Συνέχεια στην παράδοση έδωσε «Το Λάλεμαν τη Παρχαρομάνας» στα Παρχάρια του Αγίου Δημητρίου Κοζάνης

Συνέχεια στην παράδοση έδωσε «Το Λάλεμαν τη Παρχαρομάνας» στα Παρχάρια του Αγίου Δημητρίου Κοζάνης

Την Κυριακή 30 Ιουνίου 2024 πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στα Παρχάρια του Αγίου Δημητρίου Κοζάνης το «Λάλεμαν τη Παρχαρομάνας».

Την εκδήλωση αυτή πραγματοποιεί η Ένωση Ποντίων Ματσούκας ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του '80 και αποτελεί μία αναβίωση του εθίμου της Ευδίας.

Στη διάρκεια της εκδήλωσης τον λόγο πήρε ο Πρόεδρος της Ένωσης, Χρήστος Μεντεσίδης και η Γενική Γραμματέας, Ανθούλα Παλασίδου, οι οποίοι καλωσόρισαν και ευχαρίστησαν τον κόσμο, τους καλλιτέχνες και τους χορηγούς της εκδήλωσης, ενώ παράλληλα για το έθιμο της Ευδίας μίλησε η Δρ. Αρχαιολογίας, Μεντεσίδου Ελένη.

Παράλληλα με την εκδήλωση πραγματοποιήθηκαν διάφορα βιωματικά εργαστήρια δίνοντας στον κόσμο την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με διαφορετικές πτυχές της καθημερινότητας των κατοίκων στην Ματσούκας. Ο Σπύρος Θεοδωρίδης έδειξε στους παρευρισκόμενους τα μέρη που αποτελούν το την ποντιακή λύρα εξηγώντας ταυτόχρονα τον τρόπο κατασκευής αυτής. Η Ευγενία Σακονίδου παρουσίασε τα μέρη της παραδοσιακής ποντιακής φορεσιάς, ενώ η Ελένη Βασιλειάδου, με τα παραδοσιακά προϊόντα «Βερμίου Γης», ετοίμασε ποντιακά εδέσματα τα οποία μοιράστηκαν στο κοινό. Επίσης η Ελένη Παγκαλίδου οργάνωσε ένα εργαστήριο αναβίωσης ποντιακών παιχνιδιών στο οποίο έλαβαν μέρος η μικροί μας επισκέπτες. Τέλος ο Στέλιος Κυκίδης έκανε μια παρουσίαση για τα ποντιακά αυτά παιχνίδια.

Η Ένωση Ποντίων Ματσούκας θα ήθελε να ευχαριστήσει ιδιαίτερα την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας για την υποστήριξη της και ιδιαίτερα τον αντιπεριφερειάρχη Λυσσαρίδη Νικόλαο, την Τοπική Κοινότητα Αγίου Δημητρίου και ιδιαίτερα τον Πρόεδρο της, Τεντζογλίδη Ηλία, τον κόσμο, η προσέλευση του οποίου ήταν πολύ μεγάλη, τους κατοίκους της τοπικής κοινότητας οι οποία συμμετείχαν εθελοντικά στην προετοιμασία της εκδήλωσης και τέλος τους καλλιτέχνες που αφιλοκερδώς πλαισίωσαν την εκδήλωση μας.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες αξίζουν στον Σύλλογο Ποντίων Φοιτητών και Σπουδαστών Θεσσαλονίκης για το δυναμικό παρόν τους και κυρίως στους οικοδεσπότες των δύο εμβληματικών καλυβίων του Παρχάρ' του Αγίου Δημητρίου Κοζάνης, για την -όπως κάθε χρόνο- θέρμη φιλοξενία προς τους συμμετέχοντες της εκδήλωσης «Το Λάλεμαν τη Παρχαρομάνας».

Το καλυβ' τη Σόνας τη Ποπαδίας και τη Παρθένας τη Πουαρίνας έσφιξαν ξανά από ζωή όπως τις προηγούμενες δεκαετίες όταν αυτές οι δύο θρυλικές Παρχαρομάνες με την ανιδιοτέλεια και την καλοκαρδία τους, υποδέχονταν και φιλοξενούσαν με αγάπη όλους τους επισκέπτες.

Ο φυσικός χώρος της τέλεσης του πανάρχαιου εθίμου της Ευδίας είναι τα καλύβια όπου οι οικοδεσπότες υποδέχονται τους νέους που με το τραγούδι τους διώχνουν την δείσα και φέρνουν τον εύδιο καιρό. Οι οικογένειες και οι πανάξιοι συνεχιστές των δύο αυτών παρχαρομάνων με την ίδια αγάπη και φιλοξενία για μία ακόμη χρονιά κράτησαν ζωντανή την φλόγα της γνήσιας παράδοσης των προγόνων τους.

