Οι Μονές "Περιστερεώτα" και "Βαζελώνα" στον Πόντο, στο επίκεντρο συζητήσεων για την αποκατάσταση και την ανάδειξη τους

Οι Μονές "Περιστερεώτα" και "Βαζελώνα" στον Πόντο, στο επίκεντρο συζητήσεων για την αποκατάσταση και την ανάδειξη τους

Με πρωτοβουλία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ.κ. Βαρνάβα πραγματοποιήθηκε, από τις 20 έως τις 24 Αυγούστου 2026, προσκυνηματική επίσκεψη στον Αγιοτόκο Πόντο, σε μια διαδρομή βαθιά συνδεδεμένη με την ιστορία, την πίστη και τη συλλογική μνήμη του Ποντιακού Ελληνισμού.

Στην προσκυνηματική αποστολή συμμετείχαν ο Δήμαρχος Αμπελοκήπων–Μενεμένης και Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) κ. Λάζαρος Κυρίζογλου, ο Δήμαρχος Πυλαίας–Χορτιάτη και Πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕΔ/ΚΜ) κ. Ιγνάτιος Καϊτεζίδης ο Δήμαρχος Κορδελιού–Ευόσμου κ. Ελευθέριος Αλεξανδρίδης ο Δήμαρχος Ωραιοκάστρου, κ. Παντελής Τσακίρης ο Δήμαρχος Θέρμης, κ. Θεόδωρος Παπαδόπουλος η Δήμαρχος Λαγκαδά, κ. Νίκη Ανδρεάδου, η Δήμαρχος Δέλτα κα. Γερακίνα Μπισμπινά καθώς και ο Δήμαρχος Γόρτυνας Κρήτης κ. Μιχάλης Κοκολάκης.

Κύριοι σταθμοί της αποστολής ήταν ιστορικές πόλεις και περιοχές του Πόντου όπως η Τραπεζούντα, η Κερασούντα, τα Κοτύωρα (Ορντού) και η Ματσούκα όπου οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν μνημεία, ναούς, σχολεία και κτίρια που μαρτυρούν τη μακραίωνη και ακμάζουσα παρουσία του Ελληνισμού στην περιοχή.

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η επίσκεψη στην ιστορική Τραπεζούντα, πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας των Μεγάλων Κομνηνών και ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του Ελληνισμού της Ανατολής.

Η αποστολή επισκέφθηκε τον ναό της Αγίας Σοφίας, κορυφαίο μνημείο της βυζαντινής και τραπεζούντιας αρχιτεκτονικής, την Παναγία Χρυσοκέφαλο, που υπήρξε ο μητροπολιτικός ναός της Τραπεζούντας και συνδέθηκε άμεσα με τους Μεγάλους Κομνηνούς, καθώς και τους ιστορικούς ναούς της Αγίας Άννας και του Αγίου Ευγενίου, πολιούχου της Τραπεζούντας. Στην Κερασούντα, πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στον ιστορικό Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου ενώ στα Κοτύωρα, τη σημερινή Ορντού, η αποστολή επισκέφθηκε τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου και την ιστορική Πολυκάρπειο Σχολή, ένα από τα χαρακτηριστικά δείγματα της εκπαιδευτικής και πνευματικής δραστηριότητας του Ποντιακού Ελληνισμού πριν από τον ξεριζωμό.

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα είχαν και τα σωζόμενα κτίρια που συνδέονται με τις εύπορες και δραστήριες ελληνικές οικογένειες της Τραπεζούντας, όπως η οικία Καπαγιαννίδη, η οικία Θεοφυλάκτου και το κτίριο της Τράπεζας Θεοφυλάκτου. Τα μνημεία αυτά αποτελούν έως σήμερα ζωντανές μαρτυρίες της σημαντικής οικονομικής, εμπορικής και κοινωνικής παρουσίας του Ελληνισμού του Πόντου.

Κορυφαία στιγμή του προσκυνήματος ήταν η Κυριακή 23 Αυγούστου, ημέρα της Απόδοσης της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όταν στην ιστορική Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά τελέστηκε αρχιερατική Θεία Λειτουργία.

Η Μονή, χτισμένη σε επιβλητική θέση στις απόκρημνες πλαγιές του όρους Μελά, στην περιοχή της Ματσούκας, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα της ορθόδοξης πίστης και του Ποντιακού Ελληνισμού, με ιστορία που εκτείνεται σε περισσότερους από δεκαέξι αιώνες.

