Με συγκίνηση και νέες εμπειρίες ολοκληρώθηκε το 28ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων

Με έντονη συγκίνηση, δυνατές εμπειρίες και την υπόσχεση για νέα συνάντηση το 2027 ολοκληρώθηκε το 28ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων, που πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 19 Ιουλίου στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα Παναγία Σουμελά, στο Βέρμιο.

Για τέσσερις ημέρες, νέοι από ποντιακά σωματεία της Ελλάδας συμμετείχαν σε ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα με ιστορικές ξεναγήσεις, επιστημονικές εισηγήσεις, βιωματικά εργαστήρια, πολιτιστικές εκδηλώσεις και παραδοσιακά γλέντια, επιβεβαιώνοντας τον διαχρονικό χαρακτήρα του θεσμού ως σημείου συνάντησης της νέας γενιάς του ποντιακού ελληνισμού.

Η αυλαία άνοιξε με την άφιξη των αποστολών και την καθιερωμένη ποντιακή βραδιά γνωριμίας, μέσα σε κλίμα χαράς και συναδελφικότητας. Τη δεύτερη ημέρα οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της Ημαθίας, όπως το αρχαίο Γυμνάσιο και το Θέατρο της Μίεζας, τους Μακεδονικούς Τάφους των Λευκαδίων και τη Σχολή του Αριστοτέλη, γνωρίζοντας από κοντά την ιστορική κληρονομιά της περιοχής.

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας πραγματοποιήθηκε η επίσημη τελετή έναρξης. Τους νέους καλωσόρισε ο Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας Παντελεήμων, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν ο πρόεδρος του Πανελληνίου Ιερού Προσκυνήματος «Παναγία Σουμελά» Γιώργος Τανιμανίδης, καθώς και εκπρόσωποι της πολιτικής ζωής. Κατά την πρώτη συνεδρίαση αναγνώστηκαν, μεταξύ άλλων, οι χαιρετισμοί του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα και της υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννας Ευθυμίου.

Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η ομιλία της βουλευτή Α' Θεσσαλονίκης Ουρανίας Θρασκιά με θέμα «Μνήμη: η δύναμή μας», η οποία επικεντρώθηκε στη διαχείριση της ιστορικής μνήμης, στο διαγενεακό τραύμα αλλά και στον πολυσύνθετο ρόλο της γυναίκας, τόσο στην προσφυγιά όσο και στη σύγχρονη κοινωνία.

Η ημέρα ολοκληρώθηκε με τη συναυλία «Σην εγκαλία'ς Σουμελά», υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια του Γιώργου Πουλαντζακλή, με τη συμμετοχή δωδεκαμελούς ορχήστρας και τη Γιώτα Παπαδοπούλου στο τραγούδι, σε μια μουσική παράσταση αφιερωμένη στην Παναγία Σουμελά και την ποντιακή μουσική παράδοση.

Το Σάββατο οι εργασίες του Συναπαντήματος συνεχίστηκαν με εισηγήσεις που συνέδεσαν την παράδοση με τις σύγχρονες προκλήσεις. Η Κέλλυ Πιλαλίδου παρουσίασε τις δυνατότητες αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ η Αθηνά Σπανίδου ανέδειξε τη συμβολή και τη θέση των γυναικών στην ιστορία του Πόντου. Ακολούθησε ανοικτή συζήτηση με θέμα τον διαχρονικό ρόλο της γυναίκας, δίνοντας στους νέους την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις και προβληματισμούς.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσαν και τα βιωματικά εργαστήρια γαστρονομίας, παραδοσιακής ενδυμασίας, παιχνιδιού και ρομποτικής, τα οποία συνέδεσαν δημιουργικά την ποντιακή παράδοση με τη σύγχρονη τεχνολογία και την καινοτομία.

Το βράδυ του Σαββάτου παρουσιάστηκε η θεατρική παράσταση «Νύφες» του Νίκου Ασλανίδη, σε σκηνοθεσία της Αντωνίας Ορφανίδου, η οποία συγκίνησε το κοινό μέσα από την ιστορική της θεματολογία και τις δυνατές ερμηνείες των συντελεστών.