Παναγία Σουμελά: Ξεκίνησαν εργασίες αποκατάστασης των τοιχογραφιών

Παναγία Σουμελά: Ξεκίνησαν εργασίες αποκατάστασης των τοιχογραφιών

Η πολιτιστική κληρονομιά του Πόντου αναζωογονείται και ένα από τα πιο ιστορικά μνημεία του, η Μονή Σουμελά, βρίσκεται στο επίκεντρο νέων προσπαθειών αποκατάστασης των τοιχογραφιών της. Με πρωτοβουλία του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, ξεκίνησαν οι εργασίες αποκατάστασης των πολύτιμων τοιχογραφιών της χιλιόχρονης Μονής, με στόχο την αναβίωση της αρχικής τους λάμψης.

Το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, αναγνωρίζοντας την επιδεινούμενη κατάσταση των τοιχογραφιών, που έχουν υποστεί σημαντικές φθορές τόσο από τη φυσική φθορά του χρόνου όσο και από τις ζημιές που προκάλεσαν οι επισκέπτες, οι οποίοι συχνά ξύνουν τις τοιχογραφίες ή χαράσσουν τα ονόματά τους πάνω σε αυτές, αποφάσισε να διορίσει ειδικούς συντηρητές για την αποκατάσταση των κατεστραμμένων τμημάτων, ώστε οι τοιχογραφίες να ανακτήσουν την πρωτότυπη μορφή τους.

Η Μονή Σουμελά αποτελεί τον πιο δημοφιλή τουριστικό προορισμό της Τραπεζούντας, και η ανάγκη για τη διατήρηση και αποκατάστασή της θεωρήθηκε επιτακτική. Οι επισκέπτες της Μονής, που κατά τη διάρκεια των εορτών του Μπαϊραμιού των Θυσιών (16-19 Ιουνίου) ανήλθαν στους 14.627, σύντομα θα έχουν την ευκαιρία να θαυμάσουν τις τοιχογραφίες στην αρχική τους μεγαλοπρέπεια.

Η κίνηση αυτή του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας δείχνει την πρόθεση της χώρας να προστατεύσει και να διατηρήσει την πολιτιστική της κληρονομιά, καθιστώντας τα προσβάσιμα στους εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες της κάθε χρόνο.

Πηγή: Έθνος

Ημερίδα για την ταινία «Έλα να λέγωσε την ιστορία» του 1ου δημοτικού σχολείου Πολυκάστρου

Ημερίδα για την ταινία «Έλα να λέγωσε την ιστορία» του 1ου δημοτικού σχολείου Πολυκάστρου

Τη Δευτέρα 3 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε στο πολιτιστικό κέντρο Πολυκάστρου ημερίδα για την παρουσίαση της ταινίας μικρού μήκους «Έλα να λέγωσε την ιστορία».

Η ημερίδα είχε ως σκοπό να αναδείξει τις καλλιτεχνικές και τεχνικές πτυχές της ταινίας, προσφέροντας μια μοναδική ευκαιρία για συζήτηση και ανάλυση των θεμάτων που πραγματεύεται.

Η ταινία με θέμα τη γενοκτονία των Ποντίων, δημιουργήθηκε από τους μαθητές και τις μαθήτριες του Γ2 του 1ου δημοτικού σχολείου Πολυκάστρου, στο πλαίσιο πρότζεκτ που εκπονήθηκε το σχολικό έτος 2023-24 από την εκπαιδευτικό Χριστίνα Πρασούδη.

Ομιλητές ήταν η διευθύντρια του 1ου δημοτικού σχολείου Πολυκάστρου Χριστίνα Τσαμπάζη, ο εκπαιδευτικός και διδάκτορας ΠΤΔΕ-ΑΠΘ Δημήτρης Ντανόπουλος, η Καλλιόπη Τοπαλίδου, εκπαιδευτικός και γενικός γραμματέας του συλλόγου Ποντίων Πολυκάστρου και Περιχώρων “Οι Ακρίτες” ενώ μίλησαν και οι συντελεστές της ταινίας, Χριστίνα Πρασούδη, εκπαιδευτικός του τμήματος και υπεύθυνη για το πρότζεκτ και ο Γιώργος Λυμπέρης, θεατρολόγος του σχολείου που υπογράφει το σενάριο και τη σκηνοθεσία της ταινίας.

