Αφιέρωμα στην Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας: Ένας μεγάλος θεσμός!

Με προσήλωση στην παράδοση και τη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας η Συντονιστική Επιτροπή Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) σε συνεργασία με τον Σ.Πο.Σ. Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης της Π.Ο.Ε. διοργανώνει για 9η συνεχόμενη χρονιά την Πανελλήνια Συνάντηση της Ποντιακής Νεολαίας στις 9-10-11 Αυγούστου 2013 στο Δήμο Παρανεστίου της Περιφερειακής Ενότητας Δράμας.

Ας θυμηθούμε με αυτό το αφιέρωμα όλες τις Πανελλήνιες Συναντήσεις Ποντιακής Νεολαίας που διοργάνωσε με μεγάλη επιτυχία από το 2005 μέχρι σήμερα η Συντονιστική Επιτροπή Νεολαίας της ΠΟΕ.

1η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας

Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η 1η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας της Π.Ο.Ε. το τριήμερο 26-28 Αυγούστου 2005 στον Άγιο Νικόλαο Νάουσας.

Εκατοντάδες νέοι και νέες από όλη την Ελλάδα και τη Γερμανία συμμετείχαν στις οργανωτικές διαδικασίες που έλαβαν για πρώτη φορά χώρα με σκοπό την ανασυγκρότηση και την ισχυροποίηση των θεσμών νεολαίας υπό την αιγίδα της Π.Ο.Ε. Τους νέους καλωσόρισαν ο Πρόεδρος της Π.Ο.Ε. κ. Γιώργος Παρχαρίδης και ο Πρόεδρος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Κεντρικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας κ. Γιώργος Γεωργιάδης.

Χαιρετισμούς απηύθυναν οι Δήμαρχος Νάουσας κ. Αναστάσιος Καραμπατζός, ο Αντινομάρχης Ημαθίας κ. Ορέστης Σιδηρόπουλος, η Πρόεδρος του ΚΕΜΑΘ κα. Ανθούλα Πορφυριάδου, ο Γενικός Γραμματέας της Ο.Σ.Ε.Π.Ε. κ. Γιάννης Μπουρσανίδης, ο Συντονιστής της Νεολαίας της Π.Ο.Ε. κ. Παναγιώτης Θεοδωρίδης.

Ακολούθησε προβολή video και παρουσίαση εισήγησης από τη Συντονιστική Επιτροπή Νεολαίας Ευρώπης με την καθοδήγηση του Επίτιμου Προέδρου κ. Χρήστου Γαλανίδη και Σοφίας Καρυπίδου.

Το Σάββατο 27 Αυγούστου οι σύνεδροι φιλοξενήθηκαν στην Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα όπου ενημερώθηκαν για την ιστορία της Μονής από τον πρόεδρο του Ιδρύματος Αναστάσιο Κυριακίδη.

Το βράδυ του Σαββάτου διεξήχθη φιλικός ποδοσφαιρικός αγώνας στο Δημοτικό Στάδιο Νάουσας μεταξύ της μικτής Νέων Ποντίων της Π.Ο.Ε. και της Ένωσης Βετεράνων Θεσσαλονίκης. Το τελικό σκορ 3-0 υπέρ των Βετεράνων είχε μικρή σημασία καθώς ο συμβολισμός του αγώνα ήταν ισχυρός: Αφιερώθηκε στη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και ιδιαίτερα στους νέους του Κολεγίου της Μερτζιφούντας του Πόντου οι οποίοι απαγχονίστηκαν το 1921 εξαιτίας της φανέλας με την επωνυμία «ΠΟΝΤΟΣ» της αθλητικής τους ομάδας. Αντίγραφα των εμφανίσεων φόρεσαν και οι νέοι της Π.Ο.Ε. τιμώντας τη μνήμη τους.

Οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν την Κυριακή με την αξιολόγηση των συμπερασμάτων και την έκδοση ψηφίσματος:

Ψηφίσματα 1ης Πανελλήνιας Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας.

Οι νέες και οι νέοι που συμμετείχαν στην 1η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας της Π.Ο.Ε. στον Άγιο Νικόλαο Νάουσας από 26-28 Αυγούστου 2005 έπειτα από διαλογική συζήτηση εγκρίνουν στο παρακάτω ψήφισμα:

• Συνεργαζόμαστε, καλλιεργούμε δεσμούς φιλίας με τους απόδημους νεολαίους Ποντίους. Για την ευόδωση αυτού αποφασίζεται η ενεργή συμμετοχή μας στο 1ο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο Ποντιακής Νεολαίας το Φθινόπωρο του 2005 στη Γερμανία.

• Καταδικάζουμε την οικογενειοκρατία στον ποντιακό χώρο και απαιτούμε την εξυγίανση της διοίκησης του Ιδρύματος «Παναγία Σουμελά».

• Απαιτούμε την ύπαρξη καθολικής ενότητας στον οργανωμένο ποντιακό χώρο, τη διάλυση των ομοσπονδιών που φυτοζωούν και την εξάλειψη πάσης φύσεως αντιδικιών που αποτελούν τροχοπέδη στην εξέλιξη και πρόοδο του χώρου.

• Προωθούμε τη Διεθνοποίηση του ζητήματος της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου μέσα από το διαρκή αγώνα των νέων για Παγκόσμια Ειρήνη και Συναδέλφωση των Λαών.

Επισημαίνεται δε ότι τέλη Οκτωβρίου θα λάβει χώρα το 1ο Πανελλαδικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών στο Αλεξάνδρειο Μέλαθρο στη Θεσσαλονίκη και το Νοέμβριο θα συνέλθει το Οργανωτικό Συνέδριο Νεολαίας.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνει η Π.Ο.Ε. στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης για τη δωρεάν παραχώρηση της Σχολής Αστυφυλάκων όπου φιλοξενήθηκαν οι νέοι σύνεδροι, στον Υπουργό Μακεδονίας Θράκης Νίκο Τσιαρτσιώνη, στον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Γεώργιο Τσιότρα, τον Υφυπουργό Εξωτερικών Παναγιώτη Σκανδαλάκη, το Νομάρχη Ημαθίας Γιάννη Σπάρτση, το Δήμαρχο Νάουσας Αναστάσιο Καραμπατζό, το Σ.ΠΟ.Σ. Κεντρικής Μακεδονίας – Θεσσαλίας και τους εκπροσώπους όλων των σωματείων του Νομού Ημαθίας που συνεργάσθηκαν για την επιτυχία των εκδηλώσεων.

2η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας

Την Κυριακή 20 Αυγούστου 2006 ολοκληρώθηκαν οι εκδηλώσεις της 2ης Πανελλήνιας Συνάντησης των νέων της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε).

Η οργάνωση της Συνάντησης πραγματοποιήθηκε στην περιοχή της Κοζάνης κατά το τριήμερο 18-19 & 20 Αυγούστου 2006 στην Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννη του Βαζελώνα και στις εγκαταστάσεις των ΤΕΙ Κοζάνης σε συνεργασία της 15μελούς Συντονιστικής Επιτροπής Νεολαίας της Π.Ο.Ε. και του περιφερειακού συμβουλίου του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου.

Έλαβαν μέρος 250 νέοι και νέες, εκπρόσωποι ισάριθμων σωματείων μελών της Π.Ο.Ε.

Το πρόγραμμα της συνάντησης κάλυψε ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων των νέων και περιελάμβανε:
 - Συζήτηση με θέμα την Ποντιακή γλώσσα με εισηγητές τους Χρ. Χριστοφορίδη και Κ. Ντίνα.
- Θεατρική παράσταση εκκλησιάζουσες του Αριστοφάνη στο θεατράκι του υπαιθρίου χώρου της Μονής από τον Μικρασιατικό – Ποντιακό Σύλλογο του Νομού Γρεβενών.

- Εκκλησιασμός στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννη του Βαζελώνος.

- Επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο της Κοζάνης.

- Συζήτηση με θέμα τη γενοκτονία των Ποντίων στο Αμφιθέατρο των ΤΕΙ Κοζάνης με εισηγητές τους Θ.Μαλκίδη και Α. Καστρινάκη – Παναγόπουλο.

- Συζήτηση για τον ρόλο της νεολαίας στον σύγχρονο κόσμο και τον κανονισμό λειτουργίας του τμήματος νέων της Π.Ο.Ε.

- Θεατρική αναπαράσταση του ποντιακού γάμου από την διεύθυνση πολιτισμού του Δήμου Ελλησπόντου και λαϊκό παραδοσιακό γλέντι στο χώρο του θεάτρου με καλλιτέχνες του νομού.

Στην υποδοχή των νέων και κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων παρέστησαν ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης κ.κ. Παύλος, οι Βουλευτές Κοζάνης Βλατής και Παπαδόπουλος, ο Νομάρχης Κοζάνης Ιορδάνης Ανδρεάδης, ο Δήμαρχος Κοζάνης και πρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Κ.Ε Πάρης Κουκουλόπουλος, ο Πρόεδρος της Π.Ο.Ε. Καθηγητής Ιατρικής Γεώργιος Παρχαρίδης, οι Δήμαρχοι των Δήμων Ελλησπόντου και Υψηλάντη Κ.Τσανακτσίδης και Κ. Μιχαηλίδης, ο καθηγητής Ιστορίας Κ. Φωτιάδης, ο επίτιμος Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων Ευρώπης Χ. Γαλανίδης, ο τ. Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων Ευρώπης Χ. Παπαδόπουλος, ο Πρόεδρος της Παναγίας Σουμελάς Αυστραλίας κ. Γοροζίδης, ο Πρόεδρος του Αγίου Ιωάννη Βαζελώνος Ε. Παναγιωτίδης και τα μέλη του Δ.Σ της Π.Ο.Ε.

Ψηφίσματα 2ης Πανελλήνιας Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας.

Οι εκδηλώσεις των Νέων έκλεισαν με την έγκριση ψηφίσματος στο οποίο αναφέρουν:

• Διεκδικούμε τον ορισμό της 19ης Μαϊου ως αμετάθετης ημέρας εθνικής μνήμης της γενοκτονίας των Ποντίων από τους κεμαλικούς.

• Εκφράζουμε την επιθυμία πραγματοποίησης, μετά από συνεννόηση με τις επιτροπές νεολαίας του απόδημου ποντιακού ελληνισμού, εκδηλώσεων μνήμης στις Βρυξέλλες, στο κέντρο της Ε.Ε την χρονική περίοδο γύρω από την ημέρα μνήμης της 19ης Μαϊου.

• Καλούμε την ελληνική πολιτεία να μεριμνήσει για την αναστήλωση και ανάδειξη όλων των μνημείων του πολιτισμού μας, που καταρρέουν σήμερα στον Πόντο.

• Ζητούμε την αλλαγή του νομοθετικού και διοικητικού καθεστώτος, που διέπει το Ίδρυμα της Πανάγιας Σουμελά, το οποίο επιτρέπει, ο μεν πρόεδρος να προέρχεται, επί 43 χρόνια από μία οικογένεια, η δε πλειοψηφία του Δ.Σ. να διορίζεται από το ομώνυμο Σωματείο. Αποδοκιμάζουμε κάθε ενέργεια, που προσφέρει δεκανίκι στήριξης στο υφιστάμενο καθεστώς της Παναγίας Σουμελά και στοχεύει να παρεμποδίσει την διαδικασία εξυγίανσης του τρόπου διοίκησης του Ιδρύματος.

• Ως απόγονοι προσφύγων που υπέστησαν πράξεις γενοκτονίας και ξεριζωμού δηλώνουμε την αντίθεσή μας στην κτηνωδία που διαπράττεται εις βάρος του λαού του Λιβάνου και τη συμπαράστασή μας σε αυτό. Είμαστε εναντίον κάθε είδους φανατισμού και πολεμικής σύρραξης.

• Χαιρετίζουμε την απόφαση της οργανωτικής επιτροπής του 6ου Παγκοσμίου Συνεδρίου Ποντιακού Ελληνισμού να καλέσει ως ισότιμους συνέδρους μέλη της νεολαίας και εκφράζουμε την επιθυμία η πρωτοβουλία αυτή να γίνει θεσμός.

3η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας

Στο Δήμο Αχαρνών Αττικής, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 24, το Σάββατο 25 και την Κυριακή 26 Αυγούστου 2007, η 3η Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας, από την Συντονιστική Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, στην οποία συμμετείχαν 400 νέοι, εκπρόσωποι Ποντιακών σωματείων απ’ όλη την Ελλάδα.

Η 3η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας ξεκίνησε το απόγευμα της Παρασκευής 24 Αυγούστου. Τους προσκεκλημένους προσφώνησε ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος καθηγητής ιατρικής του ΑΠΘ Γιώργος Παρχαρίδης και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Νοτίου Ελλάδος και Νήσων Δημήτρης Χριστοφορίδης. Την έναρξη των εργασιών κήρυξε η πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Άννα Μπενάκη – Ψαρούδα, ενώ χαιρετισμό απηύθυναν, εκ μέρους της Κυβέρνησης, ο υφυπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Πέτρος Δούκας, εκ μέρους της Νέας Δημοκρατίας ο Βουλευτής Αττικής Γεώργιος Βλάχος, εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ ο Αντινομάρχης Αθηνών Χάρης Πασβαντίδης, εκ μέρους του ΚΚΕ, το μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος και βουλευτής Β’ Πειραιά Βέρα Νικολαΐδου, ο αντιπρόεδρος της Τοπικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Αττικής και Δήμαρχος Ηρακλείου Αττικής Σταύρος Γεωργόπουλος, ο Δήμαρχος Αχαρνών Παναγιώτης Φωτιάδης, η Νομαρχιακή Σύμβουλος Θεσσαλονίκης, Ολυμπιονίκης Βούλα Πατουλίδου και ο πρόεδρος της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποντίων Ελλήνων (ΔΙ.ΣΥ.Π.Ε.) Δημήτρης Τομπουλίδης.

Μετά την κήρυξη των εργασιών, ακολούθησε η παρουσίαση του βιβλίου των πρακτικών της 2ης Πανελλήνιας Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας, που πραγματοποιήθηκε στην Κοζάνη τον Αύγουστο του 2006 και ήταν αφιερωμένη στην ποντιακή διάλεκτο. Την παρουσίαση έκανε ο Λέκτορας Αρχαιολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Ηλίας Πετρόπουλος επί της οποίας τοποθετήθηκε ο Λέκτορας Ιστορίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Φάνης Μαλκίδης, ενώ η βραδιά τελείωσε με δείπνο και ποντιακό γλέντι στο οποίο έπαιξαν μουσική και τραγούδησαν μέλη της Νεολαίας.

Το πρωί του Σαββάτου οι εργασίες της 3ης Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας συνεχίσθηκαν με την εισήγηση του Δρ. κοινωνιολογίας Αντώνη Παυλίδη «Η δυναμική της ποντιακής παράδοσης». Ο λόγος του κυρίου Παυλίδη κίνησε το ενδιαφέρον των νέων, οι ερωτήσεις των οποίων έγιναν αφορμή να ακολουθήσει μία ενδιαφέρουσα συζήτηση.

Η δεύτερη εισήγηση της ημέρας έγινε από τη Γενική Γραμματέα Νέας Γενιάς Βάσω Κόλλια. Η κυρία Κόλλια παρουσίασε στους παρευρισκομένους προγράμματα και δραστηριότητες της Νέας Γενιάς, τα οποία αξιοποιώντας οι νέοι των ποντιακών σωματίων, μπορούν ν’ αναπτύξουν διάφορες δραστηριότητες. Όπως ήταν αναμενόμενο το ενδιαφέρων των συνέδρων, οι οποίοι κατάκλυσαν με ερωτήσεις τη Γενική Γραμματέα ήταν μεγάλο.

Το απόγευμα του Σαββάτου ο λόγος ανήκε στους συνέδρους. Τίτλος της Θεματικής ενότητας ήταν «Ποντιακή Νεολαία και Προοπτικές - ο Λόγος στους Νέους». Η Συντονιστική Επιτροπή Νεολαίας καταρτίζοντας το πρόγραμμα της Συνάντησης θέλησε να δώσει βήμα στους νέους, να τους κινήσει το ενδιαφέρον να ασχοληθούν με θέματα, που αφορούν τον ποντιακό χώρο και να τους μετατρέψει από παθητικούς δέκτες σε συνειδητοποιημένους πομπούς πολιτικής.

Τα θέματα, που αναπτύχθηκαν και στη συνέχεια συζητήθηκαν από τους νέους ήταν κατ’ αρχήν «Ο ρόλος της νεολαίας στον οργανωμένο ποντιακό χώρο» και έπειτα «Η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας».

Εισηγήσεις έκαναν αντίστοιχα ο πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Νεολαίας Χαράλαμπος Κωτίδης, γιατρός με μεταπτυχιακές σπουδές και ο Γενικός Γραμματέας Γιάννης Νικολαΐδης, τελωνειακός με μεταπτυχιακές σπουδές στα οικονομικά, ενώ εισηγητές στο πρώτο θέμα ήταν οι, Στάθης Αμαραντίδης, Πρόεδρος της Περιφερειακής Επιτροπής Νεολαίας της Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου, συνοριοφύλακας με σπουδές στη Θεολογία, Δώρα Καλλιτσουνάκη από το σύλλογο Ποντίων Λακκώματος Χαλκιδικής, φοιτήτρια στο τμήμα εφαρμοσμένων μαθηματικών στο πανεπιστήμιο Ηρακλείου Κρήτης, Νίκος Θεοδωρίδης από τον ποντιακό σύλλογο «Αργοναύτες-Κομνηνοί» στην Καλλιθέα Αττικής, μουσικός και Γιάννης Αναστασιάδης από τον Πολιτιστικό Μορφωτικό και Εξωραϊστικό Σύλλογο Παλαγίας «Ο Μέγας Αλέξανδρος», επιχειρηματίας. Αντίστοιχα στο δεύτερο θέμα εισήγηση είχαν οι Εύη Παπαδοπούλου, Πρόεδρος της Περιφερειακής Επιτροπής Νεολαίας της Νότιας Ελλάδας και νήσων, δικηγόρος με μεταπτυχιακές σπουδές, Στέλιος Νικολάου από το Μορφωτικό Σύλλογος Ποντίων Κομοτηνής και Περιφέρειας «Εύξεινος Πόντος», δικηγόρος με μεταπτυχιακές σπουδές και Θεόφιλος Κωτσίδης, Πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Φοιτητών Ν. Αττικής, φοιτητής στο τμήμα αυτοματισμού στο ΤΕΙ Πειραιά.

