Μαρία Ευσταθιάδου: Η μούσα των Ποντιακών Αντίλαλων

Μαρία Ευσταθιάδου: Η μούσα των Ποντιακών Αντίλαλων

Σαν σήμερα έφυγε σε ηλικία 90 ετών η αδελφή του Στάθη Ευσταθιάδη, Μαρία, που είχε συνδέσει την ύπαρξή της με την αυτοθυσία και την προσφορά προς τον Στάθη και την ποντιακή παράδοση.

Το μοναδικό κορίτσι της οικογένειας, με μικρότερο αδελφό το Νάκο (Ισαάκ) και μεγαλύτερο το Στάθη, χάνουν τον πατέρα τους στον εμφύλιο σπαραγμό. Πριν καλά καλά συνειδητοποιήσουν το γεγονός, ο μεγάλος αδελφός της χάνει την όρασή του από νάρκη.

Από εκείνη ακριβώς τη στιγμή και σε ηλικία μόλις 16 ετών, η Μαρία απεμπολεί οικειοθελώς την προσωπική της ταυτότητα και τάσσεται στο πλευρό του Στάθη. Στα 18 της ανεβαίνει στη θεατρική σκηνή πρωταγωνιστώντας στα έργα του αδελφού της.

Τραγουδά στις ραδιοφωνικές του εκπομπές, από το 1949. Η ιδιαίτερη φωνή της αντηχεί σε κάθε ποντιακό χωριό και γίνεται ορόσημο για το ποντιακό γυναικείο τραγούδι. Τη Μαρία συνοδεύει σε πολλές ηχογραφήσεις και ο Γιωργούλης Κουγιουμτζίδης.

Με το Στάθη ανεβαίνει τα σκαλιά της Νομικής Θεσσαλονίκης καθημερινά, για τέσσερα χρόνια, συνοδεύοντάς τον στα μαθήματα. Παράλληλα, στο σπίτι, τού διαβάζει τα πανεπιστημιακά συγγράμματα, ο ίδιος αριστεύει κι η Μαρία καμαρώνει σαν μάνα το παιδί της, διαλαλώντας στα πέρατα της οικουμένης τις επιτυχίες του. Τη Μαρία τη θυμούνται ακόμη για τον άδολο αυθορμητισμό της, την υποδειγματική διοργάνωση θεατρικών παραστάσεων («γέμιζε» σχεδόν μόνη της ακόμη και 1000 θέσεων θέατρα σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα), την προσφορά της στο «Φάρο Ποντίων» του οποίου υπήρξε και ιδρυτικό μέλος, την επιμονή της, και την άοκνη δράση της στα ποντιακά δρώμενα.

Κυκλοφόρησαν δύο cd του αδελφού της, στα οποία τραγουδά και η ίδια. Ταυτισμένη πλήρως με την οικογένεια του Στάθη, ένιωθε τα παιδιά του, Μυροφόρα και Ιάκωβο, παιδιά της. Έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών, στο πόδι, όπως ήταν μια ζωή. Είναι θαμμένη δίπλα στο Στάθη, όπως επιθυμούσε, στο Κιλκίς.

Σαν σήμερα, συμπληρώνονται πέντε χρόνια από το θάνατό της.

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες του θερινού σχολείου για τις Γενοκτονίες και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες του θερινού σχολείου για τις Γενοκτονίες και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες του θερινού σχολείου: SUMMER SCHOOL Genocides, Mass Atrocities and Human Rights, το οποίο πραγματοποιείται από τις 23 έως τις 27 Ιουλίου 2026 στις εγκαταστάσεις του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, στο Ροδοχώρι Νάουσας. Στο συνέδριο συμμετέχουν διακεκριμένοι επιστήμονες, ερευνητές και ακαδημαϊκοί διεθνούς κύρους, εστιάζοντας στη μελέτη των γενοκτονιών, των μαζικών βιαιοτήτων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οι εργασίες ξεκίνησαν την Πέμπτη 23 Ιουλίου με την υποδοχή των συμμετεχόντων και τον χαιρετισμό καλωσορίσματος από τους συντονιστές του θερινού σχολείου, Taner Akçam και Θεοδόση Κυριακίδη, οι οποίοι παρουσίασαν το θεματικό πλαίσιο και τους στόχους του προγράμματος. Το απογευματινό πρόγραμμα περιελάμβανε εκπαιδευτική επίσκεψη στην ιστορική Εθνική Βιβλιοθήκη Αργυρουπόλεως στη Νάουσα, προσφέροντας στους συνέδρους μια ουσιαστική επαφή με την σημαντική αυτή πολιτισμική κληρονομιά των Ελλήνων του Πόντου.

Η δεύτερη ημέρα του θερινού σχολείου ήταν αφιερωμένη στη βαθύτερη επιστημονική ανάλυση των θεωρητικών και ιστορικών πτυχών των γενοκτονιών καθώς και των τελευταίων εξελίξεων γύρω από το συγκεκριμένο επιστημονικό πεδίο από τον καθηγητή Dirk Moses.

Στη συνέχεια ο καθηγητής Taner Akçam μίλησε για την πολιτική των Νεοτούρκων και των Κεμαλικών κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στη συνέχεια οι Θεοδόσης Κυριακίδης και Κυριάκος Χατζηκυριακίδης εστίασαν στην περίπτωση της εξόντωσης των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Η ημέρα ολοκληρώθηκε με περιήγηση στην τοπική ιστορία και γνωριμία με την παραδοσιακή ποντιακή κουζίνα με την συμμετοχή στο πρόγραμμα του τοπικού Πολιτιστικού Συλλόγου Ροδοχωρίου "Οι Κομνηνοί", ενισχύοντας την πολιτισμική ανταλλαγή μεταξύ των συμμετεχόντων.

Σήμερα, Σάββατο 25 Ιουλίου, οι εργασίες επικεντρώνονται στην ισραηλινοπαλαιστινιακή σύρραξη και στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή με κεντρικό ομιλητή τον διακεκριμένο ιστορικό Ilan Pappé. Οι εργασίες του Θερινού Σχολείου συνεχίζονται με αμείωτο ενδιαφέρον, προάγοντας τονεπιστημονικό διάλογο και την έρευνα γύρω από τα κρίσιμα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ιστορικής μνήμης. 

Ψήφισμα με αιχμές και διεκδικήσεις από τη νεολαία του Ποντιακού Ελληνισμού

Ψήφισμα με αιχμές και διεκδικήσεις από τη νεολαία του Ποντιακού Ελληνισμού

Με ψήφισμά τους, οι συμμετέχοντες στο 28ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων, που πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 19 Ιουλίου 2026 στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο, επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς του ποντιακού ελληνισμού, καταθέτοντας συγκεκριμένες θέσεις και διεκδικήσεις.

Βασικό αίτημα του ψηφίσματος αποτελεί η διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, με τους νέους να ζητούν την ενίσχυση των διπλωματικών και επιστημονικών πρωτοβουλιών για τη διεθνοποίηση του ζητήματος.

Παράλληλα, αναδεικνύεται ο διαχρονικός ρόλος της γυναίκας στη διατήρηση της ποντιακής ταυτότητας και υποστηρίζεται η ισότιμη συμμετοχή της σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και δημόσιας ζωής.

Στο ψήφισμα γίνεται επίσης αναφορά στις δυνατότητες που προσφέρουν τα ψηφιακά μέσα και η τεχνητή νοημοσύνη για τη διάσωση και προβολή της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς, με έμφαση στην επιστημονική τεκμηρίωση και τον σεβασμό της ιστορικής αλήθειας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην εκπαίδευση, καθώς οι συμμετέχοντες ζητούν από το Υπουργείο Παιδείας την ένταξη της ιστορίας του Εύξεινου Πόντου, της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας και της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στη σχολική ύλη της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Το ψήφισμα ολοκληρώνεται με ευχαριστίες προς την Παναγία Σουμελά για την επιτυχημένη διοργάνωση του 28ου Συναπαντήματος, υπογραμμίζοντας τη σημασία του θεσμού ως σημείου συνάντησης και έκφρασης της νέας γενιάς του ποντιακού ελληνισμού.

