 |
| «Η Ποντιακή δεν είναι μόνο γλώσσα, είναι πολιτισμός και μνήμη» |
του Θανάση Αραμπατζή
Με αναφορές στη γλώσσα, την ιστορική μνήμη και τη βαθιά σχέση του Ποντιακού Ελληνισμού με την ορθόδοξη παράδοση πραγματοποιήθηκε χθες το μεσημέρι, στο Επιμελητήριο Λάρισας, η εκδήλωση με τίτλο «Η Ποντιακή Γλώσσα και οι Άγιοι του Πόντου: Παράδοση, Πίστη και Ταυτότητα», που διοργάνωσε ο Μορφωτικός Σύλλογος Ποντίων Φοιτητών και Σπουδαστών Νομού Λάρισας «Το Ροδάφνον».
Η εκδήλωση εντάσσεται στο πλαίσιο των δράσεων για τη συμπλήρωση 20 χρόνων από την ίδρυση του συλλόγου και συγκέντρωσε το ενδιαφέρον μελών της ποντιακής κοινότητας, φοιτητών, εκπροσώπων φορέων και πολιτών της Λάρισας. Τελούσε δε, υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητρόπολης Λαρίσης και Τυρνάβου και του Επιμελητηρίου Λάρισας.
Κεντρικός άξονας της εκδήλωσης ήταν η διατήρηση της ποντιακής ταυτότητας μέσα από τη γλώσσα και την πίστη, δύο στοιχεία που, όπως τονίστηκε επανειλημμένα από τους ομιλητές, λειτούργησαν ιστορικά ως πυλώνες συνοχής και επιβίωσης του Ποντιακού Ελληνισμού.
Ο Γιάννης Ζυρπιάδης, μέλος του συλλόγου, αναφέρθηκε στις δράσεις που διοργανώνονται φέτος με αφορμή τη συμπλήρωση δύο δεκαετιών παρουσίας του συλλόγου στη Λάρισα, σημειώνοντας πως στόχος είναι να διατηρηθεί ζωντανή η ιστορική μνήμη και η πολιτιστική κληρονομιά των Ποντίων. Παράλληλα, υπενθύμισε τις επετειακές εκδηλώσεις που θα ακολουθήσουν μέσα στον Μάιο, μεταξύ αυτών και η καθιερωμένη δράση «Ένα κεράκι στη μνήμη τους», που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου, Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων, στην Κεντρική πλατεία της Λάρισας.
Στο επιστημονικό μέρος της εκδήλωσης, ο διδάκτορας Νεότερης Ιστορίας του Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Θεοδόσης Κυριακίδης ανέπτυξε το θέμα «Ο Χριστιανισμός στον Πόντο: Άγιοι, Μάρτυρες και Νεομάρτυρες», παρουσιάζοντας τη μακραίωνη παρουσία του χριστιανισμού στην περιοχή του Πόντου. Όπως σημείωσε, ο Πόντος υπήρξε μία από τις πρώτες περιοχές όπου εδραιώθηκε ο χριστιανισμός ήδη από τους αποστολικούς χρόνους, με το κήρυγμα των Αποστόλων Ανδρέα και Πέτρου. Αναφέρθηκε ακόμη σε σημαντικές μορφές της ποντιακής εκκλησιαστικής παράδοσης, όπως ο Άγιος Γρηγόριος ο Θαυματουργός, ο Άγιος Ευγένιος, ο Άγιος Θεόδωρος ο Γαβράς και ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης, επισημαίνοντας ότι ο Πόντος «έβγαζε Αγίους σε κάθε ιστορική περίοδο».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στους νεομάρτυρες της Οθωμανικής περιόδου, οι οποίοι, όπως είπε, μαρτύρησαν επειδή αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την πίστη τους. «Αυτό δείχνει τη διαχρονική παρουσία του χριστιανικού μηνύματος στον Πόντο», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της, η γλωσσολόγος και υποψήφια διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης Αναστασία Μαχαιρίδου, επικεντρώθηκε στη σύγχρονη παρουσία της ποντιακής γλώσσας και στις προοπτικές διατήρησής της. Η ίδια ανέφερε πως οι απαρχές της ποντιακής διαλέκτου ανάγονται ήδη στον 8ο αιώνα π.Χ., όταν οι Έλληνες αποίκισαν τις περιοχές του Εύξεινου Πόντου, ενώ εξήγησε ότι η μορφή της γλώσσας που είναι γνωστή σήμερα διαμορφώθηκε σταδιακά μέσα στους αιώνες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η αναφορά της στα λεγόμενα «Ρωμαίικα», την ποντιακή διάλεκτο που εξακολουθεί να ομιλείται σε περιοχές της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για «ζωντανά μνημεία της ελληνικής γλώσσας».
Παράλληλα, τόνισε ότι η χρήση της ποντιακής έχει αποδυναμωθεί τις τελευταίες δεκαετίες για κοινωνικούς λόγους, ωστόσο χαρακτήρισε σημαντική την προσπάθεια διατήρησής της ως στοιχείου πολιτιστικής κληρονομιάς. «Δεν είναι μόνο ένα γλωσσικό σύστημα. Έχει πολιτιστικές, συναισθηματικές και λαογραφικές προεκτάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα με τη συμμετοχή της χορωδίας «Θεσσαλοί Μελωδοί», υπό τη διεύθυνση του Γεωργίου Λεμονόπουλου, η οποία απέδωσε εκκλησιαστικούς ύμνους και απολυτίκια αφιερωμένα σε Πόντιους Αγίους, προσθέτοντας έναν έντονα συμβολικό και πολιτισμικό χαρακτήρα στη διοργάνωση.
