Παναγία Σουμελά: Μνημόσυνο για το Ολοκαύτωμα της Σάντας του Πόντου

Παναγία Σουμελά: Μνημόσυνο για το Ολοκαύτωμα της Σάντας του Πόντου

Την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου τελέστηκε στην Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά στο Βέρμιο Αρχιερατικό Συλλείτουργο.

Χοροστάτησε στον Όρθρο και προέστη της θείας Λειτουργίας ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σάμου, Ικαρίας και Κορσεών κ. Ευσέβιος, συλλειτουργούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμονος, ο οποίος κήρυξε και τον θείο λόγο.

Στο τέλος της θείας λειτουργίας τελέστηκε το καθιερωμένο μνημόσυνο για την ανάπαυση των ψυχών των αδίκως τελειωθέντων κατοίκων της Σάντας του Πόντου, κατά το ολοκαύτωμα.

Στη συνέχεια οι Αρχιερείς μετέβησαν στο σπίτι των Σανταίων, όπου τελέστηκε τρισάγιο και ακολούθησε ομιλία του Προέδρου του Σωματείου Παναγία Σουμελά» κ. Γεωργίου Τανιμανίδη.

90η ΔΕΘ: Ο Ιάπωνας καθηγητής που «καλατσεύ'» Ποντιακά και χορεύει κότσαρι

90η ΔΕΘ: Ο Ιάπωνας καθηγητής που «καλατσεύ'» Ποντιακά και χορεύει κότσαρι

Έναν απρόσμενο και ιδιαίτερα ευχάριστο επισκέπτη συναντούν όσοι βρεθούν τις τελευταίες ώρες στους χώρους της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Φορώντας το παραδοσιακό ιαπωνικό κιμονό του, φωτογραφίζεται χαμογελαστός με τον κόσμο, τραβώντας αμέσως τα βλέμματα όλων. Η μεγαλύτερη έκπληξη όμως έρχεται μόλις ανοίξει το στόμα του, καθώς καλωσορίζει τους περαστικούς λέγοντας πως «καλατσέβει ελληνικά», γνωρίζοντας δηλαδή την ποντιακή διάλεκτο.

Ποιος είναι ο Ιάπωνας ακαδημαϊκός

Πρόκειται για τον Φουκούντα Κοσούκε (Fukuda Kosuke), καθηγητή Πανεπιστημίου και ειδικό στις διεθνείς σχέσεις. Αν και η Ιαπωνία αποτελεί φέτος την Τιμώμενη Χώρα της 90ής ΔΕΘ, ο ίδιος δεν ταξίδεψε στην πόλη ως μέλος της επίσημης διπλωματικής αποστολής. Βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη ως επίσημος καλεσμένος του Ποντιακού Συλλόγου «Οι Μίθριοι» Καλαμαριάς, επικεφαλής μιας ομάδας συμπατριωτών του που αγαπούν και διδάσκονται τον ποντιακό πολιτισμό.

Η σχέση του με την περιοχή ξεκίνησε πριν από αρκετά χρόνια όταν επισκέφθηκε τη Θεσσαλονίκη για ακαδημαϊκή μελέτη. Στην πορεία αγάπησε την ποντιακή κουζίνα, τους χορούς και τη μουσική, γινόμενος τακτικό και στη συνέχεια επίτιμο μέλος του συλλόγου της Καλαμαριάς. Η συνεργασία αυτή μάλιστα ταξίδεψε μέχρι την Ασία, καθώς ο χοροδιδάσκαλος Παναγιώτης Κιρμανίδης πραγματοποίησε σεμινάρια ποντιακών χορών στην Ιαπωνία το 2022 και το 2024.

Από την Οκαγιάμα στη Θεσσαλονίκη για κότσαρι και σερενίτσα

Στην πόλη της Οκαγιάμα, ο Κοσούκε και η παρέα του έχουν ιδρύσει σύλλογο όπου μαθαίνουν ποντιακές λέξεις και χορούς. Μόλις προέκυψε η ευκαιρία της φετινής διοργάνωσης, η ιαπωνική αποστολή έφτασε στη Θεσσαλονίκη έτοιμη να ανέβει στη σκηνή. Όπως τονίζει ο ίδιος, όταν έμαθε ότι η πατρίδα του είναι η τιμώμενη χώρα στη ΔΕΘ, ανυπομονούσε να βρεθεί ξανά στην πόλη που υπεραγαπά.

Όσοι θέλουν να απολαύσουν την ιαπωνική ομάδα να χορεύει κότσαρι, σερενίτσα και τικ, θα έχουν την ευκαιρία να τους δουν από κοντά σε εκδήλωση του Δήμου, καθώς και σε προγραμματισμένες εμφανίσεις στο Πολιτιστικό Κέντρο Τούμπας και στο Περίπτερο 13 της ΔΕΘ.

Πηγή: Thitanews

Δεν θα μαραθεί ποτέ ο βασιλικός της Παναγίας Σουμελά στο Νέο Κόσμο

Δεν θα μαραθεί ποτέ ο βασιλικός της Παναγίας Σουμελά στο Νέο Κόσμο

Κάλεσμα για να ενισχύσουν με κάθε τρόπο το Ιερό Ίδρυμα των Ποντίων Αμερικής και Καναδά, απηύθυνε την Κυριακή, στο Γουέστ Μίλφορντ της Νέας Ιερσέης, ο Επισκοπος Διοκλείας Νεκτάριος, που εκπροσώπησε τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής στην ετήσια πανήγυρη των Ποντίων στο δικό τους προσκύνημα που και φέτος συγκέντρωσε εκατοντάδες πιστούς.

Η προτροπή του Επισκόπου Νεκταρίου, ήρθε σαν μια υπενθύμιση ότι όλα αυτά που έγιναν μέχρι τώρα, έγιναν με κόπο και θυσίες και χρειάζεται να διατηρηθούν και να ενισχυθούν με νέα έργα για να υποδέχονται στο μέλλον τις νέες γενιές των Ποντίων της διασποράς.

Άλλωστε τα σχέδια είναι έτοιμα και θα υλοποιηθούν πολύ σύντομα και αυτό δείχνει την αγάπη και τον σεβασμό στο έργο των πρωτοπόρων, αλλά ταυτόχρονα δείχνει ότι το μήνυμα της ορθής διακονίας και της μεταλαμπάδευσης της ιστορικής μνήμης στις νεότερες ηλικίες.

Όσα με ιδρώτα έχτισαν οι παλιοί, θα περάσουν σιγά-σιγά στα χέρια των νέων αλλά φυσικά, δεν μπορεί να μην υπάρχει και το συναίσθημα της νοσταλγίας και της μνήμης, το οποίο ήταν έντονο και τις δυο ημέρες του φεστιβάλ.

Οι υπεύθυνοι του Ιερού Ιδρύματος ανέφεραν ότι το Σάββατο, ανήμερα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, το παρκινγκ και ο μικρός ναός πλημμύρισαν από πιστούς.

Το γλέντι δε, όπως συνηθίζεται, κράτησε μέχρι αργά. Με την συμμετοχή του Δημήτρη Στεφανίδη στην λύρα και το τραγούδι και του Σωκράτη Τογρίδη στο τύμπανο.

Το πρωί της Κυριακής, η καμπάνα στο προαύλιο χτύπησε ρυθμικά, σαν σε μοναστήρι, για να υποδεχτεί τον Επίσκοπο Νεκτάριο, που χοροστάτησε στην Θεία Λειτουργία, βοηθούμενος από τον Αρχιμανδρίτη Ευγένιο Τσαραμανίδη και τον διάκονο Ιερεμία. Τους ύμνους έψαλε ο ιεροψάλτης Παναγιώτης Χατζόπουλος,

Στο κήρυγμά του, ο Επίσκοπος Διοκλείας, τόνισε το θαύμα της Παναγίας να οικοδομηθεί το μοναστήρι πάνω στα βράχια στο όρος Μελάς, από τους δυο μοναχούς που πήγαν εκεί από την Αθήνα.

Ο Επίσκοπος μετέφερε την στήριξη που προσφέρει, όπως εξήγησε, ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος, στο Ιερό Ίδρυμα.

Έτσι, πρόσθεσε, καλό και απαραίτητο είναι να γνωρίσουν και τα παιδιά και τα εγγόνια το ποντιακό στοιχείο.

Μετά την Θεία Λειτουργία ακολούθησε η λιτανεία της θαυματουργής Εικόνας, αντίγραφο της Εικόνας του Ευαγγελιστή Λουκά, που φυλάσσεται στο Βέρμιο.

Κάποια στιγμή κι αφού κάθισαν όλοι στο τραπέζι των επισήμων, τότε η προσοχή μας έπεσε πάνω σε τρεις γλάστρες με βασιλικό από τα Ιεροσόλυμα, που κάθε χρόνο, στολίζουν το ναό.