Η ημερίδα πλαισιώθηκε με αφιερωματικά τραγούδια του Πόντου από τη χορωδία του συλλόγου Ποντίων Πολυκάστρου και περιχώρων “Οι Ακρίτες”.

Την εκδήλωση στήριξαν με την παρουσία τους ο δήμαρχος Παιονίας, Κωνσταντίνος Σιωνίδης και ο διευθυντής πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης Κιλκίς Σωτήρης Μαρκάδας.

Πηγή: Μαχητής

Στα 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο αφιερώνει η Ποντιακή νεολαία τη φετινή συνάντηση στην «Παναγία Σουμελά»

Στα 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο αφιερώνει η Ποντιακή νεολαία τη φετινή συνάντηση στην «Παναγία Σουμελά»

Πλούσιο και πολυθεματικό είναι και φέτος το πρόγραμμα του 26ου Συναπαντήματος Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων στην «Παναγία Σουμελά», που θα διαρκέσει από τις 18 έως τις 21 Ιουλίου 2024. Νέοι και νέες, εκπρόσωποι ποντιακών σωματείων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, φιλοξενούνται στα υψώματα της Καστανιάς, στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα «Παναγία Σουμελά», γνωρίζονται, αλληλοενημερώνονται για το έργο και τις δραστηριότητες των Ποντιακών Σωματείων, χορεύουν, τραγουδούν, δημιουργούν αναμνήσεις και βιώματα.

Ανανεώνοντας το ετήσιο ραντεβού, που αναμένεται με ανυπομονησία, κυρίως από τα νεότερα μέλη των ποντιακών συλλόγων, η Οργανωτική Επιτροπή του Συναπαντήματος (αποτελούμενη από νέους και νέες, εκπροσώπους ποντιακών σωματείων, που συμμετέχουν σε αυτό) ετοίμασε μια επίκαιρη και στοχευμένη στα ζητήματα της επικαιρότητας σειρά εκδηλώσεων, εισηγήσεων και εργαστηρίων. Οι εκδηλώσεις διοργανώνονται με πρόσκληση και σε συνεργασία με ειδικούς επιστήμονες, με αναγνωρισμένους καλλιτέχνες, με εκπρόσωπους ποντιακών σωματείων και με καλλιτεχνικά σχήματα που παντρεύουν τον ενθουσιασμό των ερασιτεχνών με την εξειδίκευση των επαγγελματιών. Κάθε δράση, εισήγηση, εκδήλωση και παρουσίαση προσφέρει πλούσια ερεθίσματα και βαθιά κατανόηση του αντικειμένου. Φέτος η χρονιά είναι αφιερωμένη στην συμπλήρωση 50 ετών από την τουρκική εισβολή και παράνομη κατοχή στην μαρτυρική Κύπρο.

Με αφοσίωση και αγάπη στην ιστορία και την συνέχιση της παράδοσης, των ηθών και των εθίμων του ποντιακού ελληνισμού, με ελπίδα και όραμα για το μέλλον, το ίδρυμα «Παναγία Σουμελά», το Σωματείο «Παναγία Σουμελά» και η Οργανωτική Επιτροπή Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων, τα μέλη της οποίας εκπροσωπούν τα σωματεία τους, σας προσκαλούν στην ετήσια αυτή γιορτή που είναι αποτέλεσμα της αρμονικής συνεργασίας των νέων Ποντιακής καταγωγής έχοντας ως στόχο την συνέχιση των παραδόσεων, των ηθών και των εθίμων μας, την ανάδειξη της ιστορίας του Ποντιακού Ελληνισμού και προωθώντας πάντα -μέσα από τα ψηφίσματα τους- την αναγνώριση και διεθνοποίηση της γενοκτονίας των προγόνων μας σε ευρωπαϊκό και όχι μόνο επίπεδο.

Χορηγός επικοινωνίας: e-Pontos

Πρόγραμμα 26ου Συναπαντήματ... by e-Pontos

Χαρά» ονομάζουν οι Πόντιοι τον γάμο. «Χαράντας, στεφανώματα»

 Χαρά» ονομάζουν οι Πόντιοι τον γάμο. «Χαράντας, στεφανώματα»

Χαρά» ονομάζουν οι Πόντιοι τον γάμο. «Χαράντας, στεφανώματα» όπως λέει και το τραγούδι…

Όπως σε όλες τις κοινωνικές εκδηλώσεις, έτσι και «σα χαράντας» υπήρχε ένα ιδιαίτερο τελετουργικό, το οποίο το τηρούσαν με ευλάβεια, τιμώντας έτσι την ιερότητα του συζυγικού δεσμού.

