Γράφει ο Καρυοφύλλης Αντωνακάκης,
υποστράτηγος ε.α. – ιατρός βιοπαθολόγος
Κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα έχουμε μαζικά προσφυγικά ρεύματα με βασικό αίτιο την εθνική ταυτότητα των λαών που διώχτηκαν. Ανάμεσα σε αυτούς τους λαούς περιλαμβάνονται οι Έλληνες και οι Αρμένιοι της πρώην οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ένα προστάδιο και αναγκαστικό αίτιο αυτών των προσφυγικών ρευμάτων ήταν οι σχεδιασμένοι διωγμοί και η συστηματική εξόντωση των δύο αυτών εθνικών ομάδων, το έγκλημα δηλαδή της γενοκτονίας.
Ειδικότερα για τους Έλληνες, πρέπει να αναφέρει κανείς, η γενοκτονία, ο ξεριζωμός και στη συνέχεια το προσφυγικό πρόβλημα αποτελούν μία εσωτερικά δεμένη ιστορική τριλογία, από τις πιο δραματικές που έχει να παρουσιάσει η ιστορία μας. Διωγμοί και εκτουρκισμοί του ελληνικού στοιχείου είχαν πραγματοποιηθεί και παλαιότερα. Είναι γνωστοί οι μαζικοί εξισλαμισμοί και οι εξοντωτικοί διωγμοί του 17ου αιώνα.
Με την κήρυξη όμως του τουρκικού Συντάγματος του 1908, τα φαινόμενα αυτά, ιδιαίτερα οι εξοντωτικοί διωγμοί του ελληνικού στοιχείου, γίνονται μεθοδικά, συστηματικά και κυρίως, με αποφάσεις και οδηγίες της κεντρικής εξουσίας των τουρκικών κυβερνήσεων. Οι διωγμοί ήταν μελετημένοι και οργανωμένοι από «ψηλά» και είχαν καθολικό χαρακτήρα. Τίποτε δεν έγινε χωρίς σχεδιασμό.
Στην πρώτη περίοδο (1908-1912/13) οι διωγμοί γίνονται προσεγμένα και κάπως μεμονωμένα (δολοφονίες, δημεύσεις περιουσιών κλπ), για να μην αποκαλυφθεί το πρόσωπο της νέας Τουρκίας, η οποία από τότε αρχίζει την υλοποίηση του προγράμματος «Η Τουρκία για τους Τούρκους».
Κατά την περίοδο 1912-1914 αυξάνονται αισθητά οι δολοφονίες και οι καταστροφές των ελληνικών πληθυσμών, ιδιαίτερα μετά τον Μάρτιο του 1914 επιτείνονται οι αθρόοι διωγμοί και οι μαζικές απελάσεις στην Ελλάδα και ολόκληρων ελληνικών πληθυσμών από την Θράκη και τα παράλια της Μ. Ασίας, με την πρόφαση ότι έχουν καταληφθεί από την Ελλάδα τα νησιά Λέσβος και Χίος. Από το σημείο αυτό αρχίζει ξεκάθαρα το πρόγραμμα του Νεοτουρκικού Κομιτάτου, δηλαδή από τη μία, της οικονομικής εξάντλησης των Ελλήνων και, από την άλλη, της εκδίωξης ή και της αναγκαστικής καταφυγής τους στην Ελλάδα, προκειμένου να τους αντικαταστήσει με Οθωμανούς από τη Βοσνία – Ερζεγοβίνη, αλλά και από περιοχές που περιήλθαν στη Σερβία και τη Βουλγαρία.
Η κατάσταση αυτή γίνεται αφόρητη στην περίοδο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου (1914-1918) η οποία σημαδεύεται από θηριώδεις καταστροφές των ελληνικών πληθυσμών με αθρόες σφαγές, διώξεις, πυρπολήσεις ολόκληρων πόλεων και χωριών και μαζικές εξορίες χιλιάδων ομογενών στο εσωτερικό της Τουρκίας. Η κορύφωση του δράματος του μικρασιατικού Ελληνισμού, ιδίως του ποντιακού, συμπίπτει με την Κεμαλική περίοδο (1919-1922), οπότε οι διωγμοί γίνονται περισσότερο εξοντωτικοί και θηριώδεις. Οι ελληνικοί (και οι αρμενικοί) πληθυσμοί δεν φονεύονται απλά με μαχαίρια και όπλα, αλλά πεθαίνουν ύστερα από φρικτά μαρτύρια, πρωτοφανή στην ανθρώπινη ιστορία. Και όχι μόνο άνδρες, αλλά και γυναικόπαιδα χωρίς διάκριση ηλικίας.
Στην περιοχή του Πόντου, μόνο, εξοντώθηκαν 353.000 άτομα. Συνολικά, από τον Ελληνισμό της Ανατολής (Θράκη, Μ. Ασία, Πόντο), εξοντώθηκαν γύρω στα 900.000 άτομα (1914-1924).
Για την εξόντωση του ελληνικού στοιχείου οι τουρκικές αρχές έκαναν χρήση των φοβερότερων σχεδίων: λεηλάτησαν, δίωξαν, βίασαν, πυρπόλησαν ολόκληρα χωριά, βασάνισαν, ακρωτηρίασαν, έσφαξαν, έκαψαν, ακόμη και έθαψαν ζωντανούς άνδρες, γυναίκες, παιδιά, γέρους και μετέβαλαν σε εκτεταμένα νεκροταφεία ελληνικές χριστιανικές κοινότητες που μέχρι τότε ανθούσαν.
Αξίζει να αναφερθούν οι κορυφαίες από αυτές: οι μικρασιατικές Σμύρνη, Αϊδίνι, Κυδωνίες, Προύσα, Νίκαια, οι ποντιακές Τραπεζούντα, Κερασούντα, Σαμψούντα, Οινόη, Πάφρα, Ορντού, Αμάσεια και οι επαρχίες της Αν. Θράκης Δέρκων, Μετρών, Ηράκλειας, Μυριοφύτου, Καλλίπολης, Αίνου, Τυρολόης, Σαράντα Εκκλησιών, Ανδριανούπολης.
Το μέγεθος των διωγμών και των εξοντώσεων του Ελληνισμού της Ανατολής, συγκλόνισε τόσο τους Έλληνες της κυρίως Ελλάδας, ώστε παρατηρήθηκε μία γενική κινητοποίηση και οι αντιδράσεις όλων των φορέων (εφημερίδες, σύλλογοι, σωματεία, πολιτεία), ήταν εντονότατες. Στο ελληνικό μάλιστα κοινοβούλιο, στις 5, 6 και 8 Απριλίου 1921, έγινε εκτενέστατη συζήτηση για τους ανθελληνικούς διωγμούς στην Τουρκία, από το 1908 μέχρι το 1921 και παρουσιάστηκαν αναλυτικά και συγκεκριμένα στοιχεία, ξεχωριστά για την καθεμιά περιοχή.
ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ
Στο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης είχε την αποκλειστική ευθύνη της τα θέματα της εκπαίδευσης των Ελλήνων της Τουρκίας και των διπλωμάτων των εκπαιδευτικών. Όμως από τον Ιούλιο του 1915 καταργούνται από την τουρκική κυβέρνηση αυτά τα προνόμια. Στο εξής όλα τα ελληνικά σχολεία αποσπούνται από το πατριαρχείο και υπάγονται στην δικαιοδοσία του υπουργείου Παιδείας της Τουρκίας. Η τουρκική γλώσσα αποτελεί πια κύριο όργανο διδασκαλίας των μαθημάτων.
Οι διαθήκες, οι γάμοι, τα συμβόλαια αποσπώνται από τα αρμόδια συμβούλια του πατριαρχείου και περιέχονται στο εξής στην αρμοδιότητα του τουρκικού δημοσίου. Επίσης καταργείται το προνόμιο των κληρικών να δικάζονται από εκκλησιαστικά δικαστήρια. Το προνόμιο του να παρεμβαίνει το πατριαρχείο σε περίπτωση βιαίου εξισλαμισμού των χριστιανών καταργήθηκε με νόμο της 28ης Ιουλίου 1915. Επίσης έχουμε κατάργηση του προνομίου της κοινοτικής αυτοδιοίκησης και δήμευση των περιουσιών των κοινοτήτων των μοναστηριών, των νοσοκομείων, πτωχοκομείων, ορφανοτροφείων με νόμο της 14ης Αυγούστου 1916.
ΣΤΡΑΤΟΛΟΓΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ
Μέχρι το 1908 οι χριστιανοί απαλλάσσονταν από την στρατιωτική υποχρέωση πληρώνοντας τον αντίστοιχο απαλλακτικό φόρο. Όμως, με βάση το νεοτουρκικό σύνταγμα του 1908, όλοι ανεξαιρέτως οι χριστιανοί και όλοι οι Έλληνες (οι άρρενες) ηλικίας μέχρι του 31ου έτους, ήταν υποχρεωμένοι να στρατευτούν. Με νόμο του Νοεμβρίου του 1914 η υποχρέωση αυτή επεκτάθηκε και στους άνδρες ηλικίας μέχρι 45 ετών, χωρίς το δικαίωμα εξαγοράς (που ίσχυε για λίγο διάστημα). Στους μη συμμορφούμενους επιβαλλόταν βαρύτατες ποινές και δημεύσεις περιουσιών τους, ήταν δε σίγουρο ότι και οι οικογένειές τους θα εκτοπιζόταν και θα εξοντώνονταν στα βάθη της Ανατολής.
Εξάλλου για την ολοσχερή εξόντωση των στρατευμένων, ιδρύθηκαν τα λεγόμενα τάγματα εργασίας (αμελέ ταμπουρά) πραγματικά κολαστήρια και τάφοι χιλιάδων Ελλήνων χριστιανών… Την 15/28 Δεκεμβρίου 1916 φθάνει εκ μέρους του Εμβέρ και του Ταλαάτ η εξής διαταγή: «Άμεσος εξόντωσις μόνο των ανδρών των πόλεων από 14-60 ετών και γενικά εξορία όλων των ανδρών και γυναικοπαίδων των χωρίων εις τα ενδότερα της Ανατολής με πρόγραμμα σφαγής και εξοντώσεως»...
Την 27/9 Ιανουαρίου 1917 από πρωΐας η πόλις Άνω Αμισός (Καδήκιοϊ) περιεκυκλώθη υπό αστυνομικών οργάνων και χωροφυλάκων και Κούρδων στρατιωτών, και συνέλαβον άπαντας μικρούς και μεγάλους άνδρας και γυναικόπαιδα και τους οδήγησαν εις το Ηλιάσκιοϊ χωρίον απέχον της Αμισού 15 λεπτά της ώρας και τους περιόρισαν εις τους αυτόθι νεοδμήτους στρατώντας προς καταγραφήν. Την ιδίαν ημέραν προ μεσημβρίας συλλαμβάνουν όλους τους προύχοντας της Αμισού και τους οδηγούν εις τας φυλακάς και την επομένην προτού να εξημερώσει προετοιμάζουν αμάξας και τους αποστέλλουν εις το εσωτερικόν. Σταματούν στο Ηλιάσκοϊ, παραλαμβάνουν και τα γυναικόπαιδα και τους άνδρες του Καδήκιοϊ τους εγκλείστους των στρατώνων και ακολουθούν την πορείαν και κατόπιν πολλών βασάνων, κακουχιών και περιπετειών εν ώρα δριμυτάτου χειμώνος και μετά πεζοπορίαν 15 ημερών έφθασαν ολίγιστοι εις Τσορούμ, Μεδζίτοζουμ, Σουαουρλού, διότι οι πλείστοι, μη δυνάμενοι να ανθέξουν εις τας συνεπείας μακράς και επί πόνου πεζοπορίας, απεβίωσαν καθ’ οδόν.
Η εξόντωσις αύτη καθ’ εκάστην συνεχιζόμενη εγενικεύθη, έως ότου δεν έμεινε κανείς εκ των ανδρών μέσα εις την Αμισού. Όλαι αι οικίαι της Άνω Αμισού διηρπάγησαν και κατεστράφησαν υπό των Τούρκων. Μετά την γενικήν εξόντωσιν όλων των ανδρών της Αμισού, ήρχισαν να εφαρμόζουν το αυτό πρόγραμμα και εις όλα τα χωρία. Ολόκληρα αποσπάσματα Κούρδων στρατιωτών χωροφυλάκων και τσετέδων διεσκορπίσθησαν εις όλα τα ελληνικά χωρία και συνέλαβον άπαντας μικρούς και μεγάλους άνδρας και γυναικόπαιδα, και τους εξόρισαν εις Τσορούμ, Χαδζήκιοϊ, Μερζιφούν, Μεδζιτοζούμ, Σονκουρλού και διάφορα άλλα μέρη, ένθα οι πλείστοι εξ αυτών υπέκυψαν εις το δρέπανον του θανάτου, αι δε οικίαι αυτών διηρπάγησαν, εκάησαν και κατεστράφησαν υπό των γειτόνων Τούρκων χωρικών.
Εν τω μεταξύ όσοι επρόλαβον κατόρθωσαν να φύγουν εις τα όρη και να διασωθούν. Τα δε κατοικίδια αυτών ζώα, πρόβατα, αίγες, αγελάδες, βούβαλοι και άλογα κατεσχέθησαν υπό της κυβερνήσεως και εστάλησαν εις τον στρατόν. Την δε 18/31 Ιανουαρίου του 1917 την ιδίαν τύχη υπέστησαν και όλοι οι άνδρες της Πάφρας, πλούσιοι και φτωχοί, εξορισθέντες εις Κασταμονήν και τα περίχωρά της. Την ιδίαν καταστροφήν με τα χωρία της Αμισού υπέστησαν και όλα τα ελληνικά περίχωρα της Πάφρας. Μετά ταύτα ο Ραφέτ πασάς δίδει διαταγάς προκειμένου να εξοντώσουν με κάθε τρόπο όλους, όσοι είχον καταφύγει εις τα όρη του Αγιτεπεσί και Κοδζάδαγ της Αμισού και πέριξ του Νεπιγενδαγή εις τα χωρία Ότκαγια, Καπούκαγια και Τομούζανη της Πάφρας (Α.Ι. Γαβριηλίδης).
ΕΠΙΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΕΣ
Οι τουρκικές αρχές συχνά προέβαιναν σε ενέργειες οικονομικής εξόντωσης των Ελλήνων, όπως εμπορικούς αποκλεισμούς, επιτάξεις και δημεύσεις κινητής και ακίνητης περιουσίας. Τις επιτάξεις συμπλήρωναν βαριές φορολογίες με το πρόσχημα προσφοράς βοήθειας είτε στο Κομιτάτο, είτε στους Τούρκους πρόσφυγες, είτε στον τουρκικό στόλο. Επίσης με τον τρόπο της παρεμπόδισης των Ελλήνων για την συγκομιδή των προϊόντων οδήγησαν στην ένδεια και την πενία ευπορότατους ελληνικούς πληθυσμούς.
ΚΑΚΟΥΡΓΗΜΑΤΑ-ΑΠΕΛΑΣΕΙΣ-ΕΚΤΟΠΙΣΜΟΙ
Αναφέρονται ειδεχθέστατα περιστατικά κακουργημάτων και δολοφονιών, τα οποία διαπράττονταν κατά των Ελλήνων, άλλοτε ατομικά και άλλοτε ομαδικά. Σε αυτά πρέπει να προσθέσει κανείς και τους ξυλοδαρμούς, τις πάμπολλες φυλακίσεις των Ελλήνων και τις καθημερινές ατιμώσεις των γυναικών και των νεαρών κοριτσιών. Το μαρτύριο των μαζικώς εκτοπιζομένων ελληνικών πληθυσμών εικονίζεται σε επίσημες προξενικές εκθέσεις του 1916-1917. Η εφαρμογή αυτού του μέτρου αποφασίστηκε τον Ιούνιο του 1915 και άρχισε από την χερσόνησο της Καλλίπολης και τα παράλια του Ελλησπόντου για να επεκταθεί στα νησιά της Προποντίδας, σε ολόκληρη την Μ. Ασία και τον Πόντο.
ΚΕΡΑΣΟΥΝΤΑ-ΤΡΙΠΟΛΗ
Μετά από προσχηματική καταγραφή περιουσιακών στοιχείων των Ελλήνων και κατάσχεσή τους, ακολούθησε το δεύτερο στάδιο της εξόντωσης των Ελλήνων των περιοχών αυτών που για να περιγραφεί το δράμα των δυστυχισμένων αυτών Ελλήνων του Πόντου θα χρειαζόταν ένας Δάντης να γράψει μία δεύτερη «Κόλαση». Κάτι παρόμοιο σε μικρογραφία έγινε και με τους εκτοπισθέντες γέρους και γριές, ασθενείς και μικρά παιδιά, γυναίκες εγκυμονούσες, ή με μικρά βρέφη στην αγκαλιά τους. Υποχρεώθηκαν σε αναγκαστική πορεία το χειμώνα, να περνούν από ψηλά βουνά χιονισμένα και αδιάβατα και να οδηγηθούν σε αγνώστους τόπους, χωρίς να γνωρίζουν τον τόπο προορισμού τους, νηστικοί, γυμνοί, διανυκτερεύοντες στο ύπαιθρο και σε μέρη τελείως ακατάλληλα, εκτεθειμένοι στο αβάστακτο κρύο, επειδή οδηγούντο προγραμματισμένα από μέρη ακατοίκητα για να μη βρουν κατάλυμα.
Κάθε αποστολή απετελείτο από 100 άτομα και μόνο, για την ασφαλέστερη φρούρησή τους και συνοδευόταν από κουστωδία 10-15 φρουρών στρατιωτών επικεφαλής των οποίων ήταν ένας αξιωματούχος. Οι πρώτοι εκτοπισθέντες ήταν των χωρίων της περιφέρειας Τρίπολης του Πόντου και οι οποίοι γεύτηκαν το πικρό ποτήρι της εξορίας. Το δρομολόγιο που ακολούθησαν ήταν το βουνό Εϊρή-Πελ (υψόμετρο 3.000 μ.) πάντοτε χιονοσκεπούς και απροσπέλαστου κατά τον χειμώνα και οδηγήθηκαν προς τη Νικόπολη (Σαμπίν Καρά Χισάρ επαρχίας Κολωνίας του νομού Σεβάστειας) και εκείθεν στα ενδότερα της Μ. Ασίας. Τα πιο ορεινά χωριά της Τρίπολης (όπως η Κεπέκλησα) και τα γύρω χωριά οδηγήθηκαν προς την ίδια πόλη από το βουνό Ερμέζ. Ακολούθως οδηγήθηκαν οι εναπομείναντες προς Ασαρτζίκ και Καταχώρ και εν συνεχεία προς τη Νικόπολη. Όπως ήταν επόμενο όταν έφθασαν στη Νικόπολη ο αριθμός τους ελαττώθηκε κατά πολύ σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα.
Ταυτόχρονα και με ελάχιστη διαφορά, έγινε και ο εκτοπισμός των Ελλήνων άλλων περιοχών του Πόντου, δηλαδή της Κερασούντας, Πουλαντζάκης και Κοτυώρων (Ορντού), με τον ίδιο απάνθρωπο τρόπο με πρώτο σταθμό τη Νικόπολη και ακολούθως οδηγήθηκαν, περνώντας την γέφυρα Γαλασάν Κιοπρουσί διεκπεραιώθηκαν στην πεδιάδα Έρπασις (Χερέκ-Οβασή) με τελικό σταθμό τη Νεοκαισάρεια (Νιξάρ). Σε συνέχεια και σε δύο αποστολές οδηγήθηκαν προς τη Ζάρα και τη Σεβάστεια (Σιβάζ) με τελικό προορισμό τις τέσσερις πόλεις Σεβάστεια, Τοκάτ, Νεοκαισάρεια και Έρπαα, όπου έφθασαν ελαττωθέντες καταπληκτικά, γιατί εν τω μεταξύ πέθαναν πολλοί, βορά του λευκού θανάτου, από το κρύο, την πείνα, τη γύμνια, τις ασθένειες. Όσοι απέμειναν μαστίζονταν από θανατηφόρες ασθένειες, τύφο, εντερικά, οιδήματα, πυρετούς κλπ, που τους θέριζαν αλύπητα.
Κατήλθαν στο επίπεδο του περιπλανώμενου ζητιάνου με την σακκούλα στον ώμο επαιτούντες για να εξασφαλίσουν ένα ξεροκόμματο για τους ιδίους και τις οικογένειές τους.