Της Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ.κ. Βαρνάβας, ο οποίος εκπροσώπησε τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως κ.κ. Βαρθολομαίο. Η παρουσία της αποστολής στο ιστορικό μοναστήρι, σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη συναισθηματικά και συμβολικά ημέρα, αποτέλεσε κορυφαία στιγμή του πενθήμερου προσκυνήματος.

Το πρωί της Δευτέρας 24 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε συνάντηση του Προέδρου της ΚΕΔΕ και Δημάρχου Αμπελοκήπων–Μενεμένης κ. Λάζαρου Κυρίζογλου με τον Δήμαρχο Ματσούκας κ. Koray Koçhan στο Δημαρχείο της Ματσούκας.

Κατά τη συνάντηση, η οποία διεξήχθη σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα, οι δύο πλευρές είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις και δώρα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.

Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ έθεσε στον Δήμαρχο Ματσούκας, στο πλαίσιο της ανάπτυξης του θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού, το ζήτημα της προστασίας και αποκατάστασης δύο ακόμη ιστορικών μονών του Πόντου: της Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα και της Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος οι οποίες μαζί με την Παναγία Σουμελά αποτελούν τα σπουδαιότερα μοναστηριακά κέντρα του ιστορικού Πόντου και βρίσκονται στα διοικητικά όρια του Δήμου Ματσούκας.

Ο κ. Koray Koçhan εξέφρασε τη θερμή υποστήριξή του στις προσπάθειες αποκατάστασης και ανάδειξης των δύο ιστορικών μονών, επισημαίνοντας ότι έχουν ήδη ξεκινήσει εργασίες για τη Μονή του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα. Μάλιστα επέδειξε στον Πρόεδρο της ΚΕΔΕ σχετικό δημοσίευμα για τις τρεις ιστορικές μονές της περιοχής.

Η Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος συγκαταλέγεται στις αρχαιότερες μονές της Μικράς Ασίας και του Πόντου, ενώ το 2026 έχουν ανακοινωθεί και πρωτοβουλίες για την προστασία, αποκατάσταση και ένταξή της σε ευρύτερες πολιτιστικές και τουριστικές διαδρομές της περιοχής.

Το προσκύνημα ολοκληρώθηκε αφήνοντας στους συμμετέχοντες έντονα συναισθήματα συγκίνησης και ιστορικής ευθύνης. Η επίσκεψη στους τόπους όπου για αιώνες άνθησε ο Ποντιακός Ελληνισμός ανέδειξε για ακόμη μία φορά τη διαχρονική αξία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης, της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και της ενίσχυσης των δεσμών με τις αλησμόνητες πατρίδες.

Κειμήλιο με τους μοναχούς της ιστορικής Πατριαρχικής Μονής του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα στα χέρια του Σωματείου

Κειμήλιο με τους μοναχούς της ιστορικής Πατριαρχικής Μονής του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα στα χέρια του Σωματείου

Το Σωματείο του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα σε μία συγκινητική τελετή παρέλαβε από τον τ. πρόεδρο της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης κ. Γιώργο Λυσαρίδη μία φωτογραφική σύνθεση, στην οποία απεικονίζονται τέσσερις μοναχοί και ηγούμενοι της παλαίφατης και ιστορικής Πατριαρχικής Μονής του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, προερχόμενης από το προσωπικό αρχείο του αειμνήστου πατέρα του, Χαράλαμπου Λυσαρίδη, ο οποίος είχε καταγωγή από το Αρμενού της Γαλλίαινας.

Η φωτογραφική σύνθεση θα τοποθετηθεί στην αίθουσα του Διοικητικού Συμβουλίου (Αρχονταρίκι) της Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, στο Ροδοχώρι Ναούσης, αποτελώντας ένα ακόμη πολύτιμο τεκμήριο της ιστορικής πορείας και της πνευματικής παράδοσης της Μονής. Με την ευκαιρία επιθυμούμε να υπογραμμίσουμε ότι για το Σωματείο μας είναι εξαιρετικά σημαντικό να έρχονται στην κατοχή μας ψηφίδες της ιστορίας της Μονής και καλούμε όσους κατέχουν παρόμοια τεκμήρια, εάν το επιθυμούν, να τα προσφέρουν στο Σωματείο, ώστε να αξιοποιηθούν στο μελλοντικό Μουσείο που ετοιμάζεται. 

Στη φωτογραφία διακρίνεται ο κ. Γιώργος Λυσαρίδης να παραδίδει στον τ. πρόεδρο μας και νυν πρόεδρο της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης κ. Θεοδόση Κυριακίδη την σχετική φωτογραφία υπό το το βλέμμα του επιτίμου προέδρου της Λέσχης κ. Κώστα Γαβρίδη.