Το ψήφισμα

"Εμείς, οι νέες και οι νέοι εκπρόσωποι ποντιακών σωματείων από κάθε γωνιά της Ελλάδας και της διασποράς, ανταμώσαμε για 28η συνεχόμενη χρονιά στον ιερό αυτό τόπο, στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική μας προσήλωση στην ιστορική μνήμη, την πολιτιστική μας κληρονομιά και την ενεργή συμμετοχή στα ζητήματα που διαμορφώνουν το παρόν και το μέλλον του ποντιακού ελληνισμού.

Το 28ο Συναπάντημα που πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 19 Ιουλίου 2026, αποτέλεσε για ακόμη μία χρονιά έναν χώρο ουσιαστικού διαλόγου, ανταλλαγής γνώσεων και εμπειριών, μέσα από εισηγήσεις, βιωματικά εργαστήρια, πολιτιστικές δράσεις και δημιουργικές συναντήσεις. Με σεβασμό στην ιστορία και με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, συζητήσαμε ζητήματα που αφορούν τη συλλογική μας ταυτότητα, τον ρόλο της νέας γενιάς και τις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής.

Ομόφωνα καταλήξαμε στα εξής:

1. Διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου

Η διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου αποτελεί αδιαπραγμάτευτο στόχο και ιστορική υποχρέωση απέναντι στη μνήμη των 353.000 θυμάτων, αλλά και απέναντι στις παγκόσμιες αρχές της δικαιοσύνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η αναγνώριση μιας γενοκτονίας δεν αφορά μόνο το παρελθόν· αποτελεί προϋπόθεση για την αποτροπή αντίστοιχων εγκλημάτων στο μέλλον.

Ως νέα γενιά συνεχίζουμε να διεκδικούμε τη διεθνοποίηση του ζητήματος, ζητώντας τη διαρκή ένταξή του στις προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, την αξιοποίηση όλων των διπλωματικών και ακαδημαϊκών εργαλείων και την ενίσχυση της συνεργασίας με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και τις οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ιστορική αλήθεια δεν υπόκειται σε διαπραγμάτευση ούτε στη λήθη.

2. Ο διαχρονικός και πολυδιάστατος ρόλος της γυναίκας

Η γυναίκα υπήρξε διαχρονικά θεματοφύλακας της οικογένειας, της γλώσσας, της παράδοσης και της ιστορικής μνήμης του ποντιακού ελληνισμού. Μέσα από τις πιο δύσκολες ιστορικές περιόδους διατήρησε ζωντανή την πολιτιστική μας ταυτότητα, μεταφέροντας στις επόμενες γενιές τις αξίες, τα ήθη και τις παραδόσεις του τόπου μας.

Σήμερα, αναγνωρίζουμε και αναδεικνύουμε τον πολυδιάστατο ρόλο της γυναίκας σε κάθε έκφανση της κοινωνικής, επιστημονικής, επαγγελματικής, πολιτιστικής και δημόσιας ζωής. Υποστηρίζουμε την ισότιμη συμμετοχή της σε όλους τους χώρους λήψης αποφάσεων, τόσο στα ποντιακά σωματεία όσο και στην ευρύτερη κοινωνία, θεωρώντας ότι η πρόοδος, η δημιουργία και η διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς προϋποθέτουν τη συμμετοχή όλων, χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις.

3. Ψηφιακά μέσα και τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία της πολιτιστικής κληρονομιάς

Οι νέες τεχνολογίες και ιδιαίτερα η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν νέες δυνατότητες για τη διατήρηση, την τεκμηρίωση και τη διάδοση της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς. Η ψηφιοποίηση αρχείων, η καταγραφή προφορικών μαρτυριών, η ανάδειξη της ποντιακής διαλέκτου, η αξιοποίηση διαδραστικών εκπαιδευτικών εφαρμογών και η δημιουργία σύγχρονου ψηφιακού περιεχομένου μπορούν να φέρουν την παράδοσή μας πιο κοντά στις νέες γενιές και στη διεθνή κοινότητα.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη βιωματική μετάδοση της παράδοσης, μπορεί όμως να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο για τη διαφύλαξη και την προβολή της, όταν χρησιμοποιείται με επιστημονική τεκμηρίωση, σεβασμό στην ιστορική αλήθεια και προσήλωση στην αυθεντικότητα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Τιμούμε το παρελθόν, υπηρετούμε το παρόν και οικοδομούμε με ευθύνη το μέλλον.

4. Η ιστορία του Εύξεινου Πόντου στην εκπαίδευση

Η τρισχιλιόχρονη ιστορία του Εύξεινου Πόντου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ιστορικής διαδρομής του ελληνισμού και της εθνικής μας συλλογικής μνήμης. Η ουσιαστική και επιστημονικά τεκμηριωμένη διδασκαλία της στις νεότερες γενιές συμβάλλει στην κατανόηση της ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού, στην καλλιέργεια της ιστορικής συνείδησης και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ως νέοι και νέες, ζητούμε από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων την ένταξη της ιστορίας του Εύξεινου Πόντου στη σχολική εκπαίδευση. Ειδικότερα, ζητούμε την ένταξη της ιστορίας της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας στα κεφάλαια της βυζαντινής ιστορίας της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και τη διδασκαλία της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, μαζί με το ιστορικό πλαίσιο και τα γεγονότα που συνδέονται με αυτήν, στα κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η ιστορική γνώση αποτελεί θεμέλιο της δημοκρατικής παιδείας και εγγύηση για τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης και την αποτροπή της λήθης.

5. Ευχαριστούμε την Παντάνασσα του Πόντου την Κυρία Θεοτόκο τη Σουμελιώτισσα γιατί μας υποδέχθηκε και μας αξίωσε να φέρουμε να φέρουμε εις πέρας για εικοστή όγδοη χρονιά με επιτυχία τον θεσμό του Συναπαντήματος Νεολαίας στα υψώματα του φιλόξενου Βερμίου". 

Μεγάλη Ποντιακή βραδιά στα Καβάσιλα Ημαθίας

Μεγάλη Ποντιακή βραδιά στα Καβάσιλα Ημαθίας

Μια μουσική βραδιά με επίκεντρο την ποντιακή παράδοση θα φιλοξενήσει η Καβάσιλα το Σάββατο 8 Αυγούστου 2026. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Καβασίλων «Ο Χαμαιετός» διοργανώνει εκδήλωση στον αύλειο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Καβασίλων, προσκαλώντας το κοινό σε ένα γνήσιο ποντιακό γλέντι.

Πρωταγωνιστής της βραδιάς θα είναι ο γνωστός ερμηνευτής Γαβρίλος Σιδηρόπουλος, ο οποίος θα παρουσιάσει ένα πρόγραμμα με αγαπημένα ποντιακά τραγούδια, συνοδευόμενος από έμπειρους μουσικούς.

Στο λαϊκό πρόγραμμα θα συμμετέχει ο Αλέξανδρος Σαγκούρης, ενώ την ορχήστρα θα στελεχώσουν οι Χάρης Αθανασιάδης στη λύρα, Γιώργος Ιακωβίδης στο κλαρίνο, Λάκης Παναγιωτίδης στα πλήκτρα, Κλεάνθης Σιαμίδης στο νταούλι και Ιωάννης Αντωνιάδης στα τύμπανα.

Η εκδήλωση θα ξεκινήσει στις 21:00, με την είσοδο να έχει οριστεί στα 7 ευρώ, ενώ η είσοδος για παιδιά ηλικίας έως 12 ετών θα είναι δωρεάν.

Για πληροφορίες και κρατήσεις, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν στο τηλέφωνο 6947861757.

Η διοργάνωση αναμένεται να συγκεντρώσει κατοίκους της περιοχής και επισκέπτες, προσφέροντας μια βραδιά γεμάτη μουσική, χορό και την αυθεντική ατμόσφαιρα της ποντιακής παράδοσης.