Ακολούθησαν τοποθετήσεις των νέων και συζήτηση. Οι εργασίες της δεύτερης ημέρας έληξαν με το αισιόδοξο μήνυμα, πως οι Πόντιοι νέοι διαθέτουν δυναμική, ικανότητες και φιλοδοξίες τα οποία βασιζόμενα στο ιστορικό και πολιτιστικό υπόβαθρό της αποτελούν πολύτιμα εφόδια για τη μελλοντική της πορεία. Η νεολαία έχει τα μέσα και διαθέτει τα απαραίτητα εφόδια, προκειμένου να προωθήσει τις προσπάθειες του οργανωμένου ποντιακού χώρου έχοντας βρει τη χρυσή τομή μεταξύ της πολιτιστικής ομογενοποιήσης από τη μία, που θέτει τα θεμέλια του πολιτικού ολοκληρωτισμού και των εθνικιστικών και ρατσιστικών φαινομένων από την άλλη, που καθίστανται αιτίες για το ξέσπασμα πολέμων και νέων γενοκτονιών.

Τα τραγικά επακόλουθα των πυρκαγιών, που ακόμη μαίνονταν στη χώρα οδήγησαν στην απόφαση της ματαίωσης της κεντρικής εκδήλωσης της Συνάντησης θέμα της οποίας ήταν «Τα τραγούδια της γης του Πόντου». Κρίθηκε αδύνατο τη στιγμή, που η χώρα θρηνούσε ανθρώπινα θύματα και έχανε μέρος της φυσικού της πλούτου να διεξαχθεί μία ψυχαγωγική εκδήλωση, παραβλέποντας το εθνικό πένθος.

Ψηφίσματα 3ης Πανελλήνιας Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας.

Αθήνα 25 Αυγούστου 2007

Το πρωί της Κυριακής ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της 3ης Πανελλήνιας Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας με συζήτηση και την κύρωση των ψηφισμάτων από το σώμα των συνέδρων, τα οποία έχουν ως εξής:

• Χαιρετίζουμε με ικανοποίηση το πρώτο βήμα που πραγματοποιήθηκε μέσα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με πρωτοβουλία της ΠΟΕ, για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των προγόνων μας και διακηρύσσουμε την πίστη μας για τη συνέχεια και ολοκλήρωση της προσπάθειας αλλά και τη διάθεση και την απόφασή μας για αγώνα μέχρι τελική ηθική δικαίωση.

• Παρακολουθούμε με ενδιαφέρων τις πρωτοβουλίες και ενέργειας της ΠΟΕ για την αποκατάσταση της νομιμότητας της Δημοκρατίας και της διαφάνειας στο Ιερό Ίδρυμα της Παναγίας Σουμελά, που ως θρησκευτικό, πατριωτικό και ιστορικό σύμβολο ανήκει στην εθνική μας κληρονομιά που πρέπει να απαλλαγεί από τον ασφυκτικό προκλητικό εναγκαλισμό των ολίγων και να αποδοθεί στην κοινωνία των Ποντίων.

• Αποδοκιμάζουμε τη διαστρέβλωση της ελληνικής ιστορίας, όπως εμφανίζεται στο νέο βιβλίο της ΣΤ΄ Δημοτικού και απαιτούμε την άμεση αλλαγή αυτού, με τρόπο τέτοιο, ώστε να αποκαθίσταται η ιστορική αλήθεια.

• Η συγκλονιστική προσφορά 5 ζωτικών οργάνων σε ισάριθμους λήπτες από οικογένεια φίλου από τη Βέροια, ο οποίος άδοξα χάθηκε, υπενθυμίζει την αδήριτη ανάγκη να ενθαρρύνουμε τη δωρεά οργάνων.

• Εκφράζουμε την έντονη ανησυχία μας για τη συντελούμενη οικολογική καταστροφή στον πλανήτη, που οφείλεται στην αλόγιστη ανθρώπινη παρέμβαση.

• Εκφράζουμε τη θλίψη μας και τη συμπαράσταση στις οικογένειες των θυμάτων των πρόσφατων καταστροφικών πυρκαγιών στην πατρίδα μας και διαδηλώνουμε την ανάγκη να υιοθετηθεί από όλους ως πρώτη και άμεση προτεραιότητα η προστασία του περιβάλλοντος.

• Στην εποχή μας, όπου η πληροφορία και η επικοινωνία κυριαρχούν στην καθημερινότητα μας, υπάρχει άμεση και επιτακτική ανάγκη νομιμοποίησης των δύο ραδιοφωνικών σταθμών των ποντίων, του «Ράδιο Ακρίτες του Πόντου» της Θεσσαλονίκης και του ακριτικού σταθμού «Ράδιο Πόντος» της Παλαγίας του Έβρου, προκειμένου να διασωθούν και διαδοθούν τα ήθη και έθιμά μας.

• Καλούμε την ελληνική πολιτεία να μεριμνήσει για την αναστήλωση και ανάδειξη όλων των μνημείων του πολιτισμού μας, που καταρρέουν σήμερα στον Πόντο.

• Διακηρύσσουμε ότι με την ενεργή συμμετοχή μας στις Πανελλήνιες Συναντήσεις Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος οι νέοι ευαισθητοποιούνται απέναντι σε μεγάλα κοινωνικά προβλήματα της εποχής και γίνονται ενεργοί πομποί πολιτικής σκέψης.

4η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας

Στις 29, 30 και 31 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε στην Καβάλα, στις κατασκηνώσεις «Αγίας Μαρίνας» Περάμου (περιοχή Αμμολόφων) του Δήμου Ελευθερών η 4η Πανελλαδική Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος.

Η 4η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας ξεκίνησε το απόγευμα της Παρασκευής 29 Αυγούστου στο αμφιθέατρο της Νομαρχίας Καβάλας. Τους προσκεκλημένους προσφώνησε ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος καθηγητής ιατρικής του Α.Π.Θ. κ. Γιώργος Παρχαρίδης και η πρόεδρος του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ. Χρύσα Μαυρίδου.

Τη συνάντηση τίμησαν με την παρουσία τους ο Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Θάσου κ.κ. Προκόπιος, ο πρώην Υπουργός Μακεδονίας – Θράκης Βουλευτής κ. Γιώργος Καλατζής, ο Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Ν.Καβάλας κ. Μιχάλης Τιμοσίδης, ο Νομάρχης Καβάλας κ. Θεόδωρος Καλιοντζής, ο Υποστράτηγος κ. Γεώργιος Νένος, ο Δήμαρχος Καβάλας κ. Κωστής Σιμιτσής, ο Δήμαρχος Ελευθερούπολης και πρόεδρος της Τ.Ε.Δ.Κ. κ. Γιάννης Φιλόσογλου, ο Πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Δήμου Καβάλας κ. Παύλος Γεωργιάδης, η εκπρόσωπος του δημάρχου Χρυσούπολης κ. Σάββα Μιχαηλίδη, αντιδήμαρχος Πολιτισμού κα. Σεμιζόγλου – Δομινάρη Τασούλα, o Αντινομάρχης κ. Γεώργιος Τσαλουχίδης, η Νομαρχιακή σύμβουλος κα. Άννα Ζήκου, ο Νομαρχιακός σύμβουλος κ. Παπακοσμάς Κώστας, ο Νομαρχιακός σύμβουλος, επικεφαλής της αντιπολίτευσης, κ. Δημήτριος Παπουτσής και ο Αστυνομικός Διευθυντής Καβάλας Ταξίαρχος κ. Δημοσθένης Κοκμοτός.

Μετά την κήρυξη των εργασιών, ακολούθησε η παρουσίαση των αποτελεσμάτων από τα ερωτηματολόγια που είχαν δοθεί στην 3η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας της Π.Ο.Ε. που την προηγούμενη χρονιά στην Αθήνα.

Το βράδυ παρατέθηκε δείπνο στο Πάρκο Φαλήρου όπου οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να χορέψουν και να τραγουδήσουν με τη συνοδεία καλλιτεχνών της περιοχής. Το ίδιο βράδυ οι νέοι τίμησαν τους μουσικούς (οργανοπαίχτες και τραγουδιστές) του Ν. Καβάλας πρώτης και δεύτερης γενιάς για την προσφορά τους στη διάσωση και διάδοση της ποντιακής μουσικής παράδοσης.

Το πρωί του Σαββάτου οι εργασίες της 4ης Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας συνεχίσθηκαν με τις θεματικές ενότητες του συνεδρίου με τη συμμετοχή νέων επιστημόνων ακόμη και μη Πόντιων.

Κατά τον χαιρετισμό του ο πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Νεολαίας κ. Χαράλαμπος Κωτίδης ανέφερε πως λέγοντας Ποντιακή νεολαία εννοούμε τους νέους ποντιακής καταγωγής τους οποίους μπορούμε να χωρίσουμε σε 4 μεγάλες ομάδες:

- απόγονοι προσφύγων, απόγονος του οποίου οι συγγενείς υπέστησαν γενοκτονία, ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας,

- απόγονοι οικονομικών μεταναστών που προσπαθούν να διασώσουν και να αναδείξουν την πολιτιστική τους ταυτότητα,

- απόγονοι προσφύγων που έζησαν την προσφυγιά τρεις και τέσσερις φορές στον προηγούμενο αιώνα για το λόγο ότι ήταν Έλληνες, ο οποίοι σήμερα κινούνται μεταξύ κοινωνικού περιθωρίου, πλήρους αφομοίωσης και αυτοσυνειδησίας,

- οι νέοι που συνεχίζουν να ζουν στον ιστορικό Πόντο να μιλούν ποντιακά, να διασκεδάζουν ποντιακά, να τρώνε ποντιακά.

Και οι τέσσερις αυτές ομάδες νέων πάλλονται στην ιδιοσυχνότητα της κοινής ιστορικής μνήμης, του ποντιακού πολιτισμού και της ποντιακής λύρας. Σήμερα συντελείται μια πολιτιστική αναγέννηση μεταξύ των νέων, δημιουργείται ένα πολιτιστικό κίνημα με πολιτικές διεκδικήσεις με κυρίαρχες τις παρακάτω:

- την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων και την καταδίκη του Κεμαλισμού.

- τον απεγκλωβισμό της Παναγίας Σουμελάς από τον σφικτό εναγκαλισμό της οικογενειοκρατίας και την αποκατάσταση της δημοκρατίας στη διοίκηση της.

- τη βοήθεια στους νεοπρόσφυγες αδερφούς μας ώστε να λύσουν τα ποικίλα προβλήματα που τους αφορούν παράλληλα με την διατήρηση της πολιτιστικής τους ταυτότητας.

Οι θεματικές ενότητες περιελάμβαναν ομιλίες από τον Θεοδόση Κυριακίδη υποψήφιο διδάκτορα νεότερης ιστορίας με θέμα "Οι Ποντιακές σπουδές στον 21ο αιώνα" και από την Στυλιανή Λέτσιου υποψήφια διδάκτορα του πανεπιστημίου Μακεδονίας με θέμα "Η Ρωσοφωνία στους Έλληνες παλιννοστούντες τρίτης γενιάς".

Ανάμεσα στις ομιλίες δόθηκε ευκαιρία σε πολλούς νέους να αναπτύξουν τις απόψεις τους και να κάνουν τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις τους.

Το απόγευμα οι συμμετέχοντες στη συνάντηση επισκέφτηκαν τον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων και ξεναγήθηκαν στους χώρους του. Το βράδυ στο «Διογένειο» αμφιθέατρο του Ελαιοχωρίου παρακολούθησαν την Ποντιακή θεατρική παράσταση "Μια μέρα στον Πόντο" και η βραδιά έκλεισε με δείπνο και ποντιακό γλέντι με τη συμμετοχή μουσικών που έλαβαν μέρος στη συνάντηση.

Την Κυριακή το πρωί οι εργασίες της Πανελλήνιας Συνάντησης έκλεισαν με συζήτηση γύρω από θέματα που αφορούν την ποντιακή νεολαία διατυπώνοντας πολλοί νεολαίοι σκέψεις, ιδέες και προβληματισμούς και αμέσως μετά βγήκαν τα συμπεράσματα της 4ης Πανελλήνιας Συνάντησης με την έκδοση ψηφισμάτων.

Ψηφίσματα 4ης Πανελλήνιας Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας.

Καβάλα 31 Αυγούστου 2008

• Διακηρύσσουμε την πίστη μας για τη συνέχιση και ολοκλήρωση των προσπαθειών για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των προγόνων μας αλλά και τη διάθεση και την απόφασή μας για αγώνα μέχρι την τελική ηθική δικαίωση.

• Απαιτούμε την αποκατάσταση της νομιμότητας, της δημοκρατίας και της διαφάνειας στο Ιερό Ίδρυμα της Παναγίας Σουμελά, που ως θρησκευτικό, πατριωτικό και ιστορικό σύμβολο ανήκει στην εθνική μας κληρονομιά και πρέπει να απαλλαγεί από τον σφιχτό προκλητικό εναγκαλισμό των ολίγων και να αποδοθεί στην κοινωνία των ποντίων.

• Καλούμε το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδος και τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να διαφυλαχθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα των Ελλήνων της Γεωργίας (Αμπχαζία, Τσάλκα, Τιφλίδα κ.α.), να τηρηθούν οι συνθήκες ασφαλείας, να επιστραφούν οι καταπατημένες περιούσιες τους και να αποζημιωθούν πλήρως οι ζημιωθέντες.

• Διεκδικούμε την τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας, ώστε να επιτρέπεται η υποβολή αιτήσεων για την κτήση της ιθαγένειας στην Ελλάδα από Έλληνες ομογενείς από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης που εγκαταστάθηκαν στην χώρα και μετά τις 2 Μαΐου του 2001 και να παύσουν οι άδικες απελάσεις τους.

• Ζητούμε τη συνέχιση της χορήγησης στεγαστικών δανείων σε Έλληνες από την πρώην Σοβιετική Ένωση και την άμεση αποπληρωμή της οφειλόμενης κρατικής αρωγής στους δικαιούχους.

• Ζητούμε την ίδρυση Κέντρου Σπουδών με κεντρική Βιβλιοθήκη και Αρχειακή Συλλογή, όπου θα μελετώνται θέματα, που αφορούν στην Ιστορία, στον Πολιτισμό και στη Λαογραφία του Πόντου.

• Καλούμε την ελληνική πολιτεία να μεριμνήσει για την αναστήλωση και ανάδειξη όλων των μνημείων του πολιτισμού μας, που καταρρέουν σήμερα στον Πόντο.

• Αποδεικνύουμε με την ενεργή συμμετοχή μας στη 4η Πανελλήνια Συνάντηση της Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος πως οι νέοι ευαισθητοποιούνται απέναντι σε μεγάλα κοινωνικά προβλήματα της εποχής και γίνονται ενεργοί πομποί πολιτικής σκέψης.

5η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας

Πραγματοποιήθηκε στην πόλη της Κατερίνης κατά το τριήμερο 10-11-12 Ιουλίου, στο χώρο του Συνεδριακού Κέντρου του δήμου της πόλης η 5η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος.

Η έναρξη της 5ης Πανελλήνιας Συνάντησης έγινε το απόγευμα της Παρασκευής 10 Ιουλίου στο συνεδριακό κέντρο του δήμου. Τους προσκεκλημένους προσφώνησε ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος καθηγητής Ιατρικής του Α.Π.Θ. κ. Γιώργος Παρχαρίδης καθώς και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Κεντρικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας κ. Λεωνίδας Σαρβανίδης.

Την συνάντηση συνδιοργάνωσαν η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος, ο Δήμος Κατερίνης, η Νομαρχία Πιερίας, η Τ.Ε.Δ.Κ. Πιερίας καθώς και ο Δήμος Κορινού ενώ τίμησαν με τη παρουσία τους κατά την έναρξη των ομιλιών ο νομάρχης Κατερίνης κ. Γ. Παπαστεργίου, ο Δήμαρχος Κατερίνης και πρόεδρος της ΤΕΔΚ κ. Σ. Χιονίδης καθώς και ο δήμαρχος Κορινού κ. Νίκος Αβραμίδης. Ξεχωριστή παρουσία αποτέλεσε η παρουσία των καλλιτεχνών από τον Πόντο Μπεσκιοϊλου Αντέμ και Κερίμ Αϊντίν.

Τόσο ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας όσο και ο πρόεδρος του Σ.Πο.Σ. Κεντρικής Μακεδονίας & Θεσσαλίας σημείωσαν ότι με την αποκέντρωση που εφαρμόζει κάθε χρόνο η Π.Ο.Ε. η συνδιάσκεψη γίνεται σε διαφορετική πόλη καθώς και ότι η νεολαία έχει οργανωθεί και τα μηνύματα είναι ιδιαίτερα αισιόδοξα.

Από την πλευρά του ο Νομάρχης Πιερίας κ. Γ. Παπαστεργίου τόνισε πως πρόκειται για ένα σημαντικό γεγονός που προβάλει την Πιερία. Μάλιστα, αναφερόμενος στην διοργάνωση τόνισε πως αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα γιατί αφορά τη νεολαία και η προσπάθειά τους θα πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση και για άλλους νεολαίους.

Ο Δήμαρχος Κατερίνης και πρόεδρος της Τ.Ε.Δ.Κ. Ν. Πιερίας κ. Σάββας Χιονίδης, υπογράμμισε πως η νεολαία είναι το ζωντανό κομμάτι των Ποντίων και είναι ο συνεχιστής της μνήμης, των αγώνων και της διατήρησης της παράδοσης, συγχαίροντας τους παράλληλα για την πρωτοβουλία αυτή.

Τέλος, ο Δήμαρχος Κορινού Ν. Αβραμίδης τόνισε πως είναι ιδιαίτερη χαρά πως μέλη της Ποντιακής Νεολαίας βρίσκονται για να συζητήσουν να προβληματιστούν αλλά και να διασκεδάσουν τόσο στην Κατερίνη όσο και στο Δήμο Κορινού.

Η πρώτη μέρα έκλεισε με την εισήγηση της Εθνολόγου, Μυροφόρας Ευσταθιάδου με τίτλο «Ποντιακή Λαογραφία: Ο Εθνικός Πλούτος των Ελλήνων του Πόντου».

Στην εισήγηση της η κ. Ευσταθιάδου τόνισε πως «η Λαογραφία είναι μια εθνική επιστήμη με τοπικές καταβολές. Χαρακτηριστικά ενός λαογραφικού φαινομένου είναι αυτό που γίνεται κατά παράδοσιν, το αυθόρμητον και το ομαδικόν. Η λαογραφία δεν ασχολείται με ατομικές περιπτώσεις, παρά μόνον για να τις εντάξει στο σύνολο ενός φαινομένου. Συνεργάζεται με πολλές επιστήμες, την εθνομουσικολογία, την αρχιτεκτονική, την ιστορία, αλλά δεν της «ανήκει» το περιεχόμενο αυτό καθαυτό της κάθε επιστήμης, αλλά το σημείο στο οποίο τέμνονται οι επιστήμες αυτές. Το σημείο σύγκλισης όλων αυτών των επιστημών είναι η λαογραφία.»

Ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στο σημείο πως τρεις είναι οι βασικές πηγές καθοδήγησης για ένα νέο Πόντιο σήμερα:

Η πρώτη πηγή αφορά στην οικογενειακή του αυτογνωσία. Από ποια περιοχή του Πόντου κατάγομαι; Πώς ήταν το επίθετο του παππού μου και της γιαγιάς μου στον Πόντο; Ποιο ήταν το παρατσούκλι του; (και μη μου πείτε ότι δεν είχε) Ποιο παραμύθι μου έλεγε πριν κοιμηθώ; Ποιο τραγούδι;

Γνωρίζοντας όλα αυτά, πάμε στη δεύτερη πηγή. Τα βιβλία και το διαδίκτυο. Υπάρχουν βιβλία που αναφέρονται στο χωριό μου στον Πόντο; Που μπορώ να βρω στοιχεία για τη γενικότερη ιστορία της περιοχής; Πρέπει να διαβάζουμε για τον Πόντο. Μόνο τότε συνειδητοποιούμε γιατί είμαστε περήφανοι ως Πόντιοι, αλλά και πόσα λίγα πράγματα γνωρίζουμε για τον Πόντο, λίγα όχι λόγω της γενοκτονίας, ούτε λόγω του ξεριζωμού, αλλά γιατί δε διαβάζουμε.

Και αφού διαβάσουμε για τον Πόντο, η τρίτη πηγή είναι ο ίδιος ο Πόντος. Μια επίσκεψη στην πατρίδα όχι μόνο ζωντανεύει αυτά που χρόνια διαβάσαμε, αλλά και μας επανασυνδέει βιολογικά με τον Πόντο. Επαναφορτίζει, θα λέγαμε, την ποντιακή πλευρά του DNA μας. Μη λησμονούμε ότι κάθε τραγούδι ποντιακό που λέμε τώρα και μας εκφράζει, εκεί παίρνει σάρκα και οστά. Δε μπορείς να καταλάβεις τι σημαίνει ση δείσαν μαθεμένος αν δε νιώσεις το μυστήριο που σου προκαλεί η δείσα του Πόντου. Δε μπορεί να τραγουδάς Ακρίτας κάστρον έχτιζεν αν δε δεις τα 35 κάστρα που σώζονται σήμερα μόνο στην Κιμισχανά. Η αλήθεια είναι ότι σε τέτοιες περιπτώσεις νιώθεις ότι ξυπνά η κυτταρική σου μνήμη και ότι τα χώματα που πατάς, σε γνωρίζουν.

Η βραδιά έκλεισε με την παρουσίαση του δρώμενου των «Μωμόερων» (Κοτσαμάνια) από τον Μορφωτικό Ποντιακό Σύλλογο Αγ. Δημητρίου – Ρυακίου.

Το πρωί του Σαββάτου οι εργασίες της 5ης Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας συνεχίσθηκαν με την αναπαράσταση των εθίμων. Προβολή ταινίας μικρού μήκους, έθιμα του Πάσχα, το ταφικό έθιμο, το έθιμο του Κλήδωνα, ο ποντιακός γάμος με το Θίμιγμαν και το Στόλιγμαν, το Καλαντόνερο αλλά και το έθιμο της Ευδίας το οποίο πραγματοποιούταν στα Παρχάρια ήταν τα έθιμα που παρουσιάστηκαν από τους Συλλόγους – Μέλη της Παμποντιακής Ομοσπονδίας αλλά και από μέλη της νεολαίας.

Το απόγευμα ακολούθησε ομιλία από τον πατέρα Νικόλαο Λουδοβίκο, καθηγητή στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Θεσσαλονίκης, στο πανεπιστήμιο του Cambridge και Wales ανέπτυξε το θέμα «Οι ταυτότητες έρχονται από το παρελθόν ή το μέλλον».

Σε μία ομιλία που συνεπήρε το ακροατήριο αναφέρθηκε στα προβλήματα ταυτότητας που δημιουργεί η παγκοσμιοποίηση στις αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες στην προσπάθεια εκσυγχρονισμού συχνά χάνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους προσαρμοζόμενες στις επιταγές της ομογενοποίησης που προτάσσουν οι διεθνείς αγορές. Επεσήμανε ότι οι ταυτότητες των λαών δεν καθορίζονται μονοσήμαντα από το ιστορικό παρελθόν αλλά επίσης από το μέλλον που οραματίζεται ο κάθε λαός. Επίσης τόνισε την ανάγκη ένταξης της έννοιας της οικουμενικότητας που αιώνες χαρακτήριζε τον ελληνικό πολιτισμό στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Τέλος εξέφρασε την χαρά του για το γεγονός ότι οι νέοι ποντιακής καταγωγής αντιστέκονται στο ρεύμα της εποχής και αναζητούν δημιουργικά το στίγμα τους στη νέα εποχή.

Την Κυριακή το πρωί οι εργασίες της Πανελλήνιας Συνάντησης έκλεισαν με συζήτηση γύρω από θέματα που αφορούν την οργανωμένη ποντιακή νεολαία, όπως Φεστιβάλ ποντιακών χωρών, Συναπάντημα, Λειτουργία της Σ.Ε.Ν. και των Π.Ε.Ν. Διατυπώνοντας πολλοί νεολαίοι σκέψεις, ιδέες και προβληματισμούς. Ξεχωριστό σημείο αποτέλεσε για πρώτη φορά η παρουσία, έπειτα από πρόσκληση, εκπροσώπων κομματικών νεολαιών οι οποίοι διατύπωσαν την άποψη τους γύρω από θέματα του ποντιακού χώρου αλλά και τη διεθνοποίηση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Οι εργασίες έκλεισαν με την έκδοση ψηφισμάτων.

Ψηφίσματα 5ης Πανελλήνιας Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας

Κατερίνη 12 Ιουλίου 2009

• Διακηρύσσουμε την πίστη μας για τη συνέχιση και ολοκλήρωση των προσπαθειών για τη Διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των προγόνων μας αλλά και τη διάθεση και την απόφαση μας για αγώνα μέχρι την τελική δικαίωση.

• Απαιτούμε την αποκατάσταση της νομιμότητας, της δημοκρατίας και της διαφάνειας στο Ιερό Ίδρυμα της Παναγίας Σουμελά, που, ως θρησκευτικό, πατριωτικό και ιστορικό σύμβολο ανήκει στην εθνική μας κληρονομιά, πρέπει να απαλλαγεί από τον προκλητικό εναγκαλισμό των ολίγων και να αποδοθεί στην κοινωνία των Ποντίων.

• Ζητούμε την ίδρυση κέντρου σπουδών με κεντρική βιβλιοθήκη και αρχειακή συλλογή, όπου θα μελετώνται θέματα, που αφορούν στην ιστορία στον πολιτισμό και στην λαογραφία του Πόντου.

• Καλούμε την ελληνική πολιτεία να μεριμνήσει για αναστήλωση και ανάδειξη όλων των μνημείων του πολιτισμού μας, που καταρρέουν σήμερα στον Πόντο.

• Ως νέοι της 4ης γενιάς ποντίων θεωρούμε ιδιαιτέρως σημαντικό και διαθέτουμε όλες τις δυνάμεις μας, προκειμένου να μεταλαμπαδεύσουμε την ταυτότητά μας και τον πολιτισμό των προγόνων μας στις επόμενες γενεές Ποντίων.

• Αποδεικνύουμε με την ενεργή συμμετοχή μας στην 5η Πανελλήνια Συνάντηση Νεολαίας της Π.Ο.Ε., που πραγματοποιήθηκε στην Κατερίνη στις 10 – 12 Ιουλίου πως οι νέοι ευαισθητοποιούνται απέναντι στα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα της εποχής και γίνονται ενεργοί πομποί πολιτικής σκέψης.

6η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας

Στις 3, 4 και 5 Σεπτεμβρίου 2010 πραγματοποιήθηκε στο Δήμο Θερμαϊκού, στις εγκαταστάσεις του ξενοδοχείου “Sun Beach Hotel” η 6η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος.

Συναντήσεις, που κάθε χρόνο πραγματοποιούνται σε άλλη περιφέρεια και έχουν ως στόχο την ενίσχυση της επικοινωνίας μεταξύ των νέων σ’ ένα τριήμερο γεμάτο από δράσεις και εκδηλώσεις αλλά και θέματα που «αφορούν και εστιάζονται στον σημερινό Πόντο».

Η έναρξη της 6ης Πανελλήνιας Συνάντησης έγινε το απόγευμα της Παρασκευής 3 Σεπτεμβρίου ενώ τους προσκεκλημένους καθώς και όλα τα μέλη της νεολαίας προσφώνησε ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, καθηγητής, κ. Γιώργος Παρχαρίδης καθώς και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Ν. Θεσσαλονίκης κ. Θεόφιλος Παπαδόπουλος.

Την συνάντηση συνδιοργάνωσαν η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος με τοπικούς φορείς ενώ τίμησαν με τη παρουσία τους κατά την έναρξη των ομιλιών ο βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης κ. Σάββας Αναστασιάδης, ο κ. Στέλιος Παπαθεμελής, η διευθύντρια του πολιτικού γραφείου του κ. Θωμά Ρομπόπουλου, βουλευτή Α’ Θεσσαλονίκης καθώς και η Νομαρχιακή Σύμβουλος στον Τομέα Νεολαίας και Υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης Χριστίνα Κελεσίδου. Ξεχωριστή παρουσία αποτέλεσε για μία ακόμα φορά η παρουσία ενός καλλιτέχνη από τα Σούρμενα του Πόντου, του Μπεσκιοϊλου Αντέμ.

Ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας σημείωσε ότι η νεολαία με τα συναπαντήματα της δείχνει τη διάθεση να κρατήσει ζωντανή την παράδοση, αποτελεί ένα δυναμικό κομμάτι της Ομοσπονδίας και του οργανωμένου ποντιακού χώρου. Τόνισε πως με την αποκέντρωση που εφαρμόζει κάθε χρόνο η Ομοσπονδία η συνδιάσκεψη γίνεται σε διαφορετική πόλη καθώς και ότι η νεολαία έχει οργανωθεί και τα μηνύματα είναι ιδιαίτερα αισιόδοξα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό για την Ιστορία των Ελλήνων του Πόντου που θα πραγματοποιηθεί για 3η συνεχή χρονιά σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας. Επισήμανε πως αυτός είναι ένας τρόπος για να γίνει γνωστή η Ιστορία των Ελλήνων του Πόντου μια και η Ελληνική Πολιτεία δεν έχει μεριμνήσει μέχρι σήμερα γι’ αυτό.

Η πρώτη μέρα έκλεισε με την εισήγηση Λέκτορα Κλασικής Αρχαιολογίας στη Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, Μανόλη Μανωλεδάκη, με τίτλο «Ο Εύξεινος Πόντος στην αρχαιότητα και η σχετική επιστημονική έρευνα».

Ο κ. Μανολεδάκης τόνισε πως «τα τελευταία χρόνια η περιοχή του Εύξεινου Πόντου αποτελεί ένα χώρο που προκαλεί διαρκώς αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον, κυρίως βέβαια λόγω της τεράστιας σημασίας της περιοχής για τη διεθνή οικονομία χάρη στον πλούτο του υπεδάφους της. Τα επιστημονικά προγράμματα που εξετάζουν την ιστορία και την αρχαιολογία της περιοχής δεν περιορίζονται μόνο στις παρευξείνιες χώρες, αλλά επεκτείνονται στη δυτική Ευρώπη, τη βόρεια Αμερική και την Αυστραλία. Η δημιουργία του Συστήματος Πληροφοριών για τη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και αυτή του Δικτύου Πανεπιστημίων της Μαύρης Θάλασσας είναι ενδεικτικές της κατάστασης που διαμορφώνεται».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε ένα νέο μεταπτυχιακό που προσφέρεται από φέτος στο Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος, που εδρεύει στη Θέρμη της Θεσσαλονίκης με τίτλο «Μαύρη Θάλασσα. Ιστορία και Πολιτισμός» (MA in Black Sea Cultural Studies).

Ένα καινοτόμο πρόγραμμα, το πρώτο στην ελληνική εκπαίδευση που προσφέρει μία διαχρονική, διεπιστημονική και σφαιρική προσέγγιση του παρευξείνου χώρου και με το οποίο η περιοχή του Εύξεινου Πόντου θα αποκτήσει πλέον τη θέση που της αξίζει στον επιστημονικό και εκπαιδευτικό χώρο και της ίδιας πια της Ελλάδας, που άλλωστε υπήρξε και η αφετηρία του ταξιδιού των Αργοναυτών.

Η βραδιά έκλεισε με δείπνο και γλέντι που κράτησε μέχρι αργά με καλλιτέχνες της νεολαίας. Στο γλέντι συμμετείχαν και νεολαίοι που διακρίθηκαν στον 3ο Παιδικό Πανελλαδικό Διαγωνισμό Παραδοσιακής Ποντιακής Μουσικής.

Το πρωί του Σαββάτου οι εργασίες της 6ης Συνάντησης συνεχίσθηκαν με το κύριο θέμα της φετινής συνάντησης που ήταν οι «Χοροί του Πόντου» με την παρουσίαση των αποτελεσμάτων των καταγραφών και του διαλόγου της επιτροπής Χορού και Ενδυμασίας της Π.Ο.Ε.

Ο υπεύθυνος της επιτροπής Χορού και Ενδυμασίας της Π.Ο.Ε. κ. Κώστας Αλεξανδρίδης τόνισε πως η επιτροπή αυτή που ξεκίνησε το έργο πριν από τρία χρόνια, μία επιτροπή που αποτελούνταν από 33 μέλη, καταξιωμένους χοροδιδασκάλους, ερευνητές και άτομα που έχουν ταυτίσει το όνομά τους με τον ποντιακό χορό είχε ως στόχο να εξετάσει κάθε περιοχή του Πόντου ξεχωριστά λαμβάνοντας υπόψη καταγραφές, μαρτυρίες αλλά και προσωπικά βιώματα ανθρώπων που ασχολήθηκαν σε βάθος με την κάθε περιοχή του Πόντου. Εξετάζοντας τις κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν στην εκάστοτε περιοχή, τη σύνθεση του πληθυσμού, για να διαπιστώσουν τυχόν μουσικές ή χορευτικές επιρροές, διασταύρωσαν μέσα στην Επιτροπή διαφορετικές καταγραφές, από πολλές πηγές και τέλος έψαχναν και για τρίτη και τέταρτη πηγή, για να καταλήξουν σε κάποιο συμπέρασμα.

«Ξεκινήσαμε από τη Νικόπολη (Γαράσαρη), με βασικούς εισηγητές το Σάββα Τσεντεμεϊδη και το Χρήστο Πακαταρίδη που κατάγονται από τη Γαράσαρη. Συνεχίσαμε με την περιοχή της Κιμισχανάς (Αργυρούπολης), με κύριο εισηγητή τον Μιχάλη Καραβέλα και τους Γρηγόρη Γρηγοριάδη και Όμηρο Παχατουρίδη και προχωρήσαμε στα Μεταλλεία Ακ νταγ, με τον Μάκη Πετρίδη, το Βασίλη Ασβεστά και τον Κυριάκο Μωυσίδη. Για το Σέρα χορό ασχολήθηκε ιδιαίτερα ο Μιχάλης Καραβέλας, ο οποίος είχε την τύχη να γνωρίσει ένα χορευτή πρώτης γενιάς από την Τραπεζούντα, τον αείμνηστο Καλούση. Σε ότι αφορά το πανάρχαιο δρώμενο τον Μωμό΄ερων καταγράψαμε πλήρως την παραλλαγή την Λιβεράς, όπως αυτή επιβιώνει σε οκτώ χωριά του νομού Κοζάνης.»

Κλείνοντας, ευχαρίστησε τη Νεολαία της Π.Ο.Ε. για το έργο που παράγει όλα αυτά τα χρόνια ενώ ευχαρίστησε και τα μέλη της Επιτροπής Χορού & Ενδυμασίας που τόσα χρόνια δίνουν το παρόν αφιλοκερδώς και άοκνα τρέχουν για κάθε καταγραφή.

Παρουσιάστηκαν οι Χοροί της «Νικόπολης» με εισήγηση, παρουσίαση video και χορό από τα παιδιά με εισηγητές τους Σάββα Τσεντεμεϊδη και Χρήστο Πακαταρίδη καθώς και τον τελευταίο Νικοπολίτη οργανοπαίχτη Κ. Γαλετσίδη γεννημένο στη Γαράσαρη του Πόντου, ο χορός «Σέρρα» με εισήγηση, παρουσίαση video και συζήτηση και εισηγητή το Μιχάλη Καραβέλα και «Το δρώμενο των Μωμόερων» με εισήγηση, παρουσίαση video και συζήτηση από τον εισηγητή κ. Κώστα Αλεξανδρίδη με τον κορυφαίο αρχηγό των Μωμόγερων κ. Θόδωρο Πιλαλίδη από τον Τετράλοφο Κοζάνης με καταγωγή από τη Λιβερά του Πόντου δείχνοντας κάποιες φιγούρες από το χορευτικό κομμάτι του δρώμενου με τη συνοδεία του Βασίλη Φωλίνα στο αγγείο.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας παρουσιάστηκαν δύο εισηγήσεις για την «Ποντιακή μουσική και τους νέους σήμερα» από τον Δρ. μουσική, μαέστρο και συνθέτη κ. Παύλο Τσακαλαίδη αλλά και την «Ποντιακή διατροφή» από τον Αναπληρωτή Καθηγητή ΑΠΘ, στο Τμήμα Βιολογίας, Τομέας Βοτανικής κ. Θωμά Σαββίδη.

Ο κ. Τσακαλίδης επεσήμανε πως για τη διατήρηση, μελέτη, εξέλιξη και προώθηση των ποντιακών μουσικών παραδόσεων και δημιουργιών ο ρόλος των νέων σήμερα είναι καταλυτικός. Τόνισε πως οι νέοι πρέπει να διαφυλάττουν την παράδοση και να ανοίγουν δρόμο στους νέους δημιουργούς, πως η συμβίωση του δημοτικού παρελθόντος με το νέο δημιουργικό παρόν θα εξασφαλίσει το λαμπρό μέλλον όλης της ποντιακής μουσικής καθώς και ότι η μουσική εξέλιξη της ποντιακής μουσικής πρέπει να περιέλθει στα χέρια αυτών.

