Το ακοίμητο καντήλι του Πόντου παραμένει αναμμένο

Το ακοίμητο καντήλι του Πόντου παραμένει αναμμένο

Με συγκλονιστικές μαρτυρίες για την πίστη, την ανθρώπινη αντοχή και τη δύναμη της ιστορικής μνήμης έπεσε η αυλαία του Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν», που διοργάνωσε ο Δήμος Ωραιοκάστρου από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο του 2026.

Η προβολή του ντοκιμαντέρ «Κρυπτοχριστιανοί» του δημοσιογράφου Νίκου Ασλανίδη, χθες το απόγευμα στον ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ωραιοκάστρου, αποτέλεσε το επίκεντρο μιας εκδήλωσης αφιερωμένης στην ιστορία, την πίστη και την πολιτιστική κληρονομιά του Ποντιακού Ελληνισμού.

Το Φεστιβάλ, που τελούσε υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού, ανέδειξε μέσα από τις δράσεις του τις ιστορικές ρίζες, τις παραδόσεις και την πολιτιστική ταυτότητα των Ποντίων που εγκαταστάθηκαν στον Δήμο Ωραιόκαστρο, τιμώντας τη μνήμη των προγόνων και μεταφέροντας την παρακαταθήκη τους στις νεότερες γενιές.

Η ιστορία των «Κλωστών» και η δύναμη της πίστης

Για το ντοκιμαντέρ «Κρυπτοχριστιανοί» μίλησε ο δημιουργός του, Νίκος Ασλανίδης, ο οποίος καταγράφει μια από τις λιγότερο γνωστές, αλλά συγκλονιστικές σελίδες της ιστορίας του Πόντου: την ιστορία των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να κρύψουν τη χριστιανική τους πίστη, διατηρώντας την ζωντανή μέσα από τελετές σε κρυφούς χώρους και πρακτικές, από γενιά σε γενιά.

Οι λεγόμενοι «Κλωστοί», οι άνθρωποι που κράτησαν κρυφή τη θρησκευτική τους ταυτότητα σε συνθήκες διωγμών και καταπίεσης, αποτελούν ένα ισχυρό σύμβολο ανθρώπινης αντοχής και υπεράσπισης της ελευθερίας της συνείδησης. Η ιστορία τους, που συνδέεται άρρηκτα με την ιστορική διαδρομή του Πόντου και τις ανατροπές του ξεριζωμού, φωτίζει τη δύναμη της πίστης και της μνήμης ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες.

Η σύνδεση του Αγίου Αθανασίου Αρχιεπισκόπου Τραπεζούντας με το Ωραιόκαστρο

Η προβολή πραγματοποιήθηκε σε μια ημέρα με ιδιαίτερο συμβολισμό για την τοπική κοινωνία, καθώς το πρωί τελέστηκαν στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου οι λατρευτικές εκδηλώσεις για τον εορτασμό του Αγίου Αθανασίου του Δαιμονοκαταλύτου, Αρχιεπισκόπου Τραπεζούντος.

Για τον Άγιο και τη σύνδεσή του με το Ωραιόκαστρο, καθώς και για την επιλογή να φιλοξενηθεί η προβολή στον χώρο συναθροίσεων του ναού, μίλησε ο προϊστάμενος του ναού, π. Νικόλαος Μοναστηρίδης.

Η ιστορία του Αγίου συνδέεται με τον παπα-Ευστάθιο Γραμματικόπουλο, ο οποίος γεννήθηκε στην Τραπεζούντα το 1872 και, κατά τον ξεριζωμό, μετέφερε μαζί του στο Ωραιόκαστρο μια μικρή ασημένια λειψανοθήκη, που περιείχε τμήμα από το αρχιερατικό άμφιο του Αγίου Αθανασίου. Το κειμήλιο διασώθηκε χάρη στη φροντίδα της οικογένειάς του και παραδόθηκε αργότερα στον ιερό ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου, όπου φυλάσσεται μέχρι σήμερα.

Η διαδρομή αυτού του κειμηλίου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι πρόσφυγες μετέφεραν στο νέο τόπο εγκατάστασής τους όχι μόνο τις μνήμες της πατρίδας, αλλά και τα ιερά τους σύμβολα, διατηρώντας ζωντανή τη σύνδεση του Ωραιοκάστρου με τον Πόντο.