Πηγή: Πληροφοριοδότης

Με συγκίνηση και νέες εμπειρίες ολοκληρώθηκε το 28ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων

Με συγκίνηση και νέες εμπειρίες ολοκληρώθηκε το 28ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων

Με έντονη συγκίνηση, δυνατές εμπειρίες και την υπόσχεση για νέα συνάντηση το 2027 ολοκληρώθηκε το 28ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων, που πραγματοποιήθηκε από τις 16 έως τις 19 Ιουλίου στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα Παναγία Σουμελά, στο Βέρμιο.

Για τέσσερις ημέρες, νέοι από ποντιακά σωματεία της Ελλάδας συμμετείχαν σε ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα με ιστορικές ξεναγήσεις, επιστημονικές εισηγήσεις, βιωματικά εργαστήρια, πολιτιστικές εκδηλώσεις και παραδοσιακά γλέντια, επιβεβαιώνοντας τον διαχρονικό χαρακτήρα του θεσμού ως σημείου συνάντησης της νέας γενιάς του ποντιακού ελληνισμού.

Η αυλαία άνοιξε με την άφιξη των αποστολών και την καθιερωμένη ποντιακή βραδιά γνωριμίας, μέσα σε κλίμα χαράς και συναδελφικότητας. Τη δεύτερη ημέρα οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της Ημαθίας, όπως το αρχαίο Γυμνάσιο και το Θέατρο της Μίεζας, τους Μακεδονικούς Τάφους των Λευκαδίων και τη Σχολή του Αριστοτέλη, γνωρίζοντας από κοντά την ιστορική κληρονομιά της περιοχής.

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας πραγματοποιήθηκε η επίσημη τελετή έναρξης. Τους νέους καλωσόρισε ο Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας Παντελεήμων, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν ο πρόεδρος του Πανελληνίου Ιερού Προσκυνήματος «Παναγία Σουμελά» Γιώργος Τανιμανίδης, καθώς και εκπρόσωποι της πολιτικής ζωής. Κατά την πρώτη συνεδρίαση αναγνώστηκαν, μεταξύ άλλων, οι χαιρετισμοί του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα και της υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννας Ευθυμίου.

Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η ομιλία της βουλευτή Α' Θεσσαλονίκης Ουρανίας Θρασκιά με θέμα «Μνήμη: η δύναμή μας», η οποία επικεντρώθηκε στη διαχείριση της ιστορικής μνήμης, στο διαγενεακό τραύμα αλλά και στον πολυσύνθετο ρόλο της γυναίκας, τόσο στην προσφυγιά όσο και στη σύγχρονη κοινωνία.

Η ημέρα ολοκληρώθηκε με τη συναυλία «Σην εγκαλία'ς Σουμελά», υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια του Γιώργου Πουλαντζακλή, με τη συμμετοχή δωδεκαμελούς ορχήστρας και τη Γιώτα Παπαδοπούλου στο τραγούδι, σε μια μουσική παράσταση αφιερωμένη στην Παναγία Σουμελά και την ποντιακή μουσική παράδοση.

Το Σάββατο οι εργασίες του Συναπαντήματος συνεχίστηκαν με εισηγήσεις που συνέδεσαν την παράδοση με τις σύγχρονες προκλήσεις. Η Κέλλυ Πιλαλίδου παρουσίασε τις δυνατότητες αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ η Αθηνά Σπανίδου ανέδειξε τη συμβολή και τη θέση των γυναικών στην ιστορία του Πόντου. Ακολούθησε ανοικτή συζήτηση με θέμα τον διαχρονικό ρόλο της γυναίκας, δίνοντας στους νέους την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις και προβληματισμούς.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσαν και τα βιωματικά εργαστήρια γαστρονομίας, παραδοσιακής ενδυμασίας, παιχνιδιού και ρομποτικής, τα οποία συνέδεσαν δημιουργικά την ποντιακή παράδοση με τη σύγχρονη τεχνολογία και την καινοτομία.

Το βράδυ του Σαββάτου παρουσιάστηκε η θεατρική παράσταση «Νύφες» του Νίκου Ασλανίδη, σε σκηνοθεσία της Αντωνίας Ορφανίδου, η οποία συγκίνησε το κοινό μέσα από την ιστορική της θεματολογία και τις δυνατές ερμηνείες των συντελεστών.

Η τελευταία ημέρα του Συναπαντήματος ξεκίνησε με Αρχιερατική Θεία Λειτουργία και συνεχίστηκε με την κατάθεση στεφάνων στους τάφους των Φίλωνα Κτενίδη, Αμβρόσιου Σουμελιώτη και Παναγιώτη Τανιμανίδη, ως ελάχιστο φόρο τιμής στους ανθρώπους που συνέβαλαν καθοριστικά στην ιστορία του Προσκυνήματος.

Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν με την έγκριση του ψηφίσματος του 28ου Συναπαντήματος, την απονομή τιμητικών διακρίσεων και αναμνηστικών στους συμμετέχοντες, ενώ η καθιερωμένη αναμνηστική φωτογραφία και ο αποχαιρετιστήριος χορός μπροστά στον ναό της Παναγίας Σουμελά έκλεισαν συμβολικά ακόμη μία επιτυχημένη διοργάνωση.

Το ραντεβού ανανεώθηκε ήδη για το 29ο Συναπάντημα, με τους νέους να αποχωρούν έχοντας στις αποσκευές τους νέες φιλίες, πολύτιμες εμπειρίες και ακόμη πιο ισχυρούς δεσμούς με την ιστορία, την παράδοση και τον πολιτισμό του ποντιακού ελληνισμού.

Πηγή: Πληροφοριοδότης

Προς αναστήλωση το παλαιότερο ορθόδοξο μοναστήρι της Τραπεζούντας

Προς αναστήλωση το παλαιότερο ορθόδοξο μοναστήρι της Τραπεζούντας

του Σωτήρη Λέτσιου

Σημαντικές εξελίξεις θα πρέπει να αναμένονται το αμέσως προσεχές διάστημα ως προς την αποκατάσταση της Ιεράς Μονής  Αγίου Ιωάννη Βαζελώνα, η οποία βρίσκεται στην περιοχή της Τραπεζούντας στην Τουρκία. Σύμφωνα με τα όσα έως σήμερα έχουν δει το φως της δημοσιότητας ο μητροπολιτικός Δήμος Τραπεζούντας το τελευταίο διάστημα έχει επιδείξει ενδιαφέρον για την σταδιακή αποκατάσταση του εν λόγω μοναστηριού, που εκτός από διαχρονικό σημείο αναφοράς του ποντιακού ελληνισμού αποτελεί το παλαιότερο ορθόδοξο μοναστήρι της Τραπεζούντας.

Μέχρι και πριν από δύο χρόνια γύρω από αυτό το θέμα επικρατούσε στασιμότητα ακυρώνοντας στην πράξη τις όποιες αποφάσεις, οι οποίες λαμβάνονταν κατά καιρούς από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Τουρκίας και αφορούσαν σε εργασίες ανακαίνισης της μονής. Η εικόνα της εγκατάλειψης γινόταν με την πάροδο του χρόνου ακόμη πιο έντονη καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την πρόσβαση στον μοναστήρι. Ωστόσο, κάτι άρχισε να αλλάζει τους τελευταίους μήνες δημιουργώντας την αισιοδοξία, ότι το σπουδαίο αυτό μνημείο της Ορθοδοξίας δεν θα αφεθεί στην ολοκληρωτική καταστροφή του.