Ο κ. Σαββίδης από την πλευρά του στάθηκε ιδιαίτερα στον πλούτο της ποντιακής κουζίνας διαχωρίζοντας εξαρχής τη διατροφή από την μαγειρική. Αναφέρθηκε στις πρώτες ύλες όπως ελιά, άμπελο και σίτο τονίζοντας πως σύμφωνα με πηγές έλκουν την καταγωγή τους από τον Πόντο. Παρουσίασε μια σειρά ποντιακών φαγητών και τόνισε πως ενώ έχουν ιδιαίτερα απλό και γρήγορο τρόπο παρασκευής εντούτοις έχουν υψηλή διατροφική αξία. Στη συνέχεια παρουσίασε αναλυτικά κάποια από τα ποντιακά εδέσματα και εξήγησε την ευεργετική τους δράση στον οργανισμό. Τα εδέσματα που χρησιμοποιήθηκαν στην παρουσίαση καθώς και το γεύμα που ακολούθησε ήταν μια προσφορά της βιοτεχνίας παραδοσιακών προϊόντων «Βερμίου Γης», της Ελένης Βασιλειάδου.

Την Κυριακή το πρωί οι εργασίες της Πανελλήνιας Συνάντησης έκλεισαν με συζήτηση γύρω από «θέματα κοινωνικής ευαισθησίας» όπως «Εθελοντές δότες αίματος – εθελοντές δότες αιμοπεταλίων» από τον Ιωάννη Κατσαρή, Ιατρό – Βιοπαθολόγο, «Τράπεζες βλαστοκυττάρων» από το Δαμιανό Σωτηρόπουλο, Ιατρό - Αιματολόγο, Διευθυντή αιματολογικής κλινικής και μονάδας μεταμοσχεύσεως του νοσοκομείου Παπανικολάου αλλά και «Παρουσίαση της δράσης της Μ.Κ.Ο. «Φώς της Αφρικής», η οποία τελεί υπό την αιγίδα του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής από τον Θωμά Καρακώστα, Συντονιστή Οργανωτικού και Διοικητικού Τομέα της ΜΚΟ.

Ακολούθησε συζήτηση και προτάσεις σε θέματα που αφορούν την οργανωμένη ποντιακή νεολαία, όπως το ετήσιο «Φεστιβάλ ποντιακών χορών», τα Συναπαντήματα, τη λειτουργία της Σ.Ε.Ν. και των Π.Ε.Ν. διατυπώνοντας πολλοί νεολαίοι σκέψεις, ιδέες και προβληματισμούς.

Οι εργασίες έκλεισαν με την έκδοση ψηφισμάτων.

Ψηφίσματα 6ης Πανελλήνιας Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας

• Διακηρύσσουμε την πίστη μας για τη συνέχιση και ολοκλήρωση των προσπαθειών για τη Διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των προγόνων μας αλλά και τη διάθεση και την απόφαση μας για αγώνα μέχρι την τελική δικαίωση.

• Απαιτούμε την αποκατάσταση της νομιμότητας, της δημοκρατίας και της διαφάνειας στο Ιερό Ίδρυμα της Παναγίας Σουμελά, που, ως θρησκευτικό, πατριωτικό και ιστορικό σύμβολο ανήκει στην εθνική μας κληρονομιά, πρέπει να απαλλαγεί από τον προκλητικό εναγκαλισμό των ολίγων και να αποδοθεί στην κοινωνία των Ποντίων.

• Ζητούμε την ίδρυση κέντρου σπουδών με κεντρική βιβλιοθήκη και αρχειακή συλλογή, όπου θα μελετώνται θέματα, που αφορούν στην ιστορία στον πολιτισμό και στην λαογραφία του Πόντου καθώς και την ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας.

• Καλούμε την ελληνική πολιτεία να μεριμνήσει για την προστασία, αναστήλωση και ανάδειξη όλων των μνημείων του πολιτισμού μας που καταρρέουν σήμερα στον Πόντο αλλά και την έναρξη αρχαιολογικών ανασκαφών στην περιοχή.

• Δηλώνουμε την αλληλεγγύη μας στους δοκιμαζόμενους λαούς του Πακιστάν και της Κίνας που πλήττονται από πρωτοφανείς φυσικές καταστροφές και εκφράζουμε παράλληλα την ανησυχία μας για την οικολογική καταστροφή που προκαλεί ο ανθρώπινος παράγοντας.

• Αποδεικνύουμε με την ενεργή συμμετοχή μας στην 6η Πανελλήνια Συνάντηση Νεολαίας της Π.Ο.Ε., που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 3-4-5 Σεπτεμβρίου 2010 πως οι νέοι ευαισθητοποιούνται απέναντι στα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα της εποχής και γίνονται ενεργοί πομποί πολιτικής σκέψης.

7η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας

Στις 2, 3 και 4 Σεπτεμβρίου 2011 πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις κατασκηνώσεις ΚΟΡΕΛΚΟ στον Κάλαμο η 7η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος.

Νεολαίοι από όλα τα ποντιακά σωματεία της Ελλάδος συγκεντρώθηκαν για 7η συνεχόμενη χρονιά με σκοπό την ενίσχυση της επικοινωνίας μεταξύ τους καθώς και την ανταλλαγή εμπειριών και απόψεων. Το θέμα της συνάντησης ήταν «Η ένταξη της ποντιακής διαλέκτου στην καθημερινότητα των νέων».

Η έναρξη της συνάντησης έγινε το απόγευμα της Παρασκευής 2 Σεπτεμβρίου με τους χαιρετισμούς του προέδρου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, καθηγητή, κ. Γεώργιου Παρχαρίδη, του προέδρου του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Νοτίου Ελλάδος και Νήσων κ. Γεώργιου Βαρυθυμιάδη, του προέδρου της Συντονιστικής Επιτροπής Νεολαίας της Π.Ο.Ε. κ. Γρηγόρη Κεσαπίδη καθώς και του αντιπεριφερειάρχη Αττικής κ. Λεωνίδα Αθανασιάδη.

Αρωγός στη υλοποίηση της συνάντησης ήταν η Περιφέρεια Αττικής η οποία προσέφερε την απαραίτητη  οικονομική υποστήριξη. Την έναρξη των ομιλιών τίμησαν με την παρουσία τους: η κ. Δέσποινα Αφεντούλη περιφερειακή σύμβουλος Ανατολικής Αττικής, ο κ. Χάρης Πασβαντίδης σύμβουλος περιφερειάρχη, ο κ. Κωνσταντίνος Αλεξανδρίδης Αντιπρόεδρος της Π.Ο.Ε., ο κ. Γεωργιάδης Γεώργιος Γενικός Γραμματέας της Π.Ο.Ε. καθώς και μέλη του συμβουλίου του Σ.Πο.Σ. Νοτίου Ελλάδος και Νήσων.

Ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας σημείωσε ότι η νεολαία με τις συναντήσεις της δείχνει τη διάθεση να κρατήσει ζωντανή την παράδοση, αποτελεί ένα δυναμικό κομμάτι της Ομοσπονδίας και του οργανωμένου ποντιακού χώρου. Τόνισε πως με την αποκέντρωση που εφαρμόζει η Ομοσπονδία  η συνδιάσκεψη γίνεται κάθε χρόνο σε διαφορετική πόλη, καθώς και ότι η νεολαία έχει οργανωθεί και τα μηνύματα είναι ιδιαίτερα αισιόδοξα για το μέλλον. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό για την Ιστορία των Ελλήνων του Πόντου που πραγματοποιείται για 3η συνεχή χρονιά σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας.

Η βραδιά έκλεισε με δείπνο και γλέντι που κράτησε μέχρι αργά με καλλιτέχνες της νεολαίας.

Το πρωί του Σαββάτου οι εργασίες της 7ης Συνάντησης ξεκίνησαν με την εισαγωγική εισήγηση της κα Χρύσας Μαυρίδου, εκπαιδευτικός και Συντονίστρια στην Επιτροπή Πολιτισμού της Π.Ο.Ε. με θέμα τη γλώσσα, «Η ποντιακή διάλεκτος εκπέμπει SOS» η οποία ανέφερε χαρακτηριστικά: «Προσωπικά ομολογώ ότι συγκλονίστηκα όταν συνειδητοποίησα πως είμαι η γενιά που θα χρεωθεί την εξαφάνιση της ποντιακής μας λαλιάς, αφού δε μιλώ στα παιδιά μου ποντιακά ή μάλλον δε μιλούσα. Και χρησιμοποιώ παρελθοντικό χρόνο γιατί μετά το σοκ, τόλμησα και ξεπέρασα τις όποιες αναστολές μου και επιδόθηκα στο να μάθω να μιλώ τη μητρική μου γλώσσα, ξεπληρώνοντας το χρέος στον πατέρα μου και στα παιδιά μου. Στην αρχή προκαλούσα γέλια με την προφορά μου, σήμερα νιώθω περήφανη όταν οι μιζετέρ’ μου λένε «Ντο καλά καλατζεύς τα ποντιακά».

Στην πρώτη θεματική ενότητα «Η διάσωση της ποντιακής διαλέκτου» συμμετείχαν με τις εισηγήσεις τους ο  Δρ Αντώνης Παυλίδης, κοινωνιολόγος, σχολικός σύμβουλος και πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών καθώς και ο Δρ Νίκος Λυγερός, στρατηγικός σύμβουλος.

Ο κ. Παυλίδης στην εισήγησή του «Η έκδοση ενός επιστημονικά άρτιου εγχειριδίου για τη διδασκαλία της ποντιακής διαλέκτου, ως εργαλείο για τη διατήρησή της στο μέλλον» τόνισε πως «Για την ανάγκη διατήρησης της διαλέκτου προτείνω καταρχάς την ίδρυση τομέων για τη διδασκαλία της ποντιακής διαλέκτου, αλλά και της ιστορίας του ποντιακού ελληνισμού, στο πλαίσιο είτε των Τμημάτων Φιλολογίας, είτε αυτοτελών Τμημάτων για τη μελέτη του Μικρασιατικού Ελληνισμού στα Πανεπιστήμια της χώρας. Αυτό θα προσδώσει κύρος και «νομιμοποίηση» στη διάλεκτο συνδέοντάς τη μάλιστα με την αρχαία ελληνική, θα δώσει την ευκαιρία για νέες επιστημονικές μελέτες που θα εμπλουτίσουν την έρευνα και συνεπώς θα δώσει νέα δυναμική στην ποντιακή διάλεκτο».

Ο κ. Λυγερός αναφέρει στην εισήγησή του «Η γλώσσα μου είναι τα όρια της σκέψης μου»: «Η γλώσσα Navajo είναι μια γλώσσα που χανόταν εντελώς και σε κάποια φάση ο στρατιωτικός θεσμός της Αμερικής αποφάσισε να χρησιμοποιήσει για τους κώδικες επικοινωνίας τη γλώσσα Navajo. Θα είχε ενδιαφέρον να κάναμε κωδικούς στην ποντιακή. Εγώ θα ήθελα πολύ να δω κάποιον να σπάζει κώδικα που να είναι φτιαγμένος πάνω στην ποντιακή γλώσσα και όχι στην ελληνική. Δηλαδή ποιο είναι το θέμα; Η σπανιότητα της γλώσσας μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Γιατί επέλεξαν ας πούμε οι Αμερικανοί τη γλώσσα Navajo; Γιατί έχει μια δύσκολη δομή σε σχέση με τα αγγλικά, ήταν ελάχιστοι οι ομιλητές άρα τι έκαναν; Έβαζαν ανθρώπους στις διαβιβάσεις που μιλούσαν μόνο αυτή τη γλώσσα και κωδικοποιούσαν αυτή τη γλώσσα. Για να τη σπάσεις έπρεπε να μάθεις τη γλώσσα. Εδώ έχει ενδιαφέρον, άμα το δείτε ανάποδα, αν πραγματικά μιλούσατε στα ποντιακά ακόμα και στο e-mail σας να μπορούν να σας σπάσουν τη γλώσσα. Άρα αυτό που έχει σημασία είναι η χρήση και όχι η χρηστικότητα».

Μετά από τις δύο εισηγήσεις ακολούθησε ένας εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ των ομιλητών και των νεολαίων, στη διάρκεια του οποίου τέθηκαν επί τάπητος οι προβληματισμοί των νέων γύρω από τη διάσωση της ποντιακής διαλέκτου.

Το απόγευμα της ίδιας μέρας στη δεύτερη θεματική ενότητα «Η διάδοση της ποντιακής διαλέκτου» παρουσιάστηκε οπτικοακουστικό υλικό με θέμα «Η ποντιακή διάλεκτος σήμερα από τη σκοπιά των καλλιτεχνών».

Στη συνέχεια ο κ. Πετρόπουλος Ηλίας, επίκουρος καθηγητής Ιστορίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και επισκέπτης καθηγητής στο Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος επεσήμανε στην εισήγησή του «Η ποντιακή διάλεκτος μέσα από το τραγούδι» πως: «Όταν λοιπόν από μικρός ένιωθα ότι ήμουν στον σωστό δρόμο για την ανακάλυψη ενός μαγικού τρόπου ώστε να διαλύω αυτήν την οδυνηρή περιφρόνηση προς την γλώσσα μας και την καταγωγή μας, άρχισα να παίζω λύρα με μεγαλύτερο ζήλο, να μαθαίνω ολοένα και περισσότερες λέξεις, εκφράσεις και δίστιχα ποντιακά απ’ έξω και να λέω ότι είμαι Πόντιος και μάλιστα να νοιώθω περισσή υπερηφάνεια για την καταγωγή μου. Στο σχολείο, κυρίως στο λύκειο της Αλεξανδρούπολης, όλοι γνώριζαν την ποντιακή μου καταγωγή, αφού με έβλεπαν να παίζω λύρα σε διάφορες εκδηλώσεις του τοπικού Συλλόγου Ποντίων και με προσφωνούσαν «Πόντιε», δίχως αυτό ποτέ να μου προκαλεί ντροπή ή μειονεξία. Τουναντίον θα έλεγα, χαιρόμουν πολύ γι’ αυτό. Επεδίωκα μάλιστα στα διαλλείματα να βρίσκομαι με κάποιους φίλους συμμαθητές από ένα κοντινό στην Αλεξανδρούπολη χωριό, την Νίψα, για να έχω την ευκαιρία να συνομιλήσω μαζί τους στα ποντιακά, όσο μας επέτρεπε βεβαίως το επίπεδο της γνώσης μας».

Ο κ. Γεωργιάδης Ιωάννης, ηθοποιός και σκηνοθέτης, στην ομιλία του για «Το ποντιακό θέατρο ως μέσο εκμάθησης της ποντιακής διαλέκτου» ανέφερε ότι: «Νέοι και νέες, αληθινά πιστεύω ότι το θέατρο είναι ένας από τους τρόπους που μπορούμε κι εμείς να αξιοποιήσουμε για την συνέχεια της διαλέκτου μας. Κι αυτό γιατί το θέατρο δεν αρκείται στη γραμματική εκφορά του λόγου αλλά ταυτόχρονα εγείρει τα αισθήματα και συνεπώς δημιουργεί πανίσχυρα βιώματα σε ηθοποιούς και θεατές. Τη γραμματική τη μαθαίνουμε και ο νους τα πάει καλά με τους κανόνες. Όμως χωρίς το βίωμα, οι κανόνες γρήγορα στεγνώνουν. Όσοι ευτυχήσαμε να μάθουμε την μητρική μας γλώσσα με πρωθιέρεια του λόγου την καλομάνα μας, σε κείνα τα καθημερινά μικρά θεατρικά επεισόδια της ανθρώπινης επικοινωνίας, διακαώς επιθυμούμε την επανάληψη τους, έστω παίζοντας θέατρο, διότι αυτός είναι ο τρόπος να εξασφαλίσουμε την αθανασία της ψυχής μας».

Η βραδιά συνεχίστηκε με τη θεατρική παράσταση από το Σύλλογο Ποντίων Λαυρίου Αττικής "Ο Μιθριδάτης", "Ο χωρέτες", σε σενάριο και σκηνοθεσία Σιαμίδη Δημήτρη και έκλεισε με δείπνο και γλέντι στο οποίο συμμετείχαν νεολαίοι καλλιτέχνες από την Αθήνα καθώς και ο κ. Μιχάλης Καλιοντζίδης.

Οι εργασίες της 7ης Συνάντησης έκλεισαν την Κυριακή με την τρίτη θεματική ενότητα "Από την θεωρία στην πράξη" στην οποία μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής Νεολαίας παρουσίασαν τρόπους με τους οποίους μπορεί να ενταχθεί η ποντιακή διάλεκτος στην καθημερινότητα των νέων. Ακολούθησε η τροποποίηση του κανονισμού λειτουργίας της Συντονιστικής Επιτροπής Νεολαίας της Π.Ο.Ε.

8η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας

Στις 10, 11 και 12 Αυγούστου 2012 πραγματοποιήθηκε στην Πτολεμαΐδα η 8η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος.

Για 8η συνεχόμενη χρονιά 300 νέοι ποντιακής καταγωγής από όλη την Ελλάδα συμμετείχαν στις εργασίες της συνάντησης, ενίσχυσαν την επικοινωνία μεταξύ τους, αντάλλαξαν εμπειρίες και απόψεις. Το θέμα της συνάντησης ήταν «Η μετεγκατάσταση των προσφύγων του Πόντου και η δραστηριοποίηση των νέων στον Ελλαδικό χώρο».

Η έναρξη της συνάντησης έγινε το απόγευμα της Παρασκευής 10 Αυγούστου με τους χαιρετισμούς του προέδρου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, καθηγητή, Γεώργιου Παρχαρίδη, του προέδρου του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου Στυλιανού Μωυσιάδη, του προέδρου της Συντονιστικής Επιτροπής Νεολαίας της Π.Ο.Ε. Γρηγόρη Κεσαπίδη καθώς και των επισήμων που τίμησαν με την παρουσία τους την εκδήλωση.