Χαιρετισμό απηύθυνε η πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων (ΕΠΩΦ), Χρυσούλα Κουρουκερέζη, η οποία ευχαρίστησε τη διοίκηση του Δήμου Ωραιοκάστρου και τον δήμαρχο, Παντελή Τσακίρη, για τη διοργάνωση του Φεστιβάλ και την πρωτοβουλία του να αναδειχθούν η ιστορία και ο πολιτισμός των Ποντίων που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας των φορέων και των ποντιακών συλλόγων για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και τη συνέχιση της πολιτιστικής παράδοσης.

Τον χαιρετισμό του δημάρχου Ωραιοκάστρου, Παντελή Τσακίρη, μετέφερε η αντιδήμαρχος Σύγχρονου Πολιτισμού, Χριστίνα Ζάπρα, εκφράζοντας και τις ευχαριστίες του προς τον ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου και τους ιερείς για τη φιλοξενία, τον Νίκο Ασλανίδη για το έργο του, την ΕΠΩΦ και τους ποντιακούς συλλόγους, το υπουργείο Πολιτισμού για την αιγίδα, καθώς και τους χορηγούς επικοινωνίας, την ΕΡΤ3, τον 95,8 FM και τον 102FM.

Ιδιαίτερη μνεία έγινε σε όλους όσοι εργάστηκαν από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο για την υλοποίηση του Φεστιβάλ.

Στον χαιρετισμό του, ο δήμαρχος συνέδεσε τη μνήμη του Αγίου Αθανασίου με την ιστορία των Κρυπτοχριστιανών, αναδεικνύοντας δύο διαφορετικές, αλλά εξίσου δυνατές όψεις της διατήρησης της πίστης και της ταυτότητας: το κειμήλιο που διασώθηκε χάρη σε μια προσφυγική οικογένεια και την πίστη που άνθρωποι στον Πόντο κράτησαν κρυμμένη μέσα τους επί αιώνες. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, το Φεστιβάλ ολοκληρώνεται, αλλά το ακοίμητο καντήλι της μνήμης παραμένει αναμμένο.

Από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο, το Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν» έφερε την ιστορία και τον πολιτισμό του Πόντου στους δρόμους, στους δημόσιους χώρους και στους πολιτιστικούς πυρήνες της πόλης, αναδεικνύοντας τη βαθιά σχέση του Δήμου Ωραιοκάστρου με την προσφυγική του κληρονομιά.

Η τελική εκδήλωση έδωσε έναν ιδιαίτερο συμβολισμό στην ολοκλήρωση αυτής της διαδρομής: το φως που διασώθηκε μέσα από τον ξεριζωμό, την πίστη και τις δοκιμασίες παραμένει ζωντανό μέσα από τις ιστορίες των ανθρώπων και τη συλλογική μνήμη. Το Φεστιβάλ έριξε αυλαία. Το ακοίμητο καντήλι του Πόντου, όμως, συνεχίζει να φωτίζει την ιστορία, την ταυτότητα και τον πολιτισμό του Δήμου Ωραιοκάστρου.

Στα αποκαλυπτήρια του Μνημείου Γενοκτονίας των Ποντίων ο Μητροπολίτης Φλωρίνης

Στα αποκαλυπτήρια του Μνημείου Γενοκτονίας των Ποντίων ο Μητροπολίτης Φλωρίνης

Την Κυριακή Δ΄ Λουκά (του Σπορέως), 11 Οκτωβρίου 2026, κατά την οποία η Εκκλησία τιμά και τη μνήμη των Αγίων Πατέρων της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, ο Μητροπολίτης Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας κ. Ειρηναίος χοροστάτησε στον Όρθρο και κατά τη Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Αγίου Στεφάνου και Οσίας Παρασκευής της Επιβατινής Πτολεμαΐδας, όπου εκκλησιάστηκε μεγάλος αριθμός πιστών.