Αισιοδοξία

Το σημαντικότερο στοιχείο μέχρι στιγμής που δημιουργεί εύλογα αισιοδοξία είναι, ότι οι μελέτες αποκατάστασης και αναστήλωσης του μοναστηριού εντάχθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας στο Επενδυτικό Πρόγραμμα του 2026. Αξιοσημείωτο είναι επίσης και το γεγονός πως σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στα ΜΜΕ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί εργασίες διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου όπως και επισκευές, ενώ ολοκληρώθηκαν οι πεζοπορικές διαδρομές και οι κατασκευές επικάλυψης σε όλο το εύρος της διαδρομής που οδηγεί στο μοναστήρι. Το γεγονός επίσης ότι η περιοχή όπου βρίσκεται η Μονή Βαζελώνα είναι προστατευόμενη και το κτίσμα έχει χαρακτηριστεί Αρχαιολογικός Χώρος Α’ Βαθμού, υποχρεώνει όπως είναι φυσικό τις αρχές της γείτονος να εντείνουν ακόμη περισσότερο τις προσπάθειες για την αποκατάσταση της ιστορικής αυτής μονής.

Αναχωρητές

Η μονή του Αγίου Ιωάννου Βαζελώνα όπως και οι μονές της Παναγίας Σουμελά και του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, αποτελούν τις σημαντικότερες στην περιοχή του Πόντου. Ιδρύθηκε σύμφωνα με την παράδοση το 270 από αναχωρητές χριστιανούς, οι οποίοι κατευθύνθηκαν προς το εσωτερικό του Πόντου για να αποφύγουν τους διωγμούς των αυτοκρατόρων της Ρώμης Δεκίου και Βαλλεριανού. Στην ομάδα αυτή προστέθηκε και ένας άλλος αναχωρητής από τη Μικρά Ασία με το όνομα Ιωάννης -γεγονός που οδήγησε στην από κοινού απόφαση για ίδρυση του συγκεκριμένου μοναστηριού. Για την προέλευση του ονόματος υπάρχουν δυο απόψεις: Η πρώτη υποστηρίζει πως η Μονή έλαβε την ονομασία από το όρος πάνω στο οποίο χτίστηκε και η δεύτερη, πως έλαβε την ονομασία της από την περιοχή στην οποία ξεκίνησε το κήρυγμα του ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, η οποία ονομαζόταν γη Ζαβουλών. Έπειτα από παραφθορά η ονομασία Ζαβουλών μετατράπηκε σταδιακά σε Βαζελών.

Το όραμα

Η Μονή του Αγίου Ιωάννη  Βαζελώνα στα πρώτα χρόνια της λειτουργίας της έδρασε ευεργετικά απέναντι στη μονή της Παναγίας Σουμελά, η οποία ιδρύθηκε το 386 μ.Χ. Συγκεκριμένα, οι ιδρυτές της Σουμελά, Βαρνάβας και Σωφρώνιος, όταν έφτασαν στο σημείο που θα έχτιζαν τη Μονή βρέθηκαν σε μεγάλη ανάγκη μη μπορώντας να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Τότε παρουσιάστηκε στον ηγούμενο της Μονής του Βαζελώνα σε όραμα ο Άγιος Ιωάννης, ο οποίος τον πρόσταξε να βοηθήσει τους δούλους της Θεοτόκου. Ο ηγούμενος έστειλε τρεις μοναχούς με τρία μουλάρια φορτωμένα με όλα τα χρειώδη. Από τότε η Μονή Σουμελά έστελνε κάθε χρόνο προς ένδειξη ευγνωμοσύνης στη Μονή του Βαζελώνα μεταξύ άλλων 12 οκάδες κερί και λάδι και κάθε εφτά χρόνια ένα μουλάρι. Το έθιμο αυτό κράτησε μέχρι το 1800 οπότε με αίτηση του ηγούμενου της Σουμελά καταργήθηκε.

Το μοναστήρι υπέστη σοβαρές καταστροφές το 500, όταν λεηλατήθηκε από τους Πέρσες, ενώ συνέχισε την λειτουργία του σε όλη την διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Κατά τη διάρκεια της κατοχής της Τραπεζούντας από τον ρωσικό στρατό την περίοδο 1916-17, κάποια μοναστηριακά έγγραφα κατασχέθηκαν και βρίσκονται έως και σήμερα στην Αγία Πετρούπολη. Οι τελευταίοι μοναχοί εξαναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1923.  Κατά  την ανταλλαγή των πληθυσμών ένας μοναχός, ο Διονύσιος Αμαραντίδης, πήρε την εικόνα του Ιωάννη του Βαπτιστή από τη Μονή Βαζελώνα και την μετέφερε στη Μονή της Αγίας Τριάδας στις Σέρρες.

Το κυρίως κτήριο του μοναστηριού είναι φτιαγμένο από ασβέστη και τοπική πέτρα-πιθανώς γρανίτη. Οι εξωτερικοί τοίχοι είναι παχύτεροι από τους εσωτερικούς. Οι οροφές και τα πατώματα, ως επί το πλείστον ξύλινα, έχουν σχεδόν εξαφανιστεί με την πάροδο του χρόνου. Το μοναστήρι είναι τετραόροφο και περιλαμβάνει πολλές αίθουσες, τραπεζαρία, κουζίνα και δεξαμενή συλλογής νερού. Η πρόσβαση στη Μονή γινόταν αρχικά με μια κρεμαστή ξύλινη σκάλα, η οποία αποσυρόταν τη νύχτα για να αποτραπούν εισβολές. Αυτή καταργήθηκε το 1800 και αντικαταστάθηκε με πέτρινες σκάλες περίπου την ίδια εποχή.

Τα δύο παρεκκλήσια και οι ιστορικές τοιχογραφίες

Το μοναστήρι έχει δύο παρεκκλήσια, ενώ στη κορυφή του βρίσκεται μια εκκλησία κτισμένη μέσα σε μια σπηλιά. Αυτή είχε κάποτε και καμπαναριό. Το άλλο παρεκκλήσι βρίσκεται περίπου 30 μέτρα βόρεια του κύριου μοναστηριακού συγκροτήματος. Ο Χρύσανθος, Μητροπολίτης Τραπεζούντας στις αρχές του 20ού αιώνα, έχοντας λάβει υπόψιν κείμενα της Μονής κατέληξε στο συμπέρασμα, ότι το παρεκκλήσι ήταν αφιερωμένο στον Προφήτη Ηλία. Πολλές από τις ιστορικές τοιχογραφίες της Μονής σώζονται μέχρι και σήμερα. Σε μια οροφή εικονίζεται ο Ιησούς ως παιδί σε κούνια, ενώ σε άλλες τοιχογραφίες απεικονίζεται η Δευτέρα Παρουσία, ο Παράδεισος και η Κόλαση. Το παρεκκλήσι του Προφήτη Ηλία διαθέτει επίσης πολλές αγιογραφίες.

Πηγή: Orthodox Times

Με Ποντιακό παλμό και νεανικό κοινό άνοιξε η αυλαία του πανηγυριού της Πατρίδας

Με Ποντιακό παλμό και νεανικό κοινό άνοιξε η αυλαία του πανηγυριού της Πατρίδας

Με μουσική, χορό και έντονο ποντιακό χρώμα άνοιξαν το βράδυ της Πέμπτης οι τετραήμερες εκδηλώσεις του τοπικού πανηγυριού της Αγίας Παρασκευής στην Πατρίδα, που διοργανώνει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πατρίδας «Ευστάθιος Χωραφάς».

Η δροσιά του καλοκαιρινού βραδιού, σε συνδυασμό με το ποντιακό καλλιτεχνικό πρόγραμμα, δημιούργησαν τις ιδανικές συνθήκες για μια γιορτή που συγκέντρωσε πλήθος επισκεπτών. Εντυπωσιακή ήταν η παρουσία της νεολαίας, καθώς οι περισσότεροι από τους παρευρισκόμενους ήταν νέοι και νέες ηλικίας κάτω των 25 ετών, δίνοντας ξεχωριστό παλμό στην πρώτη ημέρα των εκδηλώσεων.

Πριν από την έναρξη του προγράμματος τελέστηκε ο καθιερωμένος αγιασμός, σηματοδοτώντας και επίσημα την έναρξη του πανηγυριού. Στη συνέχεια, τους παρευρισκόμενους καλωσόρισε ο πρόεδρος του συλλόγου, Αντώνης Καγκελίδης, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε και ο δήμαρχος Βέροιας, Κώστας Βοργιαζίδης, οι οποίοι αναφέρθηκαν στη σημασία της διατήρησης των τοπικών παραδόσεων και της στήριξης των πολιτιστικών συλλόγων.