Μετά, είθισται η κάθε γλάστρα, να βρίσκει ένα καινούργιο σπίτι. Θυμούνται οι παλαιότεροι ότι αυτές τις γλάστρες τις φρόντιζαν οι κυρίες του γυναικείου τμήματος, που ετοίμαζαν κι άλλα πολλά είδη προς πώληση, ώστε με τα έσοδά να ενισχύσουν το ταμείο του Ιερού Ιδρύματος.

Όμως φέτος η κυρία Κούλα δεν κατάφερε να ανέβει στο προσκύνημα. Η Σιμέλα έφυγε από την ζωή εδώ και λίγα χρόνια και ο κυρ-Βασίλης, ο στυλοβάτης του προσκυνήματος, μας βλέπει κι εκείνος από ψηλά.

Ωστόσο τα παιδιά και τα εγγόνια συνεχίζουν το έργο των γονιών. Η Όλγα, η κόρη της Σιμέλας, για παράδειγμα, επέβλεπε φέτος την “αγορά” που σε τέτοιες περιπτώσεις οργανώνουν οι κοινότητες (και την αποκαλούν στην αγγλική γλώσσα ως Flea Market). Μια ευκαιρία να προσέξουν το φεστιβάλ και οι κάτοικοι των γύρω περιοχών.

Μεταξύ άλλων προέδρων και εκπροσώπων Ποντιακών συλλογών και Ομοσπονδιών, παρόντες την Κυριακή ήταν ο πρώην Πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας κ. Ηλίας Τσεκερίδης, ο πρόεδρος του Συλλόγου Κομνηνοί Νέας Υόρκης, κ. Στέφανος Αμανατίδης, ο πρόεδρος του συλλόγου Πόντος του Κονέκτικατ κ. Κώστας Τσιλφίδης, ο αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων Νέας Ιερσέης κ. Δημήτρης Γωνιάς, ο γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Ελληνικών Σωματείων Μείζονος Νέας Υόρκης κ. Τάσος Καραγκούνης και το στέλεχος της AHEPA, στη Νέα Ιερσέη κ. Φίλιππος Βογιατζόγλου.

Καθήκοντα συντονιστή και παρουσιαστή των προσκεκλημένων ανέλαβε ο πρόεδρος του Ιερού Ιδρύματος Δρ. Χαράλαμπος Βασιλειάδης.

Πηγή: Αναμνήσεις

Πρώτη επιστημονική ημερίδα για τη Σάντα του Πόντου στις Αιγές – Ιστορία, μνήμη και πολιτιστική κληρονομιά στο επίκεντρο

Πρώτη επιστημονική ημερίδα για τη Σάντα του Πόντου στις Αιγές – Ιστορία, μνήμη και πολιτιστική κληρονομιά στο επίκεντρο

Η πρώτη επιστημονική ημερίδα με θέμα την ιστορία και τον πολιτισμό της Σάντας του Πόντου πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 23 Ιουλίου, στο αμφιθέατρο «Μανόλης Ανδρόνικος» του Κεντρικού Μουσειακού Κτηρίου των Αιγών.

Τη διοργάνωση ανέλαβαν η ΑΜΚΕ «Ψηφιακή Σάντα» και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας, υπό την αιγίδα του δήμου Βέροιας, στο πλαίσιο ενός πολιτιστικού διημέρου αφιερωμένου στη Σάντα, με στόχο να φέρει το κοινό πιο κοντά στην πλούσια ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά μιας από τις σημαντικότερες κοιτίδες του ποντιακού ελληνισμού. Το διήμερο θα ολοκληρωθεί με τη μεγάλη ποντιακή μουσικοχορευτική εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 31 Ιουλίου στα Παλατίτσια.

Την παρουσίαση της ημερίδας έκανε η Σοφία Πιπερίδου, μέλος της ΑΜΚΕ «Ψηφιακή Σάντα».

Η εκδήλωση αποτέλεσε έναν σημαντικό σταθμό στην προσπάθεια της ΑΜΚΕ για τη συγκέντρωση, διάσωση, τεκμηρίωση και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης, της πολιτιστικής κληρονομιάς και των ανθρώπων της Σάντας. Μέσα από τις εισηγήσεις διακεκριμένων επιστημόνων και ερευνητών, το κοινό είχε την ευκαιρία να γνωρίσει σημαντικές πτυχές της ιστορίας, της λαογραφίας, της ενδυμασίας, της εγκατάστασης των Σανταίων στην Ελλάδα, καθώς και του πολύτιμου αρχειακού υλικού που διασώζεται μέχρι σήμερα.

Χαιρετισμό απηύθυνε η αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας Εύα Κοντογουλίδου, η οποία επισήμανε ότι η σύνδεση της ημερίδας με τις αρχαίες Αιγές δεν ήταν τυχαία. Όπως ανέφερε, οι πρόσφυγες από τη Σάντα μετέφεραν στην Ημαθία έναν ανεκτίμητο πνευματικό και υλικό πλούτο.

Εκ μέρους του δήμου Βέροιας, ο αντιδήμαρχος Αλέξανδρος Τσαχουρίδης, με καταγωγή από τη Σάντα, χαρακτήρισε την εκδήλωση ως ένα «μνημόσυνο για τις ψυχές των προγόνων μας», τονίζοντας ότι η «Ψηφιακή Σάντα» αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο διατήρησης της ιστορικής μνήμης και εκπαίδευσης των νέων γενεών, κάνοντας λόγο για μια πρωτοβουλία ιστορικής ευθύνης.

Ο διαχειριστής της ΑΜΚΕ «Ψηφιακή Σάντα», δικηγόρος και ερευνητής Αθανάσιος Στυλίδης, ευχαρίστησε όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της ημερίδας, υπογραμμίζοντας ότι το εγχείρημα αποτελεί καρπό συλλογικής προσπάθειας. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η αρχή έγινε και τα επόμενα βήματα θα είναι ακόμη πιο παραγωγικά».

Η κ. Πιπερίδου, προλογίζοντας τον πρώτο ομιλητή, επισήμανε ότι η αφετηρία της ερευνητικής προσπάθειας ήταν ένας ογκώδης φάκελος από το προσωπικό αρχείο του καθηγητή Κωνσταντίνου Φωτιάδη. Για τον λόγο αυτό, όπως ανέφερε, η επιλογή του να ανοίξει την ημερίδα με την εισήγησή του είχε ιδιαίτερη συμβολική σημασία.

Ο ομότιμος καθηγητής Νεότερης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Κωνσταντίνος Φωτιάδης, με θέμα «Σάντα: Συμβολή στην αναζήτηση προφορικών και γραπτών πηγών», παρουσίασε τις σημαντικότερες γραπτές και προφορικές πηγές για την ιστορία της Σάντας, ενώ μοιράστηκε προσωπικές εμπειρίες, επισημαίνοντας ότι ο ίδιος «μπολιάστηκε» με τον πολιτισμό της Σάντας.

Ο δημοσιογράφος και υπεύθυνος του ερευνητικού έργου της ΑΜΚΕ Δημήτρης Πιπερίδης, στην εισήγησή του με θέμα «Ο εθνολογικός χάρτης της Ημαθίας μετά το 1928 – Οι Σανταίοι της Ημαθίας», ανακοίνωσε ότι έφτασε στα χέρια της ομάδας ένα σπάνιο δερματόδετο σημειωματάριο γραμμένο σε καραμανλίδικη γραφή, το οποίο χαρακτήρισε εξαιρετικά σημαντικό ιστορικό τεκμήριο. Παρουσίασε την εικόνα της Ημαθίας μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών και την εγκατάσταση των Σανταίων στους προσφυγικούς οικισμούς του νομού, ενώ απηύθυνε κάλεσμα για συμμετοχή στο δεύτερο Σανταίικο Γλέντι που θα πραγματοποιηθεί στα Παλατίτσια.

Ο αρχαιολόγος, διδάκτορας Θεολογίας και υποψήφιος διδάκτορας Λαογραφίας Κωνσταντίνος Στεφανίδης ανέπτυξε το θέμα «Ανασυγκροτώντας τη γυναικεία φορεσιά της Σάντας: από τα υλικά τεκμήρια στα ερευνητικά ερωτήματα». Μέσα από πλούσιο φωτογραφικό υλικό παρουσίασε τα χαρακτηριστικά της παραδοσιακής γυναικείας φορεσιάς, τα διακοσμητικά στοιχεία, τα μοτίβα και τον ενδυματολογικό της κώδικα, αναδεικνύοντας τους πολλαπλούς κοινωνικούς συμβολισμούς που αυτή μεταφέρει.