Στο κήρυγμά του, ο Μητροπολίτης αναφέρθηκε στην παραβολή του Σπορέως, τονίζοντας ότι ο σπόρος είναι ο λόγος του Θεού και το χωράφι η ανθρώπινη καρδιά. Επισήμανε ότι όλοι ακούμε το ίδιο Ευαγγέλιο, όμως δεν το δεχόμαστε και δεν το εφαρμόζουμε με τον ίδιο τρόπο. Υπογράμμισε ότι η πίστη δεν περιορίζεται στην ακρόαση του λόγου του Θεού, αλλά χρειάζεται να εκφράζεται καθημερινά με έργα αγάπης, συγχώρησης και προσφοράς.

Στη συνέχεια, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στους Αγίους Πατέρες της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, οι οποίοι υπερασπίστηκαν την τιμή των ιερών εικόνων και διαφύλαξαν την ορθόδοξη πίστη. Τόνισε ότι, όπως οι Πατέρες αγωνίστηκαν για να διατηρήσουν ανόθευτη την πίστη, έτσι και οι σημερινοί χριστιανοί καλούνται να τη διατηρούν ζωντανή μέσα στην καθημερινότητά τους. Ολοκληρώνοντας, προέτρεψε τους πιστούς να καλλιεργούν την καρδιά τους με την προσευχή, τη μετάνοια και τη συμμετοχή στα Μυστήρια της Εκκλησίας, επισημαίνοντας ότι «δεν αρκεί να ακούμε τον Χριστό, χρειάζεται να Τον ζούμε».

Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, ο Μητροπολίτης Φλωρίνης παρέστη στην εκδήλωση για τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, η οποία διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του Ποντιακού Συλλόγου Πτολεμαΐδας, σε συνεργασία με τον Δήμο Εορδαίας.

Λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών, το επίσημο μέρος της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο του Ποντιακού Συλλόγου Πτολεμαΐδας, αντί του αρχικά προγραμματισμένου υπαίθριου χώρου.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης τελέστηκε Επιμνημόσυνη Δέηση για τα θύματα της Γενοκτονίας, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν ο Πρόεδρος του Ποντιακού Συλλόγου Πτολεμαΐδας κ. Ιωάννης Καρύδης και ο Δήμαρχος Εορδαίας κ. Παναγιώτης Πλακεντάς. Ακολούθησε παρουσίαση του μνημείου από τον δημιουργό του, εικαστικό κ. Θεόδωρο Ζυρπιάδη.

Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της εκδήλωσης, όλοι οι παριστάμενοι μετέβησαν στον χώρο όπου έχει τοποθετηθεί το μνημείο, απέναντι από τον Ιερό Ναό Αγίας Σκέπης Πτολεμαΐδας, όπου πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήριά του.

Το νέο μνημείο αποτελεί διαρκές σημείο ιστορικής μνήμης και τιμής προς τα θύματα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Παράλληλα, υπενθυμίζει στις νεότερες γενιές τις δοκιμασίες και τους αγώνες του Ποντιακού Ελληνισμού, διατηρώντας ζωντανή την ιστορική του παρακαταθήκη και το χρέος της μνήμης.

Πηγή: Orthodox Times

Ποντιακές παραδόσεις στο Άλσος με τη «Μαύρη Θάλασσα»

Ποντιακές παραδόσεις στο Άλσος με τη «Μαύρη Θάλασσα»

Μουσικοχορευτικό σεργιάνι στον Πόντο πραγματοποίησε η Ένωση Ποντίων Νέας Σμύρνης-Αγίου Δημητρίου-Παλαιού Φαλήρου «Η Μαύρη Θάλασσα» στο υπαίθριο θέατρο του Άλσους της πόλης, στο πλαίσιο των Ιωνικών Γιορτών του Δήμου.

Η εκδήλωση, που έγινε το Σάββατο 3 Οκτωβρίου, ξεκίνησε με την παρουσίαση της προέδρου Ράνιας Χρυσοχοΐδου, η οποία αναφέρθηκε στις τοπικές ιδιαιτερότητες των ποντιακών χορών, των ρυθμών και των φορεσιών. Η ίδια μίλησε για τα ηχοχρώματα, τις αλληλοεπιδράσεις και τις διαφοροποιήσεις στην ποντιακή διάλεκτο.