Αρωγοί στη υλοποίηση της συνάντησης ήταν η Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης, ο Δήμος Εορδαίας, το Επιμελητήριο Π.Ε. Κοζάνης καθώς και άλλοι χορηγοί και σωματεία της περιοχής, οι οποίοι προσέφεραν την απαραίτητη  οικονομική υποστήριξη. Την έναρξη των ομιλιών τίμησαν  με την παρουσία τους: ο αντιπεριφερειάρχης της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης Σόκουτης Ιωάννης, οι περιφερειακοί σύμβουλοι Παπαδόπουλος Γιώργος και Κιοσές Ιωάννης, η δήμαρχος Εορδαίας Βρυζίδου Παρασκευή, ο αντιδήμαρχος Εορδαίας Ασπράγκαθος Ιωάννης, ο αντιπρόεδρος του Ε.Β.Ε. Π.Ε. Κοζάνης Παντελίδης Ιάκωβος, ο αναπληρωτής πρόεδρος Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας Ποντιακού Ελληνισμού Αντωνιάδης Ιωάννης, ο Γ.Γ. Ομοσπονδίας Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων Ευρώπης Μαυρίδης Ηλίας, ο πρόεδρος του Σ.Πο.Σ. Κεντρικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας Σαρβανίδης Λεωνίδας, ο αντιπρόεδρος του Σ.Πο.Σ. Θεσσαλονίκης Μαυρομάτης Γεώργιος και η Γ.Γ. του Σ.Πο.Σ. Θεσσαλονίκης Κυριακίδου Γεωργία.

Ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας σημείωσε ότι η νεολαία με τις συναντήσεις της, οι οποίες έχουν γίνει πλέον θεσμός, δείχνει τη διάθεση να κρατήσει ζωντανή την παράδοση, αποτελεί ένα δυναμικό κομμάτι της Ομοσπονδίας και του οργανωμένου ποντιακού χώρου. Τόνισε πως αξίζουν συγχαρητήρια στη νεολαία, η οποία κατάφερε παρ’ όλη την οικονομική κρίση να πραγματοποιήσει για άλλη μια χρονιά την συνάντηση των νέων. Τέλος,  έκλεισε λέγοντας πως στη συνδιάσκεψη αυτή βλέπουμε τους νέους πως σκέφτονται, τι προτείνουν, τι αποφασίζουν, και μένουμε άναυδοι παρατηρώντας το επίπεδο των συνέδρων.

Η βραδιά έκλεισε με δείπνο και γλέντι που κράτησε μέχρι αργά με καλλιτέχνες της νεολαίας.

Το πρωί του Σαββάτου οι εργασίες της 8ης Συνάντησης ξεκίνησαν με την παρουσίαση οπτικοακουστικού υλικού το οποίο περιελάμβανε μαρτυρίες Ελλήνων του Πόντου 1ης προσφυγικής γενιάς. Οι πρόσφυγες διηγούνταν στις καταγραφές σκηνές της καθημερινής τους ζωής στην πατρίδα τους, τον Πόντο, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν κατά την μετεγκατάστασή τους στον Ελλαδικό χώρο. Στη συνέχεια, ακολούθησε ζωντανή μαρτυρία του κ. Ιωαννίδη Αναστάσιου, Έλληνα του Πόντου 1ης προσφυγικής γενιάς. Οι νέοι ακούγοντας τα γεγονότα της μετεγκατάστασης από «πρώτο χέρι» βομβάρδισαν τους πρόσφυγες με τις εύστοχες ερωτήσεις τους θέλοντας να μάθουν όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες της ιστορίας τους.

Το απόγευμα της ίδιας μέρας ο Ομότ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Πελαγίδης Ευστάθιος στην εισήγησή του «Η αναγέννηση της Ελλάδος με την εγκατάσταση των προσφύγων, 1923 έως και σήμερα» αναφέρει: «Θέλω να πιστεύω ότι αν οι πρόσφυγες του 1923 χάρισαν στην Ελλάδα το μεγαλείο και τη δόξα και η Ελλάδα μπήκε στο δρόμο της Νεοελληνικής Ιστορίας, μέχρι τότε ήταν στην Νεότερη Ιστορία, οι νεοπρόσφυγες που μας ήρθαν στα τέλη του 20ου αιώνα και στις αρχές του 21ου αιώνα θα αποτελέσουν τη μεγάλη ελπίδα και την μεγάλη εγγύηση για τον 21ο αιώνα.» Στη συνέχεια, ακολούθησε η ανάλυση του ερωτηματολογίου, το οποίο περιελάμβανε ερωτήσεις σχετικά με τη δραστηριοποίηση των νέων στα σωματεία, και απαντήθηκε από τους συνέδρους κατά  τη διάρκεια της συνάντησης. Αργότερα, οι νέοι παρακολούθησαν και συμμετείχαν σε κατασκευές παραδοσιακών ποντιακών μουσικών οργάνων από κατασκευαστές της περιοχής, αλλά και μαγείρεψαν μαζί με γυναίκες 2ης προσφυγικής γενιάς παραδοσιακά ποντιακά εδέσματα.

Η βραδιά έκλεισε με δείπνο και γλέντι που κράτησε μέχρι αργά με καλλιτέχνες της νεολαίας.

Οι εργασίες της 8ης Συνάντησης έκλεισαν την Κυριακή με την δεύτερη θεματική ενότητα «Η δραστηριοποίηση των νέων στον ελλαδικό χώρο». Στην εισήγησή του με τίτλο «Η συμβολή της Νέας Γενιάς των Ποντίων στα Ποντιακά δρώμενα και τον οργανωμένο Ποντιακό χώρο» ο Θεοδωρίδης Παναγιώτης  χαρακτηριστικά αναφέρει: «Η Νέα Γενιά των Ποντίων και ο οργανωμένος χώρος της, είναι αλήθεια ότι έχει καταφέρει να καταξιωθεί στη συνείδηση της Παγκόσμιας Ποντιακής οικογένειας. Έχει πετύχει πολλά και μπορεί ακόμη περισσότερα. Μπορεί να επεκτείνει την ατζέντα όχι αποκλειστικά και μόνον με ζητήματα ποντιακού περιεχομένου, λαογραφικής φύσεως, αλλά να έχει και το μάτι στραμμένο έντονα σ’ ένα προσανατολισμό ευρωπαϊκό, οπτικοακουστικό, επαγγελματικό, κοινωνικό, περιβαλλοντικό και σαφώς πολιτισμικό. Έτσι πιστεύω ότι, σήμερα με τις δικές σας φιλότιμες προσπάθειες, εδώ, της Συντονιστικής Επιτροπής Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας και αύριο με τη σκυτάλη να παραδίδεται στα δικά σας παιδιά, θα είναι πιο ελκυστική η συμμετοχή προς όλους, μιας και θα έχει σύγχρονα και επίκαιρα χαρακτηριστικά, αλλά το κυρίαρχο είναι ότι με αυτούς τους προσανατολισμούς θα θέσει τις βάσεις για τη δημιουργία μιας Νέας Γενιάς των Ποντίων ιστορικά, πολιτικά και πολιτισμικά επιμορφωμένης. Αυτή η Γενιά, το αύριο του Ποντιακού Ελληνισμού, όχι μόνον θα διασφαλίσει τη συνέχεια αλλά θα είναι και έτοιμη να προωθήσει τα κοινά συμφέροντα της παγκόσμιας κοινότητας των πολιτών ποντιακής καταγωγής.» Στη συνέχεια, οι σύνεδροι ενημερώθηκαν για τη συμμετοχή της Σ.Ε.Ν. στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα του Youth in Action “Europe in Perpetuum Mobile” καθώς και για τη διαδικασία συμμετοχής των νέων σε διάφορα προγράμματα της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς και κατ’ επέκταση των Ευρωπαϊκών προγραμμάτων του Youth in Action.

Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με την έκδοση των ψηφισμάτων.

Ψηφίσματα 8ης Πανελλήνιας Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας

• Διακηρύσσουμε την πίστη μας για την συνέχιση και την ολοκλήρωση των προσπαθειών για τη διεθνή αναγνώριση της γενοκτονίας όλων των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολίας, καθώς και την ποινικοποίηση της αλλά και τη διάθεση και την απόφασή μας για αγώνα μέχρι την τελική δικαίωση.

• Απαιτούμε την αλλαγή του διοικητικού και νομικού καθεστώτος του Ιερού Ιδρύματος Παναγία Σουμελά που δυστυχώς επί 48 συνεχή έτη διοικείται από μία οικογένεια και αποτελεί παγκόσμια πρωτιά οικογενειοκρατίας.

• Ζητούμε την ίδρυση κέντρου σπουδών με κεντρική βιβλιοθήκη και αρχειακή συλλογή, όπου θα μελετώνται θέματα που αφορούν την ιστορία, τον πολιτισμό και τη λαογραφία του Πόντου.

• Καλούμε την ελληνική πολιτεία να μεριμνήσει για την αναστήλωση και ανάδειξη όλων των μνημείων του πολιτισμού μας, που καταρρέουν σήμερα στον Πόντο.

• Στηρίζουμε τη προσπάθεια διεκδίκησης της ανταλλάξιμης περιουσίας των προσφύγων.

• Καταδικάζουμε την εκπρόσωπο του ελληνικού κοινοβουλίου κυρία Ρεπούση, που εμμένει στην εγκληματική παραποίηση της ιστορίας των Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας, καθώς και την απαράδεκτη και προκλητική συμπεριφορά της με την έξοδό της από το χώρο του κοινοβουλίου κατά τη διαδικασία της ενός λεπτού σιγής που πραγματοποιήθηκε προς τιμή των θυμάτων της γενοκτονίας του Πόντου.

• Καταδικάζουμε την απαγόρευση της καθιερωμένης εκδήλωσης μνήμης των θυμάτων της 19ης Μαΐου, που διοργανώνεται από τα 410 ενεργά σωματεία της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος στην πλατεία Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης, καθώς και την απαράδεκτη επιβολή προστίμου από το Δήμαρχο Θεσσαλονίκης, κύριο Γιάννη Μπουτάρη στην Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος.

• Καθιερώνουμε το μήνα Σεπτέμβριο ως μήνα ποντιακής διαλέκτου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθώς και στην επικοινωνία μεταξύ των νέων.

• Εμείς οι νέοι ποντιακής καταγωγής, αγωνιζόμαστε καθημερινά με όλα τα μέσα προκειμένου να μεταλαμπαδεύσουμε τη πολιτιστική μας ταυτότητα και να τιμήσουμε τη μνήμη των προγόνων μας στις επόμενες γενιές Ποντίων.

Σχετικά άρθρα:

- 9η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας - Αναλυτικό πρόγραμμα

 

Στις 5 Οκτωβρίου το 9ο Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών - Αφιερωμένο στο μεγάλο λαογράφο Στάθη Ευσταθιάδη

Στις 5 Οκτωβρίου το 9ο Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών - Αφιερωμένο στο μεγάλο λαογράφο Στάθη Ευσταθιάδη

Αφιερωμένο στο μεγάλο λαογράφο και ερευνητή της Ποντιακής λαογραφίας, Στάθη Ευσταθιάδη, θα είναι το 9ο Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών που θα γίνει στις 5 Οκτωβρίου 2013 στη Θεσσαλονίκη.

Πριν λίγες μέρες συμπληρώθηκε ένας χρόνος χωρίς το λαογράφο και ερευνητή της Ποντιακής λαογραφίας, Στάθη Ευσταθιάδη.

Το e-Pontos.gr αναδημοσιεύει την τελευταία συνέντευξη που έδωσε στον Δημήτρη Πιπερίδη και στο περιοδικό Άμαστρις πριν από 4 περίπου χρόνια...

Συνέντευξη στο Δημήτρη Πιπερίδη

Συνομιλώντας με το Στάθη Ευσταθιάδη έχει κανείς τη αίσθηση ότι συνομιλεί με τη ζώσα ιστορία της ποντιακής λαογραφικής έρευνας. Δεν είναι τυχαίο ότι είναι ο μόνος ίσως από τη λαμπρή εκείνη χορεία των πρωτοπόρων σκαπανέων της ποντιακής παράδοσης, τον οποίο οι παλαιότεροι -και ιδίως στα χωριά μας - γνώριζαν και αποκαλούσαν με το μικρό του όνομα.

Ίσως γιατί στα μάτια τους ο Στάθης Ευσταθιάδης - ο «Στίσιας» των δικών του ανθρώπων- ήταν ο μόνος από τους Πόντιους λόγιους των «πέτρινων» εκείνων μεταπολεμικών χρόνων που σκέφτηκε να επικεντρώσει την ερευνητική του προσπάθεια στους απλούς ανθρώπους της προσφυγιάς, στους ανώνυμους και πολλές φορές αγράμματους φορείς της συλλογικής μας μνήμης.

Η ζωή δεν ήταν πάντα γενναιόδωρη με το Στάθη Ευσταθιάδη. Ούτε όμως και οι άνθρωποι. Ίσως να έφταιγε και ο ίδιος. Ίσως να έφταιγε η αποφασιστικότητα και η παροιμιώδης δύναμη της θέλησης, που αποκτά στην περίπτωσή του επικές διαστάσεις, ίσως να έφταιγε η «δαιμονική» σχεδόν ευφυία του, που μπορεί να τρόμαζε και να ενεργοποιούσε αμυντικά αντανακλαστικά, ίσως τέλος να έφταιγε η παρρησία του λόγου του ή και εσφαλμένες επιλογές στην τόσο δύσκολη σκακιέρα της ποντιακής παραπολιτικής. Γεγονός πάντως είναι ότι ο σημερινός μας συνομιλητής διήνυσε τα πλέον πολύτιμα - για αυτόν, αλλά και τη λαογραφία μας - χρόνια σε μια πορεία μονήρη, όσο και παραγωγική.

Σήμερα στα ογδόντα του χρόνια ο Στάθης Ευσταθιάδης βρίσκεται στη φάση της οριστικής επίλυσης των λογαριασμών του με την ιστορία. Σε αυτή λοιπόν τη φάση, που εχθροί και φίλοι αναγνωρίζουν πλέον την προσφορά του χωρίς κατ’ ανάγκην να συμμερίζονται και τις θέσεις του, αποκτά ιδιαίτερη σημασία αυτό που είπε πρόσφατα σε μια εκδήλωση προς τιμήν του ο αδερφός του Νάκος: «τον καμαρώνω που βρίσκεται στην άκρη, σαν παλιό παροπλισμένο θωρηκτό, τιμημένο για τους αγώνες του». Αυτό λοιπόν το μεγάλο παροπλισμένο, αλλά πάντα έτοιμο για ταξίδια, θωρηκτό της λαογραφίας μας έχουμε την τιμή να φιλοξενούμε σήμερα μέσα από τις σελίδες του περιοδικού μας.

Ποια ήταν τα πρώτα σας ακούσματα;
Θυμάμαι κι έχω πάντα στο νου μου τον ήχο του λυράρη του χωριού μου, του Θόδωρου Ιωαννίδη, «τη Τότονος», όπως τον λέγαμε. Ήταν ένας θαυμάσιος λυράρης, που έπαιζε κυρίως Καρσλίδικα. Τα δεύτερα ακούσματα τα οποία θυμάμαι και τα οποία άσκησαν μεγάλη επιρροή πάνω μου από πολύ νεαρή ηλικία, ήταν του μεγάλου Σταύρη Πετρίδη, που ερχόταν στο Κιλκίς με διάφορες παρέες. Και φυσικά θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρω τη μητέρα μου, η οποία όχι μόνο τραγουδούσε θαυμάσια, αλλά και χόρευε θαυμάσια και μάλιστα όχι μόνο ποντιακούς χορούς, αλλά και Αρμένικους και Γεωργιανούς.

Σε ποια ηλικία πιάσατε για πρώτη φορά στα χέρια σας λύρα;
Σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών. Ο «Τότον», που προανέφερα, έκανε την εποχή εκείνη μαθήματα σε δύο παιδιά. Εγώ παρακολουθούσα ως ακροατής, χωρίς να το γνωρίζει ο πατέρας μου. Έμαθα όμως γρηγορότερα από τους μαθητάς του. Κι όταν με άκουσε ο πατέρας μου, που το είχε μεράκι να μάθω λύρα, συγκινήθηκε τόσο πολύ, που πήγε αγόρασε μια λύρα και μου την έφερε.

Πότε αποφασίσατε να ασχοληθείτε συστηματικά με την ποντιακή λαογραφία;
Σχεδόν αμέσως μετά τον τραυματισμό μου το 1947. Μπορώ να πω ότι από τα πρώτα μου βήματα ερωτεύτηκα την ποντιακή λαογραφία. Σε αυτή τη φάση επισκέπτομαι τα χωριά και καταγράφω το υλικό που μου υπαγορεύουν γέροι και γερόντισσες. Μια δύσκολη διαδικασία που θέλει υπομονή και μεράκι.

Τι ήταν αυτό που θέλατε να μάθετε από τους γέροντες της πρώτης προσφυγικής γενιάς; Τι τους ρωτούσατε συνήθως;
Τι θυμούνται από την παλιά πατρίδα, από τον Πόντο ή τον Καύκασο, αν θυμούνται κανένα γάμο ή κανένα λυράρη, οτιδήποτε κατέγραψε η μνήμη τους και έμεινε χαραγμένο στην ψυχή τους. Μου υπαγόρευαν και –καθώς τότε δεν υπήρχαν μαγνητόφωνα-τα έγραφα στο χαρτί με τη βοήθεια της αδερφής μου της Μαρίας.

Πότε αποκτήσατε το πρώτο σας μαγνητόφωνο;
Το πρώτο μαγνητόφωνο μου το δάνεισε το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης πολύ αργότερα, το 1957, ως ανταμοιβή για την αρίστευσή μου.

Αναφερθήκατε στις σπουδές σας. Το πρόβλημα της όρασης δεν στάθηκε εμπόδιο στην επίτευξη αυτού του στόχου;
Το κρίσιμο ήταν να με δεχθούν στο Πανεπιστήμιο. Όταν χτύπησα την πόρτα του Πανεπιστημίου το 1956 για να δώσω εξετάσεις στα Νομικά, ώστε να εκπληρώσω και το όνειρο των γονέων μου, οι πανεπιστημιακές αρχές μου το αρνήθηκαν με το επιχείρημα «πως θα διαγωνιστεί, αφού ο ίδιος δεν μπορεί να γράφει; Που ξέρουμε ότι αυτά που θα γράψει δεν είναι γνώσεις του γραμματέως του;». Τότε τους είπα να χρησιμοποιήσουν πρόσωπο που να γνωρίζει μόνο να γράφει.

Τελικά χάρις και στη βοήθεια δύο πολύ σημαντικών καθηγητών της Φιλοσοφικής Σχολής, του Λίνου Πολίτη και του Νικόλαου Ανδριώτη, υπερίσχυσε το δικό μου επιχείρημα: «πώς είναι δυνατόν να θέλει ένας νέος να σπουδάσει και να του το αρνείστε; Ποιός νόμος το λέει αυτό; Και αν το λέει ο νόμος, τότε να τροποποιήσετε το νόμο». Έτσι την επόμενη χρονιά έγινα δεκτός και έδωσα εξετάσεις μόνος στο Πρυτανείο με μοναδικούς παρόντες τον καθηγητή και την αδερφή μου τη Μαρία, η οποία όλα αυτά τα χρόνια στάθηκε πολύτιμος συμπαραστάτης μου.

