2ος Μαραθώνιος Διαγωνισμός Ποντιακού Στίχου: Η φωνή της παράδοσης συνεχίζει να εμπνέει από το Πρωτοχώρι Κοζάνης

2ος Μαραθώνιος Διαγωνισμός Ποντιακού Στίχου: Η φωνή της παράδοσης συνεχίζει να εμπνέει από το Πρωτοχώρι Κοζάνης

Με συνέπεια, μεράκι και βαθύ σεβασμό στην ποντιακή παράδοση, ο Πολιτιστικός & Λαογραφικός Σύλλογος Πρωτοχωρίου διοργανώνει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά τον 2ο Μαραθώνιο Διαγωνισμό Ποντιακού Στίχου, μια ξεχωριστή πολιτιστική δράση με τίτλο «Η Φωνή που δεν σίγησε ποτέ».

Ο διαγωνισμός θα πραγματοποιείται έως την 1η Σεπτεμβρίου 2026, δίνοντας την ευκαιρία σε δημιουργούς από κάθε γωνιά της Ελλάδας αλλά και της ομογένειας να εκφραστούν μέσα από τον ποντιακό στίχο, διατηρώντας ζωντανή τη γλώσσα, την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά του Ποντιακού Ελληνισμού.

Ξεχωριστή σημασία έχει το γεγονός ότι η φετινή διοργάνωση είναι αφιερωμένη στη μνήμη του αείμνηστου προέδρου του Πολιτιστικού & Λαογραφικού Συλλόγου Πρωτοχωρίου, Σάββα Μαυρόπουλου, ενός ανθρώπου που συνέδεσε το όνομά του με την προσφορά στον πολιτισμό και την ανάδειξη της ποντιακής παράδοσης.

Οι διοργανωτές αξίζουν θερμά συγχαρητήρια, καθώς αποδεικνύουν έμπρακτα ότι ο πολιτισμός δεν περιορίζεται στις εκδηλώσεις, αλλά αποτελεί μια διαρκή προσπάθεια διατήρησης της συλλογικής μνήμης. Μέσα από πρωτοβουλίες όπως ο Μαραθώνιος Ποντιακού Στίχου, δημιουργούνται γέφυρες ανάμεσα στις γενιές και ενισχύονται οι δεσμοί των Ποντίων σε ολόκληρο τον κόσμο, από την Ελλάδα μέχρι τη Γερμανία, τη Ρωσία, την Αυστραλία και την Αμερική.

Πρόκειται για μια αξιέπαινη πρωτοβουλία που αναδεικνύει το Πρωτοχώρι Κοζάνης σε σημείο αναφοράς για τον ποντιακό πολιτισμό και αποδεικνύει ότι η αγάπη για την παράδοση μπορεί να μετατραπεί σε δημιουργία, έμπνευση και συμμετοχή.

Δηλώσεις συμμετοχής

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν τη συμμετοχή τους μέσω του συνδέσμου εδώ.

Πηγή: Κοζάνη

Αντικείμενο μελέτης οι ρίζες των προσφύγων από τον Πόντο στο Κάντον του Οχάιο

Αντικείμενο μελέτης οι ρίζες των προσφύγων από τον Πόντο στο Κάντον του Οχάιο

Η ιστορία των Ποντίων προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στο Κάντον του Οχάιο στις αρχές του 20ού αιώνα και δημιούργησαν μία από τις σημαντικότερες ελληνοαμερικανικές κοινότητες των Ηνωμένων Πολιτειών αναδεικνύεται μέσα από την έρευνα του Γιώργου Τοπαλίδη, ιδρυτικού διευθυντή του Ψηφιακού Προγράμματος Ιστορίας των Οθωμανών Ελλήνων στις ΗΠΑ (Ottoman Greeks of the U.S. Digital History Project) στο Flagler College.

Σύμφωνα με τα ευρήματά του, πριν από περίπου έναν αιώνα το ένα τέταρτο των 100.000 κατοίκων του Κάντον ήταν μετανάστες, ενώ η πόλη διέθετε το τρίτο υψηλότερο ποσοστό Ελλήνων μεταναστών από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Το Κάντον του Οχάιο ήταν μία από τις πρώτες ελληνοαμερικανικές κοινότητες που επισκέφθηκα πριν από περίπου δέκα χρόνια», δήλωσε ο κ. Τοπαλίδης.