Η τελευταία ημέρα του Συναπαντήματος ξεκίνησε με Αρχιερατική Θεία Λειτουργία και συνεχίστηκε με την κατάθεση στεφάνων στους τάφους των Φίλωνα Κτενίδη, Αμβρόσιου Σουμελιώτη και Παναγιώτη Τανιμανίδη, ως ελάχιστο φόρο τιμής στους ανθρώπους που συνέβαλαν καθοριστικά στην ιστορία του Προσκυνήματος.

Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν με την έγκριση του ψηφίσματος του 28ου Συναπαντήματος, την απονομή τιμητικών διακρίσεων και αναμνηστικών στους συμμετέχοντες, ενώ η καθιερωμένη αναμνηστική φωτογραφία και ο αποχαιρετιστήριος χορός μπροστά στον ναό της Παναγίας Σουμελά έκλεισαν συμβολικά ακόμη μία επιτυχημένη διοργάνωση.

Το ραντεβού ανανεώθηκε ήδη για το 29ο Συναπάντημα, με τους νέους να αποχωρούν έχοντας στις αποσκευές τους νέες φιλίες, πολύτιμες εμπειρίες και ακόμη πιο ισχυρούς δεσμούς με την ιστορία, την παράδοση και τον πολιτισμό του ποντιακού ελληνισμού.

Πηγή: Πληροφοριοδότης

Προς αναστήλωση το παλαιότερο ορθόδοξο μοναστήρι της Τραπεζούντας

Προς αναστήλωση το παλαιότερο ορθόδοξο μοναστήρι της Τραπεζούντας

του Σωτήρη Λέτσιου

Σημαντικές εξελίξεις θα πρέπει να αναμένονται το αμέσως προσεχές διάστημα ως προς την αποκατάσταση της Ιεράς Μονής  Αγίου Ιωάννη Βαζελώνα, η οποία βρίσκεται στην περιοχή της Τραπεζούντας στην Τουρκία. Σύμφωνα με τα όσα έως σήμερα έχουν δει το φως της δημοσιότητας ο μητροπολιτικός Δήμος Τραπεζούντας το τελευταίο διάστημα έχει επιδείξει ενδιαφέρον για την σταδιακή αποκατάσταση του εν λόγω μοναστηριού, που εκτός από διαχρονικό σημείο αναφοράς του ποντιακού ελληνισμού αποτελεί το παλαιότερο ορθόδοξο μοναστήρι της Τραπεζούντας.

Μέχρι και πριν από δύο χρόνια γύρω από αυτό το θέμα επικρατούσε στασιμότητα ακυρώνοντας στην πράξη τις όποιες αποφάσεις, οι οποίες λαμβάνονταν κατά καιρούς από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Τουρκίας και αφορούσαν σε εργασίες ανακαίνισης της μονής. Η εικόνα της εγκατάλειψης γινόταν με την πάροδο του χρόνου ακόμη πιο έντονη καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την πρόσβαση στον μοναστήρι. Ωστόσο, κάτι άρχισε να αλλάζει τους τελευταίους μήνες δημιουργώντας την αισιοδοξία, ότι το σπουδαίο αυτό μνημείο της Ορθοδοξίας δεν θα αφεθεί στην ολοκληρωτική καταστροφή του.

Αισιοδοξία

Το σημαντικότερο στοιχείο μέχρι στιγμής που δημιουργεί εύλογα αισιοδοξία είναι, ότι οι μελέτες αποκατάστασης και αναστήλωσης του μοναστηριού εντάχθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας στο Επενδυτικό Πρόγραμμα του 2026. Αξιοσημείωτο είναι επίσης και το γεγονός πως σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στα ΜΜΕ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί εργασίες διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου όπως και επισκευές, ενώ ολοκληρώθηκαν οι πεζοπορικές διαδρομές και οι κατασκευές επικάλυψης σε όλο το εύρος της διαδρομής που οδηγεί στο μοναστήρι. Το γεγονός επίσης ότι η περιοχή όπου βρίσκεται η Μονή Βαζελώνα είναι προστατευόμενη και το κτίσμα έχει χαρακτηριστεί Αρχαιολογικός Χώρος Α’ Βαθμού, υποχρεώνει όπως είναι φυσικό τις αρχές της γείτονος να εντείνουν ακόμη περισσότερο τις προσπάθειες για την αποκατάσταση της ιστορικής αυτής μονής.