Έτσι, από την άθλια διατροφή τους, με περιβολή από κουρέλια, καθημερινά πέθαιναν πολλοί. Διασκορπισθέντες από την ανέχεια, έφθασαν οι επιζήσαντες (με ισχυρότερη κράση) μέχρι την Αμάσεια, Ζήλε, Τσορούμ και έως το νομό Ντιάρ-Μπεκήρ, Άργανα Ματέν. Κάποιοι επιχείρησαν διά των ορέων να επιστρέψουν στα χωριά τους με ανείπωτες ταλαιπωρίες αλλά τελικώς έγιναν πρόξενοι νέων εκτοπίσεων (από τις τουρκικές αρχές) και άλλων χωρίων της περιφερείας Νικόπολης, της Γαράσαρης τα οποία δεν είχαν μέχρι τότε εκτοπισθεί. Τα χωρία αυτά είναι η Κόρατσα, Λύτσασα, Εσκή Κιόϊ, Καγιά Τιπί, Καταχώρι, Ασαρτζία, Στρέφη, Καρακαβαζίτα, Τρουφή, Μπάλτζανα, Αναστός, Καμεσλή, Φέϊλερε, Αλησέρ, Ισπαχάν, Χάχαβλα, Αλήτζαρα και άλλα χωριά.
ΑΜΙΣΟΣ (ΣΑΜΨΟΥΝΤΑ)
Στην πόλη αυτή οι εκτοπίσεις και οι εξορίες έγιναν τμηματικά, ξεκίνησαν την 26 Οκτωβρίου 1920, και οργανώθηκαν εννέα αποστολές. Συνέλαβαν αιφνιδιαστικά 1140 άτομα, άνδρες μικρούς και μεγάλους από την πόλη της Αμισού και άλλους 180 από τα γειτονικά χωριά. Από τους 1320 συλληφθέντες άνδρες άνω των 18 ετών διάλεξαν 280 νέους ως στρατιώτες και τους υπολοίπους αφού τους οδήγησαν μετά από εξαντλητική πορεία 46 χιλιομέτρων στην θέση Καβάκ (Λεύκαι) την 4η Ιουνίου 1921 τους επετέθησαν, αιφνιδιαστικά ενώ αναπαυόταν, με πυροβόλα όπλα και τους αποδεκάτισαν. Εφόνευσαν 701.
Η δεύτερη αποστολή με 677 άνδρες (18-6-1921) η τρίτη (7-20 Ιουνίου) με 1085 άνδρες, η τέταρτη (12-25 Ιουνίου 1921) με 580 νέους άνδρες, η Πέμπτη αποστολή (9 Ιουλίου 1921) με 1066, η έκτη αποστολή (11-14 Αυγούστου 1921) με 262 γέροντες άνω των 60 ετών, και οι ακολουθήσασες άλλες τρεις αποστολές κάτω από τις ίδιες απάνθρωπες συνθήκες, απεδεκατίσθηκαν από το κρύο, την πείνα, την δίψα και τα κακουργήματα κυρίως των ανδρών του Τοπάλ Οσμάν. Έτσι ερημώθηκε η ελληνική κοινότητα της Αμισού, σχεδόν καθ’ ολοκληρία από τον άρρενα πληθυσμό της. Τον Οκτώβριο του 1921 εξορίστηκαν οι κάτοικοι Τσαρτσαμπά, Οινόης, Φάτσας, Κόζακ, Κερτέ, Κιοπρού (Ι.Α. Παυλίδης).
ΠΑΦΡΑ
Στο βιβλίο του «Σελίδες της Μαύρης Εθνικής Συμφοράς του Πόντου» ο Α.Ι. Γαβριηλίδης γράφει για την Πάφρα: Εκ παραλλήλου με την καταστροφή της Αμισού και των περιχώρων της αρχίζει η καταστροφή και ερήμωσις της ωραίας και εμπορικοτάτης μικράς πόλεως Πάφρας και 116 όλων χωρίων αυτής εκατέρωθεν του Άλυος ποταμού (Κιζήλ Ιρμάκ)… Η εξόντωση άρχισε την 5 Απριλίου 1921 αφού οργανώθηκε από τις επίσημες αρχές.
…Εντός δύο μηνών 116 ελληνικά χωρία της Πάφρας είχον μεταβληθεί εις σωρούς ερειπίων και πτωμάτων… Σε εννιά αλλεπάλληλες αποστολές προς Μαλάτσιαν και μέχρι του Σεπτεμβρίου 1921 απεδεκάτισαν την περιοχή της Πάφρας και των πέριξ χωρίων. Η περιγραφή των λεπτομερειών, από τον Α.Ι. Γαβριηλίδη, για τα μαρτύρια των ανθρώπων αυτών δημιουργεί αισθήματα αποτροπιασμού.
ΑΛΑΤΣΑΜ
Παραλλήλως με τις εκτοπίσεις και διωγμούς της Σαμψούντας και Πάφρας, συνετελείτο η εξαφάνιση και της τρίτης εμπορικής και ακμαίας πόλεως του Πόντου Αλάτσαμ και των περιχώρων της, με την ίδια μέθοδο και το ίδιο αποτρόπαιο σύστημα καταστροφής. Η εξόντωση έγινε κατά περιόδους και σε έξι αποστολές από 3-16 Ιουνίου 1921 και έως 12-25 Σεπτεμβρίου 1921. Οι ελάχιστοι διασωθέντες από τις κακουχίες της εξορίας, το Νοέμβριο του 1922 διατάχθηκαν να αφήσουν εντός μηνός το τουρκικό έδαφος αφού υπέγραψαν υποχρεωτικά ότι οικειοθελώς αφήνουν την Τουρκία και παύουν να είναι Οθωμανοί υπήκοοι (Ι.Α. Παυλίδης).
ΤΟΠΑΛ ΟΣΜΑΝ
Ο μεγαλύτερος δήμιος των Ελλήνων του Πόντου. Γεννήθηκε στην Κερασούντα. Η δράση του συνέβη στην περιοχή της Κερασούντος αλλά την επέκτεινε στην πορεία και σε άλλες περιοχές. Υπήρξε ο πλέον σκληρός, αδίστακτος και ανάλγητος των δημίων του ποντικού Ελληνισμού, όργανο του Κεμάλ.
ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ (ΙΣΤΙΚΛΑΛ ΜΟΥΧΑΚΕΜΕΣΙ)
Στην εξόντωση των Ελληνοποντίων συνέβαλε και η ίδρυση των δικαστηρίων ανεξαρτησίας, στην Αμάσεια. Τα μέλη των δικαστηρίων αυτών δεν είχαν καμία σχέση με το δικαστικό κλάδο. Ήταν φανατικοί και μισαλλόδοξοι Τούρκοι και καταδίκαζαν αδιακρίτως κάθε Έλληνα του Πόντου και μόνο με την υποψία ότι ίσως δρούσε παρασκηνιακά για την ανακήρυξη του Πόντου ως ανεξάρτητης δημοκρατίας. Γίνονταν αθρόες συλλήψεις πατριωτών, που δικάζονταν με συνοπτική διαδικασία και στη συνέχει καταδικάζονταν σε θάνατο. Ανάμεσα στα θύματα των δικαστηρίων ανεξαρτησίας συγκαταλέγονται άνθρωποι του πνεύματος (λόγιοι, καθηγητές, δάσκαλοι, δημοσιογράφοι, επιστήμονες κλπ), κληρικοί, έμποροι κ.ά. από την Αμάσεια, την Πάφρα, το Βεζίρ Κιοπρού, τη Μερζιφούντα, το Ακ Νταγ Ματέν, τα Κοτύωρα, την Κερασούντα, την Τραπεζούντα και άλλες ποντιακές πόλεις και κωμοπόλεις. Το δικαστήριο ανεξαρτησίας άρχισε να δικάζει στην Αμάσεια από το Σεπτέμβριο του 1921, υπό την προεδρία του Τούρκου βουλευτή της Αμισού Εμίν Μπέη.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΞΟΝΤΩΘΕΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ (1914-1922)
Μητροπόλεις - Εξοντωθέντες
Αμασείας: 134.078
Χαλδίας – Κερασούντος: 64.582
Νεοκαισαρείας: 27.216
Τραπεζούντος: 38.438
Ροδοπόλεως: 17.479
Κολωνίας: 21.448
Σύνολο 303.238
Σύνολο μέχρι την άνοιξη του 1924 50.000
Γενικό σύνολο 353.238
ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΚΤΟΠΙΣΘΕΝΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΝ Α’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ
Σύνολο πληθυσμού (1914): 697.000 άτομα
Μητροπόλεις - Πόλεις - Χωριά Κατεστραμμένα - Πληθυσμός εκτοπισμένος
Αμάσειας - 441 - 344 - 161.715
Χαλδίας - 264 - 137 - 115.471
Νεοκαισαρείας - 179 - 124 - 80.925
Τραπεζούντος - 73 - 42 - 50.524
Ροδοπόλεως - 59 - 50 - 23.780
Κολωνίας - 95 - 86 - 51.503
Σύνολο 1111 - 783 - 483.918
ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΘΕΝΤΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ (ΑΜΑΣΕΙΑ 1921)
Πόλεις - Απαγχονισθέντες - Ερήμην καταδικασθέντες
Σαμψούντα - 63 - 21
Πάφρα - 8 - 1
Αλάτσαμ - 1- _
Τραπεζούντα - 5 - _
Κερασούντα - 6 - 15
Ορντού - 2 - 6
Φάτσα - 11 - _
Ακ Νταγ Ματέν - 27 - _
Οινόη - 3 - _
Τσόρουμ - 5 - _
Κουμιούς Χατίκιοϊ - 4 - _
Βεζίρ Κιοπρού - 2 - _
Διάφορα μέρη του Πόντου - 80 - _
Σύνολο 217 - 43+5 Μητροπολίτες
ΠΗΓΕΣ:
-Α.Ι. Γαβριηλίδης «Σελίδες εκ της Μαύρης Εθνικής Συμφοράς του Πόντου.
-Ι.Α. Παυλίδης «Ξεριζωμένοι»
-Στάθης Πελαγίδης «Ο Ελληνισμός της Μ. Ασίας και του Πόντου».
Πηγή: "Ο Χρόνος" 20-05-2009
Πέμπτη 28 Μαΐου 2009
Χ. Αλεξανδρίδης : «Απαιτούμε την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου»
Με μία σειρά εκδηλώσεων οι Ποντιακοί Σύλλογοι και οι Ποντιακές Λέσχες σε όλη τη χώρα τιμούν τις ημέρες αυτές τη μνήμη των νεκρών από την Ποντιακή Γενοκτονία. «Πρόκειται για μία από τις μαύρες σελίδες της ιστορίας του Έθνους μας, καθώς αρχικά οι Νεότουρκοι και αργότερα ο Κεμάλ προέβησαν σε σφαγές και σε βασανιστήρια με αποτέλεσμα 333.000 Έλληνες του Πόντου να χαθούν» τονίσει ο Πρόεδρος της Λέσχης Ποντίων Καβάλας Χαράλαμπος Αλεξανδρίδης, ενώ δεν παραλείπει να αναφερθεί και στα όσα τράβηξαν οι πρόσφυγες του Πόντου που μετά τους διωγμούς ήρθαν στην Ελλάδα υπογραμμίζοντας ότι «αυτοί που ήρθαν εδώ και επέζησαν που ήταν περίπου το 50% και πήραν το δρόμο της προσφυγιάς και έφτασαν στην Ελλάδα κατακρεουργημένοι και ρακένδυτοι και μετά από πολλές ταλαιπωρίες όχι μόνο επέζησαν αλλά προόδευσαν κιόλας.
Προσέφεραν μάλιστα τα μέγιστα στον πολιτισμό, στην τέχνη και γενικά σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. Είμαστε υποχρεωμένοι σε καθημερινή βάση να δίνουμε τον αγώνα μας. Δεν μπορώ να κρύψω ότι αισθανόμαστε πολύ ευχαριστημένοι το τελευταίο διάστημα καθότι βλέπουμε κάπως, δειλά δειλά μεν, να ξεκινάει η δικαίωση για τον αγώνα τόσο των πρωτοβάθμιων συλλόγων, όσο όμως και η ηγεσία της Πανποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας». Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο κ. Αλεξανδρίδης στο θέμα της μνήμης σημειώνοντας «Δεν ξεχνάμε. Απαιτούμε την αναγνώριση της γενοκτονίας από τους «φίλους» μας και γείτονες μας τους Τούρκους. Θα το αποδεχθούν. Είτε το θέλουν είτε όχι. Τα πρώτα σημάδια όπως έχω πει έχουν φανεί από την αναγνώριση της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού από τη Βουλή της Νότιας Αυστραλίας. Είμαστε πεπεισμένοι και σίγουροι ότι θα δικαιωθούν οι ψυχές των αδικοχαμένων Ελλήνων του Πόντου».
Προσέφεραν μάλιστα τα μέγιστα στον πολιτισμό, στην τέχνη και γενικά σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. Είμαστε υποχρεωμένοι σε καθημερινή βάση να δίνουμε τον αγώνα μας. Δεν μπορώ να κρύψω ότι αισθανόμαστε πολύ ευχαριστημένοι το τελευταίο διάστημα καθότι βλέπουμε κάπως, δειλά δειλά μεν, να ξεκινάει η δικαίωση για τον αγώνα τόσο των πρωτοβάθμιων συλλόγων, όσο όμως και η ηγεσία της Πανποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας». Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο κ. Αλεξανδρίδης στο θέμα της μνήμης σημειώνοντας «Δεν ξεχνάμε. Απαιτούμε την αναγνώριση της γενοκτονίας από τους «φίλους» μας και γείτονες μας τους Τούρκους. Θα το αποδεχθούν. Είτε το θέλουν είτε όχι. Τα πρώτα σημάδια όπως έχω πει έχουν φανεί από την αναγνώριση της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού από τη Βουλή της Νότιας Αυστραλίας. Είμαστε πεπεισμένοι και σίγουροι ότι θα δικαιωθούν οι ψυχές των αδικοχαμένων Ελλήνων του Πόντου».
Τετάρτη 27 Μαΐου 2009
Εκδήλωση προς τιμήν των Σάνο και Τέα Χάλο κατά την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων
Η μνήμη της Γενοκτονίας των Ποντίων τιμήθηκε σήμερα από τη Βουλή των Ελλήνων σε ειδική εκδήλωση στο Εντευκτήριο των Βουλευτών στο πλαίσιο του καθιερωμένου εορτασμού που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου, ύστερα από την καθιέρωση της ημέρας αυτής ως Ημέρας Μνήμης για τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού, με ομόφωνη απόφαση της Εθνικής Αντιπροσωπείας στις 24 Φεβρουαρίου 1994.Η φετινή εκδήλωση ήταν αφιερωμένη σε δυο γυναίκες σύμβολα του Ποντιακού Ελληνισμού, τη Σάνο Χάλο που επέζησε της σφαγής και αφηγήθηκε τα τραγικά γεγονότα και την κόρη της Τέα Χάλο που κατέγραψε στο συγγραφικό έργο της τη συγκλονιστική ιστορία της γενοκτονίας. Στις γυναίκες αυτές, ύστερα από αίτημά τους, δόθηκε πρόσφατα η ελληνική υπηκοότητα.
Την εκδήλωση άνοιξε με ομιλία του ο Πρόεδρος της Βουλής κ. Δημήτρης Σιούφας. Μίλησαν, επίσης, ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Προκόπης Παυλόπουλος, ο Υφυπουργός Εσωτερικών κ. Θανάσης Νάκος και ο κ. Απόστολος Αποστολίδης εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποντίων Ελλήνων. Δήλωση έκανε και ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής κ. Απόστολος Κακλαμάνης.
Παρόντες ήταν, επίσης, ο Α΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής κ. Γιώργος Σούρλας, ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, ο Γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ κ. Δημήτρης Χατζησωκράτης, οι Υφυπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μιχάλης Παπαδόπουλος και κ. Κωνσταντίνος Κιλτίδης, οι βουλευτές κ.κ. Παρθένα Φουντουκίδου, Γιώργος Τρυφωνίδης από τη ΝΔ, Γιάννης Αμοιρίδης, Φίλιππος Σαχινίδης από το ΠΑΣΟΚ και Δήμητρα Αράπογλου από το ΛΑΟΣ, ο Γενικός Γραμματέας της Βουλής κ. Νίκος Στεφάνου, ο Ειδικός Γραμματέας της Βουλής κ. Δημήτρης Παπαγιάννης, ο Γενικός Γραμματέας του Ιδρύματος της Βουλής κ. Ευάγγελος Χρυσός, ο επικεφαλής του τηλεοπτικού σταθμού της Βουλής κ. Νίκος Σίμος, το διοικητικό συμβούλιο του Συλλόγου των Υπαλλήλων και στελέχη της Βουλής. Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους εκπρόσωποι των ποντιακών σωματείων και οργανώσεων.
Ο Πρόεδρος της Βουλής κ. Δημήτρης Σιούφας, στην ομιλία του, είπε τα ακόλουθα:
«Υπάρχουν λαοί, σύμβολα για την ανθρωπότητα. Γιατί τα πάθη που υπέστησαν αλλάζουν την άποψη και τη συμπεριφορά της ανθρωπότητας για τις ανθρώπινες σχέσεις και τη συνύπαρξη των λαών. Αλλάζουν τη συλλογική συνείδηση της ανθρωπότητας.
Οι λαοί-σύμβολα οφείλουν πολλά στους δικούς τους ανθρώπους που με λόγια και με έργα κάνουν γνωστά στην ανθρωπότητα τα πάθη, τις διώξεις, τις ταλαιπωρίες, τη γενοκτονία. Και γίνονται οι άνθρωποι αυτοί σύμβολα των συμβόλων, ουσιαστικά στοιχεία της πανανθρώπινης συνείδησης.
Τέτοιοι άνθρωποι είναι και οι δύο ποντιακής καταγωγής γυναίκες, η Sano και η Thea Halo. Η μητέρα επέζησε για να διηγηθεί και η κόρη έγραψε για να μεταδώσει σε όλη την ανθρωπότητα τη γενοκτονία ενός λαού. Του Ποντιακού Ελληνισμού. Ήσαν και είναι πάντα δύο Ελληνίδες από τον Πόντο.
Η Ελληνική Πολιτεία, η Ελληνική Δημοκρατία αναγνωρίζει αυτή την αλήθεια και πραγματικότητα. Και έδωσε την Ελληνική ιθαγένεια, την Ελληνική υπηκοότητα στη μητέρα και την κόρη. Πράξη τυπική γιατί ηθικά και ουσιαστικά την είχαν πάντα.
Η Thea Halo στις 18 Μαΐου 2008 μπροστά σε μεγάλη εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη ζήτησε την απόδοση της Ελληνικής ιθαγένειας. Πέντε ημέρες αργότερα η ίδια στην Κομοτηνή επανέλαβε το αίτημα σε Διεθνή Ημερίδα.
Εκεί ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής Απόστολος Κακλαμάνης είπε ότι «χαιρετίζει ιδιαίτερα την καταξιωμένη συγγραφέα Thea Halo» και την ευχαριστεί δημόσια γιατί «μέσα από το σπουδαίο έργο της διέσωσε στο πρόσωπο της μητέρας της μια εμβληματική φυσιογνωμία της σύγχρονης ιστορίας, όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά ολόκληρης της ανθρωπότητας»,ενώ στη συνέχεια τοποθέτησε τη Sano Halo «δίπλα στην Άννα Φρανκ ως ισοδύναμο σύμβολο αντίστασης απέναντι στη βαρβαρότητα, ως διαχρονικό σύμβολο του θριάμβου της ζωής και της ελευθερίας απέναντι στο ρατσισμό και τη βία».
Αμέσως μετά, η Διεθνής Συνομοσπονδία Ποντίων Ελλάδος ζήτησε να ηγηθεί η Βουλή της προσπάθειας και απέστειλε επιστολή προς τον Υπουργό Εσωτερικών ζητώντας τη χορήγηση ελληνικής υπηκοότητας στην Thea Halo και στη μητέρα της Sano Halo.
Η Βουλή των Ελλήνων μπήκε στην πρωτοπορία, καλώντας τον υπουργό Εσωτερικών Προκόπη Παυλόπουλο και τον υφυπουργό Εσωτερικών Αθανάσιο Νάκο να ανταποκριθούν. Και ανταποκρίθηκαν άμεσα. Εκδόθηκε το Προεδρικό Διάταγμα που θα σας επιδοθεί από τους Υπουργούς. Γι’ αυτό είμαστε σήμερα εδώ.
19 Μαΐου, Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. Γιατί δεν ξεχνάμε. Γιατί η ανθρωπότητα δεν πρέπει να ξεχάσει. Γιατί ο Ελληνισμός όπου γης δεν ξεχνά. Η ιστορική μνήμη είναι το οξυγόνο των Εθνών».