Οι περισσότεροι Πόντιοι εγκαταστάθηκαν στις συνοικίες Crystal Park και Carnahan Avenue, κοντά στο εργοστάσιο Republic Steel, όπου εργάζονταν πολλοί από αυτούς. Στις 15 Απριλίου 1917 ίδρυσαν την κοινότητα του Ιερού Ναού Αγίας Τριάδας, χτίζοντας με τα ίδια τους τα χέρια τον πρώτο ναό, αφού προηγουμένως εξασφάλισαν δάνειο ύψους 65.000 δολαρίων. Ο σημερινός ναός ανεγέρθηκε τη δεκαετία του 1960.

Ο ίδιος ο Γιώργος Τοπαλίδης είναι εγγονός Ποντίων που εκδιώχθηκαν από τις τουρκικές δυνάμεις το 1921.

«Γεννήθηκα στην Αθήνα και είμαι μετανάστης πρώτης γενιάς στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στα εφηβικά μου χρόνια οι γονείς μου μού μιλούσαν συχνά για τους λόγους που οι παππούδες μου εκδιώχθηκαν από τον Πόντο. Η εμπειρία τους ως προσφύγων με συγκλόνισε και θέλησα να μάθω περισσότερα», ανέφερε.

Αν και μικροβιολόγος στο επάγγελμα, αφιερώθηκε στη μελέτη της ιστορίας της ποντιακής μετανάστευσης. «Το αρχικό δείγμα των περίπου 1.000 μεταναστών που κατέγραψα από τα αρχεία του Ellis Island έχει πλέον ξεπεράσει τις 3.000 εγγραφές και συνεχίζω τη συλλογή στοιχείων στο Flagler College», είπε, προσθέτοντας ότι το 2022 δημιούργησε την πρωτοβουλία ψηφιακής χαρτογράφησης των Οθωμανών Ελλήνων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με τον κ. Τοπαλίδη, οι περισσότεροι Έλληνες από την Οθωμανική Αυτοκρατορία έφθασαν στις ΗΠΑ μεταξύ 1900 και 1924 αναζητώντας ασφάλεια και καλύτερες προοπτικές, όμως βρέθηκαν αντιμέτωποι με αυστηρούς μεταναστευτικούς περιορισμούς και προκαταλήψεις.

«Ο πιο αυστηρός περιορισμός επέτρεπε τη μετανάστευση μόλις 100 Οθωμανών Ελλήνων τον χρόνο. Όποιος εισερχόταν στις ΗΠΑ παραβιάζοντας αυτή την ποσόστωση κινδύνευε να απελαθεί στην Ελλάδα», εξήγησε.

Παράλληλα, σημείωσε ότι πολλοί αντιμετώπισαν διακρίσεις ακόμη και από Ελλαδίτες Έλληνες. «Οι Οθωμανοί Έλληνες βίωσαν προκατάληψη τόσο από Ελλαδίτες όσο και από γηγενείς Αμερικανούς. Ως απάντηση, ανέδειξαν το μορφωτικό και επαγγελματικό τους επίπεδο, προβάλλοντας την ταυτότητα και τα επιτεύγματά τους», τόνισε.

Ανάμεσα στους απογόνους εκείνων των μεταναστών είναι και ο Νικ Σπόντιλ, μέλος της ενορίας της Αγίας Τριάδας, ο οποίος αφηγήθηκε τη διαδρομή της οικογένειάς του.

«Ο αδελφός του παππού μου, ο Ανέστης, επιστρατεύθηκε από τον τουρκικό στρατό το 1912 και δεν επέστρεψε ποτέ. Ο παππούς μου κατάλαβε ότι θα ήταν ο επόμενος και διέφυγε στην Ελλάδα», είπε.

Αργότερα εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη και στη συνέχεια στο Κάντον, ενώ η οικογένειά του ενώθηκε ξανά αρκετά χρόνια αργότερα εξαιτίας των μεταναστευτικών περιορισμών. Ο πατέρας του υπηρέτησε στον αμερικανικό στρατό στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ακόμη και υπό τις διαταγές του στρατηγού Πάτον.

«Πολλοί δεν τα κατάφεραν. Υπήρξαν αμέτρητες τραγωδίες», είπε ο κ. Σπόντιλ, αναφερόμενος στις ανθρώπινες απώλειες που σημάδεψαν τον ξεριζωμό των Ποντίων.

Το 2020 ο ιστορικός πρώτος ναός της Αγίας Τριάδας καταστράφηκε από πυρκαγιά άγνωστης αιτίας. Δύο χρόνια αργότερα, τοποθετήθηκε στον χώρο αναμνηστική ιστορική πινακίδα, ως φόρος τιμής στη συμβολή της ελληνικής κοινότητας στην ιστορία του Κάντον.