Στη μουσική επιμέληση της εκδήλωσης συμμετείχαν εξαίρετοι μουσικοί: ο Γιάννης Φωτιάδης στη λύρα, ο Φώτης Κοζυράκης στη λύρα και στο τραγούδι, ο Χάρης Παπαδόπουλος στο γαβάλ, ο Παύλος Φωτιάδης στο λαούτο, ο Γιάννης Καζαντζίδης στη λύρα και ο Φίλιππος Πουρπουτίδης στο ντούλι. Τη χορωδία της Ένωσης διηύθυνε η μουσικολόγος Δέσποινα Κανάκη-Χρυσοχοΐδου.

Πηγή: NSTV

Η Ιερά Εικόνα της Παναγίας Σουμελά για πρώτη φορά στο Ρέθυμνο

Η Ιερά Εικόνα της Παναγίας Σουμελά για πρώτη φορά στο Ρέθυμνο

Με ιδιαίτερη χαρά και βαθιά συγκίνηση, η Ιερά Μητρόπολις Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου αναγγέλλει την έλευση, για πρώτη φορά στο Ρέθυμνο, της ιστορικής και σεβάσμιας Ιεράς Εικόνας της Παναγίας Σουμελά, από το ομώνυμο Ιερό Προσκύνημα του Βερμίου, από το Σάββατο 24 έως και την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026.

Η έλευση της Ιεράς Εικόνας αποτελεί ένα ξεχωριστό πνευματικό και εκκλησιαστικό γεγονός για τον τόπο μας, καθώς παρέχει στο ευσεβές πλήρωμα της τοπικής μας Εκκλησίας την ιδιαίτερη ευλογία να προσκυνήσει την περίπυστη Εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη μακραίωνη ορθόδοξη παράδοση, την πίστη και την ιστορική μνήμη του Ποντιακού Ελληνισμού.

Η επίσημη υποδοχή της Ιεράς Εικόνας θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026, στις 5:30 μ.μ., στον Ιερό Ναό των Αγίων Τεσσάρων Μαρτύρων της πόλεως Ρεθύμνης.

Την Ιερά Εικόνα θα συνοδεύσουν στο Ρέθυμνο ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων και ο Πρόεδρος του Ιερού Ιδρύματος «Παναγία Σουμελά» κ. Γεώργιος Τανιμανίδης, μαζί με κληρικούς και λαϊκούς.

Κατά το διάστημα από το Σάββατο 24 έως και την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026, η Ιερά Εικόνα θα παραμένει προς προσκύνηση στον Ιερό Ναό των Αγίων Τεσσάρων Μαρτύρων της πόλεως Ρεθύμνης, με μοναδική εξαίρεση τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, κατά την οποία θα μεταφερθεί προσωρινά στο Πέραμα και στα Ανώγεια και, μετά το πέρας της επισκέψεως, θα επιστρέψει στον ίδιο Ιερό Ναό, σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα:

Στο Πέραμα

• Η Ιερά Εικόνα θα βρίσκεται στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου, από τις 8:00 π.μ. έως τις 4:00 μ.μ.

• Στις 8:00 π.μ. θα τελεσθεί Αρχιερατικό Συλλείτουργο.

Στα Ανώγεια

• Η Ιερά Εικόνα θα βρίσκεται στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, από τις 5:00 μ.μ. έως τις 9:00 μ.μ.

• Στις 5:00 μ.μ. θα τελεσθεί Εσπερινός.

Το αναλυτικό πρόγραμμα των Ιερών Ακολουθιών και των εκδηλώσεων που θα πραγματοποιηθούν κατά τις ημέρες της παραμονής της Ιεράς Εικόνας στην Ιερά Μητρόπολή μας θα ανακοινωθεί προσεχώς.

Παράλληλη έκθεση ζωγραφικής «Ανθεί και φέρει»

Παράλληλα με το κορυφαίο αυτό εκκλησιαστικό γεγονός και στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων για τα «160 Χρόνια Αρκαδικής Εθελοθυσίας», η Ιερά Μητρόπολις Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, με τη στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης – Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνης και του Δήμου Ρεθύμνης, διοργανώνει την ατομική έκθεση ζωγραφικής της Σοφίας Αμπερίδου, με τίτλο «Ανθεί και φέρει», στην αίθουσα εκδηλώσεων του Ιερού Ναού των Αγίων Τεσσάρων Μαρτύρων στο Ρέθυμνο.