Ακολούθως, ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Προκόπης Παυλόπουλος ανέφερε:
«Σπάνια, και το εννοώ, η εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα Ιθαγένειας για την τιμητική πολιτογράφηση βρίσκει μια τέτοια έκφραση όπως η σημερινή. Σπάνια, γιατί αποδίδεται αυτό που ανήκει σε δύο γυναίκες που είναι Ελληνίδες. Η πολιτεία τις τιμά και δεν τους αναγνωρίζει απλώς αυτό που ήδη τους ανήκει. Τύχη αγαθή, αυτό γίνεται σήμερα, Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ποντίων, γενοκτονία που μας θυμίζει δύο πράγματα: πρώτον, ότι η βαρβαρότητα δεν έχει καμία θέση στην ανθρωπότητα και το σύγχρονο πολιτισμό. Και αν κάποιοι θέλουν πραγματικά να αποσείσουν την ευθύνη που φέρουν, το λιγότερο που θα είχαν να κάνουν είναι να πουν έστω και τώρα την αλήθεια και να ζητήσουν συγνώμη. Θα ήθελα, επίσης, να πω ότι καμιά γενοκτονία δεν μπορεί να διαγράψει την ιστορία. Απλώς εκείνο που συμβαίνει είναι ότι οι μνήμες και το αίμα που έχει χυθεί δίνουν μεγαλύτερη διάσταση στην ίδια την ιστορία, την προσφορά των ανθρώπων, αυτό που τους οφείλει ο Ελληνισμός αλλά και η ανθρωπότητα.
Δίνοντας την πολιτογράφηση αυτή σ’ αυτές τις δύο γυναίκες, τη μία που έζησε την γενοκτονία και τον ξεριζωμό και την άλλη που έγραψε γι’ αυτό το μεγάλο συμβάν που είναι μια στιγμή ιστορική και τραγική για τον Ελληνισμό, η Ελληνική Πολιτεία, το τονίζω για μια ακόμη φορά, απλώς κάνει το αυτονόητο χρέος της. Και το κάνει κάπως αργά, είναι η αλήθεια. Αλλά και σ’ αυτές τις περιπτώσεις ισχύει το ‘‘κάλλιο αργά παρά ποτέ’’.
Εγώ θέλω να ευχαριστήσω τη Βουλή των Ελλήνων για την πρωτοβουλία την οποία πήρε να θυμίσει σ’ εμένα και τον υφυπουργό Θανάση Νάκο ότι οφείλαμε να πράξουμε εκείνο που ανήκει σ’ αυτές τις δύο γυναίκες. Και στο όνομα αυτών των γυναικών αποτίουμε φόρο τιμής και αποδίδουμε τα ίσα ακριβώς σε όλους εκείνους που έπεσαν, σε όλους εκείνους που ξεριζώθηκαν, σε όλους εκείνους που δεν μπόρεσαν εν ζωή να δουν την Ελληνική Πολιτεία από τη μία πλευρά να τους αναγνωρίζει τον αγώνα και τη θυσία και από την άλλη πλευρά, στο όνομα και στη μνήμη τους, να τιμά τα σύμβολα τα οποία γράφουν την ιστορία μας».
Στη συνέχεια, πήρε το λόγο ο Υφυπουργός Εσωτερικών κ. Θανάσης Νάκος:
«Θέλω μόνο να πω ότι με μεγάλη συγκίνηση υπέγραψα το Προεδρικό Διάταγμα από την πλευρά της Κυβέρνησης κι εκείνη την ώρα ανακάλεσα στη μνήμη μου τη μεγάλη τύχη που είχα ως Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Οργανισμού Συνεργασίας του Ευξείνου Πόντου, να πάω στην Παναγία Σουμελά, στους εκεί τόπους, να δω κτίσματα που χρησιμοποιούσαν ως δομικό υλικό κομμάτια από εκκλησίες και να διαπιστώσω ότι ακόμα υπάρχουν ρίζες εκεί από την παρουσία των αδελφών Ποντίων.
Εμείς, στο Βόλο, έχουμε εκλεκτό κομμάτι της κοινωνίας μας την Ένωση των Ποντίων, δραστήριο και εκλεκτό κομμάτι. Η Νέα Ιωνία του Βόλου έχει πολλούς Ποντίους με τους οποίους είμαστε σε στενή και εποικοδομητική συνεργασία. Μάλιστα, αυτές τις μέρες, ολοκληρώθηκε η ανέγερση του Μνημείου της Πόντιας Μάνας, τα εγκαίνια του οποίου θα γίνουν πολύ σύντομα».
Ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής κ. Απόστολος Κακλαμάνης δήλωσε τα εξής:
«Η Βουλή συνεχίζει πάνω από 15 χρόνια τώρα να συμμετέχει στις εκδηλώσεις και στη γενικότερη προσπάθεια όχι μόνο των Ποντίων, αλλά ολόκληρου του ελληνισμού, για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, των Ποντίων, των Αρμενίων, των Ασσυρίων. Μια γενοκτονία η οποία αποτέλεσε το προοίμιο της γενοκτονίας των Εβραίων από τους Ναζιστές. Άλλωστε οι Γερμανοί ήταν που καθοδήγησαν την πρώτη γενοκτονία στον 20ο αιώνα σε βάρος των χριστιανικών πληθυσμών, από τις ορδές του Κεμάλ Ατατούρκ και των άλλων γνωστών φανατικών αντιχριστιανών ηγετών τους.
Είχα την τιμή στους πρώτους μήνες της προεδρίας μου, το 1994, η Βουλή ομοφώνως να αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Ποντίων και των Αρμενίων. Η Βουλή έχει εκδώσει με συγκεκριμένα ντοκουμέντα μια λεπτομερή ιστορική καταγραφή της Γενοκτονίας των Ποντίων, η οποία μεταφράζεται σε πολλές γλώσσες προκειμένου να ενημερωθούν οι λαοί και η διεθνής κοινότητα για αυτό το έγκλημα. Δυστυχώς η Τουρκία επιμένει να μην το αναγνωρίζει. Αν το έκανε θα τη βοηθούσε να κόψει τον ομφάλιο λώρο της με ένα παρελθόν που κάθε άλλο παρά βοηθάει την πορεία της, όπως ισχυρίζεται ότι επιθυμεί, προς την Ευρώπη.
Σήμερα, ο Πρόεδρος της Βουλής, κ. Δ. Σιούφας, που συνεχίζει την προσπάθεια και ανακοίνωσε την απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας από τις Shano και Thea Hallo, τη γερόντισσα πια μητέρα και την εξαιρετική αγωνίστρια κόρη για την αναγνώριση του εγκλήματος αυτού της Γενοκτονίας. Με την κίνηση αυτή, νομίζω ότι η Βουλή προσέθεσε ένα ακόμα τίτλο σ΄ αυτήν την πολυετή προσπάθεια.
Προσπαθούμε να κάνουμε το καθήκον μας απέναντι στον Ποντιακό Ελληνισμό και τους άλλους λαούς που υπέστησαν τις αγριότητες της τουρκικής γενοκτονίας, με το « Ίδρυμα για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία » της Βουλή των Ελλήνων και με όσα άλλα μέσα διαθέτουμε».
Τέλος, το λόγο πήρε ο κ. Απόστολος Αποστολίδης, από το Δ.Σ. της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποντίων Ελλήνων:
«Όταν προ μικρού χρονικού διαστήματος είχαμε επισκεφθεί τον Πρόεδρο της Βουλής, του είχαμε θέσει το θέμα ότι υπάρχει μια εκκρεμότητα σ’ εμάς τους Ποντίους και δεν θα μπορούσαμε να την αφήσουμε έτσι. Την ίδια μέρα ο Πρόεδρος της Βουλής μίλησε με τον Υφυπουργό Εσωτερικών κ. Νάκο και μέσα σε πέντε ημέρες είχαν αρχίσει οι δραστηριότητες. Δεν φανταστήκαμε ότι τόσο γρήγορα θα είχε γίνει αυτό. Βεβαίως, η μητέρα Χάλο είναι τώρα 98 ετών, το περασμένο Σάββατο γιορτάσαμε τα γενέθλιά της στη Νέα Υόρκη. Η ίδια δήλωσε στους εκπροσώπους μας των ΗΠΑ και του Καναδά «εγώ δεν πρόκειται να πεθάνω άμα δεν γίνω Ελληνίδα».
Αυτό το μεταφέραμε και είμαστε ευτυχείς που την περασμένη εβδομάδα βγήκε το Προεδρικό Διάταγμα, ολοκληρώθηκαν όλες οι διαδικασίες και εντός των προσεχών ημερών θα ορκιστούν στο προξενείο της Νέας Υόρκης. Ήδη η κόρη Χάλο την άλλη εβδομάδα θα μιλήσει για τη Γενοκτονία στον Καναδά και αμέσως μετά έχουμε προγραμματίσει να τις φέρουμε στην Ελλάδα όπου με επιλογή δική τους θα πολιτογραφηθούν δημότες εκεί όπου επιθυμούν.
Εμείς θα προτείνουμε το Δήμο Αθηναίων, εκτός αν έχουν κάποια άλλη επιθυμία. Πιστεύω ότι επιθυμία και της μητέρας, παρά τη μεγάλη ηλικία της, είναι να έρθει στην Ελλάδα για να πάρει το πιστοποιητικό του δήμου, που θα είναι η συνέχεια της πολιτογράφησής της ως Ελληνίδας υπηκόου, αφού πλέον θα έχει και ελληνική ταυτότητα.
Ήθελα εκ μέρους της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποντίων Ελλάδας και των 12 ομοσπονδιών όλου του κόσμου, να ευχαριστήσω όλη την πολιτική ηγεσία, τον Πρόεδρο της Βουλής, τον Υπουργό και τον Υφυπουργό Εσωτερικών και όλους εσάς οι οποίοι σήμερα τιμάτε τη μνήμη των 355.000 Ποντίων που θυσιάστηκαν για να είμαστε σήμερα ελεύθεροι και να έχουμε σταθεροποιηθεί στην Ελλάδα ύστερα από 90 χρόνια. Σας ευχαριστώ πολύ για την τιμή που μας κάνετε».
353.000 ψυχές ζητούν δικαίωση
Η ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου (1916-1923) φέρνει στο νου μας τραγικά και φοβερά γεγονότα. Αμέτρητα θύματα και νεκροί. Ανείπωτα αίσχη και βανδαλισμοί. Εξορίες, κακουχίες, εκτοπισμοί, θάνατοι. Κρίμα και πικρία στην αχαριστία της λήθης των μαζικών σφαγών και αδικημάτων σε βάρος του Ποντιακού Ελληνισμού.
Μνήμη και σεβασμός και τιμή στα αμέτρητα θύματα μας.
Τριακόσιες πενήντα τρεις χιλιάδες εξοντώθηκαν από το επεξεργασμένο σχέδιο γενοκτονίας. Το μεγαλύτερο μέρος γυναίκες και παιδιά. «Ρίζα μ’ Κωστή, ας απόθανα εγώ κι ας εζήνες εσύ, πουλί μ’».
Ο τόπος του Πόντου που γέννησε πολιτισμό, μεταβλήθηκε σε τόπο εγκλημάτων και τόπο γέννησης προσφύγων.
Η Κρώμ’ τη χαράς το πουλίν, τη τραγωδί η μάνα, μωρού κασέλαν έχτισεν, ας ση λύρας το ξύλον, εποίκεν φορτωδέματα τη κεμεντζές τα κόρδας, εφορτώθεν, η άκλερος, το λείμψανον τη ψής ατς… κι ερχίνεσεν το κλάψιμον και την μοιρολογίαν…
( από το έπος «Η καμπάνα του Πόντου»)
Αποδεκατισμένες οικογένειες φορτώθηκαν τους μπόγους της θυσίας και μετέτρεψαν τον πόνο τους σε μια καινούργια δημιουργία στην μητροπολιτική Ελλάδα. Οι ξεριζωμένοι πήραν μαζί τους από τις εστίες τους και τις παραδόσεις τους, όλο το παρελθόν με τις άσβηστες μνήμες. Στην προσφυγιά τα περασμένα δεν έγιναν ξεχασμένα.
Ε! ρίζαμ’, ντο να λέγω σας, εμείς όντες εχπάσταμε σ’ ‘σην πατρίδαν να φέβομε για την Ελλάδαν, α τόσον και εσιασίρεψαμ’ τιδέν να παίρω κι’ εγροίξα. Την εικόναν είπα ας παίρω και τα ‘ άγια λείψανα και προστατεύνε μας σα δρόμους. Και με τα ‘εκείνα έρθαμε αδά σην Ελλάδαν και ντο εσύραμε, τα καριπίας, τα εφτωχίας, τα βάσανα!. Ο Θεός μονάχον εξέρει ατά. (τα λόγια μιας χαροκαμένης ποντίας, που έζησε τον ξεριζωμό).
Πως κατόρθωσε , αλήθεια , αυτός ο χριστιανικός λαός, με αντίσταση ψυχής, με πείνα και νηστεία, να μείνει ζωντανός και να μεταφέρει όλα τα στοιχεία του πολιτισμού του στην σύγχρονη Ελληνική κοινωνία;
Τον αφανισμό και την γενοκτονία των αδελφών μας τιμούμαι σήμερα. Και έχουμε ιερό χρέος και καθήκον να στρέψουμε τον νου και την καρδιά μας, να διαβούμε όλα τα εμπόδια και πατώντας νοερά στα άγια χώματα του Πόντου, να αποτίσουμε τον οφειλόμενο φόρο τιμής σε όλους αυτούς που έμειναν εκεί άταφοι και αδιάβαστοι.
Ο Ήλεν να άφτ, το κερίν, κι ο Φέγγον τα καντήλας, και τ’ άστρα κι ο Αυγερινόν, ν’ άφνε τα μανουάλια… να λειτουργίουνταν οι Νέοι, οι Γέρ’ που επεστάθαν και οι Γυναίκ’ και τα Μωρά, π’ επέμναν και ‘κ’ ετάφαν… και ούλ’ εκείν’, ‘ς ση χαμονής ‘ς σην στράταν που εχάθαν
( από το έπος «Η καμπάνα του Πόντου»)
Η γενοκτονία κατά των Ελλήνων του Πόντου υπήρξε μέρος της ευρύτερης γενοκτονίας κατά των άλλων χριστιανικών ομάδων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η πολιτική για εξόντωση των χριστιανών είχε αποφασιστεί σε συνέδριο των νεότουρκων εθνικιστών τον Οκτώβριο του 1911 και εκτελέσθηκε σε δύο φάσεις.
Αδιάψευστος μάρτυρας της πολιτικής που ακολουθήθηκε , τα προξενικά αρχεία και οι αναφορές ξένων.
Σε έγγραφο του αυστριακού υπουργού Εξωτερικών προς το Βερολίνο το 1916 αναφέρονται τα εξής:
"Η πολιτική των Τούρκων είναι, μέσω μιας γενικευμένης καταδίωξης του ελληνικού στοιχείου, να εξοντώσει τους Έλληνες ως εχθρούς του Κράτους, όπως πριν τους Αρμένιους. Οι Τούρκοι εφαρμόζουν τακτική εκτόπισης των πληθυσμών, δίχως διάκριση και δυνατότητα επιβίωσης, απ' τις ακτές στο εσωτερικό της χώρας, ώστε οι εκτοπιζόμενοι να είναι εκτεθειμένοι στην αθλιότητα και τον θάνατο από πείνα. Τα εγκαταλειπόμενα σπίτια των εξοριζομένων λεηλατούνται από τα τούρκικα τάγματα τιμωρίας ή καίονται και καταστρέφονται. Και όλα τα άλλα μέτρα τα οποία εις τους διωγμούς των Αρμενίων ευρίσκοντο εις ημερήσια διάταξιν, επαναλαμβάνονται τώρα εναντίον των Ελλήνων."
Ο Αυστριακός πρόξενος στην Αμισό Κβιατόφσκι σε έγγραφο του 1918 αναφέρει: "Όπως επανειλημμένως ετόνισα, θεωρώ τον εκτοπισμόν των Ελλήνων της ποντιακής παραλίας εν τω πλαισίω της εκτελέσεως του προγράμματος των Νεοτούρκων, το οποίον επιδιώκει την εξασθένησιν του Χριστιανικού στοιχείου ως μίαν καταστροφήν μεγίστης απηχήσεως, ήτις θα έχη εις την Ευρώπην ζωηρότερον αντίκτυπον από τας αγριότητας εναντίον των Αρμενίων".
Η δεύτερη φάση της γενοκτονίας ξεκινά με τη συγκρότηση του κεμαλικού στρατού μετά την απόβαση του ιδίου του Κεμάλ στη Σαμψούντα στις 19 Μαΐου του 1919.
O Ρώσος αρχιστράτηγος Φρούνζε , την περίοδο αυτή οι καλύτεροι σύμμαχοι του τουρκικού εθνικισμού αναδεικνύονται οι σοβιετικοί, ενημερώνοντας τον πρεσβευτή του στη Άγκυρα Αράλοφ δεν κρύβει τον αποτροπιασμό του για τα εγκλήματα των συμμάχων τους., δίνοντας μερικές συγκλονιστικές εικόνες από την ποντιακή τραγωδία:
"Συναντήσαμε μια μικρή ομάδα από Έλληνες. Όλοι τους είχαν εξαντληθεί στο έπακρο. Άλλοι έμοιαζαν κυριολεκτικά με σκελετούς. Αντί για ρούχα κρέμονταν από τους ώμους τους κάτι απίθανα κουρέλια. Στο κέντρο της ομάδας βρίσκονταν ένας ψηλός κι' αδύνατος παπάς, φορώντας το καλυμμαύχι του... Φυσούσε κρύος αέρας και όλη η ομάδα κάτω από τα σπρωξίματα των συνοδών-στρατιωτών, κατευθυνόταν προς τη Χάβζα. Μερικοί όταν μας αντίκρισαν, άρχισαν να κλαίνε δυνατά ή μάλλον να ουρλιάζουν, μια και ο ήχος που ξέφευγε από τα στήθη τους, έμοιαζε περισσότερο με ουρλιαχτό κυνηγημένου ζώου".
Στο βιβλίο του G. Horton «H κατάρα της Aσίας» διαβάζουμε:
«… Tο ότι είκοσι αιώνες μετά Xριστόν μπόρεσε ένας μικρός και οπισθοδρομικός λαός, να διαπράξει τέτοια εγκλήματα εναντίον του πολιτισμού και της προόδου του κόσμου, είναι ένα ζήτημα που θα έπρεπε να κάνει όλους τους ευσυνείδητους λαούς να σταθούν και να σκεφθούν… Eκωφεύσαμεν στις απελπισμένες κραυγές για βοήθεια των χριστιανών που πεθαίνανε, αν και ξέραμε καλά πως η Aμερική ήταν η μοναδική ελπίδα τους και τώρα είναι φανερό πως υπάρχει στη χώρα μας μια τάση που ολοένα μεγαλώνει, να συγκαλύψουμε τα εγκλήματα των Tούρκων και να τους δώσουμε συγχωροχάρτι γι’ αυτά, για να επιτύχουμε υλικά οφέλη απ’ αυτούς».
Αμέτρητα τα στοιχεία που καταδεικνύουν τα εγκλήματα σε βάρος των Ελλήνων του Πόντου. Αμέτρητες και οι αφηγήσεις όσων επέζησαν. Όπως αυτή του Δημητριάδη Χατζηγιώργη..
"Το χιόνι τύφλωνε τα μάτια. Τα πόδια δε λέγανε να πάνε πια μπροστά. Η ανάσα πάγωνε μέσα στο στόμα. Σαν τα χαμένα αγρίμια φωνάζαμε μέσα στην καταιγίδα τους δικούς μας
Κι ερχόταν η ηχώ: Ω...μανίτσα. μ’.
Έμπαινε ο Μάρτης του ΄17 κι από τον Νοέμβριο του 1916 που 13.000 άνθρωποι είχαμε ξεκινήσει από την Κερασούντα, δεν είχαμε μείνει παρά 800..."
Στο βιβλίο του Χ. Τσιρκινίδη, αφηγείται ο θείος του συγγραφέα Ευριπίδης:
«Με πολλά βάσανα επιτέλους φτάσαμε στην Κερασούντα . Η πόλη ήταν γεμάτη από ρακένδυτους πρόσφυγες που έφυγαν από την τρομοκρατία των Τούρκων της υπαίθρου και συγκεντρώνονταν στις πόλεις. Εκεί, στην Κερασούντα, μας προειδοποίησαν οι συμπατριώτες μας ότι μαζεύουν όλους τους Έλληνες και τους μεν μεγάλους τους κλείνουν στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου για να τους εξορίσουν κάθε φορά που συμπλήρωνε ο αριθμός των 250 ατόμων, τους δε μικρούς τους οδηγούν με μικρά καΐκια σ΄ άγνωστα μέρη.
