 |
| Παναγία Σουμελά: Πάνω από 6.000 πιστοί για προσκύνημα στην «Κυρά του Πόντου» |
Η ιερά πανήγυρη στο Προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά στην Καστανιά Ημαθίας, στο Βέρμιο Όρος, όπως κάθε χρόνο, πραγματοποιείται με μεγάλη ευλάβεια, παρουσία χιλιάδων προσκυνητών από όλη την Ελλάδα αλλά και Ελλήνων ομογενών. Για το διήμερο, όπως πληροφορείται το TheOpinion, υπολογίζεται να προσκυνήσουν τουλάχιστον 5.000 – 6.000 πιστοί.
Γράφει η Ντέπυ Χιωτοπούλου
Όπως κάθε χρόνο, παραμονή και ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου, το Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά, στις πλαγιές του Βερμίου όρους, στην Καστανιά Ημαθίας, εορτάζει την Κοίμηση της Θεοτόκου, συνεχίζοντας την παράδοση και την ιστορία 16 αιώνων που άρχισε να γράφεται με αγώνες και μαρτύρια, γύρω από το Ιερό σύμβολο της Εικόνας της Παναγίας Σουμελά.
Με την τιμητική παρουσία του Εξοχώτατου Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Τασούλα θα τελεστεί η 1614Η Πανήγυρις της Κοιμήσεως τη Θεοτόκου, από την ίδρυση της Ιεράς Μονής στον Αλησμόνητο Πόντο, και σύμφωνα με τον κώδικα της Ιεράς Μονής θα του απονεμηθεί τιμής ένεκεν, ο Μεγαλόσταυρος των Μεγαλοκομνηνών Αυτοκρατόρων της Τραπεζούντος.
Ο εορτασμός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, σήμερα 14 και αύριο 15 Αυγούστου, διοργανώνεται από το Ιερό Προσκύνημα και το Σωματείο «Παναγία Σουμελά» στην Καστανιά Ημαθίας, και αποτελεί συνέχεια της Eθνικό-θρησκευτικής παράδοσης του Ελληνισμού στον Αλησμόνητο Πόντο.
Όπως πληροφορείται το TheOpinion τουλάχιστον 5.000 – 6.000 κόσμος περνάει το διήμερο για να προσκυνήσει και να αποτίνει φόρο τιμής στη Μεγαλόχαρη.
«Είναι πιστοί απ’ όλη την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό, Έλληνες ομογενείς από Αμερική, Αυστραλία, Γερμανία και αλλού, καθώς και πολλοί Έλληνες ποντιακής καταγωγής και φιλοπόντιοι» δήλωσε στο TheOpinion ο κ. Αντώνης Δάλλας υπεύθυνος του Ιερού Προσκυνήματος της Παναγίας Σουμελά.
Πολλοί είναι και εκείνοι που επιλέγουν να μεταβούν στην Παναγία Σουμελά πριν ή μετά τον Δεκαπενταύγουστο, αποφεύγοντας την κοσμοσυρροή.
Στα Εννιάμερα της Παναγίας, το Προσκύνημα δεν πανηγυρίζει, ωστόσο τελείται θεία λειτουργία όπου συμμετέχει αρκετός κόσμος, ισάξιος μ’ αυτόν του Δεκαπενταύγουστου.
Επίσης, καταφθάνουν και πολλοί παλιννοστούντες από την πρώην Σοβιετική Ένωση, κυρίως με το Παλαιό Ημερολόγιο, δηλαδή στις 28 Αυγούστου.
50.000 πιστοί ετησίως
Το Ιερό Προσκύνημα Παναγία Σουμελά, το οποίο βρίσκεται στην Καστανιά Ημαθίας, σε υψόμετρο 1.100 μ., δέχεται καθημερινά επισκέπτες από τις 9 το πρωί μέχρι τις 8 το βράδυ.
