 |
| Γ. Παγκοζίδης: «Κάνουμε μεγάλη προσπάθεια να διατηρήσουμε τη μνήμη του χωριού» |
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος των Απανταχού Κιζαριωτών «Ο Πόντος» διοργανώνει ένα σημαντικό διήμερο επετειακών εκδηλώσεων στις 25 και 26 Απριλίου 2026, τιμώντας τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την εγκατάσταση των προσφύγων προγόνων στο Κίζαρι Ροδόπης. Οι εκδηλώσεις αυτές δεν αποτελούν απλώς έναν εορτασμό, αλλά έναν ουσιαστικό φόρο τιμής στη μνήμη των ανθρώπων που ξεριζώθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες στον Πόντο και κατάφεραν, μέσα από δυσκολίες και απώλειες, να δημιουργήσουν μια νέα ζωή στη νέα τους πατρίδα.
Με αίσθημα σεβασμού και ιστορικής ευθύνης, ο Σύλλογος επιχειρεί να κρατήσει ζωντανή τη μνήμη των πρώτων οικιστών και να μεταφέρει την ιστορία στις νεότερες γενιές, μέσα από δράσεις που συνδυάζουν την επιστημονική γνώση με τη βιωματική προσέγγιση.
Για το περιεχόμενο και τη σημασία των εκδηλώσεων μίλησε στο ράδιο Χρόνος 87.5fm ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου, Γιάννης Παγκοζίδης, ο οποίος αναφέρθηκε τόσο στην ιστορική διαδρομή του Συλλόγου όσο και στην ανάγκη διατήρησης της συλλογικής μνήμης.
Ο κ. Παγκοζίδης ενημέρωσε πως ο Σύλλογος ιδρύθηκε το 1985 και αποτελεί έναν από τους πιο δραστήριους ποντιακούς συλλόγους της περιοχής. Όπως ανέφερε, «παρότι η φυσική του έδρα βρίσκεται στο Κίζαρι, υπάρχει διαχρονικά και έντονη παρουσία στην Κομοτηνή», όπου διατηρούνται γραφεία και αναπτύσσεται σημαντική πολιτιστική δραστηριότητα. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε, «γίνεται μεγάλη προσπάθεια να διατηρηθεί η μνήμη του χωριού, το οποίο σταδιακά αδειάζει, καθώς έχουν απομείνει κυρίως ηλικιωμένοι κάτοικοι».
Η νέα γενιά
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη νέα γενιά, επισημαίνοντας ότι οι νεότεροι δείχνουν ενδιαφέρον για την παράδοση, όμως συχνά δεν έχουν επαρκή ιστορική γνώση για τα γεγονότα που σημάδεψαν τον Ποντιακό Ελληνισμό. Ο Σύλλογος, όπως είπε, προσπαθεί να καλύψει αυτό το κενό μέσα από δράσεις που δεν περιορίζονται μόνο στον χορό και τη μουσική, αλλά επεκτείνονται στην ιστορική και εκπαιδευτική διάσταση της μνήμης. «Όταν γνωρίζεις την ιστορία σου, κατανοείς καλύτερα τις συνθήκες μέσα στις οποίες δρούσαν οι πρόγονοι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων
Οι εκδηλώσεις θα ξεκινήσουν το Σάββατο 25 Απριλίου 2026, στις 19:00, στο Ίδρυμα Παπανικολάου στην Κομοτηνή. Ίδρυμα Παπανικολάου Εκεί θα πραγματοποιηθεί επιστημονική εσπερίδα με τίτλο: «Η μετακίνηση των Ποντίων προσφύγων. Ιστορική αναδρομή από τον Πόντο στο Σοχούμι και την Ελλάδα».
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, διακεκριμένοι επιστήμονες και ιστορικοί θα παρουσιάσουν άγνωστες πτυχές της περιόδου από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα, φωτίζοντας το ιστορικό πλαίσιο των μετακινήσεων των Ποντίων. Θα παρουσιαστεί επίσης σπάνιο αρχειακό υλικό, καθώς και μαρτυρίες της πρώτης γενιάς προσφύγων, προσφέροντας μια πολύτιμη ιστορική καταγραφή.