Ο πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας Νικόλαος Τουμπουλίδης παρουσίασε το θέμα «Το φυλασσόμενο στην Ε.Λ.Β. αρχείο του Στάθη Αθανασιάδη (Γεροστάθη)». Αναφέρθηκε στη ζωή και το έργο του σημαντικού Πόντιου λαογράφου, ο οποίος τιμήθηκε δύο φορές από την Ακαδημία Αθηνών, καθώς και στο σπάνιο αρχείο που διατηρείται στην Εύξεινο Λέσχη Βέροιας. Παράλληλα, αναγνώρισε την εργασία όσων συνέβαλαν στη συγκέντρωση και ταξινόμηση του υλικού, ενώ προσέφερε στον Αθανάσιο Στυλίδη όλα τα βιβλία του Γεροστάθη ως συμβολικό δώρο.

Ο ερευνητής και υπεύθυνος αρχείου της ΑΜΚΕ Χρήστος Αηδονίδης παρουσίασε την εισήγηση «Τεκμήρια μνήμης: φωτογραφίες και έγγραφα από το αρχείο της Ψηφιακής Σάντας», προβάλλοντας σπάνια έγγραφα και φωτογραφίες ως ένα μικρό μόνο δείγμα του σημαντικού αρχειακού πλούτου που έχει συγκεντρωθεί μέσα στα δύο χρόνια λειτουργίας της ΑΜΚΕ. Αναφέρθηκε επίσης στη δική του οικογενειακή καταγωγή από τη Σάντα και στην εγκατάσταση της οικογένειάς του στη Βεργίνα.

Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με κάλεσμα προς το κοινό για τη μεγάλη ποντιακή μουσικοχορευτική εκδήλωση της «Ψηφιακής Σάντας», που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 31 Ιουλίου 2026, στα Παλατίτσια Ημαθίας.

Η βραδιά ήταν αφιερωμένη στους χορούς της Σάντας και πλαισιώθηκε από πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα με γνωστούς εκπροσώπους της ποντιακής μουσικής. Στη διοργάνωση συμμετέχουν ο πολιτιστικός σύλλογος Παλατιτσιωτών, ο πολιτιστικός σύλλογος Βεργίνας «Αιγές», ο πολιτιστικός σύλλογος Ράχης, ο πολιτιστικός σύλλογος Μικρής Σάντας, ο Τουριστικός Όμιλος Καστανιάς και η Εύξεινος Λέσχη Βέροιας.

Πηγή: Μαχητής

Ποντιακά Χωρίς Σύνορα: Άνοιξαν οι εγγραφές

Ποντιακά Χωρίς Σύνορα: Άνοιξαν οι εγγραφές

Ανοιχτές είναι οι εγγραφές για τον νέο κύκλο δωρεάν διαδικτυακών μαθημάτων ποντιακής διαλέκτου για το φθινόπωρο του 2026, με το πρόγραμμα να απευθύνεται κατά κύριο λόγο στην ποντιακή Ομογένεια των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά.

Η πρωτοβουλία υλοποιείται από το Ιερό Ίδρυμα Παναγία Σουμελά, σε συνεργασία με την Παμποντιακή Ομοσπονδία ΗΠΑ και Καναδά και την Ποντιακή Νεολαία (Pontian Youth Association of USA & Canada), με βασικό στόχο τη διατήρηση και τη μετάδοση της ποντιακής διαλέκτου, ιδιαίτερα στις νεότερες γενιές της Ομογένειας.

Τη διδασκαλία έχει αναλάβει η φιλόλογος και πιστοποιημένη καθηγήτρια ποντιακής διαλέκτου Αρχοντούλα Κωνσταντινίδου, η οποία εδώ και χρόνια διδάσκει ποντιακά τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Το πρόγραμμα στη Βόρεια Αμερική ξεκίνησε το 2025 και, σύμφωνα με τους διοργανωτές, η ανταπόκριση ξεπέρασε τις αρχικές προσδοκίες. Ο πρώτος κύκλος περιλάμβανε δέκα διαδικτυακά μαθήματα, τα οποία άρχισαν τον Απρίλιο και ολοκληρώθηκαν τον Ιούνιο, δημιουργώντας μια «ψηφιακή τάξη» με συμμετέχοντες από διαφορετικές περιοχές.

Η προσπάθεια συνεχίζεται το φθινόπωρο του 2026 με έναν ακόμη κύκλο δέκα μαθημάτων. Η διδασκαλία πραγματοποιείται μέσω Zoom, συνήθως τα Σάββατα, σε διάστημα δέκα Σαββατοκύριακων, με ορισμένες διακοπές λόγω αργιών. Οι ακριβείς ημερομηνίες και ώρες παρέχονται στους ενδιαφερομένους μέσω της διαδικασίας εγγραφής.

Παρότι ο βασικός προσανατολισμός του προγράμματος αφορά τις ΗΠΑ και τον Καναδά, οι διαδικτυακές τάξεις μπορούν υπό προϋποθέσεις να υποδεχθούν και ενδιαφερομένους από άλλες χώρες. Η συμμετοχή τους εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα θέσεων, αλλά και από το κατά πόσον τους εξυπηρετεί η διαφορά ώρας.

Τα μαθήματα δεν πραγματοποιούνται στα αγγλικά. Για τον λόγο αυτό, οι διοργανωτές συνιστούν στους συμμετέχοντες να διαθέτουν βασική γνώση της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού αλφαβήτου. Αυτό, ωστόσο, δεν αποκλείει όσους δεν έχουν αντίστοιχη εξοικείωση και επιθυμούν να παρακολουθήσουν το πρόγραμμα ως ακροατές.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται όχι μόνο στη γλωσσική εκμάθηση, αλλά και στη γνωριμία των συμμετεχόντων με στοιχεία της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς. «Διδάσκοντας ποντιακά, διδάσκω έναν ολόκληρο πολιτισμό», είχε δηλώσει στον «Εθνικό Κήρυκα» η κ. Κωνσταντινίδου, περιγράφοντας τη σύνδεση της διαλέκτου με την ιστορία, τις παραδόσεις, τη μουσική, τα ήθη και τη συλλογική μνήμη του Ποντιακού Ελληνισμού.

Στις διαδικτυακές τάξεις συναντώνται άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών και με διαφορετικό βαθμό επαφής με τα ποντιακά. Μεταξύ αυτών βρίσκονται από άτομα που μεγάλωσαν ακούγοντας λέξεις και εκφράσεις από τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους έως ομογενείς τρίτης και τέταρτης γενιάς, οι οποίοι επιχειρούν για πρώτη φορά να γνωρίσουν συστηματικότερα τη γλώσσα των προγόνων τους.

Η συμμετοχή στον κύκλο του φθινοπώρου 2026 είναι δωρεάν, ενώ οι δηλώσεις συμμετοχής έχουν ήδη ανοίξει και πραγματοποιούνται μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του Ιερού Ιδρύματος Παναγία Σουμελά. Στην ίδια σελίδα παρέχονται πληροφορίες για τη διαδικασία συμμετοχής, απαντήσεις σε συχνές ερωτήσεις, καθώς και υλικό από τον πρώτο κύκλο των μαθημάτων.

Πηγή: Εθνικός Κήρυξ

Ετήσιο Μνημόσυνο των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος της Επτάκωμης Σάντας, στην Παναγία Σουμελά

 Ετήσιο Μνημόσυνο των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος της Επτάκωμης Σάντας, στην Παναγία Σουμελά 

Ο Σύλλογος Σανταίων "Η Επτάκωμος Σάντα" προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του Σωματείου να τιμήσουν τις εκδηλώσεις για το Ετήσιο Μνημόσυνο Υπέρ Αναπαύσεως των Ψυχών των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος της Ηρωικής Επτάκωμης Σάντας του Πόντου, που θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 5 και την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026 στον Ιερό Ναό της Παναγίας Σουμελά στην Καστανιά Ημαθίας.

Πρόγραμμα εκδηλώσεων

Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026

08:00 Άφιξη Σανταίων και προσκυνητών στο χώρο της Παναγιά Σουμελά. Τακτοποίηση των προσερχομένων στους ξενώνες του Ιερού προσκυνήματος για διανυκτέρευση.
17:00 Ετοιμασία κανόνα (στόλισμα κολλύβων) στον ξενώνα "Τη Σάντας τ΄οσπίτ", από τον Θανάση Ντουμανόπουλο.
17:30 Τρισάγιο και κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο των Αγωνιστών και των Μαρτύρων του Πόντου.
20:00 Αναφορά στη ζωή, τους μύθους και τις παραδόσεις της Σάντας του Πόντου.
21:00 Κοινό δείπνο εξ ίδίων στην ταβέρνα "Κοκκύμελον" με Πόντιους καλλιτέχνες, Σανταίους και φίλους των Σανταίων οι οποίοι συμμετέχουν αφιλοκερδώς.

Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026

08:00 Πανηγυρική Θεία Λειτουργία.
10:00 Πέρας προσελεύσεως επισήμων. Μνημόσυνο.
11:15 - Επιμνημόσυνη δέηση προ του Μνημείου των Σανταίων.
- Προσφώνηση από την πρόεδρο του συλλόγου Βικτωρία Σαββίδου.
- Ομιλία από τον κ. Γεώργιο Τανιμανίδη, πρόεδρο Ιερού Ιδρύματος Παναγία Σουμελά.
- Κατάθεση στεφάνων.
- Σιγή ενός λεπτού.
- Εθνικός Ύμνος.
(Αμέσως μετά θα προσφερθεί ο πατροπαράδοτος ποντιακός σορβάς).
12:00 Δεξίωση επισήμων με παραδοσιακά εδέσματα στον ξενώνα των Σανταίων "Τη Σάντας τ΄οσπίτ".

"Σταυρίτικα 2026" | Τρεις Ποντιακοί σύλλογοι ενώνουν τις δυνάμεις τους και φέτος

"Σταυρίτικα 2026" | Τρεις Ποντιακοί σύλλογοι ενώνουν τις δυνάμεις τους και φέτος

Τρεις σύλλογοι που ασχολούνται με τον πολιτισμό, την ιστορία και την παράδοση και λαμβάνουν δράση στον ίδιο Δήμο, τον Δήμο Αμπελοκήπων-Μενεμένης, συνεχίζουν για τέταρτη χρονιά να ενώνουν τις δυνάμεις τους για ένα τετραήμερο γεμάτο κέφι, χορό και μουσική.

Έτσι, η Ένωση Ποντίων Μενεμένης "Ο Εύξεινος Πόντος", ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αμπελοκήπων "Κωνσταντίνος Παλαιολόγος" και το Σωματείο Ποντίων Θεσσαλονίκης "Άγιος Θεόδωρος ο Γαβράς" στις 4-5-6 & 7 Σεπτεμβρίου 2026 διοργανώνουν για τέταρτη φορά ενωμένοι τις πολιτιστικές εκδηλώσεις "Σταυρίτικα 2026", που το όνομά τους προέρχεται από τον "Σταυρίτες", τον μήνα "Σεπτέμβριο" στην ποντιακή διάλεκτο.

«Τιμητικόν Αντάμωμαν» στην Πατρίδα προς τιμήν των Πόντιων καλλιτεχνών

«Τιμητικόν Αντάμωμαν» στην Πατρίδα προς τιμήν των Πόντιων καλλιτεχνών

Μια ξεχωριστή βραδιά αφιερωμένη στην ποντιακή παράδοση, τη μουσική και την ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Πέμπτης 3 Σεπτεμβρίου 2026, στο γήπεδο ποδοσφαίρου της Πατρίδας, στο πλαίσιο του τριημέρου εκδηλώσεων που διοργανώνει στις 3-4-5 Σεπτεμβρίου ο Σύλλογος της Πατρίδας Ευστάθιος Χωραφάς.

Το «Τιμητικόν Αντάμωμαν» αποτέλεσε μια εκδήλωση τιμής και ευγνωμοσύνης προς παλιούς Πόντιους καλλιτέχνες, οι οποίοι με την πολυετή προσφορά και το έργο τους συνέβαλαν καθοριστικά στη διατήρηση και μεταλαμπάδευση της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς, λειτουργώντας ως «γεφυροποιοί» ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν του πολιτισμού.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης τιμήθηκαν, σε αλφαβητική σειρά, οι Παναγιώτης Ασλανίδης, Κώστας Γαβράς-Γαβρίδης, Παυλάκης Δραμινός, Σάββας Ζαπουνίδης, Μιχάλης Ζερφειρίδης, Βαγγέλης Ιντζεβίδης, Γιάννης Καραπαναγιωτίδης, Κώστας Καραπαναγιωτίδης, Θόδωρος Κεσίδης, Ανδρέας Κουγιουμτζίδης, Ανέστης Μωυσής, Δημήτρης Πιπερίδης, Σταύρος Σαββίδης, Γιώργος Σασκαλίδης, Τάκης Σεβαστόπουλος, Θεόφιλος Σεχίδης, Χρήστος Σιαπανίδης, καθώς και ο Μιχάλης Τσίτσας.

Ως ένδειξη αναγνώρισης και ευγνωμοσύνης για την ύψιστη προσφορά τους, ποντιακό χορευτικό σχήμα παρουσίασε τον παραδοσιακό χορό Σέρα, υπό τις οδηγίες του χοροδιδασκάλου Βαγγέλη Λάχανη.

Την εκδήλωση συντόνισαν ο Νίκος Βουδούρης και η Αλίνα Μαυροπούλου, ενώ μετά το τιμητικό μέρος ακολούθησε ποντιακό γλέντι. Οι πρωταγωνιστές της βραδιάς ανέβηκαν στη σκηνή, με το κοινό να συμμετέχει και να γεμίζει την πίστα, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα ζεστό και αυθεντικό ποντιακό αντάμωμα.

Η εκδήλωση είχε παράλληλα έντονο κοινωνικό χαρακτήρα, καθώς τα έσοδά της θα διατεθούν εξ ολοκλήρου για κοινωνικούς και μόνον σκοπούς.

Στο πλαίσιο της βραδιάς διατέθηκε, επίσης, το «Γλυκό Συρόν» του συλλόγου, το οποίο είχε κατακτήσει το πρώτο βραβείο στο Φεστιβάλ Γαστρονομίας στην Ακρινή Κοζάνης, την 1η Αυγούστου.

Το «Τιμητικόν Αντάμωμαν» αποτέλεσε μια βραδιά μνήμης, τιμής και πολιτισμού, αναδεικνύοντας την αξία των ανθρώπων που επί σειρά ετών υπηρέτησαν την ποντιακή μουσική και παράδοση και συνέβαλαν ώστε αυτή να παραμένει ζωντανή και να περνά από γενιά σε γενιά.

Επρόκειτο για την πρώτη από μια σειρά τριών βραδιών που διοργανώνει το τριήμερο 3-4-5 Σεπτεμβρίου ο Σύλλογος Ευστάθιος Χωραφάς.

Πηγή: Βεροιώτης

Πατρίδας Αρωθυμία | Μνήμες Πόντου και φέτος στο Δήμο Παύλου Μελά

Πατρίδας Αρωθυμία | Μνήμες Πόντου και φέτος στο Δήμο Παύλου Μελά

Ένα πλούσιο και πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα πολιτιστικών δράσεων έχει προετοιμάσει για τον Σεπτέμβριο ο Δήμος Παύλου Μελά. Ο «Πολιτιστικός Σεπτέμβρης 2025» απευθύνεται σε κατοίκους και επισκέπτες, μικρούς και μεγάλους και περιλαμβάνει εκδηλώσεις γεμάτες μουσικές, θέατρο, παραμύθια, παραδόσεις και σύγχρονες καλλιτεχνικές ιδέες.

Από το πλούσιο πρόγραμμα των εκδηλώσεων δεν θα μπορούσε να λείπει η αναφορά στο προσφυγικό στοιχείο και ιδιαίτερα στο Ποντιακό.

Συγκεκριμένα τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2026 στις 8:30 μ.μ. στο ανοιχτό Θέατρο Κρύας Βρύσης “Τάσος Πεζιρκιανίδης”, θα πραγματοποιηθεί αφιέρωμα στα 50 χρόνια της διαδρομής του Στάθη Νικολαΐδη.

Στην εκδήλωση για τα 50 χρόνια της καλλιτεχνικής πορείας ενός από τους σπουδαιότερους εκφραστές του ποντιακού τραγουδιού, εκτός από τον τιμώμενο Στάθη Νικολαΐδη θα τραγουδήσουν και θα παίξουν μουσική οι αγαπημένοι καλλιτέχνες: Πέλα Νικολαΐδη, Γιάννης Τσιτιρίδης,  Στάθης Πορφυρίδης, Κώστας Πουτακίδης, Μπάμπης Κεμανετζίδης, Δημήτρης Ξενιτόπουλος, Λάκης Παναγιωτίδης (πλήκτρα & μουσική επιμέλεια), Γιάννης Αντωνιάδης (τύμπανα), Δημήτρης Μητρούλης (νταούλι).

Παρουσιάζει η Γεωργία Σιδηροπούλου – Συμμετέχει η Ένωση Ποντίων Πολίχνης.

Την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026 στις 8:30 μ.μ. στο ανοιχτό Θέατρο Κρύας Βρύσης “Τάσος Πεζιρκιανίδης” θα πραγματοποιηθεί η εκδήλωση "Πόντος: Τραγούδι και Μνήμη"

Φωνές: Αλέξης Παρχαρίδης, Στάθης Παυλίδης, Στέλιος Μαβίδης.