Τη μουσική αυλαία της βραδιάς άνοιξε ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, προετοιμάζοντας το έδαφος για ένα αυθεντικό ποντιακό γλέντι, το οποίο κορυφώθηκε με την εμφάνιση του Θεόφιλου Πουταχίδη. Από τις πρώτες κιόλας νότες, η πίστα γέμισε και παρέμεινε ασφυκτικά γεμάτη μέχρι τις τελευταίες ώρες της βραδιάς, με χορευτές κάθε ηλικίας να ενώνονται σε έναν αδιάκοπο κύκλο παράδοσης και κεφιού.

Οι λύρες και τα νταούλια έδωσαν τον ρυθμό, τα χαμόγελα περίσσεψαν και η Πατρίδα έζησε μια πρώτη βραδιά που θύμισε πως τα καλοκαιρινά πανηγύρια είναι τόποι συνάντησης και συλλογικής χαράς, εκεί όπου η παράδοση συναντά τη νέα γενιά και συνεχίζει να μεταδίδεται με τον πιο ζωντανό τρόπο.

Πηγή: Πληροφοριοδότης

Στη Μικρή Σάντα η ποντιακή θεατρική παράσταση «Αφορισμένον Ινιάτ»

Στη Μικρή Σάντα η ποντιακή θεατρική παράσταση «Αφορισμένον Ινιάτ»

Μια βραδιά αφιερωμένη στο ποντιακό θέατρο, το χιούμορ και την παράδοση θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της περιοχής την Κυριακή 26 Ιουλίου, στη Μικρή Σάντα Ημαθίας.

Στην αυλή του σχολείου της Μικρής Σάντας, στις 20:45, θα παρουσιαστεί η θεατρική παράσταση «Αφορισμένον Ινιάτ», μια ποντιακή κωμωδία του Δημήτρη Παπαδόπουλου – Σταυρίτη («Το Πουάν και το Ρίγε»), σε μεταφορά και απόδοση στην ποντιακή διάλεκτο από τον Χαραλαμπίδη Δαμιανό.

Τη σκηνοθεσία και την επιμέλεια της παράστασης υπογράφει ο Γιάννης Γεωργιάδης, ενώ την παρουσίαση αναλαμβάνει η Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου & Φίλων, η οποία μεταφέρει στη σκηνή ένα έργο γεμάτο ποντιακό χιούμορ, συναίσθημα και παραδοσιακά στοιχεία.

Η εκδήλωση διοργανώνεται από τον Μορφωτικό Πολιτιστικό και Τουριστικό Σύλλογο Μικρής Σάντας και η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.

Πηγή: Πληροφοριοδότης

Apolas Lermi - Αφιέρωμα στον Αχιλλέα Βασιλειάδη - In Memory of Achilleas Vasiliadis (Video)

Apolas Lermi  - Αφιέρωμα στον Αχιλλέα Βασιλειάδη - In Memory of Achilleas Vasiliadis

Ο Apolas Lermi, μουσικός και τραγουδιστής από την Τραπεζούντα. Στα 16 του μετακόμισε η οικογένειά του στην Κωνσταντινούπολη από τη γενέτειρά του, την Τραπεζούντα.

Εκεί, αφού ξεκίνησε μία μπάντα στο Λύκειο όπου έπαιζε κιθάρα, αποφάσισε να ασχοληθεί και με την Ποντιακή λύρα. Αυτά ήταν τα πρώτα βήματα του Απόλας Λέρμι, πριν συστηθεί μετά από αρκετά χρόνια και σε μας.

Ξεκίνησε να ερευνά τη Μαύρη Θάλασσα με κάθε τρόπο και έτσι έφτασε στον Πόντο. Έμαθε ότι κάποτε υπήρξε εκεί ένας βαθιά ριζωμένος πολιτισμός και μιλούσε μια γλώσσα που ονομάζεται Ρωμεϊκα.

Ως αποτέλεσμα των ερευνών του, έκανε πολλές συναυλίες στην Τουρκία και την Ελλάδα. Από το 2011 έχει δημοσιεύσει 4 άλμπουμ, τα “Kalandar”, “Santa”, “Romeika” και “Momoyer”. Τα “Romeika” περιέχουν τραγούδια στα Ρωμέϊκα και κυκλοφόρησε τόσο στην Τουρκία, όσο και στην Ελλάδα.

Ο Απόλας έστειλε στο e-Pontos το τελευταίο του έργο, το οποίο αποτελεί έναν φόρο τιμής στη πολυγλωσσική και πολύχρωμη πολιτιστική κληρονομιά της Μαύρης Θάλασσας και της Ανατολίας, τιμώντας με σεβασμό τη μνήμη των αιώνιων δασκάλων που έδωσαν φωνή στη γεωγραφία μας, ενώ παράλληλα ενώνει τη φωνή του με τους ζωντανούς θησαυρούς μας που συνεχίζουν να κουβαλούν αυτή την αρχαία παράδοση στους ώμους τους σήμερα. Στόχος είναι να σμίξει την πατημασιά του παρελθόντος με τις φωνές του παρόντος και να παραδώσει αυτή τη ζωντανή κληρονομιά στο μέλλον. Επειδή αυτή η βαθιά ριζωμένη παράδοση ανήκει σε όλους μας.

Song: Kimishanalis Eimai

Guitar & Vocals: Apolas Lermi

Kemenche: Rıza Can Özel

Recording: Sinan Demirtaş

Mixing & Mastering: Yıldıray Yanlı

Video: Murat Davulcu

Filming Location: Vazelon Monastery, Maçka / Trabzon

Στην τελική ευθεία η ανέγερση του Μνημείου Ποντίων στη Λευκόπετρα Ξάνθης

Στην τελική ευθεία η ανέγερση του Μνημείου Ποντίων στη Λευκόπετρα Ξάνθης

γράφει ο Γιώργος Αβραμίδης

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό έργο μνήμης και τιμής προς τον Ποντιακό Ελληνισμό ολοκληρώνεται στη Λευκόπετρα Ξάνθης, με την ανέγερση του Μνημείου Ποντίων στην είσοδο, στη βόρεια πλευρά της κεντρικής πλατείας του χωριού.

Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία του μνημείου ανήκει στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων Λευκόπετρας Ξάνθης «Οι Σταυραετοί του Πόντου», τα οποία, με όραμα, αγάπη για την παράδοση και σεβασμό στην ιστορία, αποφάσισαν την υλοποίηση ενός έργου που θα αποτελεί σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές.

Την κατασκευή του μνημείου έχει αναλάβει εξ ολοκλήρου, από την αρχή έως την ολοκλήρωσή του, ο καταξιωμένος καλλιτέχνης κ. Δημήτρης Αβούρης από τη Ζάκυνθο, ο οποίος με την τέχνη και την εμπειρία του δίνει μορφή σε ένα έργο υψηλής αισθητικής και συμβολισμού.

Το μνημείο είναι κυκλικής μορφής και κοσμείται από τέσσερις ποντιακές λύρες, μία σε κάθε πλευρά του, ενώ στην κορυφή του δεσπόζει μία μεγάλη ποντιακή λύρα ύψους 1,20 μέτρων. Ο ιδιαίτερος σχεδιασμός του αποτυπώνει τη βαθιά σχέση των Ποντίων με την ιστορία, τον πολιτισμό και τη μουσική τους παράδοση.

Ιδιαίτερα συγχαρητήρια αξίζουν στη δραστήρια πρόεδρο του συλλόγου, κα Κωνσταντίνα Ναβροζίδου, καθώς και σε όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, που με αφοσίωση, εθελοντική προσφορά και συλλογική προσπάθεια εργάζονται ακούραστα για την ανάδειξη της ποντιακής κληρονομιάς και την πολιτιστική ανάπτυξη της Λευκόπετρας.