Ο Πόντος συναντά τη νέα γενιά στις Γιορτές Παλιάς Πόλης της Ξάνθης

Ο Πόντος συναντά τη νέα γενιά στις Γιορτές Παλιάς Πόλης της Ξάνθης

Από το ποντιακό γλέντι στις Γιορτές Παλιάς Πόλης έως τα τμήματα που αγκαλιάζουν μικρούς και μεγάλους, ο Σύλλογος αποδεικνύει πως η παράδοση έχει μέλλον–«Καλούμε όλο τον κόσμο να παρευρεθεί, εμείς έχουμε το κοινό μας, αλλά μπορεί να πάρουν μέρος και άνθρωποι που δεν ακούνε ποντιακά και να έρθουν για να στηρίξουν και να βοηθήσουν τον Σύλλογο», τονίζει στο «Ε» η Γ. Γραμματέας, Μάγδα Κυριακίδου.

Με την παράδοση να αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς και τη νέα γενιά να βρίσκεται στο επίκεντρο της προσπάθειας, ο Σύλλογος συνεχίζει δυναμικά την δράση του, δίνοντας το δικό του ξεχωριστό «παρών» στις Γιορτές Παλιάς Πόλης. Στόχος δεν είναι μόνο η διατήρηση της ποντιακής κληρονομιάς, αλλά κυρίως η ζωντανή μεταφορά της από γενιά σε γενιά, μέσα από τη μουσική, τον χορό, τη συμμετοχή και τη συλλογικότητα.

Η Γενική Γραμματέας του Συλλόγου, Μάγδα Κυριακίδου, μιλά στο «Ε» για μια προσπάθεια που κάθε χρόνο εξελίσσεται, με τον Σύλλογο να επενδύει τόσο στην παράδοση όσο και στην καλύτερη δυνατή φιλοξενία του κόσμου.

Παράδοση που δεν μένει στο παρελθόν

«Ο Σύλλογος δίνει βαρύτητα κάθε φορά στην παράδοση, στη διατήρησή της και τη μεταλαμπάδευσή της στις νέες γενιές», σημειώνει η Μάγδα Κυριακίδου, περιγράφοντας την φιλοσοφία που βρίσκεται πίσω από κάθε δράση.

Οι Γιορτές Παλιάς Πόλης αποτελούν, άλλωστε, μια μεγάλη ανοιχτή συνάντηση πολιτισμού και διασκέδασης. Ο Σύλλογος καλεί όλους να συμμετάσχουν, ανεξάρτητα από το αν γνωρίζουν ή αγαπούν ήδη την ποντιακή μουσική παράδοση. Με διαφορετικούς καλλιτέχνες κάθε βραδιά και τους ήχους της ποντιακής μουσικής να πρωταγωνιστούν, δημιουργείται ένας χώρος όπου η παράδοση συναντά το γλέντι και η πολιτιστική κληρονομιά γίνεται αφορμή για συνύπαρξη.

«Φυσικά οι Γιορτές Παλιάς Πόλης είναι για όλους, οπότε θέλουμε να διασκεδάσει ο κόσμος και να περάσει όμορφα στους ρυθμούς της παράδοσης και της ποντιακής μουσικής», τονίζει.

Από τη μουσική και το γλέντι, στη συλλογική προσπάθεια

Η παρουσία του κόσμου έχει ιδιαίτερη σημασία για τον Σύλλογο, όχι μόνο ως συμμετοχή στις εκδηλώσεις, αλλά και ως έμπρακτη στήριξη της συνολικής του προσπάθειας.

«Εμείς κάθε μέρα έχουμε διαφορετικούς καλλιτέχνες που παίζουν ποντιακά. Καλούμε όλο τον κόσμο να παρευρεθεί, εμείς έχουμε το κοινό μας, αλλά μπορεί να πάρουν μέρος και άνθρωποι που δεν ακούνε ποντιακά και να έρθουν για να στηρίξουν και να βοηθήσουν τον Σύλλογο», αναφέρει η Γενική Γραμματέας.

Παράλληλα, η προσπάθεια δεν περιορίζεται στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα. Η ποιότητα του φαγητού, η εξυπηρέτηση και η συνολική εμπειρία του επισκέπτη αποτελούν στοιχεία στα οποία ο Σύλλογος επιδιώκει να γίνεται καλύτερος κάθε χρόνο.