Συμμετέχουν: Φάνης Κουρουκλίδης, Ραφαήλ Αλεξανδρίδης, Γιώργος Ευσταθιάδης, Γιώργος Καραϊωάννου, Ηρακλής Αδαμίδης.

Μία μουσική περιήγηση με τραγούδια του Πόντου από καλλιτέχνες που ζουν και δραστηριοποιούνται στον Δήμο Παύλου Μελά. Τραγούδια που κρατούν ζωντανή τη μνήμη, υπερασπίζονται την ποντιακή μουσική παράδοση σε όλες της τις εκφάνσεις και αποτελούν παρακαταθήκη για τις μελλοντικές γενιές.

Θέρμη: 4 ημέρες γεμάτες Ποντιακή παράδοση στα φετινά «Σταυρέτ’κα 2026»

Θέρμη: 4 ημέρες γεμάτες Ποντιακή παράδοση στα φετινά «Σταυρέτ’κα 2026»

4 ημέρες αφιερωμένες στην ποντιακή παράδοση, τον πολιτισμό και τη θρησκευτική πίστη περιλαμβάνει το πρόγραμμα των φετινών «Σταυρέτ’κα 2026», που διοργανώνει το Σωματείο «Παναγία Σουμελά Δήμου Θέρμης» από την Παρασκευή 11 έως και τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου.

Ο θεσμός, που έχει καθιερωθεί εδώ και χρόνια στην περιοχή, πραγματοποιείται με αφορμή την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού και περιλαμβάνει πολιτιστικές, μουσικές και χορευτικές δράσεις, παράλληλα με τις θρησκευτικές εκδηλώσεις στο Παρεκκλήσιο της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, στην Τούμπα Θέρμης.

Η ιστορία των «Σταυρέτ’κα» είναι στενά δεμένη με τον λόφο της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, γνωστό με την επίσημη ονομασία «Τράπεζα», στην ποντιακή γειτονιά της Θέρμης.

Στο συγκεκριμένο σημείο βρίσκεται το Παρεκκλήσιο της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, το οποίο ανεγέρθηκε από Ποντίους κατοίκους της περιοχής, έπειτα από πρωτοβουλία του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου του Σωματείου.

Η δημιουργία του Παρεκκλησίου αποτέλεσε και την αφετηρία για την αναβίωση του παραδοσιακού πανηγυριού προς τιμήν της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Με τα χρόνια, η διοργάνωση εξελίχθηκε σε έναν από τους χαρακτηριστικούς πολιτιστικούς θεσμούς της περιοχής.

Σήμερα, τα «Σταυρέτ’κα» αποτελούν μια συνάντηση της θρησκευτικής παράδοσης με τον ποντιακό πολιτισμό, μέσα από εκδηλώσεις που διατηρούν ζωντανά τα ήθη, τα έθιμα και την ιστορική μνήμη και τα μεταφέρουν στις νεότερες γενιές.

Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου: «Η Παράδοση Ενώνει»

Η έναρξη των εκδηλώσεων θα γίνει την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, στις 20:00, στην πλατεία Παραμάνα Θέρμης, με την καθιερωμένη μουσικοχορευτική εκδήλωση «Η Παράδοση Ενώνει».

Μέσα από τη μουσική και τον χορό, η εκδήλωση αναδεικνύει τη δύναμη της παράδοσης να φέρνει κοντά διαφορετικές γενιές και να διατηρεί ζωντανά τα ήθη και τα έθιμα.

Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου: Μεγάλο ποντιακό γλέντι στο Φράγμα Θέρμης

Το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, στις 21:00, το επίκεντρο των εκδηλώσεων μεταφέρεται στον συναυλιακό χώρο του Φράγματος Θέρμης, όπου θα πραγματοποιηθεί το μεγάλο ποντιακό γλέντι των «Σταυρέτ’κα 2026».

Στη σκηνή θα βρεθούν οι: Γιώργος Ιωαννίδης και Βασίλης Τοπαλίδης στο τραγούδι, ο Δημήτρης Ξενιτόπουλος στη λύρα, ο Γιάννης Μαργαριτιάδης στο κλαρίνο και ο Μάριος Σιαπανίδης στο αγγείο.

Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου: Μέγας Εσπερινός και περιφορά της Ιεράς Εικόνας

Οι εκδηλώσεις συνεχίζονται την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, στις 18:00, με τον Μέγα Εσπερινό στο Παρεκκλήσιο της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, στο Άλσος της Τράπεζας, στην (Τούμπα) Θέρμης.

Μετά την ολοκλήρωση του Εσπερινού θα ακολουθήσει η περιφορά της Ιεράς Εικόνας με τη συμμετοχή των πιστών.

Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου: Όρθρος και Πανηγυρική Θεία Λειτουργία

Το τετραήμερο ολοκληρώνεται τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου, ανήμερα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.

Στις 07:00 θα τελεστούν ο Όρθρος και η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία στο Παρεκκλήσιο της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, στο Άλσος της Τράπεζας, στην (Τούμπα) Θέρμης.

Ιωάννινα: Αναβαθμίστηκε το κτίριο της Αδελφότητας Ποντίων και Μικρασιατών Ηπείρου στην Ανατολή

Ιωάννινα: Αναβαθμίστηκε το κτίριο της Αδελφότητας Ποντίων και Μικρασιατών Ηπείρου στην Ανατολή

Την ικανοποίησή της για τις εργασίες συντήρησης και επισκευής στο κτίριο όπου στεγάζεται εξέφρασε η Αδελφότητα Ποντίων και Μικρασιατών Ηπείρου, ευχαριστώντας θερμά τη Δημοτική Κοινότητα Ανατολής και τη Δημοτική Αρχή για την έμπρακτη στήριξή τους.

Οι παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν αναβάθμισαν σημαντικά τον χώρο, καθιστώντας τον πιο όμορφο, λειτουργικό και κατάλληλο για να φιλοξενεί τις δράσεις και τις δραστηριότητες της Αδελφότητας.

Η αναβάθμιση του κτιρίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον σύλλογο, καθώς πρόκειται για έναν χώρο που αποτελεί σημείο αναφοράς για τη διατήρηση και την ανάδειξη της ιστορίας, της παράδοσης και της πολιτιστικής ταυτότητας των Ποντίων και των Μικρασιατών.

Από την πλευρά της, η Αδελφότητα φρόντισε να προσθέσει τη δική της «πινελιά», διαμορφώνοντας και αναδεικνύοντας τον χώρο με στοιχεία που εκφράζουν την ιστορική διαδρομή, την παράδοση και την ταυτότητά της.

Η Αδελφότητα Ποντίων και Μικρασιατών Ηπείρου ευχαριστεί τη Δημοτική Κοινότητα Ανατολής και τη Δημοτική Αρχή για τη συνεργασία και την ουσιαστική συμβολή τους στη βελτίωση του χώρου, που πλέον μπορεί να αποτελέσει ακόμη πιο λειτουργικό «σπίτι» για τις πολιτιστικές και κοινωνικές δράσεις του συλλόγου.

Πηγή: Epirus Gate

«Η Τραπεζούντα» ξεσήκωσε την Εκτενεπόλ με Ποντιακό γλέντι

«Η Τραπεζούντα» ξεσήκωσε την Εκτενεπόλ με Ποντιακό γλέντι

Ατμόσφαιρα γιορτής και ξεσηκωμού κυριάρχησε το βράδυ του Σαββάτου 29 Αυγούστου στο Γήπεδο Τέννις της Εκτενεπόλ, όπου ο Σύλλογος Ποντίων Ν. Ροδόπης «Η Τραπεζούντα» διοργάνωσε το καθιερωμένο ετήσιο ποντιακό του γλέντι.

Μόλις από το απόγευμα, κόσμος κάθε ηλικίας ξεκίνησε να κατακλύζει τον χώρο για να απολαύσει ένα πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα, με τη λύρα, το κλαρίνο, το νταούλι και τα πλήκτρα να ντύνουν μουσικά τη βραδιά. Στο τραγούδι πρωταγωνίστησαν οι Δημήτρης Καρασαββίδης, Στάθης Τσαϊρίδης, Πέλα Νικολαϊδου και Κώστας Παπαδόπουλος, ενώ τη λύρα κράτησαν οι Δημήτρης Ξενιτόπουλος και Κώστας Καλλιανίδης. Στο αγγείο ο Χριστόφορος Κοσμίδης, στο κλαρίνο ο Παναγιώτης Ζουρνατσίδης, στα νταούλια οι Νίκος Παπαδόπουλος και Αντώνης-Ραφαήλ Ελευθεριάδης και στα πλήκτρα ο Κώστας Σαββίδης, συνέθεσαν ένα πλούσιο μουσικό σύνολο που κράτησε τους παρευρισκόμενους στον ρυθμό ως αργά το βράδυ.