Το νέο Μνημείο Ποντίων αποτελεί έναν διαχρονικό φόρο τιμής στους προγόνους που ξεριζώθηκαν από τις αλησμόνητες πατρίδες του Πόντου. Υπενθυμίζει ότι η πατρογονική γη δεν λησμονείται ποτέ και ότι οι Πόντιοι συνεχίζουν να διατηρούν ζωντανή την ιστορική μνήμη, τις παραδόσεις και τις αξίες τους.

Πλήθος κόσμου στην παραδοσιακή Ποντιακή βραδιά στο Θρυλόριο

Πλήθος κόσμου στην παραδοσιακή Ποντιακή βραδιά στο Θρυλόριο

Με μεγάλη συμμετοχή κόσμου και σε ιδιαίτερα ζεστό κλίμα πραγματοποιήθηκε η παραδοσιακή ποντιακή βραδιά στο Θρυλόριο, την Πέμπτη 17 Ιουλίου, χαρίζοντας σε κατοίκους και επισκέπτες μια αξέχαστη βραδιά γεμάτη μουσική, χορό και αυθεντικές γεύσεις.

Από νωρίς το βράδυ, η πλατεία του χωριού άρχισε να γεμίζει με κόσμο κάθε ηλικίας, με την προσέλευση να αυξάνεται συνεχώς. Οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν παραδοσιακά εδέσματα, ενώ στη συνέχεια διασκέδασαν με ποντιακή μουσική από καταξιωμένους καλλιτέχνες, δημιουργώντας μια μοναδική ατμόσφαιρα. Το γλέντι κράτησε μέχρι αργά, με τον χορό να έχει τον πρώτο λόγο και την πλατεία να μετατρέπεται σε μια μεγάλη παρέα.

Ενθαρρυντική η δυναμική παρουσία της νεολαίας

Ιδιαίτερα ενθαρρυντική ήταν η δυναμική παρουσία της νεολαίας, καθώς πολλοί νέοι συμμετείχαν ενεργά στις εκδηλώσεις, χορεύοντας παραδοσιακούς ποντιακούς χορούς και αποδεικνύοντας ότι η πολιτιστική κληρονομιά συνεχίζει να περνά από γενιά σε γενιά. Παράλληλα, οικογένειες με μικρά παιδιά, αλλά και άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας, έδωσαν το «παρών», συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας πραγματικής γιορτής παράδοσης και πολιτισμού.

Νωρίτερα την ίδια ημέρα είχε προηγηθεί ο πανηγυρικός εσπερινός στο εξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας, ενώ ακολούθησε Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών με τη συμμετοχή του Πολιτιστικού Συλλόγου Ερασμίου Ξάνθης, του Συλλόγου Κρητών Ν. Ροδόπης «Ο Ψηλορείτης» και του Παιδικού Τμήματος του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς». Οι επισκέπτες είχαν επίσης την ευκαιρία να δοκιμάσουν παραδοσιακά εδέσματα, τα οποία προσφέρθηκαν στο πλαίσιο της διοργάνωσης.

Υπενθυμίζεται ότι οι εκδηλώσεις είχαν ξεκινήσει από το απόγευμα της Τρίτης 14 Ιουλίου, με την υποδοχή αντιγράφου της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας της Ασκονίτισσας ή Γιάτρισσας, από τον Ναό Ζωοδόχου Πηγής Ασκού Θεσσαλονίκης στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Θρυλορίου. Η μεταφορά της εικόνας αποτέλεσε μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή για τους πιστούς και σηματοδότησε την έναρξη των φετινών εορταστικών εκδηλώσεων, οι οποίες ολοκληρώθηκαν με μεγάλη επιτυχία και σημαντική συμμετοχή του κόσμου.

Πηγή: Ο Χρόνος

Φέτος ο Αύγουστος ξεκινάει με Ποντιακό γλέντι στο Κίζαρι Ροδόπης

Φέτος ο Αύγουστος ξεκινάει με Ποντιακό γλέντι στο Κίζαρι Ροδόπης

Φέτος ο Αύγουστος ξεκινάει με ποντιακό γλέντι στο Κίζαρι Ροδόπης!

Μία πλειάδα εκλεκτών μουσικών της ποντιακής παράδοσης έχουν αναλάβει να κρατήσουν το κέφι αμείωτο.

Συγκεκριμένα το Σάββατο 1η Αυγούστου βράδυ θα γλεντήσουμε με τους Μπάμπη Ιωακειμίδη (τραγούδι), Τάσος Πετρόπουλος (λύρα), Ηλίας Ρακόπουλος (αρμόνιο), Νίκος Τσεπίδης (νταούλι), Κώστας Καλλιανίδης (λύρα), Μπάμπης Παγκοζίδης (νταούλι), Γιάννης Τσακλίδης (τραγούδι). Η εκδήλωση εντάσσεται στις επετειακές εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια μνήμης και ριζώματος από τον ερχομό των Ποντίων προσφύγων στον οικισμό που διοργανώνει ο Πολιτιστικός Σύλλογος των Απανταχού Κιζαριωτών «Ο Πόντος».

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Σύλλογος βάζει δωρεάν λεωφορείο από την Κομοτηνή για το Κίζαρι την ημέρα του γλεντιού για να φέρει όσους το δηλώσουν, και να τους πάει πίσω το βράδυ. Μαζί με την κράτησή σας, δηλώστε, όσοι επιθυμείτε, και για το λεωφορείο.

Πηγή: Παρατηρητής της Θράκης

Δυναμική παρουσία του Συλλόγου Ποντίων Μακροχωρίου στις Γαστρονομικές Συναντήσεις του 55ου Φεστιβάλ Ολύμπου

Δυναμική παρουσία του Συλλόγου Ποντίων Μακροχωρίου στις Γαστρονομικές Συναντήσεις του 55ου Φεστιβάλ Ολύμπου

Ο Σύλλογος Ποντίων Μακροχωρίου συμμετείχε στις «Γαστρονομικές Συναντήσεις στους Πρόποδες του Ολύμπου», που πραγματοποιήθηκαν τη Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026 στην Κονταριώτισσα Πιερίας, στο πλαίσιο του 55ου Φεστιβάλ Ολύμπου.

Στο περίπτερό του, το κοινό είχε την ευκαιρία να γνωρίσει και να γευτεί το παραδοσιακό ποντιακό έδεσμα «Υβριστόν», το οποίο παρασκευάστηκε με μεράκι και απόλυτο σεβασμό στις συνταγές των προγόνων, συνοδευόμενο από στοιχεία της ιστορίας και των εθίμων του Πόντου.

Η εκδήλωση, στην οποία συμμετείχαν περίπου 40 πολιτιστικοί σύλλογοι από την Πιερία, τη Χίο και την Κύπρο, αποτέλεσε μια εξαιρετική ευκαιρία για την ανάδειξη της γαστρονομικής παράδοσης και απέδειξε ότι ο πολιτισμός εκφράζεται και γύρω από ένα τραπέζι, μέσα από τις γεύσεις που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.

Ο Σύλλογος Ποντίων Μακροχωρίου εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες:

Στους διοργανωτές του 55ου Φεστιβάλ Ολύμπου και στην ομάδα «Μαγειρεύοντας με την Κλειώ» για την άψογη φιλοξενία και την εξαιρετική διοργάνωση.

Στην εταιρεία Αγροζύμη – Παραδοσιακά Προϊόντα Οικογένειας Μαρταβαλτζόγλου για την ευγενική χορηγία του «Υβριστού». Χάρη στην πολύτιμη στήριξή της, κατέστη δυνατή η ανταπόκριση στη μεγάλη ζήτηση του κοινού.

Στις ακούραστες γυναίκες και σε όλα τα μέλη του Συλλόγου, τα οποία με την εθελοντική τους προσφορά συνέβαλαν καθοριστικά στην παρασκευή του εδέσματος και στην άρτια παρουσία του Συλλόγου.

Ο Σύλλογος Ποντίων Μακροχωρίου συνεχίζει με ζωντάνια και μεράκι να διαφυλάσσει την ποντιακή παράδοση, να ενώνει τις νεότερες γενιές και να τιμά την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά του Πόντου.