Στην εκκλησία δεν συμπληρώθηκε ποτέ ο αριθμός 250, γιατί εκεί χωρίς φαγητά , χωρίς νερό, μέσα στις ίδιες τους τις ακαθαρσίες, σε λίγες μέρες πέθαιναν οι περισσότεροι. Με τα ίδια μας τα μάτια είδαμε εγώ και ο αδελφός μου να μεταφέρουν τα παιδιά λίγο παρά έξω από την Κερασούντα κι εκεί να τα παραδίδουν στους άγριους Τσέτες αντάρτες. Αυτοί τα άρπαζαν από τα πόδια και χτυπούσαν τα κεφάλια τους πάνω στα μεγάλα βράχια της ακτής , μέχρι να πεθάνουν.»
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το έγκλημα που έγινε σε βάρος των Ποντίων από το 1914 ως το 1923 έχει όλα τα στοιχεία της Γενοκτονίας.
Στην σύμβαση του ΟΗΕ, «περί γενοκτονίας» επακριβώς περιγράφηκε ότι «γενοκτονία» είναι: «οποιαδήποτε πράξη ενεργούμενη με την πρόθεση της ολικής ή μερικής καταστροφής ομάδας εθνικής, εθνολογικής, φυλετικής ή θρησκευτικής».
Αυτό που διαχωρίζει την γενοκτονία από τα κοινά ποινικά εγκλήματα του κοινού ποινικού δικαίου είναι η ιδιαίτερη εγκληματική πρόθεση , το ιδιαίτερο αντικείμενο του εγκλήματος, η ιδιαίτερη τεχνική διάπραξης του και οι ιδιαίτερες συνέπειες του.
Ο γενοκτόνος δεν εξοντώνει μια ομάδα για κάτι που έκανε, αλλά για κάτι που είναι. Στην περίπτωση των Ελλήνων του Πόντου, επειδή ήταν Έλληνες και Χριστιανοί. Ο δράστης δεν ενδιαφέρεται για το άτομο αυτό καθ' εαυτό αλλά μόνο για την ιδιότητα του ως μέλους της ομάδας.
Η γενοκτονία δεν συνεπάγεται απαραίτητα και την άμεση εξόντωση της ομάδας, του έθνους. Ως γενοκτονία, υποδηλώνει ένα συντονισμένο σχέδιο ενεργειών που αποσκοπούν στην καταστροφή θεμελιωδών στοιχείων διαβίωσης εθνικών, θρησκευτικών , φυλετικών η άλλων ομάδων, η οποία επιφέρει τελικά και την καταστροφή τους.
»Οι ζωντανοί, π’ εφήκανε τον τόπον ντ’ εγεννέθαν
»κι εφορτώθανε τα στενά τα νεκρικά κασέλας
»κι εφόρεσαν τα σάβανα, κι εσέβανε ‘ ς σην στράταν,
»‘ς σην στράταν την αγύριστον, ‘ς ση χαμονής τον δρόμον.
( από το έπος «Η καμπάνα του Πόντου»)
Ούτε χρειάζεται να είναι περίοδος πολέμου. Την περίοδο που ο Ποντιακός Ελληνισμός υπέστη τις διώξεις και τη γενοκτονία, δηλαδή πριν το 1922 και σε όλη τη δεκαετία, δεν πάτησε ποτέ εκεί στρατός.
353 000 ψυχές υπολογίζεται ότι χάθηκαν κατά την διάρκεια αυτών των χρόνων.
Όταν η γενοκτονία πλέον συντελέσθηκε, ο φόβος να αφανισθεί ο Ποντιακός Ελληνισμός προκάλεσε την αναγκαστική μετακίνηση των ποντιακών χριστιανικών πληθυσμών προς την Ελλάδα, Σοβιετική Ένωση και αλλού, αφήνοντας πίσω πάνω από 200 000 Ποντίους που δεν μπόρεσαν να μετακινηθούν.
Δύσκολος ο αποχωρισμός. Σπαράζει η καρδιά. Ικετεύει η ψυχή. Γονατίζουν στην γη τους σαν να θέλουν να καρφωθούν εκεί.
»Θεέ μ’! Δείξον τη δύναμη Σ’! Χριστέ μ’ ποίσον το θάμα Σ’!
»Ποίσον με ποταμόπετραν βαρύν τη καταράχτε,
»Ποίσον με σπέλιας κατωθύρ’, ‘ς σην γην καταχωμένον,
»Ποίσον με, αν θέλτς, μικρόν λιθάρ’, αν θέλτς, ποίσο με χώμαν.
»Θεέ μ’… ποίσον με ήνταν θέλτς… Μόνον ‘ς σον τόπο μ’, άφς με.
»Άφς με αδά να θάφκουμαι, ‘ς σον τόπον ντ’ εγεννέθα,
»‘ς σο μνήμαν όμπου έθαψα την μάνα μ’ και τον κύρη μ’…»
(από το έπος «Η καμπάνα του Πόντου»)
Παίρνουν μαζί τους ιερά κειμήλια και λίγο χώμα από τη γη του Πόντου.
Αφήνουν πίσω τη Μαύρη Θάλασσα και μπαίνουν στην Άσπρη Θάλασσα.
Γράφει ο Καζαντζάκης στο βιβλίο του «Αναφορά στον Γκρέκο»
«Η Μαύρη Θάλασσα κυμάτιζε αλαφρά, σκούρα λουλακιά, και μύριζε σαν καρπούζι. Ζερβά μας τ’ ακρόγιαλο και τα βουνά του Πόντου, μια φορά κ’ έναν καιρό δικά μας, Δεξά αστραφτερό, απέραντο το πέλαγο. Ο Καύκασος είχε σβήσει μέσα στο φως, μα οι γέροι, με τη ράχη γυρισμένη, κάθουνταν στην πρύμνα και δε μπορούσαν να ξεκολλήσουν τα μάτια τους από το αγαπημένο ουρανοθάλασσο. Ο Καύκασος είχε χαθεί, φάντασμα ήταν και σκόρπισε, μα απόμεινε ασάλευτος, αβασίλευτος βαθιά στις λαμπυρήθρες των ματιών τους. Δύσκολο, δύσκολο πολύ η ψυχή να ξεκολλήσει από την πατρίδα. Βουνά, θάλασσες, αγαπημένοι άνθρωποι, φτωχό αγαπημένο σπιτάκι, ένα χταπόδι είναι η ψυχή και όλα τούτα οι πλόκαμοί της.»
Φτάνουν στην Ελλάδα. Πάμφτωχοι, ταλαιπωρημένοι από τις διώξεις, με το φόβο ακόμη ζωντανό μέσα τους, κι εγκαταστάθηκαν δίχως να χάσουν το θάρρος τους, εδώ κι εκεί στη νέα ελληνική πατρίδα.
Σκόρπισαν σε χωριά και πόλεις της Μακεδονίας και της Θράκης, στους συνοικισμούς της πρωτεύουσας και σε άλλες περιοχές, με μοναδικό εφόδιο την αυτοπεποίθηση, την αισιοδοξία, την αγάπη στη γη και τα γράμματα ή τις τέχνες.
Μοναδική αλλά και μεγάλη παρηγοριά ότι οι ξεριζωμένοι πρόσφυγες, οι αιώνιοι Ακρίτες, θωράκισαν τη Μακεδονία και τη Θράκη. Οι Ίωνες, με μια πλούσια πολιτισμική και εθνική παράδοση, συνέβαλαν στην επιβεβαίωση της εθνικής ταυτότητας.
Μέσα από αντιξοότητες και εμπόδια, που συνάντησαν, ειδικά στα χωριά, κατόρθωσαν τόσο αυτοί όσο και αργότερα τα παιδιά τους, με την επιμονή και την υπομονή που τους διακρίνει, όχι μόνο να επιβιώσουν, αλλά και να διεισδύσουν στους χώρους των επιστημών και των τεχνών, της πολιτικής και του συνδικαλισμού, και να διακριθούν, συντελώντας καίρια την ανύψωση του βιοτικού επιπέδου των συμπολιτών τους, στην πρόοδο της επιστήμης και στην πολιτική ανάπτυξη του τόπου.
Άφαντη η ιστορία των Ποντίων.
Άγνωστος σχεδόν ο αγώνας του Πόντου, που αγωνίστηκε για λευτεριά και ανεξαρτησία πληρώνοντας την περήφανη αντίσταση του με αμέτρητες θυσίες.
Άγνωστοι οι απαγχονισμοί, οι σφαγές, οι εκτοπίσεις. Οι λεηλασίες, οι βιασμοί. Τα αίσχη , οι βανδαλισμοί.
Άγνωστη η δεινή θέση των παιδιών και γυναικών. Οι γυναίκες χτυπούσαν τα στήθια τους και τραβούσαν τα μαλλιά τους στις τραγικές εικόνες που ζούσαν. Οι Παναγίες του Πόντου με την τυράννια και τον πόνο της ρίζας. «Ντο θα είνουμε σ’, θα καίγουμες», λες και δεν ήταν καμένες από την τραγική δυστυχία και τα νεκρά μωρά τους.
Η ιστορία της καταστροφής, το χρονικό της συγκλονιστικής γενοκτονίας, έχει φτάσει στις μέρες μας μόνο με τον λυγμό των ξεριζωμένων.
Διάσπαρτες αφηγήσεις, όσα κρατάει ο νους, όσα μπορεί και θέλει να συγκρατήσει.
Η πολιτεία καθιέρωσε την 19η Μαΐου ως ημέρα μνήμης για τα θύματα της Γενοκτονίας. Με τον νόμο όμως δεν αναγνωρίστηκε η Γενοκτονία των 353 000 χριστιανών του Δυτικού κυρίως Πόντου από το 1914-1922.
Η διεθνής αναγνώριση της γενοκτονίας του Μικρασιατικού Ελληνισμού έχει βραδύνει.
Δεν είναι συναισθήματα εκδίκησης που υπαγορεύουν την πρόταση αυτή.
Μόνον ανάγκη απονομής Δικαιοσύνης στα θύματα, μα και στην ανθρωπότητα ολόκληρη. Και πριν απ’ όλα, η προστασία του γένους των Ανθρώπων.
Ανάγκη να πάψει πια το φρικτό έγκλημα της γενοκτονίας να αποτελεί εύκολη λύση των διεθνών προβλημάτων.
Ο Ποντιακός Ελληνισμός είναι ένα μεγάλο τμήμα του έθνους και δεν είναι δυνατό να αγνοηθεί από την Πολιτεία και την πολιτική της.
Η διεθνοποίηση του εγκλήματος, αποτελεί κυρίαρχο συστατικό στοιχείο των πολιτικών θεσμών που σέβονται την ιστορία και την αλήθεια, δηλαδή τη μνήμη τους. Και όπως έγραψε ο μεγαλύτερος ίσως Πόντιος συγγραφέας, ο Δημήτρης Ψαθάς «ούτε επιτρέπεται να θυσιάζουμε την ιστορική αλήθεια σε καμία σκοπιμότητα, όπως δυστυχώς, καθιερώθηκε να γίνεται από τον καιρό που χαράχτηκε η λεγόμενη ελληνοτουρκική φιλία. Η άστοχη κριτική αποσιώπησης των γεγονότων της Ιστορίας, ήταν ίσως κι ένας από τους λόγους που τόσο άσχημα πορεύτηκε η φιλία με τους Τούρκους. Να ρίξουμε το πέπλο της λήθης στο παρελθόν, αλλά να ξέρουμε, όχι να κρύβουμε. Να ξέρουν κι ίδιοι οι Τούρκοι το τι φτιάξαν οι πατεράδες τους, για να αποφύγουν τα όσα στιγμάτισαν εκείνους εφ΄ όσον θέλουν να πάρουν τη θέση που φιλοδοξούν ανάμεσα στα πολιτισμένα έθνη. Μόνο έτσι ξέροντας εμείς τους Τούρκους και ξέροντας εκείνοι εμάς και το στιγματισμένο παρελθόν τους, μπορεί κάποτε να χαράξουμε μία ελληνοτουρκική φιλία επάνω σε στέρεες βάσεις».
Κάθε λαός έχει δικαίωμα να απαιτεί με επιμονή την επίσημη αναγνώριση από τις αρμόδιες αρχές των εγκλημάτων και αδικιών που διαπράχτηκαν σε βάρος του. Όσο μεγαλύτερη είναι η αδικία, όσο περισσότερο χρόνο αποκρύφτηκαν τα γεγονότα, τόσο πιο έντονη είναι η επιθυμία για μια τέτοια αναγνώριση.
Στις 19 Μαΐου κάθε χρόνο τιμάται η Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. Το γένος των Ποντίων θυμάται και λυπάται. Θυμάται και λυπάται, Γι αυτούς που χρόνια πριν, αποθαμένοι εκεί στου Πόντου τη γη φωνάζουν.
«Σ' αυτήν τη γη μια Ελλάδα είναι θαμμένη.»
Ρωμανίδης Ν. Θεόδωρος
Πρόεδρος ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΟΝΤΙΩΝ Ν. ΞΑΝΘΗΣ
Μνήμη και σεβασμός και τιμή στα αμέτρητα θύματα μας.
Τριακόσιες πενήντα τρεις χιλιάδες εξοντώθηκαν από το επεξεργασμένο σχέδιο γενοκτονίας. Το μεγαλύτερο μέρος γυναίκες και παιδιά. «Ρίζα μ’ Κωστή, ας απόθανα εγώ κι ας εζήνες εσύ, πουλί μ’».
Ο τόπος του Πόντου που γέννησε πολιτισμό, μεταβλήθηκε σε τόπο εγκλημάτων και τόπο γέννησης προσφύγων.
Η Κρώμ’ τη χαράς το πουλίν, τη τραγωδί η μάνα, μωρού κασέλαν έχτισεν, ας ση λύρας το ξύλον, εποίκεν φορτωδέματα τη κεμεντζές τα κόρδας, εφορτώθεν, η άκλερος, το λείμψανον τη ψής ατς… κι ερχίνεσεν το κλάψιμον και την μοιρολογίαν…
( από το έπος «Η καμπάνα του Πόντου»)
Αποδεκατισμένες οικογένειες φορτώθηκαν τους μπόγους της θυσίας και μετέτρεψαν τον πόνο τους σε μια καινούργια δημιουργία στην μητροπολιτική Ελλάδα. Οι ξεριζωμένοι πήραν μαζί τους από τις εστίες τους και τις παραδόσεις τους, όλο το παρελθόν με τις άσβηστες μνήμες. Στην προσφυγιά τα περασμένα δεν έγιναν ξεχασμένα.
Ε! ρίζαμ’, ντο να λέγω σας, εμείς όντες εχπάσταμε σ’ ‘σην πατρίδαν να φέβομε για την Ελλάδαν, α τόσον και εσιασίρεψαμ’ τιδέν να παίρω κι’ εγροίξα. Την εικόναν είπα ας παίρω και τα ‘ άγια λείψανα και προστατεύνε μας σα δρόμους. Και με τα ‘εκείνα έρθαμε αδά σην Ελλάδαν και ντο εσύραμε, τα καριπίας, τα εφτωχίας, τα βάσανα!. Ο Θεός μονάχον εξέρει ατά. (τα λόγια μιας χαροκαμένης ποντίας, που έζησε τον ξεριζωμό).
Πως κατόρθωσε , αλήθεια , αυτός ο χριστιανικός λαός, με αντίσταση ψυχής, με πείνα και νηστεία, να μείνει ζωντανός και να μεταφέρει όλα τα στοιχεία του πολιτισμού του στην σύγχρονη Ελληνική κοινωνία;
Τον αφανισμό και την γενοκτονία των αδελφών μας τιμούμαι σήμερα. Και έχουμε ιερό χρέος και καθήκον να στρέψουμε τον νου και την καρδιά μας, να διαβούμε όλα τα εμπόδια και πατώντας νοερά στα άγια χώματα του Πόντου, να αποτίσουμε τον οφειλόμενο φόρο τιμής σε όλους αυτούς που έμειναν εκεί άταφοι και αδιάβαστοι.
Ο Ήλεν να άφτ, το κερίν, κι ο Φέγγον τα καντήλας, και τ’ άστρα κι ο Αυγερινόν, ν’ άφνε τα μανουάλια… να λειτουργίουνταν οι Νέοι, οι Γέρ’ που επεστάθαν και οι Γυναίκ’ και τα Μωρά, π’ επέμναν και ‘κ’ ετάφαν… και ούλ’ εκείν’, ‘ς ση χαμονής ‘ς σην στράταν που εχάθαν
( από το έπος «Η καμπάνα του Πόντου»)
Η γενοκτονία κατά των Ελλήνων του Πόντου υπήρξε μέρος της ευρύτερης γενοκτονίας κατά των άλλων χριστιανικών ομάδων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η πολιτική για εξόντωση των χριστιανών είχε αποφασιστεί σε συνέδριο των νεότουρκων εθνικιστών τον Οκτώβριο του 1911 και εκτελέσθηκε σε δύο φάσεις.
Αδιάψευστος μάρτυρας της πολιτικής που ακολουθήθηκε , τα προξενικά αρχεία και οι αναφορές ξένων.
Σε έγγραφο του αυστριακού υπουργού Εξωτερικών προς το Βερολίνο το 1916 αναφέρονται τα εξής:
"Η πολιτική των Τούρκων είναι, μέσω μιας γενικευμένης καταδίωξης του ελληνικού στοιχείου, να εξοντώσει τους Έλληνες ως εχθρούς του Κράτους, όπως πριν τους Αρμένιους. Οι Τούρκοι εφαρμόζουν τακτική εκτόπισης των πληθυσμών, δίχως διάκριση και δυνατότητα επιβίωσης, απ' τις ακτές στο εσωτερικό της χώρας, ώστε οι εκτοπιζόμενοι να είναι εκτεθειμένοι στην αθλιότητα και τον θάνατο από πείνα. Τα εγκαταλειπόμενα σπίτια των εξοριζομένων λεηλατούνται από τα τούρκικα τάγματα τιμωρίας ή καίονται και καταστρέφονται. Και όλα τα άλλα μέτρα τα οποία εις τους διωγμούς των Αρμενίων ευρίσκοντο εις ημερήσια διάταξιν, επαναλαμβάνονται τώρα εναντίον των Ελλήνων."
Ο Αυστριακός πρόξενος στην Αμισό Κβιατόφσκι σε έγγραφο του 1918 αναφέρει: "Όπως επανειλημμένως ετόνισα, θεωρώ τον εκτοπισμόν των Ελλήνων της ποντιακής παραλίας εν τω πλαισίω της εκτελέσεως του προγράμματος των Νεοτούρκων, το οποίον επιδιώκει την εξασθένησιν του Χριστιανικού στοιχείου ως μίαν καταστροφήν μεγίστης απηχήσεως, ήτις θα έχη εις την Ευρώπην ζωηρότερον αντίκτυπον από τας αγριότητας εναντίον των Αρμενίων".
Η δεύτερη φάση της γενοκτονίας ξεκινά με τη συγκρότηση του κεμαλικού στρατού μετά την απόβαση του ιδίου του Κεμάλ στη Σαμψούντα στις 19 Μαΐου του 1919.
O Ρώσος αρχιστράτηγος Φρούνζε , την περίοδο αυτή οι καλύτεροι σύμμαχοι του τουρκικού εθνικισμού αναδεικνύονται οι σοβιετικοί, ενημερώνοντας τον πρεσβευτή του στη Άγκυρα Αράλοφ δεν κρύβει τον αποτροπιασμό του για τα εγκλήματα των συμμάχων τους., δίνοντας μερικές συγκλονιστικές εικόνες από την ποντιακή τραγωδία:
"Συναντήσαμε μια μικρή ομάδα από Έλληνες. Όλοι τους είχαν εξαντληθεί στο έπακρο. Άλλοι έμοιαζαν κυριολεκτικά με σκελετούς. Αντί για ρούχα κρέμονταν από τους ώμους τους κάτι απίθανα κουρέλια. Στο κέντρο της ομάδας βρίσκονταν ένας ψηλός κι' αδύνατος παπάς, φορώντας το καλυμμαύχι του... Φυσούσε κρύος αέρας και όλη η ομάδα κάτω από τα σπρωξίματα των συνοδών-στρατιωτών, κατευθυνόταν προς τη Χάβζα. Μερικοί όταν μας αντίκρισαν, άρχισαν να κλαίνε δυνατά ή μάλλον να ουρλιάζουν, μια και ο ήχος που ξέφευγε από τα στήθη τους, έμοιαζε περισσότερο με ουρλιαχτό κυνηγημένου ζώου".
Στο βιβλίο του G. Horton «H κατάρα της Aσίας» διαβάζουμε:
«… Tο ότι είκοσι αιώνες μετά Xριστόν μπόρεσε ένας μικρός και οπισθοδρομικός λαός, να διαπράξει τέτοια εγκλήματα εναντίον του πολιτισμού και της προόδου του κόσμου, είναι ένα ζήτημα που θα έπρεπε να κάνει όλους τους ευσυνείδητους λαούς να σταθούν και να σκεφθούν… Eκωφεύσαμεν στις απελπισμένες κραυγές για βοήθεια των χριστιανών που πεθαίνανε, αν και ξέραμε καλά πως η Aμερική ήταν η μοναδική ελπίδα τους και τώρα είναι φανερό πως υπάρχει στη χώρα μας μια τάση που ολοένα μεγαλώνει, να συγκαλύψουμε τα εγκλήματα των Tούρκων και να τους δώσουμε συγχωροχάρτι γι’ αυτά, για να επιτύχουμε υλικά οφέλη απ’ αυτούς».