Το γέλιο δεν έλειψε από τη βραδιά, χάρη στην παρουσία του Τάκη Βαμβακίδη και του Κυριάκου Καραγιαννίδη, που πρόσθεσαν τη δική τους χιουμοριστική νότα στο πρόγραμμα. Ο χορός δεν σταμάτησε μέχρι αργά, με τους παρευρισκόμενους να αποχαιρετούν το καλοκαίρι και να υποδέχονται τη νέα σχολική χρονιά με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Πηγή: Ο Χρόνος

Ποντιακή βραδιά στο Αγγελοχώρι για το αποχαιρετιστήριο του καλοκαιριού

Ποντιακή βραδιά στο Αγγελοχώρι για το αποχαιρετιστήριο του καλοκαιριού

Με μια μεγάλη ποντιακή μουσική βραδιά γεμάτη τραγούδι, χορό και κέφι ετοιμάζεται το Αγγελοχώρι να αποχαιρετήσει το καλοκαίρι.

Την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, στις 21:00, στο Δημοτικό Σχολείο Αγγελοχωρίου, ο Γαβρίλος Σιδηρόπουλος, μαζί με το επιτελείο του και τον Κώστα Κυριακίδη, θα αναλάβουν τη διασκέδαση του κοινού, σε μια βραδιά που υπόσχεται δυνατές μουσικές στιγμές και παρεΐστικη ατμόσφαιρα.

Οι διοργανωτές καλούν τον κόσμο να δώσει το «παρών» και να αποχαιρετήσει το καλοκαίρι με μουσική, χορό, παρέα και πολύ κέφι, σε μια εκδήλωση που φιλοδοξεί να αποτελέσει μια όμορφη ανάμνηση λίγο πριν την έναρξη της νέας εποχής.

Η είσοδος είναι 5 ευρώ, ενώ η έναρξη της εκδήλωσης έχει προγραμματιστεί για τις 9 το βράδυ.

Πηγή: Πληροφοριοδότης

Λ. Κυρίζογλου προς ΠΟΕ: Ανεύθυνη η προσέγγιση σας - Κάποιοι κρατούνε το "Ποντιόμετρο"

Λ. Κυρίζογλου προς ΠΟΕ: Ανεύθυνη η προσέγγιση σας - Κάποιοι κρατούνε το "Ποντιόμετρο"

Χωρίς να αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνειών ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου, απαντάει στην επίθεση που εξαπέλυσε η ΠΟΕ με αφορμή το πρόσφατο του ταξίδι - αποστολή στον Πόντο και την επίσκεψη στο Δήμαρχο Ματσούκας.

Επίσης να θυμίσουμε ότι ο Λάζρος Κυρίζογλου έδωσε συνέντευξη, για όλα όσα έγιναν σε ένα ιδιαίτερο ταξίδι στον Πόντο, στο www.e-Pontos.gr.

Αναλυτικά η επιστολή του Λ. Κυρίζογλου

Ιδιαίτερη θλίψη προκαλεί η δημοσίευση-επίθεσή σας εναντίον εμού και των συναδέλφων μου, που συμμετείχαμε με τον Μητροπολίτη κ. Βαρνάβα, εκπροσώπου του Οικουμενικού Πατριάρχη κ Βαρθολομαίου, σε επίσημη αποστολή στον Πόντο.

Δεν μπήκατε καν στον κόπο να επικοινωνήσετε μαζί μου πριν τη δημοσίευσή σας.

Εκφράζω την έντονη αγανάκτηση και διαμαρτυρία μου για την τελείως ανεύθυνη προσέγγισή σας. Προκλήθηκα και είμαι υποχρεωμένος να απαντήσω.

Δεν αποδέχομαι ότι κάποιοι κρατούνε το ποντιόμετρο και μετράνε τον ποντιακό πατριωτισμό και κρίνουν άλλους. Στο γραφείο του Τούρκου Δημάρχου Ματσούκας ήμασταν. Εκεί έγινε εθιμοτυπική ανταλλαγή αναμνηστικών. Τί έπρεπε να κάνουμε εγώ και συνάδελφοί μου δήμαρχοι και ο Μητροπολίτης Βαρνάβας; Να ζητήσουμε από τον Τούρκο δήμαρχο Ματσούκας να αφαιρέσει ή να καλύψει τον Κεμάλ από τον τοίχο του γραφείου του και μετά να φωτογραφηθούμε; Δεν είχαμε άλλη επιλογή. Επιδίωξή μας ήταν να θέσουμε το ζήτημα της ανακαίνισης-συντήρησης των ιστορικών Μονών Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος και Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα και το κάναμε με θετικό αποτέλεσμα. Και γνωρίζαμε και ξέραμε λοιπόν αλλά δεν είχαμε άλλη επιλογή. Άλλωστε ουδείς υποχρεούται εις τα αδύνατα!

Εσείς ειδικά στην ΠΟΕ γνωρίζετε τους αγώνες μου και τις θέσεις μου. Δεν δέχομαι μαθήματα περί γενοκτονίας, γιατί γνωρίζετε ότι είμαι βαθύς γνώστης. Το 2009 σε ανάλογη αποστολή στην Κωνσταντινούπολη, σε επίσκεψη στο Δήμο Πέραν, δεν φωτογραφήθηκα κάτω από το πορτραίτο του Κεμάλ, μόνον εγώ, γιατί είχα τη δυνατότητα ως απλό μέλος της αποστολής να το πράξω. Στην Ματσούκα, όπως σας εξήγησα δεν είχα τη δυνατότητα.

Δυστυχώς, δεν στέκεσθε στα θετικά της επίσκεψής μας αλλά κατασκευάζετε «αρνητικά». Αντί να επαινέσετε την πρωτοβουλία μας, παρασύρεσθε κι εσείς σε μία ανεύθυνη και λαϊκίστική προσέγγιση. Με αφορμή την ανακοίνωση της ΠΟΕ, απευθυνόμενος σε ορισμένους ιστορικά άσχετους «επικριτές» μου και σχολιαστές του διαδικτύου, που βρήκαν την ευκαιρία να μου επιτεθούν, αναγκάζομαι να πω τα εξής. Μάθετε λοιπόν ότι η οικογένειά μου κατάγεται από την γενοκτονημένη Έρπαγα του Δυτικού Πόντου, με τρία θύματα κατά τη γενοκτονία. Ο παππούς μου Γεώργιος Κυρίζογλου πολέμησε στο πλευρό του Αναστάσιου Παπαδόπουλου (Κοτζά Αναστάς), τον οποίο οι Τούρκοι με δόλιο τρόπο σκότωσαν λίγο πριν την ανταλλαγή. Το προηγούμενο επώνυμό μας ήταν Χατζηγεωργιάδης, γιατί οι πρόγονοί μου ήταν προσκυνητές στους Αγίους Τόπου, όπου πήγαν και γύρισαν πεζοί. Δεν αλλάζουμε το επώνυμό μας για να θυμίζει ότι είμαστε οικογένεια τουρκόπληκτη, που οι Τούρκοι της επέβαλαν την αλλαγή επωνύμων, στο πλαίσιο της καταπιεστικής πολιτικής της ομογενοποίησης της οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Τέλος θέλω να γνωρίζετε ότι η επίσκεψή μας ήταν απολύτως αγνή και ανιδιοτελής. Δεν επιδιώξαμε να υποκαταστήσουμε κανένα θεσμικό όργανο έκφρασης του Ποντιακού Ελληνισμού. Προς τί λοιπόν αυτή η επιθετικότητα εναντίον μας; τί εξυπηρετεί; Τί επιδιώκουν οι επαγγελματίες κριτές; Αντί της ενότητας, διχασμός; Ως εδώ! Φτάνει πια!! Ατόπημα συνιστά η ανακοίνωσή σας, χωρίς να επιδιώξετε προηγουμένως να ενημερωθείτε. Η εντιμότητα και ο πατριωτισμός μου δεν είναι διαπραγματεύσιμοι.

Λάζαρος Κυρίζογλου

Δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης

Πρόεδρος Κεντρικής Ένωσης

Δήμων Ελλάδος

Λ. Κυρίζογλου: «Εποίκαμε» για να πάμε μπροστά. Όχι στο διχασμό και τις ανέξοδες έριδες

Λ. Κυρίζογλου: «Εποίκαμε» για να πάμε μπροστά. Όχι στο διχασμό και τις ανέξοδες έριδες

Μία συνέντευξη, για όλα όσα έγιναν σε ένα ιδιαίτερο ταξίδι στον Πόντο, παραχώρησε ο κ. Λάζαρος Κυρίζογλου, πρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Αμπελοκήπων - Μενεμένης, στο www.e-Pontos.gr.