Στην εσπερίδα θα συμμετάσχουν ο Βλάσης Αγτζίδης, διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας του ΑΠΘ, η Ειρήνη Χρυσοστομίδου, απόφοιτη του Ιστορικού Τμήματος του ΔΠΘ, και ο Ελευθέριος Ελευθεριάδης, απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας του Ιουνίου Πανεπιστημίου. Τον συντονισμό θα έχει ο Γιάννης Παγκοζίδης.
Ο κ. Παγκοζίδης υπογράμμισε ότι οι ομιλητές επιλέχθηκαν με βάση την επιστημονική τους εξειδίκευση και τη βιωματική ή ερευνητική τους σχέση με το αντικείμενο. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στον Βλάση Αγτζίδη, τονίζοντας τη μακρόχρονη συμβολή του στην έρευνα της ποντιακής ιστορίας, καθώς και στην Ειρήνη Χρυσοστομίδου, η οποία κατάγεται από το Σοχούμι, περιοχή που συνδέεται ιστορικά με τις μετακινήσεις των Ποντίων. Δεν παρέλειψε να μιλήσει και Ελευθέριο Ελευθεριάδη ο οποίος, «θα μιλήσει εμπειρικά, από ιστορίες προγόνων του».
Η εκδήλωση αναμένεται να επιφυλάσσει και μια σημαντική έκπληξη, καθώς θα παρουσιαστεί σπάνιο αρχειακό υλικό που, όπως ανέφερε ο αντιπρόεδρος, δεν έχει δημοσιοποιηθεί ξανά στο παρελθόν.
Κυριακή 26 Απριλίου – Η μνήμη επιστρέφει στο Κίζαρι
Την Κυριακή 26 Απριλίου 2026, από τις 11:00 το πρωί, οι εκδηλώσεις θα συνεχιστούν στο Κίζαρι Ροδόπης, στον αύλειο χώρο του πρώην Δημοτικού Σχολείου. Κίζαρι Ροδόπης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επιμνημόσυνη δέηση υπέρ αναπαύσεως των πρώτων οικιστών, χορό Σέρα, ιστορική ομιλία με θέμα «Από τον Πόντο στο Κίζαρι: Τα πρώτα βήματα και η πορεία των 100 ετών», καθώς και απονομή δώρων και κατάθεση στεφάνων.
Ο κ. Παγκοζίδης ανέφερε ότι για την τελετή έχουν εντοπιστεί απόγονοι των πρώτων 52 αρχηγικών οικογενειών του χωριού, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη συγκινησιακή φόρτιση στην εκδήλωση.
Η ημέρα θα ολοκληρωθεί με πανηγυρικό γλέντι, με χορούς και τραγούδια από μουσικούς του χωριού. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε ο αντιπρόεδρος, το γλέντι αυτό συνδυάζεται και με τον εορτασμό του Αγίου Γεωργίου, ενισχύοντας τον παραδοσιακό χαρακτήρα της ημέρας και τη συλλογική συμμετοχή των κατοίκων και απογόνων.
Ένα ζωντανό χρέος μνήμης
Οι εκδηλώσεις του Συλλόγου «Ο Πόντος» δεν αποτελούν μόνο μια επετειακή αναφορά στο παρελθόν, αλλά και μια ζωντανή προσπάθεια διατήρησης της ταυτότητας, της ιστορίας και της πολιτιστικής συνέχειας των Ποντίων προσφύγων. Μέσα από την επιστημονική τεκμηρίωση, τη συμμετοχή της νεολαίας και τη συλλογική μνήμη της κοινότητας, επιχειρείται η σύνδεση των γενεών και η διατήρηση της ιστορικής συνείδησης.
Με ελεύθερη είσοδο και ανοιχτή πρόσκληση προς το κοινό, το διήμερο αναμένεται να αποτελέσει ένα σημαντικό πολιτιστικό και ιστορικό γεγονός για την περιοχή της Κομοτηνής και ολόκληρη τη Ροδόπη, τιμώντας με σεβασμό εκείνους που έγραψαν την πρώτη σελίδα της ιστορίας του Κιζαριού.