Επόμενος γαστρονομικός σταθμός για τον Σύλλογο θα είναι η Ακρινή Κοζάνης, την 1η Αυγούστου 2026.

Πηγή: Βεροιώτης

Διήμερο αφιερωμένο στην ιστορία, την παράδοση και τον πολιτισμό της ιστορικής Σάντας του Πόντου

Διήμερο αφιερωμένο στην ιστορία, την παράδοση και τον πολιτισμό της ιστορικής Σάντας του Πόντου

Διήμερο αφιερωμένο στην ιστορία, την παράδοση και τον πολιτισμό της ιστορικής Σάντας του Πόντου διοργανώνει η Ψηφιακή Σάντα στα Παλατίτσια Ημαθίας, με τη στήριξη των Σαντέικων Σωματείων της Ημαθίας.

Οι εκδηλώσεις θα ξεκινήσουν την Πέμπτη 23 Ιουλίου, στις 20:00, με επιστημονική ημερίδα που θα φιλοξενηθεί στο Πολυκεντρικό Μουσείο Αιγών. Αντικείμενο της ημερίδας θα είναι ο πολιτισμός της ιστορικής Σάντας του Πόντου, με στόχο την ανάδειξη της ιστορίας, της πολιτιστικής κληρονομιάς και της συλλογικής μνήμης των Σανταίων.

Η κορύφωση των εκδηλώσεων θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 31 Ιουλίου, στις 21:00, στον αύλειο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Παλατιτσίων, όπου θα πραγματοποιηθεί ο μεγάλος καλοκαιρινός Ποντιακός Χορός της Ψηφιακής Σάντας, με κεντρικό σύνθημα «Ζούμε τη μνήμη – Χτίζουμε το αύριο». Η είσοδος έχει οριστεί στα 5 ευρώ.

Το μουσικό πρόγραμμα θα πλαισιώσουν οι Σ. Σαββίδης και Σ. Πορφυρίδης στο τραγούδι, οι λυράρηδες Θ. Στυλίδης και Δ. Πιπερίδης, ενώ συμμετέχουν επίσης ο Γ. Σιαμίδης στο αγγείο και ο Π. Ζώης στο νταούλι.

Οι διοργανωτές εκφράζουν τις ευχαριστίες τους προς τα Σαντέικα Σωματεία της Ημαθίας για τη στήριξή τους, καθώς και προς τον Σύλλογο Παλατιτσιωτών για την αρωγή και τη φιλοξενία της εκδήλωσης. Παράλληλα, ευχαριστούν τον Πολιτιστικό Σύλλογο Βεργίνας και τους συλλόγους Ράχης, Μικρής Σάντας και Καστανιάς Ημαθίας για τη συμβολή τους στην επιτυχή διοργάνωση.

Η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να συνδυάσει την επιστημονική προσέγγιση της ιστορίας με τη ζωντανή έκφραση της ποντιακής παράδοσης, αναδεικνύοντας τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής ταυτότητας των Ποντίων.

Επίσκεψη του Αρχιμανδρίτη π. Ανθίμου Στάμου στο Μουσείο «Κεντώντας τη Μνήμη» της Μέριμνας Ποντίων Κυριών

Επίσκεψη του Αρχιμανδρίτη π. Ανθίμου Στάμου στο Μουσείο «Κεντώντας τη Μνήμη» της Μέριμνας Ποντίων Κυριών

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση, το ιστορικό σωματείο Μέριμνα Ποντίων Κυριών Θεσσαλονίκης υποδέχθηκε το Σάββατο 4 Ιουλίου 2026 τον Αρχιμανδρίτη π. Άνθιμο Στάμου, κληρικό της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, ο οποίος επισκέφθηκε το Μουσείο «Κεντώντας τη Μνήμη», εκπροσωπώντας την Α.Θ. Παναγιότητα, τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο.

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε σε συνέχεια της πρόσκλησης που είχε απευθύνει η Μέριμνα Ποντίων Κυριών προς τον Παναγιώτατο για ξενάγηση στο Μουσείο. Με επίσημη επιστολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο Παναγιώτατος εξέφρασε τις θερμές του ευχαριστίες για την πρόσκληση και την εκτίμησή του για το έργο του Σωματείου. Λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων δεν κατέστη δυνατό να ανταποκριθεί αυτοπροσώπως, αναθέτοντας την εκπροσώπησή του στον Αρχιμανδρίτη π. Άνθιμο Στάμου, ενώ παράλληλα απέστειλε την πατριαρχική του ευλογία για το έργο που επιτελεί η Μέριμνα.

Την ξενάγηση πραγματοποίησε η Επίτιμη Πρόεδρος της Μέριμνας Ποντίων Κυριών Θεσσαλονίκης κα Άρτεμις Κούμα, η οποία παρουσίασε με γλαφυρότητα και ιστορική τεκμηρίωση τα εκθέματα του μουσείου, αναδεικνύοντας την ιστορία, την παράδοση και τον πολιτισμό του ποντιακού ελληνισμού μέσα από σπάνια κειμήλια, αυθεντικές φορεσιές, πολύτιμα κεντήματα και αντικείμενα καθημερινής ζωής. Στην επίσκεψη παρευρέθηκαν επίσης η Επίτιμη Πρόεδρος κ. Ιφιγένεια Πανίδου, η Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου κ. Ανατολή Δημητριάδου και το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου κ. Έλενα Γεωργιάδου-Γρηγοριάδου.

Ο Αρχιμανδρίτης π. Άνθιμος Στάμου εξέφρασε τον ειλικρινή ενθουσιασμό και τον θαυμασμό του για το εξαιρετικό μουσείο και το σπουδαίο έργο που επιτελεί η Μέριμνα Ποντίων Κυριών στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς του ποντιακού ελληνισμού. Ιδιαίτερα τον εντυπωσίασε το εύρος της δράσης του Σωματείου, το οποίο συνδυάζει την πολιτιστική δημιουργία με τη διαχρονική κοινωνική προσφορά. Μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης, ο Αρχιμανδρίτης υποσχέθηκε ότι θα επισκεφθεί σύντομα και τις άλλες δύο σημαντικές δομές της Μέριμνας: τον Παιδικό Σταθμό «Αργώ» και τη «Διαμαντίδειο Στέγη», τη Μονάδα Φροντίδας Ηλικιωμένων, προκειμένου να γνωρίσει από κοντά το σημαντικό κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο που προσφέρουν καθημερινά.

Η Μέριμνα Ποντίων Κυριών εκφράζει τις θερμές της ευχαριστίες προς την Α.Θ. Παναγιότητα, τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, για την πατρική του ευλογία και την τιμητική ανταπόκρισή του στην πρόσκληση του Σωματείου, καθώς και προς τον Αρχιμανδρίτη π. Άνθιμο Στάμου για την παρουσία του, το ειλικρινές ενδιαφέρον του και τα ιδιαίτερα τιμητικά του λόγια. Η επίσκεψη αυτή αποτέλεσε μια ξεχωριστή στιγμή, επιβεβαιώνοντας την αναγνώριση του έργου της Μέριμνας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και ενισχύοντας τη δέσμευσή της να συνεχίσει να υπηρετεί με συνέπεια την ιστορική μνήμη, τον ποντιακό πολιτισμό και την κοινωνική προσφορά. 

2ο Θερινό Σχολείο για τις Γενοκτονίες από το Ερευνητικό Κέντρο Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα

2ο Θερινό Σχολείο για τις Γενοκτονίες από το Ερευνητικό Κέντρο Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα

Η Σχολή Ανθρωπιστικών, Κοινωνικών και Οικονομικών Επιστημών του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος σε συνεργασία με το Πρόγραμμα Έρευνας για τη Γενοκτονία των Αρμενίων (Armenian Genocide Research Program – AGRP) του Promise Armenian Institute του πανεπιστημίου UCLA, την Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης και το Ερευνητικό Κέντρο Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, διοργανώνουν ένα πενθήμερο διεπιστημονικό Θερινό Σχολείο, το οποίο συγκεντρώνει κορυφαίους ερευνητές στους τομείς των σπουδών γενοκτονίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της μεταβατικής δικαιοσύνης. Το πρόγραμμα θα πραγματοποιηθεί στον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα, στη γραφική περιοχή της Νάουσας, και προσφέρει μια εντατική ακαδημαϊκή εμπειρία για ερευνητές, φοιτητές και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στο πεδίο της ιστορίας της μαζικής βίας, του διεθνούς δικαίου και της συλλογικής μνήμης.

Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν διαλέξεις και να συζητήσουν με διακεκριμένους ακαδημαϊκούς, αποκτώντας μια διεπιστημονική εισαγωγή στα βασικά πεδία που διαμορφώνουν τις σύγχρονες σπουδές γενοκτονίας. Τα θεματικά αντικείμενα περιλαμβάνουν την ιστοριογραφία της γενοκτονίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, την επίλυση συγκρούσεων και τη μεταβατική δικαιοσύνη, καθώς και τις σπουδές μνήμης.

Η ιδιαίτερη συμβολή του Θερινού Σχολείου, ωστόσο, δεν έγκειται απλώς στο ότι φέρνει σε διάλογο ένα ευρύ φάσμα ιστορικών εμπειριών συλλογικής βίας. Στόχος του είναι να επαναπροσδιορίσει την Ανατολική Μεσόγειο ως έναν ενιαίο αναλυτικό χώρο, προσκαλώντας τους συμμετέχοντες να εξετάσουν συγκριτικά περιπτώσεις που παραδοσιακά μελετώνται απομονωμένα.

Παρότι οι γενοκτονίες των Αρμενίων, των Ελλήνων και των Ασσυρίων αποτελούν κεντρικά σημεία αναφοράς, το πρόγραμμα διευρύνει το αναλυτικό του πεδίο εντάσσοντας την Νάκμπα, τις συνεχιζόμενες μαζικές θηριωδίες στη Γάζα και τις εμπειρίες των κουρδικών κοινοτήτων σε ολόκληρη την περιοχή. Αντί να αντιμετωπίζονται ως διακριτές εθνικές ή εθνοτικές αφηγήσεις, οι ιστορικές αυτές εμπειρίες εξετάζονται μέσα από ένα κοινό συγκριτικό πλαίσιο, το οποίο αναλύει τη γενοκτονία, τις μαζικές θηριωδίες, τον αναγκαστικό εκτοπισμό, την εθνοκάθαρση και άλλες μορφές συλλογικής βίας στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο που άλλοτε αποτελούσε τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Μέσα από τη συγκριτική προσέγγιση αυτών των διαφορετικών ιστορικών εμπειριών, το πρόγραμμα επιδιώκει να υπερβεί τα καθιερωμένα ιστοριογραφικά όρια και να ξεπεράσει τους τεχνητούς διαχωρισμούς που επί μακρόν χαρακτήριζαν την έρευνα για την περιοχή. Φιλοδοξεί, έτσι, να προωθήσει μια ολιστική και συγκριτική θεώρηση, η οποία θα συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των αλληλένδετων ιστοριών της Ανατολικής Μεσογείου, ανοίγοντας παράλληλα νέες προοπτικές για τη μελέτη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του εκδημοκρατισμού, της μεταβατικής δικαιοσύνης και της ιστορικής συμφιλίωσης.

Το Θερινό Σχολείο συνδυάζει πρωινές και απογευματινές διαλέξεις με εκτεταμένες συνεδρίες συζήτησης, ενθαρρύνοντας τη στενή αλληλεπίδραση μεταξύ διδασκόντων και συμμετεχόντων σε ένα ειδυλλιακό περιβάλλον διαμονής και μάθησης. Στο Σχολείο θα συμμετάσχουν σπουδαστές από την Ελλάδα, την Ευρώπη, την Αμερική, την Αρμενία και την Τουρκία.

Ακαδημαϊκοί υπεύθυνοι είναι οι καθηγητές Taner Akcam και Θεοδόσης Κυριακίδης.

Την διοργάνωση υποστηρίζουν το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων και ο Δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας.

Μνημείο Ποντιακής λύρας 3 μέτρων απέκτησε η Διποταμία Καστοριάς

Μνημείο Ποντιακής λύρας 3 μέτρων απέκτησε η Διποταμία Καστοριάς

Με τεράστια επιτυχία και παρουσία πλήθους κόσμου πραγματοποιήθηκε η εντυπωσιακή εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου Διποταμίας για τα αποκαλυπτήρια μιας μοναδικής ποντιακής λύρας, η οποία αγγίζει το επιβλητικό ύψος των 3 μέτρων.

Τα αποκαλυπτήρια του μοναδικού αυτού έργου, που τιμά την ποντιακή παράδοση, πραγματοποίησε η Αντιπεριφερειάρχης Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης, Βούλα Πατουλίδου, καταχειροκροτούμενη από τους παρευρισκόμενους. Η συγκίνηση και η περηφάνια για τις ρίζες του ποντιακού ελληνισμού ήταν διάχυτες καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Αμέσως μετά το επίσημο τελετουργικό, το κέφι «άναψε» με ένα αυθεντικό ποντιακό γλέντι που κράτησε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Τη διασκέδαση του κόσμου ανέλαβαν ο Γαβρίλος Σιδηρόπουλος και ο Κοσμάς Σαββίδης, ξεσηκώνοντας τους πάντες με τις ερμηνείες και τις μελωδίες τους.

Μια σπουδαία βραδιά για τη Διποταμία, που απέδειξε για ακόμα μία φορά ότι η παράδοση παραμένει ζωντανή και ενώνει τις γενιές.

Πηγή: Svoura News

Άνοιξε στη Σουμελά το 28ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων

Άνοιξε στη Σουμελά το 28ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων

Με επίκεντρο τη μνήμη, την ιστορική συνέχεια και τη νέα γενιά του ποντιακού ελληνισμού, άνοιξε το απόγευμα της Παρασκευής 17 Ιουλίου το 28ο Συναπάντημα Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων, που φιλοξενείται στις εγκαταστάσεις του Πανελληνίου Προσκυνήματος της Παναγίας Σουμελά, στο Βέρμιο. Η φετινή διοργάνωση είναι αφιερωμένη στη γυναίκα του Πόντου, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό της ρόλο στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, της παράδοσης και της πολιτιστικής ταυτότητας.

Η τελετή έναρξης πραγματοποιήθηκε παρουσία εκπροσώπων της Εκκλησίας, της πολιτείας και των ποντιακών φορέων, καθώς και εκατοντάδων νέων από συλλόγους της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Τους συμμετέχοντες καλωσόρισε ο Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας Παντελεήμων, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν ο πρόεδρος του Σωματείου «Παναγία Σουμελά» Γεώργιος Τανιμανίδης, ο Υφυπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Γκιουλέκας και άλλοι επίσημοι προσκεκλημένοι.

Στο πλαίσιο της πρώτης ημέρας πραγματοποιήθηκε και η εναρκτήρια συνεδρία του Συναπαντήματος, με εισηγήτρια τη βουλευτή Α' Θεσσαλονίκης κ. Ουρανία Θρασκιά, η οποία ανέπτυξε το θέμα «Μνήμη: η δύναμή μας», εστιάζοντας στη σημασία της ιστορικής μνήμης ως στοιχείου ταυτότητας και συνοχής του ποντιακού ελληνισμού.

Οι εκδηλώσεις της πρώτης ημέρας ολοκληρώθηκαν το βράδυ με τη συναυλία «Στην αγκαλιά σου Σουμελά», που πραγματοποιήθηκε στον αύλειο χώρο του Προσκυνήματος, προσφέροντας στους συμμετέχοντες μια βραδιά αφιερωμένη στην ποντιακή μουσική και παράδοση και σηματοδοτώντας την επίσημη έναρξη των εργασιών του 28ου Συναπαντήματος.

Πηγή: Pliroforiodotis