Είναι τιμή τόσο για τον Ποντιακό, όσο και ευρύτερα για τον προσφυγικό ελληνισμό, να βρίσκεται στη θέση του προέδρου της ΚΕΔΕ, ένα δήμαρχος Ποντιακής καταγωγής, με πολύχρονη παρουσία στα αυτοδιοικητικά. Πόντιος και από τους δύο γονείς με τον ένα εκ των δύο παππούδων να είναι αντάρτης στα βουνά του Δυτικού Πόντου.

Στη συνέντευξη του ο κ. Κυρίζογλου αναφέρθηκε στα όσα ως αντιπροσωπεία αυτοδιοικητικών, είδε και έζησε στην ιδιαίτερη πατρίδα στον Πόντο, με αφορμή τη θεία λειτουργία που πραγματοποιήθηκε στην Παναγία Σουμελά, τη συνάντηση με το Δήμαρχο Ματσούκας κ. Koray Koçhan στο Δημαρχείο της Ματσούκας όπου και έθεσε ως πρωταρχικό ζήτημα το θρησκευτικό και πολιτιστικό τουρισμό ανάμεσα στους δύο λαούς αλλά και την αναγκαία συντήρηση και ανάδειξη δύο ιστορικών μονών του Πόντου, του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα και του Αγίου Ιωάννη Βαζελώνα και τις αντιδράσεις "κάποιων" όπου στην αναμνηστική φωτογραφία με το δήμαρχο Ματσούκας φαίνεται πίσω ο Μουσταφά Κεμάλ.

Πρόσφατα βρεθήκατε, τόσο ως πρόεδρος της ΚΕΔΕ όσο και επικεφαλής μία ομάδας δημάρχων, οι περισσότεροι εκ των οποίων, Ποντιακής καταγωγής, σε ιστορικές πόλεις και περιοχές του Πόντου, με αφορμή τη Θεία Λειτουργία που πραγματοποιήθηκε στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο. Ποιος ο σκοπός του ταξιδιού;

Καταγόμαστε από την Έρπαγα του Δυτικού Πόντου. Ο παππούς μου (πατέρας του πατέρα μου) Γεώργιος Κυρίζογλου μαζί με όλους τους συγχωριανούς του (χωριό Τσιμπρίλ της Έρπαγας), μετά τις σφαγές των Αρμενίων, ανέβηκαν στα βουνά για να σωθούν μαζί με τις οικογένειές τους από το 1915 έως το 1923 (περίπου 8 χρόνια) και πολέμησε στο πλευρό του Αναστάσιου Παπαδόπουλου (Κοτζά Αναστάς) του αήττητου αρχηγού τον οποίο σκότωσαν οι Τούρκοι με δόλιο τρόπο λίγο πριν την ανταλλαγή. Τρία μέλη της οικογένειας μας πέθαναν σε πορείες και εξορίες στο Ερζερούμ. Το επώνυμό μας ήταν αρχικά Χατζηγεωργιάδης. Οι πρόγονοι μου ήταν Χατζήδες, πεζοί προσκυνητές στους Αγίους Τόπους. Το επώνυμό μας δεν το αλλάζουμε για να θυμίζει ότι είμαστε τουρκόπληκτοι. Στην οθωμανική αυτοκρατορία οι Τούρκοι επέβαλαν, στο πλαίσιο της πολιτικής της ομογενοποιήσεως των πληθυσμών της, την αλλαγή επωνύμων. Αυτά για να γνωρισθούμε καλύτερα. Απαντώντας στην ερώτησή, σας γνωρίζω ότι με πρωτοβουλία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ.κ. Βαρνάβα, που εκπροσωπούσε τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, κληθήκαμε να συμμετέχουμε σε προσκύνημα στην Μονή της Παναγίας Σουμελά στην περιοχή Ματσούκας του Πόντου. Ο σκοπός μας ήταν Προσκυνηματικός.

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού επισκεφθήκατε πολλά μνημεία, ναούς, σχολεία και κτίρια που παραμένουν αδιάψευστοι μάρτυρες της μακραίωνης παρουσίας, εκεί, του Ποντιακού Ελληνισμού. Ποια τα συναισθήματα σας;

Επισκεφθήκαμε την Τραπεζούντα, την Ματσούκα, την Κερασούντα, τα Κοτύωρα (Ορντού). Την Αγία Σοφία, τον Άγιο Ευγένιο (πολιούχο), την Παναγία Χρυσοκέφαλο (Μητρόπολη), την Αγία Άννα, την οικία Καπαγιαννίδη, την οικία και το κτίριο της τράπεζας Θεοφυλάκτου στην Τραπεζούντα. Το Άγιον Νικόλαο στην Κερασούντα. Τον Άγιο Γεώργιο και την Πολυκάρπειο Σχολή (λειτουργεί και σήμερα ως τουρκικό εκπαιδευτήριο) στα Κοτύωρα (Ορντού). Την Παναγία Σουμελά και το ιστορικό και πολυθρύλητο γεφύρι της Τρίχας στην Ματσούκα. Στην Ματσούκα συναντηθήκαμε με ντόπιους, που ομιλούν άριστα την ποντιακή διάλεκτο. Συνομιλήσαμε και συνεννοηθήκαμε άριστα. Τα συναισθήματα: ρίγη συγκίνησης, εθνική και θρησκευτική περηφάνεια. Επιτακτική μια εσωτερική προσταγή χρέους και καθήκοντος να μην αφήσουμε να κοπεί το νήμα της κλωστής, τιμής και μνήμης των προγόνων μας που άφησαν στις αλησμόνητες πατρίδες βαθιά σημάδια πίστης και πολιτισμού. Πρέπει να ξαναπάμε. Και θα το κάνουμε.

Κορυφαία στιγμή του ταξιδιού σας, η Θεία Λειτουργία στην Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά. Απόντος δυστυχώς του Οικουμενικού Πατριάρχη χάρη στις προσπάθειες του οποίου ξεκίνησαν όλα το 2010, όπου λειτούργησε για πρώτη φορά το μοναστήρι μετά από 88 χρόνια. Και παρά τις επίμονες προσπάθειες των Τούρκων με την αλλαγή της ημερομηνίας και τις λιγοστές διαπιστεύσεις εισόδου.

Τελέσθηκε Θεία Λειτουργία χοροστατούντος του κ.κ. Βαρνάβα που εκπροσωπούσε τον Οικουμενικό Πατριάρχη, με τη συμμετοχή δύο ακόμη Μητροπολιτών του Οικουμενικού Πατριαρχείου και κληρικών. Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, ενώ ψαλλόταν τροπάρια προς τιμή της Παναγίας, τα μάτια μου γέμισαν δάκρυα. Είναι επιτυχία του Οικουμενικού Πατριάρχη ότι μετά από 16 χρόνια (2010-2026) έγινε και πάλι Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά. Αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία οι τουρκικές αρχές επέτρεψαν σε όλους τους προσκυνητές την επίσκεψη και το προσκύνημα. Οι τουρκικές αρχές εφαρμόζουν δικά τους πρωτόκολλα επισκεψιμότητας. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης, πολύ περισσότερο εμείς, δεν είχαμε την δυνατότητα να αλλάξουμε τα πρωτόκολλα των τουρκικών αρχών. Όποιος υποστηρίζει το αντίθετο είναι εκτός τόπου και χρόνου ή εξυπηρετεί αλλότριους σκοπούς.

Πάντως μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας που για λόγους ασφαλείας, σύμφωνα πάντα με τα μέτρα ασφαλείας των τουρκικών αρχών, έγινε με περιορισμένο αριθμό επισκεπτών, επιτράπηκε κανονικά σε όλους η επίσκεψη. Ή ακολουθείς τα μέτρα τους και τελείς Θεία Λειτουργία ή δεν τα αποδέχεσαι, δεν πηγαίνεις στην Σουμελά και δεν τελείς Θεία Λειτουργία.

Στη Ματσούκα, συναντηθήκατε και με το Δήμαρχο Ματσούκας κ. Koray Koçhan στο Δημαρχείο της Ματσούκας και θέσατε ως πρωταρχικό ζήτημα το θρησκευτικό και πολιτιστικό τουρισμό ανάμεσα στους δύο λαούς αλλά και την αναγκαία συντήρηση και ανάδειξη δύο ιστορικών μονών του Πόντου, του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα και του Αγίου Ιωάννη Βαζελώνα. Τι να περιμένουμε από δω και πέρα;

Στα διοικητικά όρια του Δήμου Ματσούκας βρίσκονται η Παναγία Σουμελά και οι επίσης ιστορικές Μονές Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος και Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα. Μετά το καλωσόρισμα από τον δήμαρχο Ματσούκας, σε ένα πολύ θετικό κλίμα συζήτησης, στην αντιφώνησή μου, έθεσα ευθαρσώς το ζήτημα της συντήρησης - ανακαίνισης των ιστορικών Μονών Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος και Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, τονίζοντας την ιδιαίτερη σημασία που έχει για μας τους Χριστιανούς ποντιακής καταγωγής. Τότε δοκιμάσαμε μια ευχάριστη έκπληξη. Ο τούρκος δήμαρχος Ματσούκας Koray KOÇHAN μας έδειξε μία πρόσφατη εφημερίδα αλλά και το επίσημο βιβλίο του Δήμου του και με τις δύο Μονές και μας δήλωσε ότι θα συντηρηθούν - ανακαινισθούν και θα γίνουν επισκέψιμες, εντός της προσεχούς διετίας - τριετίας.