Η λαϊκή αντίληψη και πίστη στο ηθικό και κοινωνικό του περιεχόμενο εναρμονίζονται πλήρως με το ουσιαστικό περιεχόμενο του ορισμού του γάμου, που έδωσε ο Ερ. Μοδεστίνος: « Γάμος εστίν ανδρός και γυναικός συνάφεια και συγκλήρωσις του βίου παντός, θείου τε και ανθρωπίνου δικαίου κοινωνία.»

Το «ψαλάφεμαν», το «λογοδώσιμον» και ακολούθως το «σουμάδεμα» (ο λόγος σύναψης του μέλλοντος γάμου και ο αρραβώνας) ήταν τα στάδια πριν την «χαρά».

Η «χαρά» περιλάμβανε ένα τελετουργικό με πιστή τήρηση των εθίμων που κληροδοτήθηκαν από γενιά σε γενιά και που το κάθε ένα είχε το δικό του νόημα.

Από τις κορυφαίες στιγμές της «χαράς» ήταν το «νυφόπαρμαν» ή «νυφέπαρμαν».

Είναι η στιγμή που η νύφη βγαίνει από το σπίτι της. Αποχωρίζεται τους δικούς της και ξεκινάει για την γαμήλια ευλογία και το δικό της σπιτικό.

Είναι μια στιγμή έμφορτη από ανάμεικτα συναισθήματα. Η νύφη, τιμημένη θα οδηγηθεί μέχρι την εκκλησία από τον πατέρα της που θα την παραδώσει στον γαμπρό.

Είπαμε ότι στα Ποντιακά έθιμα, το ιερό τελετουργικό προσδιόριζε και υμνούσε κάθε ξεχωριστή στιγμή. Με τη δική της μουσική και τραγούδια.

Η στιγμή που ξεκινάει να βγει η νύφη από το σπίτι είναι μία από αυτές. Εδώ ακούγεται το «νυφεπαρμαν».

Είναι μια συγκλονιστική μουσική με έντονα δραματικά, αλλά και χαρμόσυνα στοιχεία, για να υπογραμμίσει τα ανάμεικτα, έντονα συναισθήματα της λύπης του αποχωρισμού, της συγκίνησης, της αγάπης, της χαράς, του κατευόδιου…

Τον χορό αυτό που μοιάζει πιο πολύ με πράξη από αρχαίο δράμα, τον χορεύει ο πατέρας μπροστά στη νύφη-θυγατέρα του.

Αργός στην αρχή, σαν προσκύνημα και απόδοση τιμής, πιο γρήγορος στη συνέχεια, νοσταλγικός, ανερμήνευτος και ταυτόχρονα απόλυτα κατανοητός ψυχικά.

Βαθύτατα συγκινημένος αποχωρίζεται την θυγατέρα-νύφη και με το χορό αυτό εκφράζει την ένταση των συναισθημάτων. Η μουσική υπογραμμίζει και δίνει έντονο λυρικό τόνο…

Την πραγματική μουσική που ακούγονταν στο «νυφέπαρμα» την ανακάλυψα σε έναν δίσκο 45 στροφών, πριν αρκετά χρόνια σε ένα υπόγειο δισκοπωλείο στη Θεσσαλονίκη.

Είναι μια ηχογράφηση που έγινε περί το 1970. Στο κλαρίνο είναι ο Μήτκας Ιακωβίδης. (Στην περιοχή του Καρς, το αγγείο και μετέπειτα το κλαρίνο, ήταν ευρέως διαδεδομένα).

Θα διαπιστώσετε ότι είναι μια μουσική έκφραση η οποία δεν έχει σχέση με αυτό που ακούγεται – και είναι πολύ της μόδας – τον τελευταίο καιρό.

Αυτός ο ρυθμός που παίζεται και ακούγεται στα απανταχού πανηγύρια, ελάχιστη σχέση έχει με το παραδοσιακό τελετουργικό άκουσμα.

Το πραγματικό «νυφόπαρμαν» δεν είναι το τσιφτετελάδικο που χορεύουν σε ξέφρενα γλέντια, σαν να πρόκειται για «τούρκικο τσιφτετέλι» με ελκυστικά λικνίσματα και διάφορες άλλες «παραλλαγές» εκτόνωτικής διασκέδασης.

Πηγή: VeriaNet