Η δε συγχωρεμένη η μάνα μου - γιατί ο πατέρας μου είχε στο μεταξύ δολοφονηθεί στον εμφύλιο - όταν έμαθε ότι τα κατάφερα, μου είπε συγκινημένη: «εσύ ετρύπεσες το ραχίν κι εξέβες ας σ’ άλλ’ τη μερέαν»!

Κι έτσι σπουδάσατε νομικά.
Σπούδασα νομικά με κρατική υποτροφία. Παράλληλα παρακολούθησα και ορισμένα μαθήματα της Φιλοσοφικής Σχολής: Γλωσσολογία, Λαογραφία με καθηγητή τον Στίλπωνα Κυριακίδη, Νεοελληνική Ιστορία, Ελληνική Λογοτεχνία…

Μαθήματα που επέλεξα για να εμπλουτίσω τις γνώσεις μου και είχαν άμεση σχέση με τα λαογραφικά μου ενδιαφέροντα. Αργότερα ολοκλήρωσα τη διδακτορική μου διατριβή με τίτλο «Περί της κυριάρχου εν τη δημοκρατία βουλήσεως.

Η επαλήθευση της λαϊκής κυριαρχίας στα πλαίσια του ισχύοντος Συντάγματος» με καθηγητή τον Αριστόβουλο Μάνεση, η οποία εγκρίθηκε με άριστα. Εν συνεχεία δικηγόρησα επί 13 χρόνια και σήμερα είμαι συνταξιούχος.

Όλα αυτά τα χρόνια λοιπόν επισκέπτεστε τα ποντιακά χωριά και καταγράφετε γέροντες και γερόντισσες της πρώτης προσφυγικής γενιάς. Μπορείτε να μας αναφέρετε μερικούς από αυτούς, που σας έκαναν μεγάλη εντύπωση;
Ο μακαρίτης ο Στοφόρον από τον Τετράλοφο Κοζάνης. Φοβερές εντυπώσεις και πολλές. Μου υπαγόρευε πράγματα αυθεντικά, μου μιλούσε για τη ζωή της Ματσούκας, για τα πανηγύρια της Ματσούκας… Επίσης ο εξάδελφός του ο Στάθης Χριστοφορίδης από το Αραπλή…

Θυμάμαι επίσης μια γερόντισσα από τη Σκήτη Κοζάνης, την Ανατολή Βασιλειάδου. Ένας πολύ ωραίος άνθρωπος που τραγουδούσε και πολύ ωραία. Όταν πήγα και τη βρήκα και έμαθε το σκοπό της επίσκεψής μου, μου είπε αυθόρμητα:
«α… εσύ είσαι ο Ευσταθιάδης. Εσύ έρθες να παίρτς απ’ εμέν πράμαν πολλά, αμά εγώ ντ’ εξέρω είναι όσον τη δεντρού τα φύλλα. Εσύ ντο θα προφτάντς και παίρτς;».

Επίσης θυμάμαι την Ευγενία Ζευγαροπούλου, την «Καρσλήσα», από τους Γεωργιανούς της Βέροιας, που είχε κι ένα ακόμη εξαιρετικό ταλέντο: απέδιδε το σκοπό με το στόμα καλύτερα κι από τη λύρα.

Επίσης τον Καραφουλίδη από τη Γερακαρού Λαγκαδά, ο οποίος ήταν Κοιλαδέτες, δηλαδή από το Κοιλάδ’ της Τραπεζούντας. Αυτός μου έκανε μια παρατήρηση για τους σημερινούς χορευτές, που τη θυμάμαι ακόμη. Μου είπε επί λέξει: «οι ατωριζ’νοί πα Σέραν χορεύνε; Σκοτούντανε και χάντανε αλάι μαλάι. Η Σέρα ντο λες εσύ, σίτα χορεύ’ς και πας, θα αναπαέσαι…».

Αλλά και μία Κρωμέτ’σα από την Καλαμαριά, μια πολύ πονεμένη γυναίκα, η οποία μόλις με είδε, μου είπε: «αχ Ευσταθιάδη, το βάσανο μ’ έν’ πολλά τρανόν. Εσυρ’ ατο σην θάλασσαν κι εκείνε πα κι εποίκεν ατο καπούλ’, έγκε μ’ ατο οπίς…». Στη συνέχεια όμως μου υπαγόρευσε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για τους σκοπούς και τα τραγούδια της πατρίδας της, της Κρώμνης.

Αυτοί ήταν οι απλοί ανώνυμοι άνθρωποι, που καταγράψατε. Από τους γνωστούς λυράρηδες της πρώτης γενιάς, που είχατε τη τύχη να γνωρίσατε;
Το Σταύρη το γνώρισα στο Κιλκίς, όταν ήμουν μαθητής του γυμνασίου. Ερχόταν με διάφορες παρέες και έπαιζε κι εγώ πήγαινα και τον άκουγα κρυφά από το φόβο του γυμνασιάρχη. Αργότερα το 1947 είχα την τιμή να τον δεχτώ στο σπίτι μου στο Καραβάν Σαράι στη Θεσσαλονίκη και μάλιστα όχι μία, αλλά τρεις φορές. Το Σταύρη τον εθαύμασα. Τον άκουσα να παίζει Σέρα-χορόν, αλλά και τον είδα να χορεύει Σέρα-χορόν με λυράρη το συμπατριώτη σου τον Παντελίκα. Όταν ήταν στα μεράκια του, ήταν άπιαστος. Και όχι μόνο στο τραγούδι, αλλά και στη λύρα. Γιατί ακούω πολλούς σήμερα που λένε ότι λύρα δεν έπαιζε και τόσο καλά.

Εμείς οι νεώτεροι τον γνωρίζουμε μέσα από τους δίσκους του γραμμοφώνου. Εσείς που τον ακούσατε ζωντανά, πως κρίνετε αυτούς τους δίσκους σε σχέση με αυτό που ακούσατε τότε ζωντανά;
Οι δίσκοι είναι απλώς ένα δείγμα του εαυτού του. Στην πραγματικότητα όμως έπαιζε πολύ καλύτερα. Άλλωστε ο Σταύρης δεν είναι το είδος του λυράρη που μπορείς να τον κρίνεις μέσα από τους δίσκους. Έπρεπε να τον έχεις ακούσει να παίζει αργά τα ξημερώματα…. Μου ζητήθηκε κάποτε να συγκρίνω το Σταύρη με το γιό του, το Γώγο, κι έκανα την εξής παρατήρηση: «Όταν έπαιζε λύρα ο Γώγος, σε έκανε και τον θαύμαζες. Έμενες με το στόμα ανοιχτό. Ο Σταύρης σε έκανε και έκλαιγες. Ο Γώγος ήταν ρυθμός, ο Σταύρης μελωδία. Ο Γώγος ήταν το καλλιεργημένο μεγάλο τριαντάφυλλο του κήπου, ο Σταύρης το τριαντάφυλλο του χωριού, το μικρό σε μέγεθος, αλλά πνικτικό σε μυρωδιά. Ο Γώγος ήταν η φανέλα του εργοστασίου, ο Σταύρης η φανέλα του χωριού, που η κοπέλα την πλέκει βελονιά-βελονιά χύνοντας δάκρυα». Και στη λύρα, αλλά ιδίως στο τραγούδι.

Άλλοι λυράρηδες της πρώτης γενιάς, τους οποίους προλάβατε;
Θυμάμαι κάποιον Δημήτριο Αμοιρίδη από την Τραπεζούντα. Επίσης το Νίκο το Χαλυβόπουλο τον Ματσουκάτε, ο οποίος ζούσε στην Καστοριά, τον Τσορτάν τον δικό σας και πολλούς άλλους. Δεν πρόλαβα το Σαββέλη από την Ίμερα, ο οποίος πέθανε το 1934, όπως επίσης και τον Παύλο το Στεφανίδη από το Κιλκίς, το Μουζενίτε, για τον οποίο όμως άκουσα πάρα πολλά πράγματα από παλαιούς φίλους και συνδιασκεδαστές του.

Ποιες ήταν οι σημαντικότερες επιρροές που δεχτήκατε ως ερευνητής και λαογράφος;
Είχα επηρεαστεί ιδιαίτερα από το έργο του Σίμωνος Καρά, του μεγάλου αυτού μελετητή της παραδοσιακής μας μουσικής.

Την ίδια εποχή ή λίγο νωρίτερα κάνετε το «ντεμπούτο» σας ως θεατρικός συγγραφέας. Ποια ήταν η υποδοχή που σας επεφύλαξε ο χώρος των τότε ποντιακών σωματείων;
Δυστυχώς αρνητική. Έγραψα το πρώτο μου έργο το «Κουρπάν» και πήγα να το παρουσιάσω στην Εύξεινο Λέσχη. Εκεί ήταν ο Τσουλφάς, ο Κοκοζίδης και ο Μεταλλίδης και αρνήθηκαν να το δεχτούν. Ήταν βλέπετε η εποχή που εδέσποζε η φυσιογνωμία του Κτενίδη. Έτσι αναγκάστηκα να κατέβω στην Αθήνα. Στις 6 Μαρτίου του 1949 δόθηκε η πρώτη παράσταση του έργου μου στο θέατρο «Κεντρικόν».

Αλλά κι αργότερα, όταν αποφάσισα να δράσω ως ιδιώτης και παρουσίασα το έργο μου «Σεβντά με τα δάκρια», προσέφυγαν σε αθέμιτα μέσα. Έστειλαν την αστυνομία στο σπίτι μου με την κατηγορία ότι το έργο ήταν «αριστερό», ενώ στην πραγματικότητα δεν ήταν. Ήταν δημοκρατικό.

Ευτυχώς σήμερα οι αντιδικίες εκείνης της εποχής έχουν πλέον ξεχαστεί, πρόσφατα μάλιστα με τίμησε και η ίδια η Εύξεινος Λέσχη.

Συνολικά πόσα θεατρικά έργα έχετε γράψει;
Δεκαέξι.

Είναι κοινή η διαπίστωση ότι τα τελευταία χρόνια η πορεία του ποντιακού θεάτρου έχει υποχωρήσει. Που οφείλεται κατά τη γνώμη σας αυτή η εξέλιξη;
Στην προσπάθεια νόθευσής του. Νόθευσαν το ποντιακό θέατρο μεταφράζοντας στην ποντιακή διάλεκτο έργα ξένα, τα οποία ο ποντιακός λαός δεν εκτίμησε και δεν αποδέχθηκε.

Πότε αποφασίζετε να ασχοληθείτε για πρώτη φορά με το ραδιόφωνο;
Το ίδιο έτος, το 1949. Η εκπομπή ονομαζόταν από τότε «Ποντιακοί Αντίλαλοι» και παιζόταν από το ραδιοφωνικό Σταθμό των Ενόπλων Δυνάμεων Θεσσαλονίκης. Συνεργάτες μου σε αυτή τη φάση κοριτσόπουλα και παιδόπουλα της γειτονιάς. Αλλά και ο Ιωακείμ Σαλτσής, συνταξιούχος δάσκαλος από την Ορντού, γεροντάκι τότε, ο οποίος με συμπαραστάθηκε και έβλεπε τον πρώτο καιρό τα κείμενά μου.

Τι περιελάμβανε συνήθως η ραδιοφωνική σας εκπομπή;
Τραγούδια και ιστορικές αναφορές στον τόπο καταγωγής των.

Και ποια ήταν η αποδοχή αυτών των εκπομπών;
Δεν θα ήταν υπερβολή, αν έλεγα ότι γινόταν «ιερό προσκήνυμα». Κάθε φορά την καθιερωμένη ημέρα και ώρα, Σάββατο στις 4, οι Πόντιοι της Μακεδονίας άφηναν τις δουλειές τους και έσπευδαν να ακούσουν κάτι το ιερό, κάτι το πατριωτικό.

Πότε ιδρύετε το Φάρο Ποντίων Θεσσαλονίκης;
Το 1969…

Τι σας οδήγησε σε αυτή την απόφαση;
Ήταν φανερό ότι το έργο μου δεν χωρούσε σε άλλα σωματεία. Όσο περνούσε ο καιρός, το πράγμα έπαιρνε διαστάσεις. Εγώ όμως είχα μπροστά μου πολύ δουλειά κι έπρεπε να βρω έναν τρόπο να δράσω ελεύθερα. Και έδρασα.

Με την ασφάλεια των 40 χρόνων που πέρασαν από τότε, σκεφθήκατε ποτέ μήπως ο «πρόεδρος» Ευσταθιάδης έβλαψε το λαογράφο; Μήπως δηλαδή οι «γκρίνιες» που ενυπάρχουν στη λειτουργία των σωματείων μας, έβλαψαν την αποδοχή του έργου σας;
Δεν το νομίζω. Χωρίς τα διοικητικά, χωρίς την ίδρυση του Φάρου Ποντίων, δεν θα μπορούσα να προσφέρω όσα πρόσφερα, με δεδομένη και την αρνητική στάση της Ευξείνου Λέσχης, που σας περιέγραψα. Αυτό που λέτε, ισχύει σήμερα. Σήμερα το έργο μου ανήκει σε όλους τους Ποντίους. Τότε όμως υπήρχαν τα πάθη.

Είστε ευχαριστημένος λοιπόν από την αναγνώριση του έργου σας;
Πώς να μην είμαι; Έχω τιμηθεί από την Ακαδημία Αθηνών, από την Ακαδημία της Γερμανίας, από Μητροπόλεις, πρόσφατα μάλιστα με τίμησε και η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης σε μια πολύ όμορφη εκδήλωση.

Όταν όμως θυμάμαι τις παλιές ταλαιπωρίες, τον σκληρό αγώνα που έδωσα, πικραίνομαι. Πολλά από τα καλύτερά μου χρόνια -χρόνια στα οποία θα μπορούσα να προσφέρω πολύ περισσότερα- πέρασαν άγονα. Σε μια συνέλευση πολύ παλαιότερα είχα κάνει μια πρόταση: να καταρτίσουμε μια τριμελή επιτροπή, να της δώσουμε ένα αυτοκίνητο κι ένα μαγνητόφωνο και να της αναθέσουμε να επισκεφτεί Ελλάδα, Τουρκία, Γερμανία, όπου υπάρχουν Πόντιοι, και να συγκεντρώσει λαογραφικό υλικό. Υπάρχει καλύτερη πρόταση από αυτή; Κι όμως δεν τη δέχθηκαν…

Το 1984 βραβευτήκατε για το συνολικό σας έργο από την Ακαδημία Αθηνών. Ποιανού πρόταση ήταν αυτή η βράβευση;
Του καθηγητού μου στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και μετέπειτα προέδρου της Ακαδημίας Γεωργίου Μιχαηλίδη-Νουάρου.

Είστε από τους πρώτους που άνοιξαν το δρόμο της επικοινωνίας ανάμεσα στους Πόντιους της Ελλάδας και στους ποντιόφωνους της σημερινής Τραπεζούντας. Πότε ξεκίνησε αυτή η ιστορία;
Το 1982. Επισκέφθηκα την περιοχή της Τραπεζούντας με σκοπό τη συγκέντρωση λαογραφικού υλικού. Και μπορώ να πω ότι συγκέντρωσα εξαιρετικά ενδιαφέρον λαογραφικό υλικό. Και μουσικό και εθιμικό. Να σας δώσω ένα παράδειγμα: όταν ζυμώνουν το ψωμί οι γυναίκες της Τόνιας, πριν το ρίξουν στο φούρνο, το σταυρώνουν. Επίσης, όταν το κορίτσι παντρεύεται και πάει στο σπίτι του άντρα της, μετά από επτά ημέρες επιστρέφει στο πατρικό της, «κλώσκεται σ’ εφτά», όπως κάνουμε κι εμείς.

Δυσκολίες συναντήσατε;
Σε ελάχιστες περιπτώσεις. Κι αυτό γιατί έκανα τη δουλειά μου με προσοχή και -το κυριότερο- δεν πολιτικοποίησα ποτέ την έρευνά μου. Δε δίνω στο υλικό που συγκέντρωσα τη σημασία που του δίνουν μερικοί ευφάνταστοι. Κάποιοι πίστευαν ότι θα πάνε στον Πόντο και θα βρουν περίπου ένα κρυφό Ελληνικό κράτος εν λειτουργία! Δεν είναι έτσι.

Λαογραφική έρευνα μπορεί να γίνει, λαογραφικό υλικό μπορεί να συγκεντρωθεί, αλλά καθαρώς μέσα στα πλαίσια της λαογραφίας και χωρίς πολιτικές στοχεύσεις.

Κατηγορηθήκατε όμως με βάση αυτές τις απόψεις σας ως φιλότουρκος…
Τους χαρίζω την μομφήν. Έδρασα, όπως έδρασα. Είμαι υπέρ της ερεύνης των πολιτιστικών στοιχείων του ποντιακού λαού, είτε αυτός ζει εδώ, είτε στην Τουρκία. Και νομίζω ότι στον τομέα αυτό η έρευνα μπορεί να δώσει πολύ ωραία πράγματα. Αυτοί θέλουν χρησιμοποιώντας τη λαογραφία και την κεμεντζέ, να λύσουν τα πολιτικά προβλήματα Ελλάδας-Τουρκίας πάνω στις τρεις χορδές τις ποντιακής λύρας. Αυτό εμένα δεν με αφορά.

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μόδα να αντιγράφουν πολλοί νέοι λυράρηδες μουσικά μοτίβα από εκεί. Πόσο κοινές όμως είναι οι μουσικές μας παραδόσεις; Σας βρίσκει σύμφωνο αυτή η τάση;
Απαντώ ευθέως ναι. Είναι έτσι, όπως το λέτε. Και πιστεύω ότι θα πρέπει να επιμείνουμε. Στον τομέα των χορών μπορώ να πω ότι σε μερικά σημεία είναι σκληρότεροι, τραχύτεροι, ίσως ανώτεροι ημών. Όπως και στο τραγούδι, ιδίως στο μακρύν της Ματσούκας. Εκεί που σαφώς υστερούν, είναι στο θέμα της λύρας.