Ετησίως, υποδέχεται πάνω από 50.000 πιστούς, με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα όπως μας πληροφορεί ο κ. Δάλλας, να ξεκινάει από το Πάσχα και να διαρκεί μέχρι τέλη Οκτωβρίου. «Οι καλύτεροι μήνες είναι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος» υπογραμμίζει λέγοντας πως κάθε Κυριακή γίνεται Θεία Λειτουργία όπως και κάθε απόγευμα η Ακολουθία του Εσπερινού.
Σύμφωνα με την παράδοση της Ορθοδόξου εκκλησίας η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας είναι έργο του Αποστόλου και Ευαγγελιστή Λουκά.
Η εικόνα της Θεοτόκου είναι τύπου Οδηγήτριας (0,3μ x 0,25μ), χωρισμένη σε δύο κομμάτια και κατεστραμμένη που κανέναν ίχνος από τις μορφές και τα ενθυμήματα των προσώπων που εικονίζονταν σε αυτή (της Παναγίας και του μικρού Χριστού) δε διακρίνεται.
Διακρίνονται όμως τα διαγράμματα της Θεοτόκου και του μικρού Ιησού. Αυτά τονίζονται εντονότερα από την ασημένια και χρυσωμένη θήκη που τα περιβάλλει. Σε αυτήν υπάρχουν πρόσθετα οι επιγραφές IC. XC. MP. ΘΥ. H COYMELHTHCA (Ιησού Χριστού Μήτηρ Θεού η Σουμελιώτισσα).
Η εικόνα και η επίχρυση αργυρή της θήκη, το “καμίσ’”, δηλαδή το πουκάμισό της, έχουν περιβληθεί από ξύλινη θήκη, μέσα στην οποία έχουν τοποθετηθεί για μεγαλύτερη ασφάλεια.
Εις του Μελά
Το όνομα Σουμελά ετυμολογείται από το Όρος Μελά στην Τραπεζούντα και του ποντιακού ιδιώματος ‘σού’, που σημαίνει «εις το» ή «εις του» και έγινε Σουμελά «εις του Μελά».
Η ιερά μονή Παναγίας Σουμελά ιδρύθηκε το 386 μ.Χ. από τους Αθηναίους μοναχούς Βαρνάβα και Σωφρόνιο, όπου μέχρι τον ξεριζωμό των Ελλήνων της Ανατολής έζησαν εκατοντάδες μοναχοί και ασκητές.
Ήταν χτισμένη μέσα σε σπηλιά σε απόκρημνη πλαγιά του όρους Μελά, σε απόσταση 46 χιλιομέτρων από την πρωτεύουσα του Εύξεινου Πόντου, την Τραπεζούντα.
Όταν το 1922, με τον ξεριζωμό των Ελλήνων, η μονή καταστράφηκε, πρόλαβαν οι μοναχοί και έκρυψαν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, μαζί με άλλα κειμήλια.
Με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου, στάλθηκε επιτροπή και ο αρχιμανδρίτης Αμβρόσιος -από τους τελευταίους μοναχούς της μονής- ύστερα από αγωνιώδεις προσπάθειες βρήκε την εικόνα, τον πολύτιμο σταυρό με το τίμιο ξύλο και τα έφερε στην Ελλάδα. Επί 20 χρόνια η ιερά εικόνα φιλοξενούνταν στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών.
Το 1951 ιδρύεται στη Θεσσαλονίκη το Σωματείο ‘Παναγία Σουμελά’ με πρωτεργάτη τον γιατρό Φίλωνα Κτενίδη (1889 -1963) από την Κρωμνή του Πόντου, και μέχρι το έτος 1966 δημιούργησε στον ιδιόκτητο χώρο των πεντακοσίων (500) στρεμμάτων, στο Βέρμιο Ημαθίας, πάνω από το χωριό Καστανιά, το Προσκύνημα Παναγία Σουμελά.