Αμέτρητα τα στοιχεία που καταδεικνύουν τα εγκλήματα σε βάρος των Ελλήνων του Πόντου. Αμέτρητες και οι αφηγήσεις όσων επέζησαν. Όπως αυτή του Δημητριάδη Χατζηγιώργη..
"Το χιόνι τύφλωνε τα μάτια. Τα πόδια δε λέγανε να πάνε πια μπροστά. Η ανάσα πάγωνε μέσα στο στόμα. Σαν τα χαμένα αγρίμια φωνάζαμε μέσα στην καταιγίδα τους δικούς μας
Κι ερχόταν η ηχώ: Ω...μανίτσα. μ’.
Έμπαινε ο Μάρτης του ΄17 κι από τον Νοέμβριο του 1916 που 13.000 άνθρωποι είχαμε ξεκινήσει από την Κερασούντα, δεν είχαμε μείνει παρά 800..."
Στο βιβλίο του Χ. Τσιρκινίδη, αφηγείται ο θείος του συγγραφέα Ευριπίδης:
«Με πολλά βάσανα επιτέλους φτάσαμε στην Κερασούντα . Η πόλη ήταν γεμάτη από ρακένδυτους πρόσφυγες που έφυγαν από την τρομοκρατία των Τούρκων της υπαίθρου και συγκεντρώνονταν στις πόλεις. Εκεί, στην Κερασούντα, μας προειδοποίησαν οι συμπατριώτες μας ότι μαζεύουν όλους τους Έλληνες και τους μεν μεγάλους τους κλείνουν στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου για να τους εξορίσουν κάθε φορά που συμπλήρωνε ο αριθμός των 250 ατόμων, τους δε μικρούς τους οδηγούν με μικρά καΐκια σ΄ άγνωστα μέρη.
Στην εκκλησία δεν συμπληρώθηκε ποτέ ο αριθμός 250, γιατί εκεί χωρίς φαγητά , χωρίς νερό, μέσα στις ίδιες τους τις ακαθαρσίες, σε λίγες μέρες πέθαιναν οι περισσότεροι. Με τα ίδια μας τα μάτια είδαμε εγώ και ο αδελφός μου να μεταφέρουν τα παιδιά λίγο παρά έξω από την Κερασούντα κι εκεί να τα παραδίδουν στους άγριους Τσέτες αντάρτες. Αυτοί τα άρπαζαν από τα πόδια και χτυπούσαν τα κεφάλια τους πάνω στα μεγάλα βράχια της ακτής , μέχρι να πεθάνουν.»
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το έγκλημα που έγινε σε βάρος των Ποντίων από το 1914 ως το 1923 έχει όλα τα στοιχεία της Γενοκτονίας.
Στην σύμβαση του ΟΗΕ, «περί γενοκτονίας» επακριβώς περιγράφηκε ότι «γενοκτονία» είναι: «οποιαδήποτε πράξη ενεργούμενη με την πρόθεση της ολικής ή μερικής καταστροφής ομάδας εθνικής, εθνολογικής, φυλετικής ή θρησκευτικής».
Αυτό που διαχωρίζει την γενοκτονία από τα κοινά ποινικά εγκλήματα του κοινού ποινικού δικαίου είναι η ιδιαίτερη εγκληματική πρόθεση , το ιδιαίτερο αντικείμενο του εγκλήματος, η ιδιαίτερη τεχνική διάπραξης του και οι ιδιαίτερες συνέπειες του.
Ο γενοκτόνος δεν εξοντώνει μια ομάδα για κάτι που έκανε, αλλά για κάτι που είναι. Στην περίπτωση των Ελλήνων του Πόντου, επειδή ήταν Έλληνες και Χριστιανοί. Ο δράστης δεν ενδιαφέρεται για το άτομο αυτό καθ' εαυτό αλλά μόνο για την ιδιότητα του ως μέλους της ομάδας.
Η γενοκτονία δεν συνεπάγεται απαραίτητα και την άμεση εξόντωση της ομάδας, του έθνους. Ως γενοκτονία, υποδηλώνει ένα συντονισμένο σχέδιο ενεργειών που αποσκοπούν στην καταστροφή θεμελιωδών στοιχείων διαβίωσης εθνικών, θρησκευτικών , φυλετικών η άλλων ομάδων, η οποία επιφέρει τελικά και την καταστροφή τους.
»Οι ζωντανοί, π’ εφήκανε τον τόπον ντ’ εγεννέθαν
»κι εφορτώθανε τα στενά τα νεκρικά κασέλας
»κι εφόρεσαν τα σάβανα, κι εσέβανε ‘ ς σην στράταν,
»‘ς σην στράταν την αγύριστον, ‘ς ση χαμονής τον δρόμον.
( από το έπος «Η καμπάνα του Πόντου»)
Ούτε χρειάζεται να είναι περίοδος πολέμου. Την περίοδο που ο Ποντιακός Ελληνισμός υπέστη τις διώξεις και τη γενοκτονία, δηλαδή πριν το 1922 και σε όλη τη δεκαετία, δεν πάτησε ποτέ εκεί στρατός.
353 000 ψυχές υπολογίζεται ότι χάθηκαν κατά την διάρκεια αυτών των χρόνων.
Όταν η γενοκτονία πλέον συντελέσθηκε, ο φόβος να αφανισθεί ο Ποντιακός Ελληνισμός προκάλεσε την αναγκαστική μετακίνηση των ποντιακών χριστιανικών πληθυσμών προς την Ελλάδα, Σοβιετική Ένωση και αλλού, αφήνοντας πίσω πάνω από 200 000 Ποντίους που δεν μπόρεσαν να μετακινηθούν.
Δύσκολος ο αποχωρισμός. Σπαράζει η καρδιά. Ικετεύει η ψυχή. Γονατίζουν στην γη τους σαν να θέλουν να καρφωθούν εκεί.
»Θεέ μ’! Δείξον τη δύναμη Σ’! Χριστέ μ’ ποίσον το θάμα Σ’!
»Ποίσον με ποταμόπετραν βαρύν τη καταράχτε,
»Ποίσον με σπέλιας κατωθύρ’, ‘ς σην γην καταχωμένον,
»Ποίσον με, αν θέλτς, μικρόν λιθάρ’, αν θέλτς, ποίσο με χώμαν.
»Θεέ μ’… ποίσον με ήνταν θέλτς… Μόνον ‘ς σον τόπο μ’, άφς με.
»Άφς με αδά να θάφκουμαι, ‘ς σον τόπον ντ’ εγεννέθα,
»‘ς σο μνήμαν όμπου έθαψα την μάνα μ’ και τον κύρη μ’…»
(από το έπος «Η καμπάνα του Πόντου»)
Παίρνουν μαζί τους ιερά κειμήλια και λίγο χώμα από τη γη του Πόντου.
Αφήνουν πίσω τη Μαύρη Θάλασσα και μπαίνουν στην Άσπρη Θάλασσα.
Γράφει ο Καζαντζάκης στο βιβλίο του «Αναφορά στον Γκρέκο»
«Η Μαύρη Θάλασσα κυμάτιζε αλαφρά, σκούρα λουλακιά, και μύριζε σαν καρπούζι. Ζερβά μας τ’ ακρόγιαλο και τα βουνά του Πόντου, μια φορά κ’ έναν καιρό δικά μας, Δεξά αστραφτερό, απέραντο το πέλαγο. Ο Καύκασος είχε σβήσει μέσα στο φως, μα οι γέροι, με τη ράχη γυρισμένη, κάθουνταν στην πρύμνα και δε μπορούσαν να ξεκολλήσουν τα μάτια τους από το αγαπημένο ουρανοθάλασσο. Ο Καύκασος είχε χαθεί, φάντασμα ήταν και σκόρπισε, μα απόμεινε ασάλευτος, αβασίλευτος βαθιά στις λαμπυρήθρες των ματιών τους. Δύσκολο, δύσκολο πολύ η ψυχή να ξεκολλήσει από την πατρίδα. Βουνά, θάλασσες, αγαπημένοι άνθρωποι, φτωχό αγαπημένο σπιτάκι, ένα χταπόδι είναι η ψυχή και όλα τούτα οι πλόκαμοί της.»
Φτάνουν στην Ελλάδα. Πάμφτωχοι, ταλαιπωρημένοι από τις διώξεις, με το φόβο ακόμη ζωντανό μέσα τους, κι εγκαταστάθηκαν δίχως να χάσουν το θάρρος τους, εδώ κι εκεί στη νέα ελληνική πατρίδα.
Σκόρπισαν σε χωριά και πόλεις της Μακεδονίας και της Θράκης, στους συνοικισμούς της πρωτεύουσας και σε άλλες περιοχές, με μοναδικό εφόδιο την αυτοπεποίθηση, την αισιοδοξία, την αγάπη στη γη και τα γράμματα ή τις τέχνες.
Μοναδική αλλά και μεγάλη παρηγοριά ότι οι ξεριζωμένοι πρόσφυγες, οι αιώνιοι Ακρίτες, θωράκισαν τη Μακεδονία και τη Θράκη. Οι Ίωνες, με μια πλούσια πολιτισμική και εθνική παράδοση, συνέβαλαν στην επιβεβαίωση της εθνικής ταυτότητας.
Μέσα από αντιξοότητες και εμπόδια, που συνάντησαν, ειδικά στα χωριά, κατόρθωσαν τόσο αυτοί όσο και αργότερα τα παιδιά τους, με την επιμονή και την υπομονή που τους διακρίνει, όχι μόνο να επιβιώσουν, αλλά και να διεισδύσουν στους χώρους των επιστημών και των τεχνών, της πολιτικής και του συνδικαλισμού, και να διακριθούν, συντελώντας καίρια την ανύψωση του βιοτικού επιπέδου των συμπολιτών τους, στην πρόοδο της επιστήμης και στην πολιτική ανάπτυξη του τόπου.
Άφαντη η ιστορία των Ποντίων.
Άγνωστος σχεδόν ο αγώνας του Πόντου, που αγωνίστηκε για λευτεριά και ανεξαρτησία πληρώνοντας την περήφανη αντίσταση του με αμέτρητες θυσίες.
Άγνωστοι οι απαγχονισμοί, οι σφαγές, οι εκτοπίσεις. Οι λεηλασίες, οι βιασμοί. Τα αίσχη , οι βανδαλισμοί.
Άγνωστη η δεινή θέση των παιδιών και γυναικών. Οι γυναίκες χτυπούσαν τα στήθια τους και τραβούσαν τα μαλλιά τους στις τραγικές εικόνες που ζούσαν. Οι Παναγίες του Πόντου με την τυράννια και τον πόνο της ρίζας. «Ντο θα είνουμε σ’, θα καίγουμες», λες και δεν ήταν καμένες από την τραγική δυστυχία και τα νεκρά μωρά τους.
Η ιστορία της καταστροφής, το χρονικό της συγκλονιστικής γενοκτονίας, έχει φτάσει στις μέρες μας μόνο με τον λυγμό των ξεριζωμένων.
Διάσπαρτες αφηγήσεις, όσα κρατάει ο νους, όσα μπορεί και θέλει να συγκρατήσει.
Η πολιτεία καθιέρωσε την 19η Μαΐου ως ημέρα μνήμης για τα θύματα της Γενοκτονίας. Με τον νόμο όμως δεν αναγνωρίστηκε η Γενοκτονία των 353 000 χριστιανών του Δυτικού κυρίως Πόντου από το 1914-1922.
Η διεθνής αναγνώριση της γενοκτονίας του Μικρασιατικού Ελληνισμού έχει βραδύνει.
Δεν είναι συναισθήματα εκδίκησης που υπαγορεύουν την πρόταση αυτή.
Μόνον ανάγκη απονομής Δικαιοσύνης στα θύματα, μα και στην ανθρωπότητα ολόκληρη. Και πριν απ’ όλα, η προστασία του γένους των Ανθρώπων.
Ανάγκη να πάψει πια το φρικτό έγκλημα της γενοκτονίας να αποτελεί εύκολη λύση των διεθνών προβλημάτων.
Ο Ποντιακός Ελληνισμός είναι ένα μεγάλο τμήμα του έθνους και δεν είναι δυνατό να αγνοηθεί από την Πολιτεία και την πολιτική της.
Η διεθνοποίηση του εγκλήματος, αποτελεί κυρίαρχο συστατικό στοιχείο των πολιτικών θεσμών που σέβονται την ιστορία και την αλήθεια, δηλαδή τη μνήμη τους. Και όπως έγραψε ο μεγαλύτερος ίσως Πόντιος συγγραφέας, ο Δημήτρης Ψαθάς «ούτε επιτρέπεται να θυσιάζουμε την ιστορική αλήθεια σε καμία σκοπιμότητα, όπως δυστυχώς, καθιερώθηκε να γίνεται από τον καιρό που χαράχτηκε η λεγόμενη ελληνοτουρκική φιλία. Η άστοχη κριτική αποσιώπησης των γεγονότων της Ιστορίας, ήταν ίσως κι ένας από τους λόγους που τόσο άσχημα πορεύτηκε η φιλία με τους Τούρκους. Να ρίξουμε το πέπλο της λήθης στο παρελθόν, αλλά να ξέρουμε, όχι να κρύβουμε. Να ξέρουν κι ίδιοι οι Τούρκοι το τι φτιάξαν οι πατεράδες τους, για να αποφύγουν τα όσα στιγμάτισαν εκείνους εφ΄ όσον θέλουν να πάρουν τη θέση που φιλοδοξούν ανάμεσα στα πολιτισμένα έθνη. Μόνο έτσι ξέροντας εμείς τους Τούρκους και ξέροντας εκείνοι εμάς και το στιγματισμένο παρελθόν τους, μπορεί κάποτε να χαράξουμε μία ελληνοτουρκική φιλία επάνω σε στέρεες βάσεις».
Κάθε λαός έχει δικαίωμα να απαιτεί με επιμονή την επίσημη αναγνώριση από τις αρμόδιες αρχές των εγκλημάτων και αδικιών που διαπράχτηκαν σε βάρος του. Όσο μεγαλύτερη είναι η αδικία, όσο περισσότερο χρόνο αποκρύφτηκαν τα γεγονότα, τόσο πιο έντονη είναι η επιθυμία για μια τέτοια αναγνώριση.
Στις 19 Μαΐου κάθε χρόνο τιμάται η Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. Το γένος των Ποντίων θυμάται και λυπάται. Θυμάται και λυπάται, Γι αυτούς που χρόνια πριν, αποθαμένοι εκεί στου Πόντου τη γη φωνάζουν.
«Σ' αυτήν τη γη μια Ελλάδα είναι θαμμένη.»
Ρωμανίδης Ν. Θεόδωρος
Πρόεδρος ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΟΝΤΙΩΝ Ν. ΞΑΝΘΗΣ
Ποντιακή Γενοκτονία: Ένα ατιμώρητο έγκλημα
Του Γ. Μαυρόπουλου*
Το Δεκέμβριο του 1916, οι Τούρκοι στρατηγοί Εμβέρ και Ταλαάτ σχεδιάζουν την εξόντωση του άμαχου ελληνικού πληθυσμού του Πόντου. Αρχίζει άμεση εξόντωση των ανδρών των πόλεων και γενική εξορία όλων των ανδρών και γυναικόπαιδων των χωριών στα ενδότερα της Ανατολής, με σκοπό τη σφαγή.
Ο πληθυσμός των Ποντίων στην περιοχή του Ευξείνου Πόντου κατά την περίοδο 1914-1923 ανερχόταν στις 750.000. Στην περίοδο 1914-1918 και 1919-1923, κατόπιν συστηματικής διώξεως της τουρκικής Αρχής, 353.000 Πόντιοι χάνουν τη ζωή τους. Τα προμελετημένα σχέδια της νεοτουρκικής και της κεμαλικής Αρχής κατάφεραν την τελειωτική Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. Οι Τούρκοι, με την καταστροφική μανία τους, καταφέρνουν να ξεριζώσουν τους Έλληνες Ποντίους από τα παράλια του Ευξείνου Πόντου, όπου κατοικούσαν για 3000 χρόνια και είχαν αναπτύξει ένα σπουδαίο ελληνικό πολιτισμό και μια λαμπρή ιστορία. Ο ίδιος ξεριζωμός επιφέρεται κατά μήκος τις υπόλοιπης Μ. Ασίας εις βάρος Ελλήνων και άλλων μειονοτήτων, ιδιαίτερα μετά την πυρπόληση και καταστροφή της Σμύρνης.
Από τις αρχές του 1914, η γερμανική στρατιωτική αποστολή στην Κωνσταντινούπολη υπέδειξε ότι οι ελληνικοί πληθυσμοί θα δημιουργούσαν πρόβλημα για την Τουρκία, σε περίπτωση στρατιωτικής εμπλοκής με τις Δυτικές Δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία) κατά συνέπεια η μετακίνηση των πληθυσμών στο εσωτερικό της Ανατολίας ήταν απαραίτητη. Η ίδια υπόδειξη έγινε το 1895-96 και 1905-07 εις βάρος των Αρμενίων, προκαλώντας τότε 400.000 θύματα. Στη συνέχεια και μέχρι το 1915, περισότεροι από 1.000.000 Αρμένιοι χάνουν τη ζωή τους, για να ολοκληρωθεί έτσι η γενοκτονία των Αρμενίων. Έλληνες και Αρμένιοι, τα δύο δυναμικότερα οικονομικά και πολιτισμικά στοιχεία σε όλη τη Μικρά Ασία και στον Πόντο, είναι οι κυριότεροι στόχοι της εθνικιστικής πολιτικής των Νεοτούρκων.
Από το 1911 οι Νεότουρκοι καθιερώνουν την υποχρεωτική στράτευση των Ελλήνων του Πόντου, η οποία ανάγκασε χιλιάδες Ποντίων να μεταναστεύσουν στη Ρωσία. Με την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου το 1914, η Τουρκία καλεί γενική επιστράτευση. Τα εξοντωτικά μέτρα των Τούρκων μπαίνουν σε εφαρμογή. Επιστρατεύουν τους Έλληνες της Μ. Ασίας και του Πόντου, για να τους στείλουν στο πολεμικό μέτωπο και στα τάγματα εργασίας «αμελέ ταμπουρού», «τα τάγματα θανάτου», «λευκός θάνατος», στην Ανατολία, όπου τους υπέβαλαν σε βασανιστήρια, πολυήμερη πεζοπορία και πολυάριθμες κακουχίες. Χιλιάδες άνδρες πεθαίνουν από τις κακουχίες και τα βασανιστήρια. Ως αποτέλεσμα δημιουργούνται οι πρώτες αντάρτικες ομάδες Ποντίων από δραπέτες, άνδρες αποφασισμένους να προστατεύσουν τον ελληνικό πληθυσμό.
Το Δεκέμβριο του 1916, οι Τούρκοι στρατηγοί Εμβέρ και Ταλαάτ σχεδιάζουν την εξόντωση του άμαχου ελληνικού πληθυσμού του Πόντου. Αρχίζει άμεση εξόντωση των ανδρών των πόλεων και γενική εξορία όλων των ανδρών και γυναικοπαίδων των χωριών στα ενδότερα της Ανατολής, με σκοπό τη σφαγή. Το πρόγραμμα ξεκινά από τις περιοχές της Σαμψούντας και της Πάφρας. Οι μαζικές εκτοπίσεις γυναικών και παιδιών από τα παράλια του Ευξείνου Πόντου στο εσωτερικό της Ανατολίας, του Κουρδιστάν μέχρι και τη Συρία, είναι πορείες θανάτου. Σφαγές, κρεμάλες και εκτελέσεις, φυλακές, λεηλασίες και βιασμοί ήταν η τακτική των νεοτούρκων, γαι να απαλλαγούν από τις μειονότητες.
Στις 19 Μαΐου το 1919, ο Μουσταφά Κεμάλ (ιδρυτής της νέας Τουρκίας) αποβιβάζεται στη Σαμψούντα, όπου οργανώνει τη δεύτερη φάση της Γενοκτονίας του Ποντιακού πληθυσμού στα παράλια του Ευξείνου Πόντου. Τα μέτρα εξοντώσεως συνεχίστηκαν μέχρι την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης στις 30 Ιανουαρίου 1923 και μέχρι την ανταλλαγή των πέραν των 2.000.000 Ελλήνων από τον Πόντο και τη Μικρά Ασία, και των 480.000 μουσουλμάνων από την Ελλάδα.
Έσφαζαν, βίαζαν, βασάνιζαν, κατέστρεφαν...