Δεν μπορώ να κατανοήσω γιατί ορισμένοι συμπατριώτες μας πόντιοι στην πατρίδα μας την Ελλάδα ενοχλήθηκαν από αυτήν την πρωτοβουλία μας. Δεν το κάναμε για να ιδιοποιηθούμε κάτι. Αν κάποιοι προηγήθηκαν, πριν από εμάς, καλώς έπραξαν. Αν κι εμείς ακολουθήσαμε, για τον ίδιο καλό σκοπό το κάναμε...Φυσικά δεν μπορέσαμε να «επιβάλουμε» στον τούρκο δήμαρχο Ματσούκας να αφαιρέσει από το γραφείο του την τουρκική σημαία και το πορτραίτο του Κεμάλ.... Αλήθεια πόση υποκρισία, τι λαϊκισμός, τι ανεύθυνη θεώρηση εκτός τόπου και χρόνου και προσέγγιση είναι αυτή!! Θα ξαναπάμε στον Πόντο. Θα προσκαλέσουμε τους επικριτές μας να μας βοηθήσουν, από όπου περνάμε κι όπου πηγαίνουμε στην Τουρκία να καλύπτεται το πρόσωπο του Κεμάλ... Ως εδώ!! Φτάνει!!! Έλεος!!!

Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) επανέφερε δυναμικά την πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2021 για τη δημιουργία ενός Δικτύου Πόλεων που φιλοξενούν ποντιακές κοινότητες με τη "Φλόγα της Μνήμης". Το 2025 ανακοινώσατε το "Δίκτυο των Μουσείων Προσφυγικού Ελληνισμού" στις πόλεις με προσφυγικό Ελληνισμό. Που βρισκόμαστε με αυτές τις πρωτοβουλίες και τι άλλο σκοπεύετε να αναπτύξετε;

Ήδη βρισκόμαστε σε συνεννόηση με δημάρχους προσφυγικών πόλεων για να στηθεί σωστά και να μακροημερεύσει αυτός ο θεσμός. Είμαστε κοντά στο τέλος των συνεννοήσεων.

Οι Ποντιακοί Σύλλογοι αποτελούν μικρές ενεργές κοινότητες μέσα στον ευρύτερο χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης. Είστε Δήμαρχος Αμπελοκήπων - Μενεμένης από το 2003 και από το 2023 και πρόεδρος της ΚΕΔΕ. Πως βλέπετε το μέλλον του Ποντιακού Ελληνισμού;

Είμαι μέλος της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης και μαθητής του αείμνηστου καθηγητή - ιστορικού Στάθη Πελαγίδη. Είμαι μέλος πολλών συλλόγων και ιδιαίτερα ποντιακών. Και  ως συλλογικές εκφράσεις  (ποντιακοί σύλλογοι) και ως πληθυσμός αυξηθήκαμε και αυξανόμαστε.

Αν επικεντρωνόμαστε όλοι στην κοινή προσπάθεια. Αν έχουμε μεταξύ μας ομόνοια, σύμπνοια κι αγάπη, τότε θα πετύχουμε πολλά. Οι Πόντιοι όμως δεν λέμε «εμείς» αλλά «εγώ». Δεν λέμε "εποίκαμε" (δηλ. εποιήσαμε, κάναμε) αλλά «εποίκα» (δηλ. εποίησα, έκανα). "Εμείς" λοιπόν και «εποίκαμε» για να πάμε μπροστά. Όχι στο διχασμό και τις ανέξοδες έριδες.

Φωκάτα: Κρήτη και Πόντος έγιναν ένα σε μια ξεχωριστή βραδιά – Χορός, λύρα και λαούτο στον Αη Γιάννη

Φωκάτα: Κρήτη και Πόντος έγιναν ένα σε μια ξεχωριστή βραδιά – Χορός, λύρα και λαούτο στον Αη Γιάννη

Μια ξεχωριστή βραδιά παράδοσης και πολιτισμού έζησαν τα Φωκάτα το Σάββατο 29 Αυγούστου, με την Κρήτη και τον Πόντο να «συναντιούνται» στην Κεφαλονιά μέσα από τη μουσική και τον χορό.

Ο προαύλιος χώρος της εκκλησίας του Αη Γιάννη στα Φωκάτα γέμισε από τους χαρακτηριστικούς ήχους της ποντιακής λύρας και του κρητικού λαούτου, σε μια εκδήλωση που έφερε κοντά δύο από τις ισχυρότερες μουσικοχορευτικές παραδόσεις της Ελλάδας.

Χορευτές με παραδοσιακές φορεσιές, μουσικές και χοροί από τον Πόντο και την Κρήτη δημιούργησαν μια όμορφη καλοκαιρινή βραδιά για όσους βρέθηκαν στα Φωκάτα.

Τρεις σύλλογοι ένωσαν τις παραδόσεις τους

Στην εκδήλωση συμμετείχαν ο Σύλλογος Ποντίων Ασπροπύργου «Οι Ακρίτες του Πόντου», το Χορευτικό Τμήμα του Δήμου Πατρέων και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Φωκάτων.

Τα χορευτικά παρουσίασαν ένα πρόγραμμα αφιερωμένο στην παράδοση της Κρήτης και του Πόντου, με δύο διαφορετικές πολιτιστικές ταυτότητες να συναντιούνται στον ίδιο χώρο.

Η ποντιακή λύρα από τη μία και το κρητικό λαούτο από την άλλη έδωσαν τον τόνο σε μια βραδιά που είχε ως βασικό πρωταγωνιστή την ελληνική παράδοση.

Αναμνηστικά δώρα στο φινάλε

Στο τέλος της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε και ανταλλαγή αναμνηστικών δώρων.

Ο Δήμαρχος Αργοστολίου Θεόφιλος Μιχαλάτος και ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Φωκάτων Νίκος Φωκάς αντάλλαξαν αναμνηστικά με τους εκπροσώπους των συλλόγων που ταξίδεψαν στην Κεφαλονιά για να συμμετάσχουν στο πολιτιστικό αντάμωμα.

Ήταν το κλείσιμο της πρώτης βραδιάς μιας διοργάνωσης που δεν περιορίζεται μόνο στα Φωκάτα.

Σήμερα η μεγάλη περαντζάδα στο Αργοστόλι

Οι εκδηλώσεις συνεχίζονται και ολοκληρώνονται σήμερα, Κυριακή 30 Αυγούστου, αυτή τη φορά στην καρδιά του Αργοστολίου.

Οι συμμετέχοντες σύλλογοι θα πραγματοποιήσουν περαντζάδα στην πόλη, μεταφέροντας τους χορούς και τις μουσικές του Πόντου και της Κρήτης στους δρόμους του Αργοστολίου.

Η εκκίνηση θα γίνει από την πλατεία Καμπάνας, με την πορεία να καταλήγει στην πλατεία Βαλλιάνου.

Εκεί, Κρήτη και Πόντος θα συναντηθούν ξανά, με τους συλλόγους να παρουσιάζουν παραδοσιακούς χορούς και να δίνουν την ευκαιρία σε κατοίκους και επισκέπτες να παρακολουθήσουν από κοντά το δεύτερο μέρος της διοργάνωσης.

Από τα Φωκάτα στην καρδιά του Αργοστολίου

Η πρώτη βραδιά έδειξε ακριβώς τη φιλοσοφία της εκδήλωσης: διαφορετικές παραδόσεις, διαφορετικοί ήχοι και χοροί, αλλά ένας κοινός πολιτιστικός τόπος.

Η διοργάνωση συνδιοργανώθηκε από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Φωκάτων, τον Kefalonitis και τον Δήμο Αργοστολίου.

Μετά τη βραδιά στον Αη Γιάννη, η σκυτάλη περνά πλέον στο Αργοστόλι, όπου το απόγευμα της Κυριακής οι δρόμοι του κέντρου αναμένεται να γεμίσουν με ποντιακή λύρα, κρητικό λαούτο και παραδοσιακούς χορούς.

Πηγή: Kefalonia Magazine