Ο δε χώρος των 500 στρεμμάτων χορηγήθηκε από το Υπουργείο Γεωργίας και την Κοινότητα Καστανιάς με σκοπό την επανίδρυση της Ιεράς Μονής Παναγίας Σουμελά, η οποία θα αποτελούσε τον Πόντο σε μικρογραφία, και μέχρι σήμερα αποτελεί ιερό κέντρο του Ποντιακού Ελληνισμού.
Στον χώρο υπάρχουν δυο ναοί, ο μικρός ναός, τα θυρανοίξια του οποίου έγιναν στις 15 Αυγούστου 1952. Ήταν η στιγμή που η εικόνα της Παναγίας ενθρονίστηκε στο ναό. Το τέμπλο είναι ρωσικής τεχνοτροπίας, το οποίο έχει γίνει δωρεά από το Άγιον Όρος ενώ στο δάπεδο του ναού υπάρχει ψηφιδωτή αναπαράσταση κυνηγίου, ενός αετού να ραμφίζει έναν λαγό. Στα δεξιά του ναού βρίσκεται το ψηφιδωτό του Αλέξιου Δ’ Μέγα Κομνηνού και η λάρνακα με τα οστά του.
Ο μεγάλος ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου χτίστηκε το 1970 και πλέον φυλάσσεται εκεί η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Σουμελά.
Οι ξενώνες
Στο Ιερό Προσκύνημα έχουν δημιουργηθεί και ξενώνες μοναστηριακού τύπου, με θαλάμους κρεβάτια, οι οποίοι μπορούν να φιλοξενήσουν το μέγιστο 300 – 340 άτομα.
Είναι 11 κτίρια τα οποία χτίστηκαν από τα Σωματεία των Ποντιακών Συλλόγων για να μπορούν να πηγαίνουν τον Δεκαπενταύγουστο. Όπως πληροφορείται το TheOpinion τα παλιά χρόνια κατασκήνωναν έξω, στην πορεία έφτιαξαν τους ξενώνες και τους δώρισαν στο Σωματείο ‘Παναγία Σουμελά’, με την προϋπόθεση να πηγαίνουν τον Δεκαπενταύγουστο και να έχουν χώρο να διανυκτερεύσουν.
Ωστόσο, το υπόλοιπο χρονικό διάστημα, υπάρχει η δυνατότητα διαμονής στους ξενώνες για τους προσκυνητές, κατόπιν συνεννόησης με το Σωματείο. Οι κρατήσεις συνήθως γίνονται ένα – ενάμιση μήνα νωρίτερα.
Τα Δ.Σ του Προσκυνήματος και Σωματείου ‘Παναγία Σουμελά’ πραγματοποιούν την Πανήγυρη σήμερα, παραμονή 14 και αύριο, ανήμερα 15 Αυγούστου, με πολλές εκδηλώσεις στα υψώματα του Βερμίου, παρουσία των εκπροσώπων της θρησκευτικής, στρατιωτικής και πολιτικής ηγεσίας, των Ομοσπονδιών και Προέδρων των Ποντιακών Σωματείων, της Ποντιακής Νεολαίας, καθώς και χιλιάδων πιστών απ’ όλο τον κόσμο.
Νέοι και νέες από το Συναπάντημα Ποντιακής Νεολαίας στην Παναγία Σουμελά και από ποντιακά σωματεία με παραδοσιακή ποντιακή φορεσιά θα παρουσιάσουν παραδοσιακούς ποντιακούς χορούς διατηρώντας έτσι τις παραδόσεις, τα ήθη και έθιμα του αλησμόνητου Πόντου.
Στις εορταστικές εκδηλώσεις θα συμμετέχουν με τα χορευτικά τους η Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Νάουσας – Εθνική Βιβλιοθήκη Αργυρουπόλεως “Ο Κυριακίδης” με το τμήμα ποντιακών χορών και το τμήμα Πανελληνίων χορών, ο Σύλλογος Ποντίων Αξιούπολης «Τραντέλλενες», η Αδελφότητα Κρωμναίων Καλαμαριάς, Σύλλογος Ποντίων Λεβαίας και ο Λαογραφικός Μορφωτικός Ποντιακός Σύλλογος Νεοκαισάρειας Πιερίας «Ο Πόντος».