Επισκεφτήκατε όμως και τη Γεωργία. Τι εντυπώσεις αποκομίσατε από την επαφή σας με τον Ποντιακό Ελληνισμό της τ. Ε.Σ.Σ.Δ.;
Επισκέφθηκα τη Γεωργία το 1989. Και από εκεί αποκόμισα τις ίδιες εντυπώσεις, ίσως μάλιστα και πιο ενθαρρυντικές. Οι Πόντιοι της Γεωργίας κρατούν τις ποντιακές παραδόσεις και τη χριστιανική τους ταυτότητα πολύ πιστά. Μουσικά όμως δεν έχουν όλοι ποντιακά ακούσματα. Ίσως να ήταν λίγοι μέσα στους πολλούς και, όπως είναι φυσικό, επήλθε η αφομοίωση.

Τα μέλη της πρώτης προσφυγικής γενιά έχουν όλα σχεδόν εκλείψει. Επομένως θεωρείτε ότι τελειώνει και η λαογραφική έρευνα, όπως τη γνωρίσαμε μέχρι σήμερα μέσα από το έργο σας;
Όχι ακόμη. Υπάρχει ακόμη η δεύτερη προσφυγική γενιά, τα παιδιά των προσφύγων, που γνωρίζουν αρκετά πράγματα, τα οποία παρέλαβαν από την προηγούμενη γενιά. Όταν εκλείψει και αυτή η γενιά, τότε πράγματι θα μπούμε σε ένα νέο στάδιο, εκείνο της ιστορικής έρευνας.

Πως σας φαίνονται οι σημερινοί λυράρηδες;
Μέσα στην ομάδα των νέων λυράρηδων, υπάρχουν φωτεινά αστέρια, αλλά υπάρχουν και κάποιοι, οι οποίοι δυστυχώς νοθεύουν τη παράδοση. Και με λυπεί το γεγονός. Ενώ εκείνοι που αγαπούν την παράδοση είναι λίγοι, αλλά εκλεκτοί.

Πόσο αισιόδοξος είστε για τη διατήρηση της ποντιακής ταυτότητας στα χρόνια που έρχονται;
Αν πάρω παράδειγμα από την κόρη μου και τα άλλα νέα παιδιά που συνεργάζονται μαζί της στο Δ.Σ. του Φάρου Ποντίων, είμαι αισιόδοξος. Οι επιδιώξεις τους είναι οι ίδιες με τις δικές μας. Τα βήματά τους είναι σταθερά και ωραία…

Ποιος είναι ο Στάθης Ευσταθιάδης

Ο Στάθης Ευσταθιάδης γεννήθηκε το 1930 στο χωριό Κοκκινιά του Κιλκίς. Οι γονείς του Ιάκωβος και Μυροφόρα κατάγονταν από τα χωριά Αζάτ και Τσαπίκ του Καρς. Το 1947 κι ενώ ετοιμαζόταν να δώσει εισαγωγικές εξετάσεις για το πανεπιστήμιο, τραυματίστηκε από έκρηξη νάρκης, γεγονός που επέφερε την οριστική απώλεια της όρασης του. Παρ’ όλα αυτά κατόρθωσε όχι μόνο να σπουδάσει στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ο πρώτος τυφλός φοιτητής στην ιστορία του ιδρύματος), αλλά και να ανακηρυχθεί διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου το 1966.

Επί σειρά ετών έγραφε τα κείμενα και είχε την επιμέλεια της ραδιοφωνικής εκπομπής «Ποντιακοί Αντίλαλοι», στην οποία συμμετέχει και ο ίδιος τραγουδώντας, παίζοντας λύρα, διδάσκοντας και διευθύνοντας τη χορωδία του «Φάρου Ποντίων Θεσσαλονίκης», σωματείου το οποίο ίδρυσε το 1969 και του οποίου διετέλεσε πρόεδρος επί πολλά χρόνια. Εγραψε 16 θεατρικά έργα, τα περισσότερα από τα οποία εξακολουθούν να παρουσιάζονται επί σκηνής από ποντιακούς θιάσους της Ελλάδας και του εξωτερικού, και δύο ποιητικές συλλογές. Το 1981 κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Τα Τραγούδια του Ποντιακού λαού. Πολύτιμο Κεφάλαιο στη λαογραφία μας». Έχει δώσει εκατοντάδες διαλέξεις -πάντοτε εκ στήθους- και έχει συμμετάσχει σε πολλά πνευματικά συμπόσια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το Δεκέμβρη του 1985 βραβεύθηκε για τη συνολική του προσφορά από την Ακαδημία Αθηνών.

Είναι παντρεμένος με την Ελισάβετ Καρασαββίδου και έχει δύο παιδιά, τη Μυροφόρα και τον Ιάκωβο.

Περιβαλλοντική πρωτοβουλία από την Ένωση Ποντίων Πιερίας

 

«Χαρίζω μια μέρα από το καλοκαίρι μου στο δάσος»

Η Ένωση Ποντίων Πιερίας συμμετέχει δυναμικά και είναι παρούσα σε κάθε δράση που στοχεύει στην καλλιέργεια των αξιών του εθελοντισμού, της αλληλεγγύης και της κοινωνικής προσφοράς.

Στο πλαίσιο αυτό, το τμήμα Νεολαίας του Συλλόγου μας συμμετείχε, για δεύτερη χρονιά, στο Πρόγραμμα της Εθελοντικής Ομάδας Δράσης «Χαρίζω μια μέρα από το καλοκαίρι μου στο δάσος».

Έτσι και φέτος οι νέοι μας «Χάρισαν μια μέρα από το καλοκαίρι τους στο δάσος».

Την Τρίτη 6 Αυγούστου 2013, μέλη του Δ.Σ. συνόδεψαν με λεωφορείο, μια χαρούμενη ομάδα παιδιών από το τμήμα νεολαίας. Προορισμός το παρατηρητήριο της Πλάκας Λιτοχώρου, από όπου θα επιτηρούσαν τις πλαγιές του Ολύμπου για ενδεχόμενη φωτιά.

Τα παιδιά με διάθεση και ενθουσιασμό εναλλάχθηκαν στη βάρδια του παρατηρητηρίου, βίωσαν την σημασία του εθελοντισμού και της προσφοράς και, φυσικά χάρηκαν και τη θάλασσα!

Επέστρεψαν με τις καλύτερες εντυπώσεις και έμαθαν ότι η προστασία και ο σεβασμός στο περιβάλλον έχει αντίστοιχη σχέση και αξία με την προστασία και το σεβασμό της παράδοσης και του πολιτισμού μας.

Ως Δ.Σ. της Ένωσης Ποντίων Πιερίας έχουμε την πεποίθηση ότι οι σκοποί του Συλλόγου μας, που αφορούν στη διάσωση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς, υπηρετούνται αποτελεσματικότερα από ευαισθητοποιημένους και ενεργούς πολίτες.

Αυτό προσπαθούμε να μεταφέρουμε στα παιδιά μας και σε αυτή την κατεύθυνση θα συνεχίσουμε και στο μέλλον εμπλουτίζοντας τις δράσεις μας.

ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΠΙΕΡΙΑΣ
Μητροπολίτη Τραπεζούντος Χρύσανθου 13
Κατερίνη
Τ.Κ 60100
Τηλ. 2351023941
www.enosipontionpierias.gr
info@enosipontionpierias.gr

Επιστολή της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποντίων Ελλήνων για την ΕΡΤ3

Επιστολή της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποντίων Ελλήνων προς τον πρωθυπουργό για τη λειτουργία της ΕΡΤ3

Θεσσαλονίκη, 5-8-2013

Προς: Τον Πρωθυπουργό της Ελλάδος Αντώνη Σαμαρά

Κοινοποίηση: Αρχηγούς Κομμάτων
Υπουργό Επικρατείας Δημήτρη Σταμάτη
Υφυπουργό αρμόδιο για δημόσια ραδιοτηλεόραση  Παντελή Καψή

Κύριε Πρωθυπουργέ,

Το νεοεκλεγέν Διοικητικό Συμβούλιο της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποντίων Ελλήνων (ΔΙ.ΣΥ.Π.Ε) το οποίο προέκυψε κατά τις αρχαιρεσίες το Σάββατο 3 Αυγούστου 2013 έλαβε την πολιτική εντολή από τους συνέδρους του παγκοσμίου οργανωτικού συνεδρίου να σας αποστείλει αυτή την επιστολή με την οποία διατυπώνουμε με όλη την ένταση της φωνής μας και της ψυχής μας, την αντίθεσή μας στο κλείσιμο της ΕΡΤ3, του μοναδικού καναλιού εκτός Αθηνών, που εξέπεμπε oλοκληρωμένο 24 ωρο πρόγραμμα για όλη την Ελλάδα και μέσω δορυφόρου για όλο τον κόσμο.

Η ΕΡΤ3 κύριε Πρωθυπουργέ, ήταν αυτή που έφερε με εικόνα και ήχο, τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο και την Παναγία Σουμελά στην Τραπεζούντα του ιστορικού Πόντου στα σπίτια μας, για να την δουν τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας στην Αυστραλία, την Γερμανία, τις ΗΠΑ και τον Καναδά.

Η ΕΡΤ3 κύριε Πρωθυπουργέ, ήταν αυτή που με τα δελτία ειδήσεων, τις ενημερωτικές εκπομπές, τις εκπομπές για τον πολιτισμό, την λαογραφία, την Περιφέρεια, τα άτομα με ειδικές ανάγκες, τα ειδικά αφιερώματα στην ελληνική ύπαιθρο από τον Έβρο ως την Κρήτη και από την Σάμο μέχρι την Κέρκυρα, με κέντρο έδρα την Θεσσαλονίκη έφερνε σε εμάς τους απόδημους την ζώσα και δρώσα Ελλάδα της Περιφέρειας, όπως κανένα άλλο κανάλι τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό.

Η ΕΡΤ3 κύριε Πρωθυπουργέ, με την καλύτερη σχέση κόστους οφέλους, εργαζόμενους χαμηλά αμειβόμενους, εκπομπές υψηλής τηλεθέασης, πρέπει να επαναλειτουργήσει για όλους τους προαναφερόμενους λόγους. Το ζητούμε, το διεκδικούμε, το απαιτούμε.

Η ΕΡΤ3 κύριε Πρωθυπουργέ, ζητούμε από εσάς να αναθεωρήσετε την αρχική σας απόφαση για την ΕΡΤ3 και να μην συμβάλετε περαιτέρω στον ακρωτηριασμό της επικοινωνίας  μας με την πατρίδα. Η ΕΡΤ3 πρέπει να ξαναβγεί στον αέρα.

Για το Δ.Σ

Ο Πρόεδρος

Γεώργιος Παρχαρίδης

Ο Γενικός Γραμματέας

Ιωάννης Αντωνιάδης 

Σχετικά άρθρα:

- Νέο Δ.Σ. στη Διεθνή Συνομοσπονδία Ποντίων Ελλήνων

- Έκτακτο Παγκόσμιο Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού

Ποντιακό γλέντι στη Νίψα

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Νίψας και η  Π.Α.Ε. Νίψας προσκαλούν όλα τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου σε ένα γνήσιο Ποντιακό γλέντι το Σάββατο 10 Αυγούστου 2013 στις 21:00 που θα πραγματοποιηθεί στο προάυλιο του πρώην Δημοτικού σχολείου Νίψας.

Συμμετέχουν: Αλέξης Παρχαρίδης στο τραγούδι, Ηλίας Πετρόπουλος στη λύρα, Βασίλης Φωλίνας στο αγγείο και το γαβάλ και Γιάννης Πολυχρονίδης στο νταούλι.

Τιμή εισόδου: 15 Ευρώ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΙΨΑ
ΝΙΨΑ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ
Τ.Κ. 68100
Τηλ. 6945708172, 2551051457
basxris@hol.gr

Λαμπρή και συγκινητική η υποδοχή των μελών του Ποντιακού Συλλόγου Norwalk Connecticut στην Άρδασσα της Εορδαίας

Πηγή: Kozani TV

Σχετικά άρθρα:

- 36 χρόνια δίπλα στην παράδοση ο Σύλλογος Ποντίων Άρδασσας

- Αφιέρωμα στο Φεστιβάλ Ποντιακού χορού στην κοινότητα Άρδασσας

Νέα εστία για την Ποντιακή Εστία Μελβούρνης

του Κωνσταντίνου Παταρίδη

Την Κυριακή 26 Μαΐου 2013 εγκαινιάστηκε το νέο σπίτι της Ένωσης Ποντίων Μελβούρνης και Βικτωρίας «Ποντιακή Εστιά». Ο παρουσιαστής της εκδήλωσης, Γιάννης Πιλαλίδης, αφού καλωσόρισε τους επίσημους προσκεκλημένους, τα μέλη και φίλους του συλλόγου που τίμησαν με την παρουσία τους αυτήν την ιστορική εκδήλωση και τους καλωσόρισε στο νέο σπίτι του συλλόγου είπε: «Για μας, η σημερινή μέρα είναι ένα κομβικό σημείο στην μεγάλη ιστορία της Ποντιακής Εστίας. Κάνουμε μια νέα αρχή. Τιμή μας μεγάλη που έχουμε το δεσπότη μας σήμερα, εδώ κοντά μας να κάνουμε τα εγκαίνια αυτού του πολιτιστικού χώρου, δίνοντας την υπόσχεση ότι από μέσα από εδώ θα βγάλουμε Έλληνες Ορθόδοξους που δεν θα ξεχάσουν την ταυτότητα τους ποτέ».

Στη συνέχεια ο πρόεδρος του συλλόγου κ. Νικόλαος Κρικέλης απεύθυνε ένα όμορφο και ζεστό χαιρετισμό προς τους παρευρισκόμενους: «Είναι μεγάλη μου τιμή και είμαι πολύ περήφανος σήμερα να στέκομαι μπροστά σας ως πρόεδρος αυτού του ιστορικού φορέα. Με μεγάλη προσπάθεια αποκτήσαμε αυτό το κόσμημα, το οποίο θα προσφέρει ένα λαμπρό μέλλον στο σύλλογο μας. Πλέον ο σύλλογος μας είναι μία κεντρική ένωση. Το παρών Διοικητικό Συμβούλιο κοίτα προς το μέλλον, όμως ποτές δεν ξεχνάμε το παρελθόν του συλλόγου και το DVD που θα παρουσιάσουμε σήμερα με τίτλο Τρεις πατρίδες. Μία Εστία το αποδείχνει αυτό»

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους πρώην πρόεδροι και ιδρυτικά μέλη του συλλόγου και στελέχη της θρησκευτικής και πολιτικής ηγεσίας. Αξιοσημείωτο είναι να τονίσουμε ότι μεταξύ τους ήταν και ο δήμαρχος του τοπικού δήμου, ο οποίος είναι Τουρκικής καταγωγής!

Το επίσημο μέρος της εκδήλωσης τιμήθηκε από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Δέρβης κ.κ. Ιεζεκιήλ, o οποίος ευλόγησε το νέο κτίριο του συλλόγου. Τόνισε και την σημασία της τοποθεσίας των νέων εγκαταστάσεων που είναι σε κεντρικό σημείο της πόλης λέγοντας «κάνατε πάρα πολύ καλά με την απόφασή σας να έρθετε πιο κοντά στο κέντρο της πόλης, γιατί εκεί που ήσασταν ήταν πολύ μακριά. Είναι ένας τόπος καλύτερος από εκείνον που είχατε στον παρελθόν. Πιστεύω ότι θα προοδεύσετε και θα προκόψετε. Δίνω την ευχή μου μέσα από τη ψυχή μου. Εύχομαι να είναι ευλογημένο και στερεωμένο το νέο σας κέντρο». Με το τρόπο του ο Θεοφιλέστατος στον λόγο που απεύθυνε γέμισε την αίθουσα με ένα ζεστό και ευχάριστο πνεύμα, μοιράζοντας ιστορίες από τα παιδικά του χρόνια που τα έζησε μεγαλώνοντας σε χωρίο του Νομού Κιλκίς που επί των πλείστων οι κάτοικοι του ήταν πρόσφυγες από τον Πόντο. Έκανε και μια παράκλησή να ξεκινήσει μία προσπάθεια να διδαχθεί η Ποντιακή διάλεκτος στα παιδιά του συλλόγου, ώστε να διατηρηθεί αυτή η αρχαία διάλεκτος των Ελλήνων και να μη χαθεί (μία παράκληση που δεν έχει πέσει σε κουφά αυτιά!).

Το λόγο πήρε ο Πρέσβης της Ελλάδας στην Αυστραλία κ. Χαράλαμπος Δαφαράνος ο οποίος με τη σειρά του τόνισε ότι «ο Ποντιακός Ελληνισμός είναι ένα κομμάτι για το οποίο ο υπόλοιπος Ελληνισμός πρέπει να είναι υπερήφανος. Παρ´ολο τις διώξεις και τις κακουχίες που επέζησε κατάφερε να σταθεί στα πόδια του και να χτύσει θεμέλια όπου και να έκανε την νέα του πατρίδα - είτε στην Ελλάδα ή και σε κάθε άκρη της γης όπως εδώ στην Αυστραλία».
 
Το επίσημο μέρος της εκδήλωσης έκλεισε με την παρουσίαση του DVD «Τρεις πατρίδες...Μία Εστία» για το οποίο ήταν υπεύθυνος (έρευνα και επιμέλεια) ο Κωνσταντίνος Παταρίδης. Το DVD είναι μία προσπάθεια να καταγραφεί η μέχρι τώρα ιστορία του συλλόγου χρησιμοποιώντας εικόνες ως το κύριο εργαλείο. Η αίθουσα γέμισε με μεγάλη συγκίνηση, εφόσον μέσων τις εικόνες, οι παρευρισκόμενοι γύρισαν τον χρόνο πίσω και θυμήθηκαν μεγάλες στιγμές του συλλόγου. Το DVD, μετά από συνεννόηση μεταξύ του Δ.Σ. και του δημιουργού, προσφέρθηκε στους παρευρισκόμενους ως «δώρο», και πάρθηκε απόφαση να γίνει δωρεάν διανομή στα μέλη του σύλλογο στο προσεχώς μέλλον. «Η ιστορία του συλλόγου είναι κοινή κληρονομία. Δεν ανήκει σε κανέναν. Ανήκει σε όλους μας. Για αυτόν τον λόγο, όπως έγινε η εργασία να ολοκληρωθεί το έργο, έτσι επιθυμούμε να γίνει και η διανομή του» δήλωσε ο υπεύθυνος έρευνας και επιμέλειας του DVD, Κωνσταντίνος Παταρίδης.