Αναχωρητές

Η μονή του Αγίου Ιωάννου Βαζελώνα όπως και οι μονές της Παναγίας Σουμελά και του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, αποτελούν τις σημαντικότερες στην περιοχή του Πόντου. Ιδρύθηκε σύμφωνα με την παράδοση το 270 από αναχωρητές χριστιανούς, οι οποίοι κατευθύνθηκαν προς το εσωτερικό του Πόντου για να αποφύγουν τους διωγμούς των αυτοκρατόρων της Ρώμης Δεκίου και Βαλλεριανού. Στην ομάδα αυτή προστέθηκε και ένας άλλος αναχωρητής από τη Μικρά Ασία με το όνομα Ιωάννης -γεγονός που οδήγησε στην από κοινού απόφαση για ίδρυση του συγκεκριμένου μοναστηριού. Για την προέλευση του ονόματος υπάρχουν δυο απόψεις: Η πρώτη υποστηρίζει πως η Μονή έλαβε την ονομασία από το όρος πάνω στο οποίο χτίστηκε και η δεύτερη, πως έλαβε την ονομασία της από την περιοχή στην οποία ξεκίνησε το κήρυγμα του ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, η οποία ονομαζόταν γη Ζαβουλών. Έπειτα από παραφθορά η ονομασία Ζαβουλών μετατράπηκε σταδιακά σε Βαζελών.

Το όραμα

Η Μονή του Αγίου Ιωάννη  Βαζελώνα στα πρώτα χρόνια της λειτουργίας της έδρασε ευεργετικά απέναντι στη μονή της Παναγίας Σουμελά, η οποία ιδρύθηκε το 386 μ.Χ. Συγκεκριμένα, οι ιδρυτές της Σουμελά, Βαρνάβας και Σωφρώνιος, όταν έφτασαν στο σημείο που θα έχτιζαν τη Μονή βρέθηκαν σε μεγάλη ανάγκη μη μπορώντας να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Τότε παρουσιάστηκε στον ηγούμενο της Μονής του Βαζελώνα σε όραμα ο Άγιος Ιωάννης, ο οποίος τον πρόσταξε να βοηθήσει τους δούλους της Θεοτόκου. Ο ηγούμενος έστειλε τρεις μοναχούς με τρία μουλάρια φορτωμένα με όλα τα χρειώδη. Από τότε η Μονή Σουμελά έστελνε κάθε χρόνο προς ένδειξη ευγνωμοσύνης στη Μονή του Βαζελώνα μεταξύ άλλων 12 οκάδες κερί και λάδι και κάθε εφτά χρόνια ένα μουλάρι. Το έθιμο αυτό κράτησε μέχρι το 1800 οπότε με αίτηση του ηγούμενου της Σουμελά καταργήθηκε.

Το μοναστήρι υπέστη σοβαρές καταστροφές το 500, όταν λεηλατήθηκε από τους Πέρσες, ενώ συνέχισε την λειτουργία του σε όλη την διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Κατά τη διάρκεια της κατοχής της Τραπεζούντας από τον ρωσικό στρατό την περίοδο 1916-17, κάποια μοναστηριακά έγγραφα κατασχέθηκαν και βρίσκονται έως και σήμερα στην Αγία Πετρούπολη. Οι τελευταίοι μοναχοί εξαναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1923.  Κατά  την ανταλλαγή των πληθυσμών ένας μοναχός, ο Διονύσιος Αμαραντίδης, πήρε την εικόνα του Ιωάννη του Βαπτιστή από τη Μονή Βαζελώνα και την μετέφερε στη Μονή της Αγίας Τριάδας στις Σέρρες.

Το κυρίως κτήριο του μοναστηριού είναι φτιαγμένο από ασβέστη και τοπική πέτρα-πιθανώς γρανίτη. Οι εξωτερικοί τοίχοι είναι παχύτεροι από τους εσωτερικούς. Οι οροφές και τα πατώματα, ως επί το πλείστον ξύλινα, έχουν σχεδόν εξαφανιστεί με την πάροδο του χρόνου. Το μοναστήρι είναι τετραόροφο και περιλαμβάνει πολλές αίθουσες, τραπεζαρία, κουζίνα και δεξαμενή συλλογής νερού. Η πρόσβαση στη Μονή γινόταν αρχικά με μια κρεμαστή ξύλινη σκάλα, η οποία αποσυρόταν τη νύχτα για να αποτραπούν εισβολές. Αυτή καταργήθηκε το 1800 και αντικαταστάθηκε με πέτρινες σκάλες περίπου την ίδια εποχή.