Των Ιερών Ακολουθιών θα προεξάρχει o Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ.κ. Παντελεήμων συν χοροστατούντων των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος κ.κ. Κύριλλου, Λαρίσης και Τυρνάβου κ.κ. Ιερώνυμου, Άρτης κ.κ. Καλλίνικου, Σερρών και Νιγρίτης κ.κ. Θεολόγου και του Θεοφιλεστάστου Επισκόπου Δομενίκου κ. Αθηναγόρα.
Όπως προαναφέραμε, η 1614Η Πανύγηρις της Κοιμήσεως τη Θεοτόκου θα τελεστεί με την τιμητική παρουσία του Εξοχώτατου Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Τασούλα.
Στις εκδηλώσεις θα παραστούν ο Υφυπουργός Εσωτερικών Μακεδονίας – Θράκης κ. Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, ως εκπρόσωπος του Προέδρου της Ελληνικής Κυβέρνησης, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης κ. Γεώργιος Τσαβδαρίδης, ο βουλευτής Ημαθίας κ. Αναστάσιος Μπαρτζώκας ως εκπρόσωπος της Βουλής των Ελλήνων, ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης κ. Κυριάκος Βελόπουλος, ο αντιπρόεδρος της Βουλής και βουλευτής Κοζάνης κ. Πάρις Κουκουλόπουλος ως εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, βουλευτές, ο Αρχηγός του Γ.Ε.Σ. Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης ως εκπρόσωπος του Αρχηγού Γ.Ε.Ε.Θ.Α, ο Γενικός Συντονιστής Αστυνομίας Βορείου Ελλάδος Αντιστράτηγος κ. Γεώργιος Παπαδόπουλος ως εκπρόσωπος του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, ο Διοικητής ΑΣΔΗΜ/NRDC-GR Αντιστράτηγος Γρηγόριος Μπουντλιάκης, ο αντιπλοίαρχος Σωτήριος Μελιόπουλος ως εκπρόσωπος του Αρχηγού Γ.Ε.Ν., ο σμηναγός Στέφανος Δεληογλάνης ως εκπρόσωπος του Αρχηγού Γ.Ε.Α., εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμεων, των σωμάτων ασφαλείας, ο Αντιπεριφερειάχης της Π.Ε. Θεσσαλονίκης κ. Κωνσταντίνος Γιουτίκας ως εκπρόσωπος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, εκπρόσωποι της δημοτικής αυτοδιοίκησης, εκπρόσωπος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων, πρόεδροι ποντιακών σωματείων και πολιτιστικών συλλόγων.
Σημειώνεται ότι το Ιερό Προσκύνημα Παναγία Σουμελά απέχει 90 χλμ. από Θεσσαλονίκη. Από την Βέροια, ακολουθείτε τη διαδρομή Γεωργιανοί – Καστανιά (20 χλμ.).
Κτητορικό Μνημόσυνο
Μετά τον εορτασμό του Δεκαπενταύγουστου, την Κυριακή 16 Αυγούστου, θα τελεστεί το Κτητορικό Μνημόσυνο, αφιερωμένο στη μνήμη των Μεγαλοκομνηνών Αυτοκρατόρων της Τραπεζούντας, τον ηγουμένων και μοναχών της Παλαιφάτου Ιεράς Μονής της Παναγίας Σουμελά του αλησμόνητου Πόντου, καθώς και των Κτητόρων της νέας Μονής Παναγίας Σουμελά στα υψώματα του Βερμίου, Φίλωνος Κτενίδη και Παναγιώτη Τανιμανίδη (σ.σ. διετέλεσε πρόεδρος του Σωματείου «Παναγία Σουμελά») και μελών των Διοικητικών Συμβουλίων του Ιδρύματος και του ηγουμένου και κομιστού της Θαυματουργής Εικόνας από τον Πόντο μακαριστού Αμβρόσιου Σουμελιώτη.