«Εμείς εδώ στην Ποντιακή Εστία περπατάμε το δρόμο του εμείς είναι υποχρέωση στην μεγάλη κληρονομία που κουβαλάμε στις πλάτες μας. Αν δεν τυχόν κάνουμε πολλά πράγματα τουλάχιστον να μην καούν πράγματα από τον πολύτιμο πολιτισμό μας στα χέρια μας...», είπε κλείνοντας την εκδήλωση ο παρουσιαστής της εκδήλωσης Γιάννης Πιλαλίδης.

Στη συνέχεια απόλαυσαν οι παρευρισκόμενοι τα χορευτικά συγκροτήματα της Ποντιακής Εστίας Μελβούρνης, ενώ ίσως το πιο συγκινητικό σημείο της εκδήλωσης ήταν η παρουσία της αποστολής από την Ποντιακή Εστία Στουτγκάρδης Γερμανίας και η εμφάνιση του χορευτικού του συλλόγου αυτού.

Η παρουσία του αδελφού σωματείου, Συλλόγου Ποντίων Στουτγκάρδης "Ποντιακή Εστία", που για δεύτερη φορά επισκέφτηκε την Μελβούρνη, μετά από το πρώτο ταξίδι τον Ιούνιο του 2006, συγκίνησε τα μέλη της Ποντιακής Εστίας Μελβούρνης ιδιαίτερα. Μία αποστολή τριάντα δύο ατόμων ταξίδεψε από την Γερμανία να τιμήσει με την παρουσία τους αυτό το ιστορικό γεγονός. Η κ. Ειρήνη Οξυσίδου, σύζυγος του πρόεδρου του συλλόγου Δημήτρη Οξυσίδη, ο οποίος λόγο εργασιακών υποχρεώσεων δεν μπόρεσε να συνοδέψει την αποστολή, είπε εκ μέρους του συλλόγου «...Μου δίνεται η ευκαιρία να μιλήσω με τη γλώσσα της καρδιάς. Είναι πολύ δύσκολα μέσα σε λίγα λεπτά να αποτυπώσεις την αγάπη και τα συναισθήματά... Αγνοήσαμε το Ευρωπαϊκό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών Νεολαίας για να παραβρεθούμε εδώ κοντά σας να γιορτάσουμε αυτό το γεγονός μαζί σας». Τα λόγια της κ. Οξυσίδου επισήμαναν το δυνατό δεσμό που επικρατεί μεταξύ των δυο συλλόγων. Η παρουσία της αποστολής από την Στουτγκάρδη, Γερμανίας στο ιστορικό γεγονός αυτό πρόσθεσε ένα ακόμη «στουλάρ» κάτω από την «πολιτιστική γέφυρα» που έχει στηθεί μεταξύ των δυο συλλόγων.

Ο πρόεδρος της Ποντιακής Εστίας Μελβούρνης κ. Νικόλαος Κρικέλης πρόσφερε Τιμής Ένεκεν στην αποστολή από την Στουτγκάρδη, Γερμανίας «το ανοιγάρ» της νέας εγκαινιασμένης αίθουσας λέγοντας «Θέλουμε να νιώθετε ότι αυτό το σπίτι είναι δικό σας...».

Συνέχισε γλέντι με Ποντιακή μουσική, υπό τους γλυκούς ήχους της λύρας του Γιώργου Σεβαστοπούλου, αλλά και δημοτικά τραγούδια από την ορχήστρα Ραβαΐσι.
 
Να σημειωθεί ότι την προηγούμενη βραδιά, δηλαδή, το Σάββατο 25 Μαΐου, πραγματοποιήθηκε χορός γιορτάζοντας το γεγονός τις επίσημης έναρξης λειτουργίας της νέας αίθουσας εκδηλώσεων του συλλόγου όπου και εμφανίστηκε το χορευτικό συγκρότημα της Ποντιακής Εστίας Στουτγκάρδης.

Ο σύλλογος έχει μία ιστορία που ξεκίνησε πριν περίπου 37 χρονιά, όταν κάποιοι νοσταλγοί ήθελαν να στήσουν μία εστία μέσων του οποίου θα μπορούσαν να εκφραστούν ποντιακά. Είναι το τρίτο σπίτι του συλλόγου,με το οποίο το νυν Διοικητικό Συμβούλιο επιδιώκει να προσφέρει ένα ασφαλείς οικονομικό μέλλον στο σύλλογο. «Όπου υπάρχει αστάθεια, τους απομακρύνει. Αυτός ήταν και ένας από τους λόγους που, πουλώντας το παλιό κτίριο, επενδύσαμε σε κάτι που εξασφαλίζει την οικονομική σταθερότητα στον οργανισμό. Το νέο κτίριο, όπως είναι γνωστό, αποτελείται από τρία μαγαζιά νοικιασμένα, τα οποία αποφέρουν ένα σοβαρό εισόδημα. Η επάνω αίθουσα έχει ανακαινιστεί και εξυπηρετεί άριστα τις ανάγκες του οργανισμού» δήλωσε η υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων του συλλόγου, Λίτσα Αθανασιάδου.
 
Κατά τη διάρκειά της ιστορίας του συλλόγου έχει σημειώσει αξιολογεί δράση. Έχει φιλοξενήσει από την Ελλάδα κορυφαίους καλλιτέχνες όπως τον αείμνηστο Γιώργο Αμαραντίδη, Γιάννη Αραματανίδη, Μιχάλη Καλιοντζίδη, Ανέστη Μωϋση, Πόλιο Παπαγιαννίδη, Γιώργο Σιδηρόπουλο, Γιώτη Κοσμίδη, Γιάννη Κουρτίδη, Κώστα Σιαμίδη, Γιώργο Σοφιανίδη, Παναγιώτη Θεοδωρίδη, Διογένη, Παναγιώτη Ασλανίδη, κ.α. Έχει φιλοξενήσει και αδελφοποίηθει με Ποντιακά σωματεία από άλλες πολιτιές της Αυστραλίας, Ελλάδα, Γερμανία και Αμερική.

Έχει φιλοξενήσει αξιόλογα πρόσωπα του ποντιακού χώρου με σημαντική προσφορά στην διατήρηση, διάσωση και προβολή της Ποντιακής ιστορίας και λαογραφίας όπως τον ηθοποιό Λάζο Τερζά, τον κωμικό Βασίλη Τριανταφυλλίδη (Χάρρυ Κλυν), τον πανεπιστημιακό καθηγητή Βυζαντολογίας κ. Anthony Bryer (Ιούλιος ΄89), τον στρατηγό κ. Κωνσταντίνο Κωτσίδη (Αύγουστο ΄89), τον αείμνηστο λυκειάρχη Δημήτρη Αθανασιάδη (Αύγουστο ΄89), τον αείμνηστο λαογράφο Στάθη Ευσταθιάδη (και την κόρη του τη Μυροφόρα μαζί με τον Φάρο Ποντίων Θεσσαλονίκης, Αύγουστος 1996 και Αύγουστος-Σεπτεμβρίος 1997), τον αείμνηστο καθηγητή ιστορίας Νεοκλή Σαρρή (Μάιος 1999), τον ιστορικό Βλάση Αγτζίδη (Μάιος 2000), τον ιστορικό-συγγραφεα Γιώργο Ανδρεάδη (Μάιο 2001), τον συγγραφέα Χάρη Τσιρκινίδη (Μάιος 2002 και 2009), την συγγραφέα Θεα Χάλο (Μάιος 2003), τον πανεπιστημιακό καθηγητή Στάθη Πελαγίδη (Μάιος 2005), και τον εκδότη-συγγραφέα Σάββα Καλεντερίδη (Ιούνιος 2011).

Το καμάρι του συλλόγου όμως από την πρώτη στιγμή ήταν και παραμένει να είναι το χορευτικό συγκρότημα. Από την έναρξη λειτουργίας ο σύλλογος πάντα είχε ένα δραστήριο χορευτικό συγκρότημα. Έχουν λάβει μέρος τα χορευτικά συγκροτήματα σε αμέτρητες εκδηλώσεις – εντός και εκτός Μελβούρνης - προβάλλοντας τον πλούσιο πολιτισμό του Ποντιακού Ελληνισμού. Το αποκορύφωμα για το χορευτικό τμήμα του συλλόγου ήταν το ταξίδι του στην Ελλάδα τα Χριστούγεννα του 2000. Μέσων αυτού του ταξιδιού οι χορευτές εκπροσώπησαν το παρών, όμως και το παρελθόν του συλλόγου, αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις σε κάθε παράστασή.

Ο σύλλογος επίσης έχει τμήμα νεολαίας, τμήμα Ηλικιωμένων, τμήμα Μομοέρων το οποίο λειτουργεί από το 2001 και πρόσφατα προστέθηκε και τμήμα «κλαμπ των νηπίων», «Baby’s Club». Ενθουσιασμό θα εκφράσει ο πρόεδρος Νικόλαος Κρικέλης για αύτο το νέο τμήμα. «Είναι ένας τρόπος να εξοικειωθούν τα παιδιά από πολύ νωρίς με την ποντιακή κουλτούρα. Μια φορά την εβδομάδα, τα φέρνουν εκεί οι νεαρές μαμάδες, για να παίξουν και να γνωριστούν μεταξύ τους. Να δημιουργήσουν δεσμούς, όσο πιο νωρίς γίνεται μεταξύ τους και μετά εντελώς αβίαστα να μπούνε και στα χορευτικά συγκροτήματα. Στόχος μας είναι το νέο εντευκτήριο να είναι το σπίτι και των τριών γενεών. Όλοι να νιώθουν άνετα να έλθουν εκεί και να κρατούν τα νήματα της ποντιακής παράδοσης ενωμένα».

Πόντος: η φανέλα και το τέλος ενός συλλόγου

Στην εποχή μας στο μυαλό του μέσου Έλληνα ο συνδυασμός των λέξεων Αμερικάνικο και Κολλέγιο φέρνει εικόνες από πλουσιόπαιδα που ζουν σε μεγάλα σπίτια στα προάστια.

Κάτι τέτοιο μπορεί να ισχύει σήμερα εν μέρει, αλλά λίγοι ξέρουν ότι το Κολλέγιο Ανατόλια της Θεσσαλονίκης έχει μια μεγάλη ιστορία από πίσω του και οι ρίζες του έρχονται από την Μ. Ασία και πιο συγκεκριμένα τον Πόντο και τον ποντιακό ελληνισμό, η γενοκτονία του οποίου έχει ως μέρα μνήμης τη 19η Μαΐου.

Το Ανατόλια ξεκίνησε να λειτουργεί ως Ιεροδιδασκαλείο το 1886 στην Μερζιφούντα στον Πόντο της Μ. Ασίας. Οι περισσότεροι μαθητές του ήταν Έλληνες και Αρμένιοι κάτοικοι της περιοχής , που συνήθως ήταν και οικότροφοι, ενώ στο διδακτικό προσωπικό υπάρχει και σημαντική παρουσία Αμερικανών δασκάλων. Οι συνθήκες ήταν δύσκολες για όλους, μαθητές και δασκάλους, καθώς το κλίμα ήταν αρκετά τεταμένο στην περιοχή.

Η εθνικιστική έξαρση που γνώρισε η γειτονική μας χώρα με το κίνημα των Νεοτούρκων είχε ως αποτέλεσμα τη γενοκτονία των Αρμενίων, ανάμεσά στους οποίους και μέλη του προσωπικού του Ανατόλια. Το 1916 το Ανατόλια αναγκάζεται να διακόψει την λειτουργία του εξαιτίας του Α” Παγκοσμίου Πολέμου και οι εγκαταστάσεις του γίνονται έδρα τουρκικών στρατευμάτων. Το Ανατόλια καταφέρνει να ανοίξει και πάλι το 1919, αλλά λίγα χρόνια μετά βάφεται και πάλι με αίμα. Θύματα αυτή τη φορά τα μέλη του αθλητικού συλλόγου «Πόντος».

Ο σύλλογος είχε ιδρυθεί το 1903 από απόφοιτους και μαθητές του Ανατόλια και εκτός από τα αθλητικά είχε δραστηριότητες και σε άλλους τομείς όπως την ελληνική γραμματεία, το θέατρο και την μουσική. Στις 12 Φεβρουαρίου του 1921 τουρκικά στρατεύματα περικυκλώνουν το Ανατόλια με την αιτιολογία της ύπαρξης όπλων και εκρηκτικών στο χώρο του. Αφού δεν βρίσκουν τίποτα, αρχίζουν να ψάχνουν και τη βιβλιοθήκη του συλλόγου «Πόντος» στην οποία και βρίσκουν πολλά ελληνικά βιβλία, αλλά και το λεύκωμα με τις δραστηριότητες του συλλόγου που το θεωρούν «επαναστατικό». Αυτό που ερεθίζει περισσότερο όμως τους κεμαλιστές, είναι η φωτογραφία της ποδοσφαιρικής ομάδας του συλλόγου με τους ποδοσφαιριστές να φοράνε φανέλα με μπλε και άσπρες ορίζοντες ρίγες και το «Π» γραμμένο πάνω.

Οι κατηγορίες εφευρίσκονται γρήγορα και οι συλλήψεις γίνονται άμεσα για τους καθηγητές του «Ανατόλια» Γ. Θεοχαρίδη, Χ. Γεωργίου και Α. Συμεών και τους μαθητές Α. Παυλίδη και Σ. Ανανιάδη. Οι συλληφθέντες μέλη του συλλόγου οδηγούνται στην Αμάσεια και εκεί τον Ιούνιο εκτελούνται δια απαγχονισμού. Ο «Πόντος» όπως είναι φυσικό διαλύεται και το «Ανατόλια» κλείνει για δεύτερη φορά με εντολή της τουρκικής κυβέρνησης, για να ανοίξει ξανά στη Θεσσαλονίκη το 1924 με τη βοήθεια του Ελ. Βενιζέλου. Μερικά χρόνια αργότερα μεταφέρεται στην περιοχή που βρίσκεται και σήμερα.

Ο «Ελληνικός Αθλητικός Σύλλογος Πόντος» όμως δεν θα ξαναδημιουργηθεί ποτέ και θα ζει μόνο στις αναμνήσεις των ανθρώπων του Ποντιακού ελληνισμού.

Ο Συμέων Ανανιάδης, δρομέας και ποδοσφαιριστής του συλλόγου «Πόντος»

Η Ποντιακή μας μνήμη

 

του Νίκου Λυγερού

Για το σημερινό Έλληνα, ο Πόντιος δεν είναι θύμα της Γενοκτονίας, μα μόνο ο ήρωας ηλίθιων ανεκδότων που ουσιαστικά και ιστορικά προέρχονται από την Τουρκία.

Στα σχολικά βιβλία της Ελλάδας, όπως πολύ σωστά το επισήμανε ο Α. Παυλίδης, δεν υπάρχουν πραγματικές αναφορές στον ελληνισμό του Πόντου. Δεν ξέρουν τα παιδιά μας την ομορφιά των ποντιακών θρήνων. Δεν γνωρίζουν τα ακριτικά άσματα. Διότι κανείς δεν τους μαθαίνει τα ιστορικά δεδομένα.

Επιπλέον, σπάνιοι είναι οι ειδικοί του Πόντου που μπόρεσαν να καταλάβουν θέσεις στο ελληνικό πανεπιστήμιο. Διότι η στρατηγική της σιωπής δρα ενεργά. Με άλλα λόγια, ενισχύουμε μόνοι μας τη γενοκτονία της μνήμης. Για τον απλό Έλληνα, οι Πόντιοι είναι πρόσφυγες με όλα τα χαρακτηριστικά αυτής της ιδιότητας. Δεν αναρωτιέται όμως ποιος δεν είναι πρόσφυγας ή απόγονος πρόσφυγα στην Ελλάδα.

Αυτή η απλοποίηση του ποντιακού ζητήματος, επιτρέπει σε πολλούς να το αφανίσουν από τα εθνικά μας προβλήματα. Υπάρχει τώρα ένα πολύ θετικό πλαίσιο για το ζήτημα της γενοκτονίας μέσω των προβλημάτων της αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας, όμως κανείς δεν το αξιοποιεί αποτελεσματικά για το ποντιακό ζήτημα. Στη Γαλλία ειδικά αλλά και σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Αρμένιοι διεκδικούν δυναμικά τα δικαιώματά τους και την αναγνώριση της γενοκτονίας ως sine qua non όρο. Αυτό είναι ένα δημιουργικό και συμμαχικό παράδειγμα. Οι γενοκτονίες των Αρμενίων και των Ποντίων συσχετίζονται ιστορικά και κάθε αναγνώριση της μιας ενισχύει την αναγνώριση της άλλης. Πρέπει, όμως, να λειτουργήσουν και σαν ζευγάρι εφόσον ο στόχος τους είναι ο ίδιος.

Πρέπει να είμαστε ενωμένοι και στο παρόν και στο μέλλον μέσω του παρελθόντος μας. Η δυναμική διεκδίκηση είναι απαραίτητη ειδικά σε αυτήν την κρίσιμη περίοδο όπου όλη η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει τα στοιχεία της Τουρκίας. Άμα δεν διεκδικήσουμε την ύπαρξή μας και την ιστορία μας, ποιος θα το κάνει; Αν ξεχάσουμε την ίδια μας τη μνήμη και τη μετατρέψουμε σε ανέκδοτο, ποιο δικαστήριο για τα ανθρώπινα δικαιώματα θα έρθει να μας βοηθήσει στον αγώνα μας; Δεν μπορεί να υπάρξει αγώνας δίχως μνήμη και εκπαίδευση. Το ποντιακό στοιχείο δεν είναι μια εκφυλισμένη περίπτωση για την ιστορία της Ελλάδας. Η αναφορά στην Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας επαρκεί για να το αποδείξει. Όποιος το ξέρει μπορεί να αγωνιστεί, οι άλλοι όμως;

Οι Έλληνες πρέπει να γνωρίζουν την ιστορία τους, αν θέλουν πραγματικά να υπάρχει η ρωμιοσύνη. Οι Πόντιοι συνεχίζουν ακόμα και τώρα να τραγουδούν την ιστορία μας, όμως ποιος ακούει το άσμα τους;

Πολλοί από εμάς ξέχασαν τους θρήνους, τους ύμνους και τη γενοκτονία. Οι λίγοι όμως θυμούνται, όπως και οι πέτρες. Η αντίστασή τους πρέπει να ενισχυθεί με τα ευρωπαϊκά δεδομένα εφόσον τα ελληνικά δεν επαρκούν, έτσι ώστε να βοηθήσουν εκ των υστέρων και πάλι την πατρίδα μας. Ο Πόντος δεν μας ξέχασε. Κι εμείς δεν πρέπει να τον ξεχάσουμε διότι είναι ένα κομμάτι της ιστορίας μας. Αν τον ξεχάσουμε, θα ξεχάσουμε και την ύπαρξή μας.