Πηγή: Εθνικός Κήρυξ

«Παρακάθ’ κι αροθυμίας»: Επταήμερο Ποντιακού πολιτισμού και παράδοσης στο Θρυλόριο

«Παρακάθ’ κι αροθυμίας»: Επταήμερο Ποντιακού πολιτισμού και παράδοσης στο Θρυλόριο

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς» προσκαλεί μικρούς και μεγάλους σε ένα πλούσιο επταήμερο εκδηλώσεων με τίτλο «Παρακάθ’ κι αροθυμίας», στο πλαίσιο του εορτασμού της Αγίας Μαρίνας. Από τις 11 έως τις 17 Ιουλίου 2026, το Θρυλόριο μετατρέπεται σε σημείο αναφοράς της ποντιακής παράδοσης, με δράσεις που συνδυάζουν τη γαστρονομία, το θέατρο και τη θρησκευτική κατάνυξη.

Πρόγραμμα

Σάββατο 11 Ιουλίου 2026, 8.30 μ.μ. Πλατεία Θρυλορίου

9ο Έτος Ποντιακής Γαστρονομίας. Μια προσπάθεια προβολής και ανάδειξης του διατροφικού πολιτισμού, της ιστορίας, της νοστιμιάς και της υγιεινής της Ποντιακής κουζίνας, μέσα από ένα

διαγωνισμό μαγειρικής, με τη συνεργασία της Ένωσης Επαγγελματιών Μαγειρικής Ελλάδας και τη συμμετοχή Ποντιακών Σωματείων από όλη την Ελλάδα.

“Ελάτε να σας κεράσουμε”

Τα μέλη της Επιτροπής Αξιολόγησης των διαγωνιζόμενων εδεσμάτων είναι:

• Νίκος Λυγερός, Στρατηγικός Σύμβουλος

• Κική Εμανουηλίδου, Chef, Συγγραφέας βιβίων Μαγειρικής, Τακτικό Μέλος της Ένωσης Επαγγελματιών Μαγειρικής Ελλάδας

• Αντώνης Μουστάκας, Executive Chef, Τακτικό Μέλος της Ένωσης Επαγγελματιών Μαγειρικής Ελλάδας.

• Αναστάσιος Αρουτσίδης, Executive Chef, Τακτικό Μέλος της Ένωσης Επαγγελματιών Μαγειρικής Ελλάδας, Εκπαιδευτής της Πειραματικής ΣΑΕΚ Κομοτηνής τής Ειδικότητας Τεχνικός Μαγειρικής Τέχνης, Αρχιμάγειρας (Chef).

• Θωμάς Σαββίδης, Βιολόγος – Χημικός, Καθηγητής Βοτανικής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

• Ελένη Σιδηροπούλου, Παραγωγός Παραδοσιακών Προϊόντων Ποντιακής Διατροφής – Ζυμαρικών.

Κυριακή 12 Ιουλίου 2026, 7.00 μ.μ. Πλατεία Θρυλορίου

Παιδική Γαστρονομία. Παρασκευή ποντιακών εδεσμάτων με μαγείρους μικρά παιδιά.

Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026, 8.00 μ.μ. Πλατεία Θρυλορίου

Ποντιακή θεατρική παράσταση. Το θεατρικό τμήμα του Συλλόγου θα ανεβάσει ποντιακή επιθεώρηση σε κείμενα και σκηνοθεσία Σάββα Σαλπιγγίδη.

Τρίτη 14 Ιουλίου 2026, 7.00 μ.μ. Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Θρυλόριο

Υποδοχή αντιγράφου της Εικόνας της Παναγίας της Ασκονίτισσας ή Γιάτρισσας, από τον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Ασκού Θεσσαλονίκης. Αρχιερατικός Εσπερινός προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μαρωνείας και Κομοτηνής, κ.κ. Παντελεήμονα.

Πέμπτη 16 Ιουλίου 2026, 7.00 μ.μ. Εξωκλήσι Αγίας Μαρίνας Θρυλορίου

Πανηγυρικός Εσπερινός

Φεστιβάλ παραδοσιακών χορών με τη συμμετοχή των παραδοσιακών χορευτικών συγκροτημάτων:

Πολιτιστικός Σύλλογος Ερασμίου Ξάνθης, Σύλλογος Κρητών Ν. Ροδόπης “Ο Ψηλορείτης”, Παιδικό Τμήμα του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων Θρυλορίου “Η Κερασούντα και το Γαρς” . Προσφορά παραδοσιακών εδεσμάτων

9.00 μ.μ. Πλατεία Θρυλορίου

Παραδοσιακή ποντιακή βραδιά με καταξιωμένους πόντιους καλλιτέχνες

Παρασκευή 17 Ιουλίου 2026, 7.00 π.μ. Εξωκλήσι Αγίας Μαρίνας Θρυλορίου

Πανηγυρική Θεία Λειτουργία.