Μετά την αποτυχημένη εκστρατεία της Ελλάδας στη Μικρά Ασία, στις 2 Φεβρουαρίου 1919 για να προστατέψει τους ελληνικούς πληθυσμούς, και μετά την προδοσία των συμμάχων Αγγλίας, Γαλλίας, Ιταλίας και της πρώην προστάτιδας Ρωσίας, στις 27 Αυγούστου του 1922, οι Τούρκοι εισέρχονται στην Σμύρνη. Για πολλές μέρες οι Τούρκοι έσφαζαν, βίαζαν, βασάνιζαν, κατέστρεφαν σπίτια και μαγαζιά, και λεηλατούσαν περιουσίες. Οι Τούρκοι εξέφραζαν τα ήθη και βάρβαρα ένστικτά τους καθ’ ολοκληρίαν. Τελικά παρέδωσαν την πόλη στις φλόγες, που ολοκλήρωσαν το έργο της καταστροφής. Πάμπολλες είναι οι μαρτυρίες ξένων, όπως η σύζυγος του Αμερικανού ιεροκήρυκα King Bridge, ο Άγγλος πολιτικός Kris Woodhouse, Dr E.P Lovejoy και τόσων άλλων.
Η πυρπόληση της Σμύρνης από τα στρατεύματα του Κεμάλ, η σφαγή, η λεηλασία και γενικά η γενοκτονία ήταν ένα έγκλημα που σχεδιάστηκε και διαπράχτηκε εν ψυχρώ, με σκοπό την πλήρη απαλλαγή της Τουρκίας από τον Ελληνισμό. Τα θύματα της σφαγής στη Σμύρνη υπολογίσθηκαν σε 150.000.
Ο Μητροπολίτης της Σμύρνης Χρυσόστομος παραμένει πιστός με το ποίμνιό του και αντί να φύγει με πλοίο Γαλλικού Ναυτικού, σαν ένας άλλος Γρηγόρος Ε’ -έναν αιώνα πριν- θανατώνεται με τον ίδιο τρόπο από τον τουρκικό όχλο. Ο Νουρεντίν Πασάς τον παραδίδει στο φανατισμένο όχλο για να τον θανατώσει. Αφού του ξεριζώνουν τη γενειάδα, βγάζουν τα μάτια του και τον χτυπούν με ρόπαλα και με μαχαίρια ωσότου να ξεψυχήσει, κατόπιν τον κρέμασαν, ό,τι απέμεινε από το σώμα του, στην πλατεία του Τιρκλίκ. Φρικτά γεγονότα, που βρίσκουν αμέτοχους και αδιάφορους τους πρώην συμμάχους και τους Αμερικανούς.
Αίσθημα ντροπής από έναν Αμερικανό διπλωμάτη
Ο τότε Αμερικανός Γενικός Πρόξενος George Horton, στο βιβλίο του «Η Μάστιγα της Ασίας», «Εξιστόρηση της συστηματικής εξόντωσης χριστιανικών πληθυσμών και της ενοχής ορισμένων Μεγάλων Δυνάμεων, μαζί με την πραγματική ιστορία της πυρπόλησης της Σμύρνης», κλείνει τη συγκλονιστική περιγραφή του για την καταστροφή της Σμύρνης με τη φράση: «Ένα από τα δυνατότερα αισθήματα που πήρα μαζί μου όταν έφυγα από τη Σμύρνη, ήταν το αίσθημα της ντροπής, γιατί ανήκα στο ανθρώπινο γένος».
Μέχρι σήμερα η Τουρκία, μετά από 80 και πλέον χρόνια, αρνείται να παραδεχθεί τα φρικτά γεγονότα εναντίον των Αρμενίων και Ελλήνων, ένα μεγάλο έγκλημα ενάντια στην ανθρωπότητα, το έγκλημα του Ξεριζωμού και της Γενοκτονίας. Η αποσιώπηση των γεγονότων της Ιστορίας από τους σημερινούς Τούρκους και τις τουρκικές κυβερνήσεις δημιουργεί το εμπόδιο για συγχώρεση και συμφιλίωση. Όπως έγραψε ο περίφημος Πόντιος συγγραφέας Δημήτρης Ψαθάς, στο βιβλίο του «Γη του Πόντου», «να ρίξουμε το πέπλο της λήθης στο παρελθόν, αλλά να ξέρουμε, όχι να κρύβουμε. Να αναγνωρίσουν οι Τούρκοι τα εγκλήματα των πατεράδων τους, αν πράγματι θέλουν και αυτοί να κατατεθούν στη σειρά των πολιτισμένων κρατών».
Η 19η Μαΐου έχει καθορισθεί η ημέρα της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού. Το Μάιο του 1919, με την άφιξη του Κεμάλ Μουσταφά στη Σαμψούντα, αρχίζει η δεύτερη φάση στις διώξεις του Ποντιακού Ελληνισμού.
Το μνημόσυνο τελείται από μας τους Ποντίους πρώτης, δεύτερης και τρίτης γενεάς, εις μνήμην των χιλιάδων νεκρών συγγενών μας.
Βιβλιογραφία
Δ. Ψαθά «Γη του Πόντου»
G. Horton «The blight of Asia»
Ελευθεροτυπία -Ιστορικά «Η Γενοκτονία των Ποντίων»
Ecumenical Patriarchate-«The Black Book»
M. Housepian Dobkin-«Smyrna 1922 The Destruction of a City»
A. Haralambopoulos-«Background Paper on the Pontian Genocide»
* Γραμματέας του Συλλόγου Ξενητέας-Σικάγου
Το Δεκέμβριο του 1916, οι Τούρκοι στρατηγοί Εμβέρ και Ταλαάτ σχεδιάζουν την εξόντωση του άμαχου ελληνικού πληθυσμού του Πόντου. Αρχίζει άμεση εξόντωση των ανδρών των πόλεων και γενική εξορία όλων των ανδρών και γυναικόπαιδων των χωριών στα ενδότερα της Ανατολής, με σκοπό τη σφαγή.
Ο πληθυσμός των Ποντίων στην περιοχή του Ευξείνου Πόντου κατά την περίοδο 1914-1923 ανερχόταν στις 750.000. Στην περίοδο 1914-1918 και 1919-1923, κατόπιν συστηματικής διώξεως της τουρκικής Αρχής, 353.000 Πόντιοι χάνουν τη ζωή τους. Τα προμελετημένα σχέδια της νεοτουρκικής και της κεμαλικής Αρχής κατάφεραν την τελειωτική Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. Οι Τούρκοι, με την καταστροφική μανία τους, καταφέρνουν να ξεριζώσουν τους Έλληνες Ποντίους από τα παράλια του Ευξείνου Πόντου, όπου κατοικούσαν για 3000 χρόνια και είχαν αναπτύξει ένα σπουδαίο ελληνικό πολιτισμό και μια λαμπρή ιστορία. Ο ίδιος ξεριζωμός επιφέρεται κατά μήκος τις υπόλοιπης Μ. Ασίας εις βάρος Ελλήνων και άλλων μειονοτήτων, ιδιαίτερα μετά την πυρπόληση και καταστροφή της Σμύρνης.
Από τις αρχές του 1914, η γερμανική στρατιωτική αποστολή στην Κωνσταντινούπολη υπέδειξε ότι οι ελληνικοί πληθυσμοί θα δημιουργούσαν πρόβλημα για την Τουρκία, σε περίπτωση στρατιωτικής εμπλοκής με τις Δυτικές Δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία) κατά συνέπεια η μετακίνηση των πληθυσμών στο εσωτερικό της Ανατολίας ήταν απαραίτητη. Η ίδια υπόδειξη έγινε το 1895-96 και 1905-07 εις βάρος των Αρμενίων, προκαλώντας τότε 400.000 θύματα. Στη συνέχεια και μέχρι το 1915, περισότεροι από 1.000.000 Αρμένιοι χάνουν τη ζωή τους, για να ολοκληρωθεί έτσι η γενοκτονία των Αρμενίων. Έλληνες και Αρμένιοι, τα δύο δυναμικότερα οικονομικά και πολιτισμικά στοιχεία σε όλη τη Μικρά Ασία και στον Πόντο, είναι οι κυριότεροι στόχοι της εθνικιστικής πολιτικής των Νεοτούρκων.
Από το 1911 οι Νεότουρκοι καθιερώνουν την υποχρεωτική στράτευση των Ελλήνων του Πόντου, η οποία ανάγκασε χιλιάδες Ποντίων να μεταναστεύσουν στη Ρωσία. Με την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου το 1914, η Τουρκία καλεί γενική επιστράτευση. Τα εξοντωτικά μέτρα των Τούρκων μπαίνουν σε εφαρμογή. Επιστρατεύουν τους Έλληνες της Μ. Ασίας και του Πόντου, για να τους στείλουν στο πολεμικό μέτωπο και στα τάγματα εργασίας «αμελέ ταμπουρού», «τα τάγματα θανάτου», «λευκός θάνατος», στην Ανατολία, όπου τους υπέβαλαν σε βασανιστήρια, πολυήμερη πεζοπορία και πολυάριθμες κακουχίες. Χιλιάδες άνδρες πεθαίνουν από τις κακουχίες και τα βασανιστήρια. Ως αποτέλεσμα δημιουργούνται οι πρώτες αντάρτικες ομάδες Ποντίων από δραπέτες, άνδρες αποφασισμένους να προστατεύσουν τον ελληνικό πληθυσμό.
Το Δεκέμβριο του 1916, οι Τούρκοι στρατηγοί Εμβέρ και Ταλαάτ σχεδιάζουν την εξόντωση του άμαχου ελληνικού πληθυσμού του Πόντου. Αρχίζει άμεση εξόντωση των ανδρών των πόλεων και γενική εξορία όλων των ανδρών και γυναικοπαίδων των χωριών στα ενδότερα της Ανατολής, με σκοπό τη σφαγή. Το πρόγραμμα ξεκινά από τις περιοχές της Σαμψούντας και της Πάφρας. Οι μαζικές εκτοπίσεις γυναικών και παιδιών από τα παράλια του Ευξείνου Πόντου στο εσωτερικό της Ανατολίας, του Κουρδιστάν μέχρι και τη Συρία, είναι πορείες θανάτου. Σφαγές, κρεμάλες και εκτελέσεις, φυλακές, λεηλασίες και βιασμοί ήταν η τακτική των νεοτούρκων, γαι να απαλλαγούν από τις μειονότητες.
Στις 19 Μαΐου το 1919, ο Μουσταφά Κεμάλ (ιδρυτής της νέας Τουρκίας) αποβιβάζεται στη Σαμψούντα, όπου οργανώνει τη δεύτερη φάση της Γενοκτονίας του Ποντιακού πληθυσμού στα παράλια του Ευξείνου Πόντου. Τα μέτρα εξοντώσεως συνεχίστηκαν μέχρι την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης στις 30 Ιανουαρίου 1923 και μέχρι την ανταλλαγή των πέραν των 2.000.000 Ελλήνων από τον Πόντο και τη Μικρά Ασία, και των 480.000 μουσουλμάνων από την Ελλάδα.
Έσφαζαν, βίαζαν, βασάνιζαν, κατέστρεφαν...
Μετά την αποτυχημένη εκστρατεία της Ελλάδας στη Μικρά Ασία, στις 2 Φεβρουαρίου 1919 για να προστατέψει τους ελληνικούς πληθυσμούς, και μετά την προδοσία των συμμάχων Αγγλίας, Γαλλίας, Ιταλίας και της πρώην προστάτιδας Ρωσίας, στις 27 Αυγούστου του 1922, οι Τούρκοι εισέρχονται στην Σμύρνη. Για πολλές μέρες οι Τούρκοι έσφαζαν, βίαζαν, βασάνιζαν, κατέστρεφαν σπίτια και μαγαζιά, και λεηλατούσαν περιουσίες. Οι Τούρκοι εξέφραζαν τα ήθη και βάρβαρα ένστικτά τους καθ’ ολοκληρίαν. Τελικά παρέδωσαν την πόλη στις φλόγες, που ολοκλήρωσαν το έργο της καταστροφής. Πάμπολλες είναι οι μαρτυρίες ξένων, όπως η σύζυγος του Αμερικανού ιεροκήρυκα King Bridge, ο Άγγλος πολιτικός Kris Woodhouse, Dr E.P Lovejoy και τόσων άλλων.
Η πυρπόληση της Σμύρνης από τα στρατεύματα του Κεμάλ, η σφαγή, η λεηλασία και γενικά η γενοκτονία ήταν ένα έγκλημα που σχεδιάστηκε και διαπράχτηκε εν ψυχρώ, με σκοπό την πλήρη απαλλαγή της Τουρκίας από τον Ελληνισμό. Τα θύματα της σφαγής στη Σμύρνη υπολογίσθηκαν σε 150.000.
Ο Μητροπολίτης της Σμύρνης Χρυσόστομος παραμένει πιστός με το ποίμνιό του και αντί να φύγει με πλοίο Γαλλικού Ναυτικού, σαν ένας άλλος Γρηγόρος Ε’ -έναν αιώνα πριν- θανατώνεται με τον ίδιο τρόπο από τον τουρκικό όχλο. Ο Νουρεντίν Πασάς τον παραδίδει στο φανατισμένο όχλο για να τον θανατώσει. Αφού του ξεριζώνουν τη γενειάδα, βγάζουν τα μάτια του και τον χτυπούν με ρόπαλα και με μαχαίρια ωσότου να ξεψυχήσει, κατόπιν τον κρέμασαν, ό,τι απέμεινε από το σώμα του, στην πλατεία του Τιρκλίκ. Φρικτά γεγονότα, που βρίσκουν αμέτοχους και αδιάφορους τους πρώην συμμάχους και τους Αμερικανούς.
Αίσθημα ντροπής από έναν Αμερικανό διπλωμάτη
Ο τότε Αμερικανός Γενικός Πρόξενος George Horton, στο βιβλίο του «Η Μάστιγα της Ασίας», «Εξιστόρηση της συστηματικής εξόντωσης χριστιανικών πληθυσμών και της ενοχής ορισμένων Μεγάλων Δυνάμεων, μαζί με την πραγματική ιστορία της πυρπόλησης της Σμύρνης», κλείνει τη συγκλονιστική περιγραφή του για την καταστροφή της Σμύρνης με τη φράση: «Ένα από τα δυνατότερα αισθήματα που πήρα μαζί μου όταν έφυγα από τη Σμύρνη, ήταν το αίσθημα της ντροπής, γιατί ανήκα στο ανθρώπινο γένος».
Μέχρι σήμερα η Τουρκία, μετά από 80 και πλέον χρόνια, αρνείται να παραδεχθεί τα φρικτά γεγονότα εναντίον των Αρμενίων και Ελλήνων, ένα μεγάλο έγκλημα ενάντια στην ανθρωπότητα, το έγκλημα του Ξεριζωμού και της Γενοκτονίας. Η αποσιώπηση των γεγονότων της Ιστορίας από τους σημερινούς Τούρκους και τις τουρκικές κυβερνήσεις δημιουργεί το εμπόδιο για συγχώρεση και συμφιλίωση. Όπως έγραψε ο περίφημος Πόντιος συγγραφέας Δημήτρης Ψαθάς, στο βιβλίο του «Γη του Πόντου», «να ρίξουμε το πέπλο της λήθης στο παρελθόν, αλλά να ξέρουμε, όχι να κρύβουμε. Να αναγνωρίσουν οι Τούρκοι τα εγκλήματα των πατεράδων τους, αν πράγματι θέλουν και αυτοί να κατατεθούν στη σειρά των πολιτισμένων κρατών».
Η 19η Μαΐου έχει καθορισθεί η ημέρα της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού. Το Μάιο του 1919, με την άφιξη του Κεμάλ Μουσταφά στη Σαμψούντα, αρχίζει η δεύτερη φάση στις διώξεις του Ποντιακού Ελληνισμού.
Το μνημόσυνο τελείται από μας τους Ποντίους πρώτης, δεύτερης και τρίτης γενεάς, εις μνήμην των χιλιάδων νεκρών συγγενών μας.
Βιβλιογραφία
Δ. Ψαθά «Γη του Πόντου»
G. Horton «The blight of Asia»
Ελευθεροτυπία -Ιστορικά «Η Γενοκτονία των Ποντίων»
Ecumenical Patriarchate-«The Black Book»
M. Housepian Dobkin-«Smyrna 1922 The Destruction of a City»
A. Haralambopoulos-«Background Paper on the Pontian Genocide»
* Γραμματέας του Συλλόγου Ξενητέας-Σικάγου
Στις εκδηλώσεις μνήμης των θυμάτων της γενοκτονίας, ο Δημήτρης Σταμάτης
Ο γενικός γραμματέας της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Δημήτρης Σταμάτης, παρέστη ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης στις εκδηλώσεις που έγιναν την Κυριακή, 24-05-2009 το πρωί στη Δράμα από τους ποντιακούς συλλόγους της περιοχής στη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού.
Ο Δημήτρης Σταμάτης κατέθεσε στεφάνι στο μνημείο που υπάρχει στο πάρκο Κομνηνών, όπου έγινε η σχετική εκδήλωση παρουσία των τοπικών πολιτικών και στρατιωτικών αρχών και προέβη στην εξής δήλωση:
«Σήμερα είναι μια ημέρα ιστορικής μνήμης. Ιστορική μνήμη που όχι μόνο βοηθάει σαν σύνδεσμος μεταξύ του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος, αλλά ταυτόχρονα διδάσκει. Η καταστροφή του Πόντου και ο αφανισμός του ποντιακού ελληνισμού μας κάνει σοφότερους και αποφασιστικότερους στο να δηλώνουμε την πολιτική και ατομική βούληση του καθενός ότι δε θα ξαναζήσουμε αλησμόνητες πατρίδες. Επιβάλλεται επίσης η αυτοκριτική της Τουρκίας που φιλοδοξεί να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η αναγνώριση, από μέρους της, της Γενοκτονίας των Ποντίων. Αυτή θα αποτελέσει μία πράξη αυτογνωσίας και μια έμπρακτη δήλωση συμπεριφοράς που συμφωνεί με τους Ευρωπαϊκούς κανόνες και πολιτισμό».
Ο Δημήτρης Σταμάτης κατέθεσε στεφάνι στο μνημείο που υπάρχει στο πάρκο Κομνηνών, όπου έγινε η σχετική εκδήλωση παρουσία των τοπικών πολιτικών και στρατιωτικών αρχών και προέβη στην εξής δήλωση:
«Σήμερα είναι μια ημέρα ιστορικής μνήμης. Ιστορική μνήμη που όχι μόνο βοηθάει σαν σύνδεσμος μεταξύ του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος, αλλά ταυτόχρονα διδάσκει. Η καταστροφή του Πόντου και ο αφανισμός του ποντιακού ελληνισμού μας κάνει σοφότερους και αποφασιστικότερους στο να δηλώνουμε την πολιτική και ατομική βούληση του καθενός ότι δε θα ξαναζήσουμε αλησμόνητες πατρίδες. Επιβάλλεται επίσης η αυτοκριτική της Τουρκίας που φιλοδοξεί να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η αναγνώριση, από μέρους της, της Γενοκτονίας των Ποντίων. Αυτή θα αποτελέσει μία πράξη αυτογνωσίας και μια έμπρακτη δήλωση συμπεριφοράς που συμφωνεί με τους Ευρωπαϊκούς κανόνες και πολιτισμό».
Ο Σύλλογος Ποντίων Ξάνθης οργάνωσε στην Πλατεία Ελευθερίας Εκδήλωση για την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων
Το γνωστό μνημείο που είναι αφιερωμένο στον Προσφυγικό Ελληνισμό, το οποίο βρίσκεται στην Πλατεία Ελευθερίας, έγινε το επίκεντρο της εκδήλωσης που διοργάνωσε ο Σύλλογος Ποντίων Ξάνθης, για να τιμηθεί η Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων. Η εκδήλωση έγινε στις 7:30’ το απόγευμα της Τρίτης 19 Μαΐου 2009, παρουσία του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Ξάνθης και Περιθεωρίου, κ. Παντελεήμονα, ο οποίος χοροστάτησε και στην επιμνημόσυνη δέηση που έγινε υπέρ των θυμάτων της Γενοκτονίας. Παρόντες επίσης στην εκδήλωση ήταν ως εκπρόσωπος της Αστυνομικής Διεύθυνσης Ξάνθης, ο Αστυνομικός Υποδιευθυντής, κ. Γεώργιος Καϊπάκης, εκπρόσωπος του Στρατηγού Διοικητή του Δ’ Σώματος Στρατού, ο βουλευτής Ξάνθης του ΠΑ.ΣΟ.Κ., κ. Παναγιώτης Σγουρίδης, οι Αντιδήμαρχοι του Δήμου Ξάνθης, κύριοι Γεώργιος Παπασταματίου και Λεωνίδας Κωνσταντινίδης, οι νομαρχιακοί σύμβουλοι κ. Ταρενίδης, κ. Παναγιωτάκης, κα Σιμπιλίδου και κ. Καρβουνίδης, εκπρόσωποι πολλών συλλόγων του Προσφυγικού Ελληνισμού, καθώς και πολλοί συμπολίτες μας.