Τα δύο παρεκκλήσια και οι ιστορικές τοιχογραφίες

Το μοναστήρι έχει δύο παρεκκλήσια, ενώ στη κορυφή του βρίσκεται μια εκκλησία κτισμένη μέσα σε μια σπηλιά. Αυτή είχε κάποτε και καμπαναριό. Το άλλο παρεκκλήσι βρίσκεται περίπου 30 μέτρα βόρεια του κύριου μοναστηριακού συγκροτήματος. Ο Χρύσανθος, Μητροπολίτης Τραπεζούντας στις αρχές του 20ού αιώνα, έχοντας λάβει υπόψιν κείμενα της Μονής κατέληξε στο συμπέρασμα, ότι το παρεκκλήσι ήταν αφιερωμένο στον Προφήτη Ηλία. Πολλές από τις ιστορικές τοιχογραφίες της Μονής σώζονται μέχρι και σήμερα. Σε μια οροφή εικονίζεται ο Ιησούς ως παιδί σε κούνια, ενώ σε άλλες τοιχογραφίες απεικονίζεται η Δευτέρα Παρουσία, ο Παράδεισος και η Κόλαση. Το παρεκκλήσι του Προφήτη Ηλία διαθέτει επίσης πολλές αγιογραφίες.

Πηγή: Orthodox Times

Με Ποντιακό παλμό και νεανικό κοινό άνοιξε η αυλαία του πανηγυριού της Πατρίδας

Με Ποντιακό παλμό και νεανικό κοινό άνοιξε η αυλαία του πανηγυριού της Πατρίδας

Με μουσική, χορό και έντονο ποντιακό χρώμα άνοιξαν το βράδυ της Πέμπτης οι τετραήμερες εκδηλώσεις του τοπικού πανηγυριού της Αγίας Παρασκευής στην Πατρίδα, που διοργανώνει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πατρίδας «Ευστάθιος Χωραφάς».

Η δροσιά του καλοκαιρινού βραδιού, σε συνδυασμό με το ποντιακό καλλιτεχνικό πρόγραμμα, δημιούργησαν τις ιδανικές συνθήκες για μια γιορτή που συγκέντρωσε πλήθος επισκεπτών. Εντυπωσιακή ήταν η παρουσία της νεολαίας, καθώς οι περισσότεροι από τους παρευρισκόμενους ήταν νέοι και νέες ηλικίας κάτω των 25 ετών, δίνοντας ξεχωριστό παλμό στην πρώτη ημέρα των εκδηλώσεων.

Πριν από την έναρξη του προγράμματος τελέστηκε ο καθιερωμένος αγιασμός, σηματοδοτώντας και επίσημα την έναρξη του πανηγυριού. Στη συνέχεια, τους παρευρισκόμενους καλωσόρισε ο πρόεδρος του συλλόγου, Αντώνης Καγκελίδης, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε και ο δήμαρχος Βέροιας, Κώστας Βοργιαζίδης, οι οποίοι αναφέρθηκαν στη σημασία της διατήρησης των τοπικών παραδόσεων και της στήριξης των πολιτιστικών συλλόγων.

Τη μουσική αυλαία της βραδιάς άνοιξε ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, προετοιμάζοντας το έδαφος για ένα αυθεντικό ποντιακό γλέντι, το οποίο κορυφώθηκε με την εμφάνιση του Θεόφιλου Πουταχίδη. Από τις πρώτες κιόλας νότες, η πίστα γέμισε και παρέμεινε ασφυκτικά γεμάτη μέχρι τις τελευταίες ώρες της βραδιάς, με χορευτές κάθε ηλικίας να ενώνονται σε έναν αδιάκοπο κύκλο παράδοσης και κεφιού.

Οι λύρες και τα νταούλια έδωσαν τον ρυθμό, τα χαμόγελα περίσσεψαν και η Πατρίδα έζησε μια πρώτη βραδιά που θύμισε πως τα καλοκαιρινά πανηγύρια είναι τόποι συνάντησης και συλλογικής χαράς, εκεί όπου η παράδοση συναντά τη νέα γενιά και συνεχίζει να μεταδίδεται με τον πιο ζωντανό τρόπο.