Η Σοφία Αμπερίδου, ζωγράφος και ιστορικός Ελληνικού Πολιτισμού, γνωστή για το έργο της γύρω από την προσφυγιά και τον Ελληνισμό του Πόντου και της Ιωνίας, γεφυρώνει εικαστικά τον Εύξεινο Πόντο με την Κρήτη. Μέσα από έργα που εκτείνονται από τα νεανικά της χρόνια έως σήμερα, ιστορικά πρόσωπα, σύμβολα και βιώματα ζωντανεύουν, ενώ η ποντιακή λύρα συναντά την κρητική, προβάλλοντας την κοινή ιστορική μνήμη και τη συνέχεια της παράδοσης.

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026, στις 6:00 μ.μ. Η έκθεση θα διαρκέσει από τις 23 έως και τις 30 Οκτωβρίου 2026. Ώρες λειτουργίας: 8:00 π.μ.–2:00 μ.μ. και 6:00 μ.μ.–9:00 μ.μ. Πληροφορίες για την έκθεση: Σοφία Αμπερίδου, τηλ. 694 221 9170.

Η Ιερά Μητρόπολις Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου απευθύνει εγκάρδια πρόσκληση προς ολόκληρο το θεοτοκόφιλο πλήρωμα της τοπικής μας Εκκλησίας, τον Ιερό Κλήρο, τις Μοναστικές Αδελφότητες, τις τοπικές Αρχές, τους εκπροσώπους των φορέων και των συλλόγων και όλους τους ευσεβείς χριστιανούς του τόπου μας, να συμμετάσχουν στην επίσημη υποδοχή και στις Ιερές Ακολουθίες, να προσέλθουν με πίστη και ευλάβεια για να προσκυνήσουν την Ιερά Εικόνα και να επικαλεστούν τις πρεσβείες και τη μητρική προστασία της Υπεραγίας Θεοτόκου. Η Ιερά Μητρόπολις προσκαλεί επίσης όλους να επισκεφθούν την έκθεση ζωγραφικής, η οποία αναδεικνύει τους ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς του Πόντου με την Κρήτη.

Ας αποτελέσουν οι ημέρες αυτές μια ξεχωριστή ευκαιρία κοινής προσευχής, πνευματικής ενίσχυσης και ανανέωσης της εμπιστοσύνης μας προς την Παναγία Μητέρα του Κυρίου μας, την ακαταίσχυντη προστασία και ακατάπαυστη μεσιτεία όλων όσοι προστρέχουν με πίστη στη χάρη Της.

Η Γαστρονομική παράδοση του Πόντου, παρουσιάζεται στο Σύλλογο Ποντίων Φοιτητών Θεσσαλονίκης

Η Γαστρονομική παράδοση του Πόντου, παρουσιάζεται στο Σύλλογο Ποντίων Φοιτητών Θεσσαλονίκης

Ο Σύλλογος Ποντίων Φοιτητών και Σπουδαστών Θεσσαλονίκης προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του σε μια ξεχωριστή παρουσίαση ποντιακών εδεσμάτων, αφιερωμένη στις γεύσεις, τις μνήμες και τη γαστρονομική κληρονομιά του Πόντου.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026, στις 19:00, στις εγκαταστάσεις του Συλλόγου, Πετροπουλακιδών 3, με την Ευγενία Δροσίδου, η οποία θα ταξιδέψει τους παρευρισκόμενους μέσα από παραδοσιακές συνταγές και γεύσεις που μεταφέρουν από γενιά σε γενιά την ιστορία και τον πολιτισμό του Πόντου. 

Μέσα από την παρουσίαση, οι τυχεροί που θα βρεθούν στο Σύλλογο των φοιτητών, θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα χαρακτηριστικά ποντιακά εδέσματα και να ανακαλύψουν τη σημασία τους στην καθημερινότητα και τις παραδόσεις των Ποντίων.