«Γενικά προσπαθούμε κάθε χρόνο να είμαστε καλύτεροι κι όσον αφορά την εξυπηρέτηση του κόσμου, την ποιότητα του φαγητού που προσφέρουμε. Οπότε κάθε χρόνο είμαστε πιο βελτιωμένοι και προσπαθούμε για το καλύτερο», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Η νέα γενιά στο επίκεντρο

Μετά την ολοκλήρωση των Γιορτών Παλιάς Πόλης, το ενδιαφέρον στρέφεται στην έναρξη λειτουργίας των τμημάτων του Συλλόγου. Η νέα περίοδος αναμένεται να ξεκινήσει και επίσημα με τον καθιερωμένο αγιασμό, σηματοδοτώντας την επιστροφή στη συστηματική λειτουργία των τμημάτων.

Φέτος, μάλιστα, η δράση διευρύνεται με την προσθήκη τμημάτων χορωδίας και θεάτρου. Το θεατρικό τμήμα είχε λειτουργήσει και πέρυσι, ωστόσο στόχος είναι φέτος να οργανωθεί ακόμη καλύτερα και να αποκτήσει πιο σταθερή παρουσία.

Η εικόνα των χορευτικών τμημάτων αποτυπώνει και το έντονο ενδιαφέρον της νέας γενιάς για την ποντιακή παράδοση.

Πολλά τμήματα, ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή

Σήμερα λειτουργούν δύο τμήματα ενηλίκων, αρχαρίων και προχωρημένων, ένα τμήμα παραστάσεων, δύο εφηβικά τμήματα, καθώς η συμμετοχή των παιδιών αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ υπάρχουν ακόμη τρία παιδικά τμήματα αρχαρίων και προχωρημένων και ένα τμήμα προσχολικής ηλικίας.

«Υπάρχει πολύ μεγάλη συμμετοχή από τα παιδιά», υπογραμμίζει η Μάγδα Κυριακίδου, με τη διεύρυνση των εφηβικών τμημάτων να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αυξημένης ανταπόκρισης.

Οι εγγραφές βρίσκονται σε εξέλιξη και η τελική εικόνα αναμένεται να διαμορφωθεί με την ολοκλήρωσή τους. Το μέχρι τώρα ενδιαφέρον, ωστόσο, δημιουργεί αισιοδοξία για μια ακόμη πιο δυναμική χρονιά.

Η παράδοση ως υπόσχεση για το αύριο

Από τις Γιορτές Παλιάς Πόλης μέχρι τα παιδικά, εφηβικά και ενήλικα τμήματα, ο Σύλλογος υπηρετεί έναν κοινό στόχο: η ποντιακή παράδοση να παραμένει ζωντανή, να εξελίσσεται και να περνά στις επόμενες γενιές.

Γιατί η παράδοση δεν είναι μόνο μνήμη. Είναι συμμετοχή, μουσική, χορός, πολιτισμός και κυρίως άνθρωποι που επιλέγουν να την κρατήσουν ζωντανή. Και ο Σύλλογος δείχνει αποφασισμένος να συνεχίσει αυτή την προσπάθεια, με ακόμη περισσότερη συμμετοχή, ακόμη περισσότερες δράσεις και βλέμμα στραμμένο στη νέα γενιά.

Πρόγραμμα Γιορτών Παλιάς Πόλης 2026: 30 Αυγούστου έως 5 Σεπτεμβρίου

Κυριακή 30.08: Γιώργος Σοφιανίδης, Κωνσταντίνος Μαυρόπουλος, Χριστόφορος Κοσμίδης, μαζί τους και τα παιδιά του Συλλόγου

Δευτέρα 31.08: Μπάμπης Ιωακειμίδης, Τάσος Πετρόπουλος, Χριστόφορος Κοσμίδης, μαζί τους Νίκος Τσεπίδης(νταούλι), Ηλίας Ρακόπουλος(πλήκτρα)

Τρίτη 01.09: Γιώργος Ιωαννίδης, Γιάννης Τσανασίδης, Χριστόφορος Κοσμίδης, μαζί τους Γιώργος Χαραλαμπίδης(νταούλι) και τα παιδιά του Συλλόγου

Τετάρτη 02.09: Κώστας Θεοδοσιάδης, Τάσος Πετρόπουλος, μαζί τους Μίλτος Αποστολίδης(νταούλι) και τα παιδιά του Συλλόγου

Πέμπτη 03.09: Γιάννης Κουρτίδης, Γιάννης Σανίδης, Γιάννης Καμπάς, μαζί τους και τα παιδιά του Συλλόγου

Παρασκευή 04.09: Γιώργος Παπαγιαννίδης, Παναγιώτης Κοργιαννίδης, μαζί τους και τα παιδιά του Συλλόγου