Πηγή: Πληροφοριοδότης

Στη Μικρή Σάντα η ποντιακή θεατρική παράσταση «Αφορισμένον Ινιάτ»

Στη Μικρή Σάντα η ποντιακή θεατρική παράσταση «Αφορισμένον Ινιάτ»

Μια βραδιά αφιερωμένη στο ποντιακό θέατρο, το χιούμορ και την παράδοση θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της περιοχής την Κυριακή 26 Ιουλίου, στη Μικρή Σάντα Ημαθίας.

Στην αυλή του σχολείου της Μικρής Σάντας, στις 20:45, θα παρουσιαστεί η θεατρική παράσταση «Αφορισμένον Ινιάτ», μια ποντιακή κωμωδία του Δημήτρη Παπαδόπουλου – Σταυρίτη («Το Πουάν και το Ρίγε»), σε μεταφορά και απόδοση στην ποντιακή διάλεκτο από τον Χαραλαμπίδη Δαμιανό.

Τη σκηνοθεσία και την επιμέλεια της παράστασης υπογράφει ο Γιάννης Γεωργιάδης, ενώ την παρουσίαση αναλαμβάνει η Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου & Φίλων, η οποία μεταφέρει στη σκηνή ένα έργο γεμάτο ποντιακό χιούμορ, συναίσθημα και παραδοσιακά στοιχεία.

Η εκδήλωση διοργανώνεται από τον Μορφωτικό Πολιτιστικό και Τουριστικό Σύλλογο Μικρής Σάντας και η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.

Πηγή: Πληροφοριοδότης

Apolas Lermi - Αφιέρωμα στον Αχιλλέα Βασιλειάδη - In Memory of Achilleas Vasiliadis (Video)

Apolas Lermi  - Αφιέρωμα στον Αχιλλέα Βασιλειάδη - In Memory of Achilleas Vasiliadis

Ο Apolas Lermi, μουσικός και τραγουδιστής από την Τραπεζούντα. Στα 16 του μετακόμισε η οικογένειά του στην Κωνσταντινούπολη από τη γενέτειρά του, την Τραπεζούντα.

Εκεί, αφού ξεκίνησε μία μπάντα στο Λύκειο όπου έπαιζε κιθάρα, αποφάσισε να ασχοληθεί και με την Ποντιακή λύρα. Αυτά ήταν τα πρώτα βήματα του Απόλας Λέρμι, πριν συστηθεί μετά από αρκετά χρόνια και σε μας.

Ξεκίνησε να ερευνά τη Μαύρη Θάλασσα με κάθε τρόπο και έτσι έφτασε στον Πόντο. Έμαθε ότι κάποτε υπήρξε εκεί ένας βαθιά ριζωμένος πολιτισμός και μιλούσε μια γλώσσα που ονομάζεται Ρωμεϊκα.

Ως αποτέλεσμα των ερευνών του, έκανε πολλές συναυλίες στην Τουρκία και την Ελλάδα. Από το 2011 έχει δημοσιεύσει 4 άλμπουμ, τα “Kalandar”, “Santa”, “Romeika” και “Momoyer”. Τα “Romeika” περιέχουν τραγούδια στα Ρωμέϊκα και κυκλοφόρησε τόσο στην Τουρκία, όσο και στην Ελλάδα.

Ο Απόλας έστειλε στο e-Pontos το τελευταίο του έργο, το οποίο αποτελεί έναν φόρο τιμής στη πολυγλωσσική και πολύχρωμη πολιτιστική κληρονομιά της Μαύρης Θάλασσας και της Ανατολίας, τιμώντας με σεβασμό τη μνήμη των αιώνιων δασκάλων που έδωσαν φωνή στη γεωγραφία μας, ενώ παράλληλα ενώνει τη φωνή του με τους ζωντανούς θησαυρούς μας που συνεχίζουν να κουβαλούν αυτή την αρχαία παράδοση στους ώμους τους σήμερα. Στόχος είναι να σμίξει την πατημασιά του παρελθόντος με τις φωνές του παρόντος και να παραδώσει αυτή τη ζωντανή κληρονομιά στο μέλλον. Επειδή αυτή η βαθιά ριζωμένη παράδοση ανήκει σε όλους μας.

Song: Kimishanalis Eimai

Guitar & Vocals: Apolas Lermi

Kemenche: Rıza Can Özel

Recording: Sinan Demirtaş

Mixing & Mastering: Yıldıray Yanlı

Video: Murat Davulcu

Filming Location: Vazelon Monastery, Maçka / Trabzon