Αρχιερατικό συλλείτουργο στην Παναγία Σουμελά. Συνήλθε το «Κοινό των Ποντίων»

Αρχιερατικό συλλείτουργο στην Παναγία Σουμελά. Συνήλθε το «Κοινό των Ποντίων»

Την Κυριακή 5 Ιουλίου τελέστηκε στο ιερό προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά στο Βέρμιο Αρχιερατικό Συλλείτουργο κατά το οποίο προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων, ο οποίος κήρυξε το θείο Λόγο, ενώ έλαβε μέρος ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Δομενίκου κ. Αθηναγόρας.

Μετά τη θεία Λειτουργία συνήλθε, σύμφωνα με την ημερήσια διάταξη το συλλογικό όργανο «Κοινό των Ποντίων» με τη συμμετοχή εκπροσώπων ποντιακών Σωματείων. Χαιρετισμό απηύθυνε ο Σεβασμιώτατος, ενώ μίλησε ο Πρόεδρος του Σωματείου «Παναγία Σουμελά» κ. Γεώργιος Τανιμανίδης.

Στη Βέροια δημιουργείται το «Σπίτι του Πόντου» – Ένα μεγάλο έργο για την ιστορία και τη μνήμη

Στη Βέροια δημιουργείται το «Σπίτι του Πόντου» – Ένα μεγάλο έργο για την ιστορία και τη μνήμη

Πριν ακόμη σβήσουν τα χειροκροτήματα από τη μεγάλη συναυλία των αδελφών Τσαχουρίδη στη Βέροια, μια ανακοίνωση του Κωνσταντίνος Τσαχουρίδης φαίνεται πως άνοιξε τον δρόμο για ένα έργο με ιδιαίτερο ιστορικό και πολιτιστικό αποτύπωμα για την πόλη και τον ποντιακό ελληνισμό.

Το «Σπίτι του Πόντου» αναμένεται να αποτελέσει μία νέα, μεγάλης σημασίας πολιτιστική δομή στη Βέροια, αφιερωμένη στην ιστορία, τη μνήμη και την πολιτιστική κληρονομιά του Ποντιακού Ελληνισμού.

Η δημιουργία του προαναγγέλθηκε από τον Κωνσταντίνο Τσαχουρίδη κατά τη διάρκεια της πρόσφατης συναυλίας που πραγματοποιήθηκε στο Θέατρο Άλσους, προκαλώντας ιδιαίτερη συγκίνηση και ενθουσιασμό στο κοινό.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Πληροφοριοδότη», το «Σπίτι του Πόντου» δεν θα είναι ένας απλός εκθεσιακός χώρος, αλλά μια ολοκληρωμένη πολιτιστική και ιστορική δομή, η οποία θα στεγάσει πλούσιο αρχειακό υλικό, ιστορικά τεκμήρια, φωτογραφίες, σπάνια ντοκουμέντα και εκθέματα που αφορούν τόσο την πολυαιώνια παρουσία των Ελλήνων στον Πόντο όσο και τη Γενοκτονία των Ποντίων.

Ο σχεδιασμός προβλέπει έναν χώρο που θα λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την ιστορική μνήμη, την έρευνα και την εκπαίδευση, δίνοντας τη δυνατότητα στους επισκέπτες να γνωρίσουν σε βάθος την ιστορία, τον πολιτισμό, τις παραδόσεις και τη διαδρομή του ποντιακού ελληνισμού μέσα από σύγχρονες μουσειακές προσεγγίσεις.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το γεγονός ότι την επιστημονική επιμέλεια του εγχειρήματος αναμένεται να αναλάβει ο Κώστας Φωτιάδης, ένας από τους σημαντικότερους μελετητές της ιστορίας του Ποντιακού Ελληνισμού και της Γενοκτονίας των Ποντίων. Η παρουσία του αποτελεί ισχυρή εγγύηση για την ιστορική τεκμηρίωση και την επιστημονική εγκυρότητα του εγχειρήματος.

Εφόσον οι πληροφορίες επιβεβαιωθούν, η Βέροια θα αποκτήσει έναν χώρο με πανελλήνια εμβέλεια, αφιερωμένο όχι μόνο στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, αλλά και στη διάδοση της γνώσης γύρω από τον Πόντο και τις αλησμόνητες πατρίδες. Ένα «Σπίτι του Πόντου» που φιλοδοξεί να αποτελέσει ζωντανό φορέα ιστορίας, πολιτισμού και συλλογικής μνήμης για τις επόμενες γενιές.

Πηγή: Πληροφοριοδότης