Σάββατο 05.09: Φόρης Απατζίδης, Γιώργος Εμμανουηλίδης, μαζί και τα παιδιά του Συλλόγου

Δευτέρα 31.08, Τρίτη 01.09: Κυριάκος Γερμανίδης (λύρα)

Κυριακή 30.08, Τετάρτη 02.09, Πέμπτη 03.09, Παρασκευή 04.09, Σάββατο 05.09: Αντώνης και Σίμος Αναστασιάδης (λύρα)

Κυριακή 30.08: Λευτέρης Πετρίδης (λύρα)

Κυριακή 30.08-Τρίτη 01.09, Πέμπτη 03.09-Σάββατο 05.09: Γιώργος Αποστολίδης (νταούλι)

Δευτέρα 31.08-Τετάρτη 02.09, Παρασκευή 04.09-Σάββατο 05.09: Αντώνης Ελευθεριάδης (νταούλι)

Τοποθεσία: Λευκού Πύργου και Χασιρτζόγλου στο parking

Πηγή: Εμπρός

Ξεκινάει τη χρονιά "χορεύοντας", ο Σύλλογος Ποντίων Ν. Ροδόπης «Η Τραπεζούντα»

Ξεκινάει τη χρονιά "χορεύοντας", ο Σύλλογος Ποντίων Ν. Ροδόπης «Η Τραπεζούντα»

Ο Σύλλογος Ποντίων Ν. Ροδόπης «Η Τραπεζούντα», προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του στο καθιερωμένο Ποντιακό του γλέντι, στο Γήπεδο Τένις, στην Εκτενεπόλ, που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 29 Αυγούστου 2026 και ώρα 18:00.

Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα πλαισιώνουν οι:

Τραγούδι: Καρασαββίδης Δημήτρης, Τσαϊρίδης Στάθης, Νικολαϊδου Πέλα, Παπαδόπουλος Κώστας

Λύρα: Ξενιτόπουλος Δημήτρης, Καλλιανίδης Κώστας

Αγγείο: Κοσμίδης Χριστόφορος

Κλαρίνο: Ζουρνατσίδης Παναγιώτης

Νταούλι: Παπαδόπουλος Νίκος, Ελευθεριάδης Αντώνης-Ραφαήλ

Πλήκτρα: Σαββίδης Κώστας

Τιμή εισόδου 5€

Τηλ. Κρατήσεων: 6945579289, 6945909154

Ένωση Ποντίων Πιερίας: Αναδεικνύει της πλούσια πολιτιστική μας κληρονομιά μέσα από την επιστήμη

Ένωση Ποντίων Πιερίας: Αναδεικνύει της πλούσια πολιτιστική μας κληρονομιά μέσα από την επιστήμη

Η Ένωση Ποντίων Πιερίας, μετουσιώνοντας σε πράξη τη διαχρονική της στήριξη σε κάθε προσπάθεια ανάδειξης της πλούσιας πολιτιστικής μας κληρονομιάς, διέθεσε τα κειμήλιά της —τις αυθεντικές και μοναδικές φορεσιές από διάφορες περιοχές του αλησμόνητου Πόντου— ώστε να πραγματοποιηθεί η καταγραφή για τις ανάγκες της Διδακτορικής Διατριβής που του ανέθεσε το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, του κ. Κωνσταντίνου Στεφανίδη, με τίτλο: «Οι γυναικείες ενδυμασίες των Ελληνίδων του Πόντου (μέσα 19ου-1922). Η ανασυγκρότηση του γυναικείου ποντιακού ενδυματολογικού πολιτισμού με βάση την τυπολογική και βιογραφική προσέγγιση».

Στο πλαίσιο αυτό, η Έφη Τουμπουλίδου, μέλος της επιτροπής του μουσείου της Ένωσης, στάθηκε πολύτιμη αρωγός στο πλευρό του από τις 10 έως τις 20 Αυγούστου, προσφέροντας με υπομονή, μεράκι και αγάπη την επίβλεψη και την ουσιαστική της βοήθεια σε αυτή την πολύωρη, καθημερινή καταγραφή.

Το Διοικητικό Συμβούλιο συγχαίρει θερμά τον κ. Στεφανίδη για τη σημαντική διατριβή που πραγματοποιεί, εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες στην Έφη Τουμπουλίδου για την αφοσίωση και την πολύτιμη συμβολή της, και εύχεται ολόψυχα να υπάρξουν και άλλοι άξιοι συνεχιστές σε αυτόν τον δρόμο της έρευνας και της διάσωσης του πολιτισμού μας!