχής και πλήθος προσωπικών αντικειμένων του. Το σπίτι-Μουσείο βρίσκεται στον ίδιο χώρο με το τουρκικό προξενείο και αποτελεί σημείο επίσκεψης για κάθε Τούρκο τουρίστα που έρχεται στην πόλη. Όλο τον χρόνο συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό επισκεπτών από τη γειτονική χώρα, τέτοια μέρα όμως δημιουργείται το αδιαχώρητο στην είσοδο και στη γύρω περιοχή. 

Ο Μουσταφά Κεμάλ γεννήθηκε το 1881 στη Θεσσαλονίκη, η οποία εκείνη την εποχή αποτελούσε μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μεγάλωσε στην πόλη και φοίτησε αρχικά στη σχολή του Σεμσί Εφέντι, πριν ακολουθήσει τη στρατιωτική του εκπαίδευση.

Απεβίωσε στις 10 Νοεμβρίου 1938, σε ηλικία 57 ετών, στο παλάτι Ντολμάμπαχτσε της Κωνσταντινούπολης. Κάθε χρόνο αυτήν την ημέρα, στις 09:05 το πρωί (την ακριβή ώρα του θανάτου του), η Τουρκία τηρεί ενός λεπτού σιγή, ενώ πραγματοποιούνται επίσημες τελετές στο Μαυσωλείο του στην Άγκυρα, καθώς και σε τουρκικές διπλωματικές αποστολές παγκοσμίως.

Πηγή: Voria