Μετά την επιμνημόσυνη δέηση, τον λόγο πήρε ο πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Ξάνθης, κ. Θεόδωρος Ρωμανίδης, ο οποίος αναφέρθηκε, εν μέσω συγκινητικών αποσπασμάτων από ηχογραφημένες μαρτυρίες επιζησάντων της Γενοκτονίας, στο χρονικό των συμβάντων της Γενοκτονίας. «Η πολιτική εξόντωσης των Χριστιανών είχε προαποφασιστεί σε συνέδριο των Νεοτούρκων ήδη από τον Οκτώβριο του 1911 και εκτελέστηκε σε δύο φάσεις. Αδιάψευστος μάρτυρας της πολιτικής που ακολουθήθηκε, τα προξενικά αρχεία και οι αναφορές των ξένων», τόνισε ο κ. Ρωμανίδης, δίνοντας το στίγμα της προμελέτης των εγκλημάτων που έγιναν σε βάρος εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου. Δεν παρέλειψε ακόμη ο πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Ξάνθης, να τονίσει την συνεισφορά των προσφύγων στη νέα τους Πατρίδα, τονίζοντας την ενδυνάμωση του ελληνικού στοιχείου που η παρουσία του Ποντιακού αλλά και συνολικά του Προσφυγικού Ελληνισμού πρόσφερε σε περιοχές όπως η Μακεδονία και η Θράκη, ενώ το ίδιο έγινε και στους τομείς της οικονομίας και του πολιτισμού, στους οποίους η συνεισφορά των μεταναστών ήταν μεγάλη. Αναφορικά με την αναγκαιότητα τόσο της διατήρησης ζωντανής της μνήμης, όσο και της ιστορικής δικαίωσης των θυμάτων αυτής, μέσω της αναγνώρισης από την Τουρκία της Γενοκτονίας, τόσο του Ποντιακού Ελληνισμού, όσο και των άλλων Χριστιανικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας, ο κ. Ρωμανίδης παρατήρησε ότι παρά την επίσημη αναγνώρισή τους από την χώρα μας «συνολικά η τελευταία έχει βραδύνει. Η διεθνοποίηση του εγκλήματος αποτελεί κυρίαρχο συστατικό στοιχείο των πολιτικών θεσμών που σέβονται την Ιστορία και την Αλήθεια, δηλαδή την μνήμη τους. Δεν είναι συναισθήματα εκδίκησης που υπαγορεύουν την πρόταση αυτή, μόνον η ανάγκη απονομής Δικαιοσύνης τόσο προς τα θύματα, όσο και προς την Ανθρωπότητα ολόκληρη. Έτσι μπορεί να τονιστεί και η ανάγκη να πάψει πλέον το φρικτό έγκλημα της Γενοκτονίας ν’ αποτελεί την εύκολη λύση των διεθνών προβλημάτων. Απαιτούμε από την γείτονα χώρα να σταματήσει ν΄ αρνείται το μαζικό αυτό έγκλημα και την καλούμε να πράξει το καθήκον της, αναγνωρίζοντας την ευθύνη για την Γενοκτονία ως ελάχιστο δείγμα σεβασμού, ειλικρινούς μεταμέλειας, φιλίας και συνεργασίας με την Ελλάδα».
Στη συνέχεια, νέοι με παραδοσιακές ενδυμασίες κατέθεσαν λουλούδια στο μνημείο του Προσφυγικού Ελληνισμού, ενώ η εκδήλωση έληξε με την χορωδία του Συλλόγου Ποντίων Ξάνθης, η οποία ερμήνευσε γνωστά παραδοσιακά τραγούδια του Πόντου.
Μετά την επιμνημόσυνη δέηση, τον λόγο πήρε ο πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Ξάνθης, κ. Θεόδωρος Ρωμανίδης, ο οποίος αναφέρθηκε, εν μέσω συγκινητικών αποσπασμάτων από ηχογραφημένες μαρτυρίες επιζησάντων της Γενοκτονίας, στο χρονικό των συμβάντων της Γενοκτονίας. «Η πολιτική εξόντωσης των Χριστιανών είχε προαποφασιστεί σε συνέδριο των Νεοτούρκων ήδη από τον Οκτώβριο του 1911 και εκτελέστηκε σε δύο φάσεις. Αδιάψευστος μάρτυρας της πολιτικής που ακολουθήθηκε, τα προξενικά αρχεία και οι αναφορές των ξένων», τόνισε ο κ. Ρωμανίδης, δίνοντας το στίγμα της προμελέτης των εγκλημάτων που έγιναν σε βάρος εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου. Δεν παρέλειψε ακόμη ο πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Ξάνθης, να τονίσει την συνεισφορά των προσφύγων στη νέα τους Πατρίδα, τονίζοντας την ενδυνάμωση του ελληνικού στοιχείου που η παρουσία του Ποντιακού αλλά και συνολικά του Προσφυγικού Ελληνισμού πρόσφερε σε περιοχές όπως η Μακεδονία και η Θράκη, ενώ το ίδιο έγινε και στους τομείς της οικονομίας και του πολιτισμού, στους οποίους η συνεισφορά των μεταναστών ήταν μεγάλη. Αναφορικά με την αναγκαιότητα τόσο της διατήρησης ζωντανής της μνήμης, όσο και της ιστορικής δικαίωσης των θυμάτων αυτής, μέσω της αναγνώρισης από την Τουρκία της Γενοκτονίας, τόσο του Ποντιακού Ελληνισμού, όσο και των άλλων Χριστιανικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας, ο κ. Ρωμανίδης παρατήρησε ότι παρά την επίσημη αναγνώρισή τους από την χώρα μας «συνολικά η τελευταία έχει βραδύνει. Η διεθνοποίηση του εγκλήματος αποτελεί κυρίαρχο συστατικό στοιχείο των πολιτικών θεσμών που σέβονται την Ιστορία και την Αλήθεια, δηλαδή την μνήμη τους. Δεν είναι συναισθήματα εκδίκησης που υπαγορεύουν την πρόταση αυτή, μόνον η ανάγκη απονομής Δικαιοσύνης τόσο προς τα θύματα, όσο και προς την Ανθρωπότητα ολόκληρη. Έτσι μπορεί να τονιστεί και η ανάγκη να πάψει πλέον το φρικτό έγκλημα της Γενοκτονίας ν’ αποτελεί την εύκολη λύση των διεθνών προβλημάτων. Απαιτούμε από την γείτονα χώρα να σταματήσει ν΄ αρνείται το μαζικό αυτό έγκλημα και την καλούμε να πράξει το καθήκον της, αναγνωρίζοντας την ευθύνη για την Γενοκτονία ως ελάχιστο δείγμα σεβασμού, ειλικρινούς μεταμέλειας, φιλίας και συνεργασίας με την Ελλάδα».
Στη συνέχεια, νέοι με παραδοσιακές ενδυμασίες κατέθεσαν λουλούδια στο μνημείο του Προσφυγικού Ελληνισμού, ενώ η εκδήλωση έληξε με την χορωδία του Συλλόγου Ποντίων Ξάνθης, η οποία ερμήνευσε γνωστά παραδοσιακά τραγούδια του Πόντου.
Κατάθεση στεφάνου εις μνήμη των σφαγιασθέντων της Ποντιακής Γενοκτονίας στη Νέα Νότια Ουαλία
του Παναγιώτη Ιασωνίδη
Φωτογραφίες από την κατάθεση στεφάνου εις μνήμη των σφαγιασθέντων της Ποντιακής Γενοκτονίας που οργάνωσαν από κοινού, ενωμένα, όλα τα Ποντιακά σωματεία της Νέας Νότιας Ουαλίας εδώ στην Αυστραλία.
- Ποντιακή Αδελφότητα ΝΝΟ Ποντοξενητέας,
- Ποντιακή Αδελφότητα ΝΝΟ Παναγία Σουμελά,
- Ποντιακή Αδελφότητα Γούλογκογκ,
- Ποντιακή Λέσχη Καμπέρας,
- Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Οι Αργοναύτες.
Φωτογραφίες από την κατάθεση στεφάνου εις μνήμη των σφαγιασθέντων της Ποντιακής Γενοκτονίας που οργάνωσαν από κοινού, ενωμένα, όλα τα Ποντιακά σωματεία της Νέας Νότιας Ουαλίας εδώ στην Αυστραλία.
- Ποντιακή Αδελφότητα ΝΝΟ Ποντοξενητέας,
- Ποντιακή Αδελφότητα ΝΝΟ Παναγία Σουμελά,
- Ποντιακή Αδελφότητα Γούλογκογκ,
- Ποντιακή Λέσχη Καμπέρας,
- Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Οι Αργοναύτες.
Τρίτη 26 Μαΐου 2009
ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ
Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος
Σύνδεσμος Ποντιακών Σωματείων
Νότιας Ελλάδος και Νήσων
Νοταρά 45 & Μετσόβου 30, Αθήνα 106 83
Τηλ. 210 5231966 Fax: 210 5221950
info@psomiadion.gr
Αθήνα 22.05.2009
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Ο Σύνδεσμος Ποντιακών Σωματείων Νότιας Ελλάδος και Νήσων σας ενημερώνει για τις εξής εκδηλώσεις:
● Κυριακή 31/5/2009 θα πραγματοποιηθούν από την Ένωση Ποντίων Ν. Σμύρνης – Δάφνης – Αγ. Δημητρίου «Η ΜΑΥΡΗ ΘΑΛΑΣΣΑ», εκδηλώσεις αφιερωμένες στη 19η Μαΐου, Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
- 9:30 Επιμνημόσυνη δέηση στον Ι. Ναό Αγ. Φωτεινής της Νέας Σμύρνης
- Πορεία και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο γενοκτονίας (στη διασταύρωση των οδών Αμισού και Αίνου)
- Σύντομο ιστορικό της ημέρας από την πρόεδρο της Ένωσης Ποντίων Ν. Σμύρνης – Δάφνης – Αγ. Δημητρίου κ. Ράνια Χρυσοχοϊδου
- 19:30 Στο μέγαρο της Εστίας Ν. Σμύρνης (παραπλεύρως της κεντρικής πλατείας), Κ. Παλαιολόγλου 1
- Χαιρετισμός της προέδρου της Ένωσης Ποντίων Ν. Σμύρνης – Δάφνης – Αγ. Δημητρίου κ. Ράνιας Χρυσοχοϊδου
- Ομιλία με θέμα: «Ο ρόλος της Πόντιας γυναίκας στη γενοκτονία», από τη φιλόλογο – λαογράφο – συγγραφέα κ. Έλσα Γαλανίδου – Μπαλφούσια
- Μουσικό αφιέρωμα με τους Δημήτρη Σταχτόπουλο και Δέσποινα Κανάκη – Χρυσοχοϊδου
- Αφιέρωμα στο βιβλίο του Όμηρου Μαυρίδη με θέμα: « Το αμπέλι μας στον Πόντο»
- Χαιρετισμός του συγγραφέα κ. Όμηρου Μαυρίδη
- Ανάγνωση αποσπασμάτων του βιβλίου από τον ηθοποιό κ. Λάζο Τερζά
- Παρουσίαση ποντιακών χορών από το χορευτικό της Ένωσης Ποντίων Ν. Σμύρνης – Δάφνης – Αγ. Δημητρίου
Συνοδεύουν οι μουσικοί: Γιάννης και Παύλος Φωτιάδης, Γιάννης και Παναγιώτης Καζαντζίδης, Περικλής Κατσώτης
- Ακολουθεί κέρασμα
Στο χώρο της εκδήλωσης θα λειτουργεί έκθεση πινάκων με ποντιακά θέματα του κ. Μιχάλη Αδαμίδη και έκθεση βιβλίων
● Κυριακή 31/5/2009 και ώρα 20:00 το θεατρικό τμήμα του Συλλόγου Ποντίων «ΑΡΓΟΝΑΥΤΑΙ – ΚΟΜΝΗΝΟΙ» θα παρουσιάσει, στην αίθουσα του συλλόγου, σκηνές και μαρτυρίες από την έξοδο των κατοίκων της Τρίπολης του Πόντου.
Το έργο είναι μια ιδέα του Σάββα Κυριακίδη και βασίζεται στο βιβλίο της Τατιάνας Γκρίτση – Μιλιέξ με τίτλο: «Η Τρίπολη του Πόντου».
Η μετάφρασή του στην ποντιακή διάλεκτο είναι του Πάνου Ηλιάδη και είναι πλαισιωμένο με μαρτυρίες της εξόδου από την έρευνα και συγγραφή του Θεόφιλου Καστανίδη και σκηνοθεσία του Γιώργου Γαλάντη
Στο πλαίσιο της καλής συνεργασίας μεταξύ των σωματείων του συνδέσμου μας, η παρουσία σας στις εκδηλώσεις των αδελφών σωματείων κρίνεται απαραίτητη και δυναμώνει τις προσπάθειες όλων μας.
Η Υπεύθυνη Γραφείου Τύπου
Ερμίδου Γεωργία
Σύνδεσμος Ποντιακών Σωματείων
Νότιας Ελλάδος και Νήσων
Νοταρά 45 & Μετσόβου 30, Αθήνα 106 83
Τηλ. 210 5231966 Fax: 210 5221950
info@psomiadion.gr
Αθήνα 22.05.2009
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Ο Σύνδεσμος Ποντιακών Σωματείων Νότιας Ελλάδος και Νήσων σας ενημερώνει για τις εξής εκδηλώσεις:
● Κυριακή 31/5/2009 θα πραγματοποιηθούν από την Ένωση Ποντίων Ν. Σμύρνης – Δάφνης – Αγ. Δημητρίου «Η ΜΑΥΡΗ ΘΑΛΑΣΣΑ», εκδηλώσεις αφιερωμένες στη 19η Μαΐου, Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
- 9:30 Επιμνημόσυνη δέηση στον Ι. Ναό Αγ. Φωτεινής της Νέας Σμύρνης
- Πορεία και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο γενοκτονίας (στη διασταύρωση των οδών Αμισού και Αίνου)
- Σύντομο ιστορικό της ημέρας από την πρόεδρο της Ένωσης Ποντίων Ν. Σμύρνης – Δάφνης – Αγ. Δημητρίου κ. Ράνια Χρυσοχοϊδου
- 19:30 Στο μέγαρο της Εστίας Ν. Σμύρνης (παραπλεύρως της κεντρικής πλατείας), Κ. Παλαιολόγλου 1
- Χαιρετισμός της προέδρου της Ένωσης Ποντίων Ν. Σμύρνης – Δάφνης – Αγ. Δημητρίου κ. Ράνιας Χρυσοχοϊδου
- Ομιλία με θέμα: «Ο ρόλος της Πόντιας γυναίκας στη γενοκτονία», από τη φιλόλογο – λαογράφο – συγγραφέα κ. Έλσα Γαλανίδου – Μπαλφούσια
- Μουσικό αφιέρωμα με τους Δημήτρη Σταχτόπουλο και Δέσποινα Κανάκη – Χρυσοχοϊδου
- Αφιέρωμα στο βιβλίο του Όμηρου Μαυρίδη με θέμα: « Το αμπέλι μας στον Πόντο»
- Χαιρετισμός του συγγραφέα κ. Όμηρου Μαυρίδη
- Ανάγνωση αποσπασμάτων του βιβλίου από τον ηθοποιό κ. Λάζο Τερζά
- Παρουσίαση ποντιακών χορών από το χορευτικό της Ένωσης Ποντίων Ν. Σμύρνης – Δάφνης – Αγ. Δημητρίου
Συνοδεύουν οι μουσικοί: Γιάννης και Παύλος Φωτιάδης, Γιάννης και Παναγιώτης Καζαντζίδης, Περικλής Κατσώτης
- Ακολουθεί κέρασμα
Στο χώρο της εκδήλωσης θα λειτουργεί έκθεση πινάκων με ποντιακά θέματα του κ. Μιχάλη Αδαμίδη και έκθεση βιβλίων
● Κυριακή 31/5/2009 και ώρα 20:00 το θεατρικό τμήμα του Συλλόγου Ποντίων «ΑΡΓΟΝΑΥΤΑΙ – ΚΟΜΝΗΝΟΙ» θα παρουσιάσει, στην αίθουσα του συλλόγου, σκηνές και μαρτυρίες από την έξοδο των κατοίκων της Τρίπολης του Πόντου.
Το έργο είναι μια ιδέα του Σάββα Κυριακίδη και βασίζεται στο βιβλίο της Τατιάνας Γκρίτση – Μιλιέξ με τίτλο: «Η Τρίπολη του Πόντου».
Η μετάφρασή του στην ποντιακή διάλεκτο είναι του Πάνου Ηλιάδη και είναι πλαισιωμένο με μαρτυρίες της εξόδου από την έρευνα και συγγραφή του Θεόφιλου Καστανίδη και σκηνοθεσία του Γιώργου Γαλάντη
Στο πλαίσιο της καλής συνεργασίας μεταξύ των σωματείων του συνδέσμου μας, η παρουσία σας στις εκδηλώσεις των αδελφών σωματείων κρίνεται απαραίτητη και δυναμώνει τις προσπάθειες όλων μας.
Η Υπεύθυνη Γραφείου Τύπου
Ερμίδου Γεωργία
ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ ΤΟΥΣ
Ζητούν ηθική δικαίωση…
Τίμησαν την ημέρα μνήμης στη Λάρισα
Διεθνή αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων, ζήτησαν οι Πόντιοι της Λάρισας, στο πλαίσιο της επετειακής εκδήλωσης που πραγματοποίησαν για την ημέρα μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Ζήτησαν παράλληλα από την κυβέρνηση να απαιτήσει στο πλαίσιο των επαφών της με την Τουρκία την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων, υποστηρίζοντας ότι οι Πόντιοι δεν θα πάψουν να το διεκδικούν και θα είναι πάντα η δυνατή φωνή που θα ζητά δικαίωση. «Δεν ξεχνούμε και δεν θα ξεχάσουμε ποτέ τη γενοκτονία. Το χρωστάμε στους προγόνους μας…» υποστήριξε μεταξύ άλλων σε χαιρετισμό του ο πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Ν. Λάρισας, κ. Ισαάκ Σταμπουλίδης, στέλνοντας το μήνυμα ότι οι γενιές των Ποντίων δεν θα προσπαθούν συνεχώς να επιτύχουν τον απώτερο στόχος τους, την αναγνώριση.
Η εκδήλωση περιλάμβανε επίσημη δοξολογία στο ιερό ναό Αναλήψεως του Σωτήρος και ομιλία από τον επίτιμο πρόεδρο του Συλλόγου Ποντίων ν. Λάρισας, κ. Νικόλαο Κυριλλίδη, ο οποίος αναφέρθηκε στο σχέδιο εξόντωσης Ελλήνων του Πόντου κι άλλων περιοχών της Μικράς Ασίας, τονίζοντας μεταξύ άλλων:
«Στη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και του Μικρασιατικού Ελληνισμού τα θύματα ξεπέρασαν τις 353.000...
Ο ποντιακός ελληνισμός διώχθηκε, ξεκληρίστηκε, οικογένειες σφάχτηκαν, εξορίστηκαν.
Χωριά και πόλεις καίγονται ερημώνονται, φόβος και τρόμος παντού τα στρατοδικεία της Αμάσειας καταδικάζουν σε θάνατο δια απαγχονισμού και τυφεκισμού.
Άνδρες και γυναίκες φεύγουν στα απρόσιτα βουνά προς το εσωτερικό του πόντου ιδρύονται αντάρτικες ομάδες (τσέτες) και κάθε μέρα κατατάσσονται και περισσότεροι…
Πολλές γυναίκες είχαν μαζί τους και μικρά παιδιά και αναγκάστηκαν από τις κακουχίες να τα πετάξουν τα βρέφη στις χαράδρες και στα φαράγγια και πολεμούσαν στο αντάρτικο σαν ηρωίδες, σαν άλλες Σουλιώτισσες.
… Η γενοκτονία συντελέσθηκε και οι πληγές ακόμα μένουν. Τώρα εμείς οι απόγονοι των τιμώμενων αυτών μαρτύρων οφείλουμε να μην ξεχνούμε και να τους τιμούμε ευλαβώς.
Για τα εγκλήματα της γενοκτονίας δεν υπάρχει παραγραφή των αδικημάτων».
Ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο για τις Αλησμόνητες πατρίδες που βρίσκεται στην συνοικία Αβέρωφ, χαιρετισμός του προέδρου του Συλλόγου Ποντίων ν. Λάρισας κ. Ισαάκ Σταμπουλίδη και καταθέσεις στεφάνων από: τον βουλευτή κ. Κώστα Αγοραστό, εκπροσώπους της 1ης Στρατιάς και ΑΤΑ, τον αντινομάρχη κ. Χρ. Καλομπάτσο, τον δήμαρχο Λαρισαίων κ. Κ. Τζανακούλη, εκπροσώπους από την Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Περιφέρειας Θεσσαλίας, της Περιφερειακή διεύθυνση Πυροσβεστικής Θεσσαλίας, των Θυμάτων εθνικής Αντίστασης 41-44 ν. Λάρισας, του Συλλόγου Κυπρίων, του Συλλόγου Ποντίων, του Συλλόγου Παλιννοστούντων Ποντίων «Οσία Αικατερίνη» και του Πολιτιστικού Συλλόγου «Θετταλός».
Στην εκδήλωση, την συνόδευσε μουσικά η μπάντα της 1ης Στρατιάς, παρευρέθηκαν μεταξύ άλλων ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Φιλ. Σαχινίδης, ο πρώην βουλευτής της ΝΔ κ. Γ. Γαρουφαλιάς, οι αντιδήμαρχοι κ.κ. Σπύρος Μπαρμούτης και Χρ. Τερζούδης, η πρόεδρος του Δ.Σ. του «Θεσσαλικού Θεάτρου» κ. Μαρία Αγραφιώτου κ.α.
Πηγή: Εφημερίδα "Ελευθερία"
Τίμησαν την ημέρα μνήμης στη Λάρισα
Διεθνή αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων, ζήτησαν οι Πόντιοι της Λάρισας, στο πλαίσιο της επετειακής εκδήλωσης που πραγματοποίησαν για την ημέρα μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Ζήτησαν παράλληλα από την κυβέρνηση να απαιτήσει στο πλαίσιο των επαφών της με την Τουρκία την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων, υποστηρίζοντας ότι οι Πόντιοι δεν θα πάψουν να το διεκδικούν και θα είναι πάντα η δυνατή φωνή που θα ζητά δικαίωση. «Δεν ξεχνούμε και δεν θα ξεχάσουμε ποτέ τη γενοκτονία. Το χρωστάμε στους προγόνους μας…» υποστήριξε μεταξύ άλλων σε χαιρετισμό του ο πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Ν. Λάρισας, κ. Ισαάκ Σταμπουλίδης, στέλνοντας το μήνυμα ότι οι γενιές των Ποντίων δεν θα προσπαθούν συνεχώς να επιτύχουν τον απώτερο στόχος τους, την αναγνώριση.Η εκδήλωση περιλάμβανε επίσημη δοξολογία στο ιερό ναό Αναλήψεως του Σωτήρος και ομιλία από τον επίτιμο πρόεδρο του Συλλόγου Ποντίων ν. Λάρισας, κ. Νικόλαο Κυριλλίδη, ο οποίος αναφέρθηκε στο σχέδιο εξόντωσης Ελλήνων του Πόντου κι άλλων περιοχών της Μικράς Ασίας, τονίζοντας μεταξύ άλλων:
«Στη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και του Μικρασιατικού Ελληνισμού τα θύματα ξεπέρασαν τις 353.000...
Ο ποντιακός ελληνισμός διώχθηκε, ξεκληρίστηκε, οικογένειες σφάχτηκαν, εξορίστηκαν.
Χωριά και πόλεις καίγονται ερημώνονται, φόβος και τρόμος παντού τα στρατοδικεία της Αμάσειας καταδικάζουν σε θάνατο δια απαγχονισμού και τυφεκισμού.
Άνδρες και γυναίκες φεύγουν στα απρόσιτα βουνά προς το εσωτερικό του πόντου ιδρύονται αντάρτικες ομάδες (τσέτες) και κάθε μέρα κατατάσσονται και περισσότεροι…
Πολλές γυναίκες είχαν μαζί τους και μικρά παιδιά και αναγκάστηκαν από τις κακουχίες να τα πετάξουν τα βρέφη στις χαράδρες και στα φαράγγια και πολεμούσαν στο αντάρτικο σαν ηρωίδες, σαν άλλες Σουλιώτισσες.
… Η γενοκτονία συντελέσθηκε και οι πληγές ακόμα μένουν. Τώρα εμείς οι απόγονοι των τιμώμενων αυτών μαρτύρων οφείλουμε να μην ξεχνούμε και να τους τιμούμε ευλαβώς.
Για τα εγκλήματα της γενοκτονίας δεν υπάρχει παραγραφή των αδικημάτων».
Ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο για τις Αλησμόνητες πατρίδες που βρίσκεται στην συνοικία Αβέρωφ, χαιρετισμός του προέδρου του Συλλόγου Ποντίων ν. Λάρισας κ. Ισαάκ Σταμπουλίδη και καταθέσεις στεφάνων από: τον βουλευτή κ. Κώστα Αγοραστό, εκπροσώπους της 1ης Στρατιάς και ΑΤΑ, τον αντινομάρχη κ. Χρ. Καλομπάτσο, τον δήμαρχο Λαρισαίων κ. Κ. Τζανακούλη, εκπροσώπους από την Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Περιφέρειας Θεσσαλίας, της Περιφερειακή διεύθυνση Πυροσβεστικής Θεσσαλίας, των Θυμάτων εθνικής Αντίστασης 41-44 ν. Λάρισας, του Συλλόγου Κυπρίων, του Συλλόγου Ποντίων, του Συλλόγου Παλιννοστούντων Ποντίων «Οσία Αικατερίνη» και του Πολιτιστικού Συλλόγου «Θετταλός».
Στην εκδήλωση, την συνόδευσε μουσικά η μπάντα της 1ης Στρατιάς, παρευρέθηκαν μεταξύ άλλων ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Φιλ. Σαχινίδης, ο πρώην βουλευτής της ΝΔ κ. Γ. Γαρουφαλιάς, οι αντιδήμαρχοι κ.κ. Σπύρος Μπαρμούτης και Χρ. Τερζούδης, η πρόεδρος του Δ.Σ. του «Θεσσαλικού Θεάτρου» κ. Μαρία Αγραφιώτου κ.α.
Πηγή: Εφημερίδα "Ελευθερία"
Με κάθε επισημότητα οι εκδηλώσεις Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου στα Τρίκαλα
Ο φετινός εορτασμός περιελάμβανε αρχικά δοξολογία στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Νικολάου χοροστατούντος του Σεβασμοτάτου Μητροπολίτη Τρίκκης και Σταγών κ. Αλεξίου καθώς και εκφώνηση ομιλίας από τον πρόεδρο της Ευξείνου Λέσχης Ποντίων και Μικρασιατών κ. Κοσμά Αποστολίδη, ο οποίος σε χαρακτηριστικό απόσπασμα ανέφερε: «Η γενοκτονία των Ποντίων – σύμφωνα και με τον καθηγητή κ. Χρήστο Γιανναρά – στοιχειοθετεί πρωταρχικά έγκλημα απέναντι σε έναν πολιτισμό με πανανθρώπινη εμβέλεια. Όμως ένας λαός, ένα Έθνος, δεν εξαφανίζεται από την ιστορία με σφαγές! Είμαστε ένα παράξενο γένος οι Έλληνες. Γνωρίζουμε γενοκτονίες, προσφυγιές, καταστροφές αλλά αντέχουμε.
Το γένος των Ελλήνων έχει κάτι βαθύτερο από εκείνο που μπορεί να φτάσει το γιαταγάνι των Τούρκων ή η σφαίρα του Γερμανού Τα βιώματά μας ως γένους, ακριβώς επειδή κατανοούμε τι σημαίνει ξενιτιά, σκλαβιά, διωγμός, γενοκτονία, μας έκαναν πρώτοι να ανακαλύψουμε τη Δημοκρατία και τις ανθρωπιστικές ιδέες, πρώτοι εμείς να αποδεχθούμε τη θρησκεία της αγάπης, να δείξουμε στον κόσμο τι θα πει ειρήνη, δικαιοσύνη, φιλοξενία. Αλλά δεν ξεχνούμε. Όχι για να εκδικηθούμε αλλά για να μην ξαναζήσουμε γενοκτονία, μικρασιατική καταστροφή, Κυπριακή τραγωδία».
Ακολούθως τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων από τις Αρχές του τόπου μπροστά στο Ηρώο των Πεσόντων στο στρατόπεδο «Καβράκου».
Το γένος των Ελλήνων έχει κάτι βαθύτερο από εκείνο που μπορεί να φτάσει το γιαταγάνι των Τούρκων ή η σφαίρα του Γερμανού Τα βιώματά μας ως γένους, ακριβώς επειδή κατανοούμε τι σημαίνει ξενιτιά, σκλαβιά, διωγμός, γενοκτονία, μας έκαναν πρώτοι να ανακαλύψουμε τη Δημοκρατία και τις ανθρωπιστικές ιδέες, πρώτοι εμείς να αποδεχθούμε τη θρησκεία της αγάπης, να δείξουμε στον κόσμο τι θα πει ειρήνη, δικαιοσύνη, φιλοξενία. Αλλά δεν ξεχνούμε. Όχι για να εκδικηθούμε αλλά για να μην ξαναζήσουμε γενοκτονία, μικρασιατική καταστροφή, Κυπριακή τραγωδία».
Ακολούθως τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων από τις Αρχές του τόπου μπροστά στο Ηρώο των Πεσόντων στο στρατόπεδο «Καβράκου».
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑΣ
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Τριανταφυλλιάς σας ενημερώνει ότι πραγματοποιεί αιμοδοσία την Κυριακή 31 Μαϊου από τις 09:30-12:30, στα γραφεία του συλλόγου Παναγή Τσαλδάρη 3, πίσω από τον Ιερό Ναό του Αγίου Ελευθερίου στη Σταυρoύπολη.
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑΣ
Παν. Τσαλδάρη 3
Σταυρούπολη - Θεσσαλονίκη
Τ.Κ. 56430
Τηλ. & Fax 2310600626
Kιν. 6944911886
www.syllogos-triantafyllias.blogspot.com
triantafyllia1980@hotmail.gr
Η γενοκτονία των Ελλήνων. Οι εκδηλώσεις τιμής και διεκδίκησης στο Βερολίνο.
Οι εκδηλώσεις των Ελλήνων στο Βερολίνο για τη γενοκτονία αποτέλεσαν αφορμή ώστε για ακόμη μία φορά να τιμηθούν τα θύματα του μαζικού εγκλήματος, αλλά και για να δοθεί η υπόσχεση συνεχούς διεκδίκησης και αναγνώρισης.
Τις εκδηλώσεις διοργάνωσε ο Σύλλογος Ποντίων Βερολίνου «Οι Υψηλάντηδες» με επίκεντρο την ελληνική κοινότητα της γερμανικής πρωτεύουσας αλλά και το Μνημείο των Λαών που βρίσκεται στο πρώην ανατολικό Βερολίνο. Τις εκδηλώσεις χαιρέτισαν ο πρόξενος της Ελλάδας στο Βερολίνο, ο πρόεδρος της ελληνικής κοινότητας, ο αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων Ευρώπης και παραβρέθηκαν πρόεδροι και εκπρόσωποι των Θρακών, Μικρασιατών και άλλων Ελληνικών σωματείων και φορέων. Αντιπροσωπεία του Συλλόγου με τη νεολαία ντυμένη με ποντιακές στολές, κατέθεσε στεφάνι στο Μνημείο των Λαών προξενώντας το θαυμασμό των πολλών Γερμανών και ξένων που επισκέπτονται το χώρο στο κέντρο του Βερολίνου, δίνοντας το μήνυμα του συνεχούς αγώνα και προσπάθειας για την αναγνώριση. Μάλιστα τα ίδια παιδιά, πολλά εκ των οποίων μη ποντιακής καταγωγής αλλά και μη ελληνικής, τραγούδησαν στην ποντιακή διάλεκτο, ένα χαρακτηριστικό τραγούδι για την ημέρα. Στις εκδηλώσεις για τη γενοκτονία μίλησε ο Φάνης Μαλκίδης, ο οποίος ανέφερε μεταξύ των άλλων τα εξής:
«Είναι γεγονός ότι η προσπάθεια ανάδειξης των ψηφίδων από το τεράστιο ψηφιδωτό του Ελληνισμού που ζούσε στο οθωμανικό κράτος, το οποίο άρχισε να καταστρέφεται στις αρχές του 20ου αιώνα και ολοκληρώθηκε το 1922-1923, βρίσκει συμπαραστάτες πολλούς Έλληνες κυρίως από τη νέα γενιά. Νέοι προσφυγικής καταγωγής 3ης και 4ης γενιάς, οι οποίοι δεν έχουν περιοριστεί στα γνωστά. Δεν μένουν μόνο στις διαπιστώσεις και κυρίως δεν έχουν περιοριστεί σε μία στατική αντιμετώπιση του προσφυγικού ζητήματος. Δηλαδή φολκλόρ και τέλος. Η καταγωγή για αυτούς είναι πολιτισμός, θέατρο, μουσική, αρχιτεκτονική, γαστρονομία, είναι ιστορία του αρχαίου ελληνικού, βυζαντινού και νεοελληνικού πνεύματος, είναι παιδεία, είναι το μεγάλο ζήτημα της γενοκτονίας. Η ανάδειξη, διεθνώς, της υπόθεσης της γενοκτονίας, είναι ένα δείγμα αυτών της προσπάθειας ανάκτησης της ιστορικής και πολιτισμικής ταυτότητας, αφού δεν αρκεί για πολλούς Έλληνες, να λένε ότι είναι πρόσφυγες, Πόντιοι, αλλά και Θρακιώτες Μικρασιάτες, Καππαδόκες, ή ότι χορεύουν ή τραγουδούν ωραία. Σήμερα, για αυτούς τους νέους ανθρώπους, έχει σημασία να πράττει κάποιος ως Πόντιος, Θρακιώτης, Ίωνας – Μικρασιάτης και Καππαδόκης, αναλογιζόμενος την καταγωγή του. Με αξιοπρέπεια και με αυτοσεβασμό.
Η ανάκτηση ενός μέρους της ιστορίας που συνδυάστηκε με τη μαζική βία και τελικώς την εκδίωξη του Ελληνισμού που ζούσε στο οθωμανικό κράτος, αποτελεί πλέον θέληση και στάση ζωής νέων ανθρώπων και συλλογικών θεσμών, οι οποίοι τελευταία χρόνια πραγματοποιούν πολλά και ουσιαστικά βήματα. Η αλήθεια είναι μαζί μας και με αυτήν θα νικήσουμε τη λήθη και το ψέμα».
Πλατεία Ποντίων και Μικρασιατών!
Οι Πόντιοι και οι Μικρασιάτες του δήμου του Αγίου Ιωάννη Ρέντη απέκτησαν τη δική τους πλατεία με τη συνδρομή του συντοπίτη τους Λαυρέντη Λαυρεντιάδη, που ανέλαβε την εικαστική παρέμβαση στο χώρο. «Δεν ξεχνάω τον τόπο που γεννήθηκα και μεγάλωσα» δήλωσε ο γνωστός επιχειρηματίας, προσθέτοντας ότι έχει «το DNA του εγγονού ενός πρόσφυγα που ξέρει να αγωνίζεται». Το επιβλητικό άγαλμα με τη μορφή ενός Ποντίου που κοσμεί από προχθές την πλατεία και βρίσκεται λίγα μέτρα μακριά από το πατρικό του κ. Λαυρεντιάδη φιλοτέχνησε η διεθνούς φήμης γλύπτρια Μάρα Καρέτσου.Στις 19 Μαΐου, ημέρα μνήμης της γενοκτονίας των Ποντίων, έγιναν τα εγκαίνια της πλατείας Ποντιακού και Μικρασιατικού Ελληνισμού, που βρίσκεται στον οικισμό Σταματάκη. Ο δήμαρχος Αγίου Ιωάννη Ρέντη Γιώργος Ιωακειμίδης, που φρόντισε για την ανάπλαση του χώρου φυτεύοντας 200 δέντρα και 400 θάμνους, ζήτησε από τον κ. Λαυρεντιάδη τη συνδρομή του για την εικαστική παρέμβαση στο χώρο.
Ο επιχειρηματίας ανέλαβε με χαρά αυτό το έργο αναθέτοντας στη γλύπτρια Μάρα Καρέτσου να φιλοτεχνήσει ένα εξαιρετικό γλυπτό προς τιμή των Ποντίων, που είναι αφιερωμένο στη μνήμη του πατέρα του, Βασίλη Λαυρεντιάδη, όπως αναγράφεται και στη βάση του έργου. Συγκινημένος ο κ. Λαυρεντιάδης είπε, μεταξύ άλλων, στο λόγο του: «Είναι μεγάλη χαρά και τιμή που βρίσκομαι στο χώρο όπου μεγάλωσα, βλέποντας το πατρικό σπίτι των παππούδων μου, του Λαυρέντη και της Μάρη Λαυρεντιάδη, στο οποίο μεγάλωσε ο πατέρας μου και γεννήθηκα κι εγώ. Κάτω από αυτή τη στέγη -που πριν από 30 χρόνια έσταζε και δύο φορές παραλίγο να πνιγούμε- μεγαλώσαμε, γίναμε γνήσιοι και απλοί και κάναμε όνειρα! Είχαμε την ευλογία του Θεού να αποκτήσουμε περισσότερα απ' όσα ονειρευόμασταν. Ολα αυτά οφείλονται στο DNA ενός εγγονού πρόσφυγα που ξέρει να αγωνίζεται και να παλεύει. [Ο κ. Λαυρεντιάδης με τη σύζυγό του, δικηγόρο Κατερίνα Λαυρεντιάδη και τον γιο τους Βασίλη.] Οι πρόσφυγες είναι αγωνιστές και δεν έχουν όρια, μπορούν να προχωράνε και να πετυχαίνουν! Δεν πρέπει να ξεχνάμε από πού ξεκινήσαμε. Σήμερα το ότι μεγάλωσα στον οικισμό Σταματάκη είναι ένα από τα πράγματα που με κάνουν περήφανο. Ήθελα να κάνω κάτι στην πλατεία που αγαπούσε ο πατέρας μου»!
Στη διάρκεια της εκδήλωσης η αδερφή του επιχειρηματία, Μάρη Λαυρεντιάδη, διδάκτωρ Πολεοδομίας και Χωροταξίας του Πανεπιστημίου PARIS 3, αναφέρθηκε με γλαφυρό ύφος στο ποντιακό ζήτημα. Η πρόεδρος του πολιτιστικού συλλόγου «Ιωνία», κ. Ζαφειρία Λαυρεντιάδη πρόσφερε στον γιο της κ. Λαυρέντη Λαυρεντιάδη ένα γλυπτό: την κεφαλή του Απόλλωνα, «του θεού της ομορφιάς και του φωτός», όπως τόνισε. Ποντιακά συγκροτήματα χόρεψαν χορούς της ανατολικής Ρωμυλίας υπό τους ήχους ποντιακής μουσικής. Ανάμεσα στους παρευρισκομένους ήταν ο υπουργός Υγείας Δημήτρης Αβραμόπουλος, ο γ' αντιπρόεδρος της Βουλής Αναστάσιος Νεράντζης, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Διαμαντίδης και ο καθηγητής Μιχάλης Κυριακίδης.
Οι Πόντιοι στα Κομνηνά τιμούν και θυμούνται τη Γενοκτονία των προγόνων τους
Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων η 19η Μαΐου και η πολιτεία και οι απανταχού Πόντιοι έκλεισαν ευλαβικά το γόνυ αποδίδοντας τιμή στην μνήμη των 353.000 προγόνων τους που σφαγιάστηκαν από τις ορδές των Νεοτούρκων την περίοδο 1914-1923 και εκείνων που ξεριζώθηκαν από την πατρίδα τους. Πλείστες εκδηλώσεις διοργανώθηκαν σ’ όλη την Ελλάδα από τους συλλόγους και την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντίων. Στα πλαίσια αυτά στα Κομνηνά ένα χωριό του Δήμου Σταυρούπολης που οι κάτοικοί του είναι στην πλειονότητά τους Πόντιοι που «ρίζωσαν» εκεί από το ’22, διοργανώθηκε από τον Πολιτιστικό σύλλογο εκδήλωση τιμής. Τελέστηκε Επιμνημόσυνη δέηση από τον ιερέα του χωριού πατέρα Αργύριο στην πλατεία του χωριού και η πρόεδρος του συλλόγου κα Κυριακή Τοπαλίδου εκφώνησε τον πανηγυρικό της ημέρας ενώ η χορωδία του ΚΑΠΗ Σταυρούπολης τραγούδησε ποντιακά τραγούδια.
Οι γυναίκες του συλλόγου πρόσφεραν παραδοσιακά πισία και η εκδήλωση συνεχίστηκε με παραδοσιακό ποντιακό γλέντι. Στην εκδήλωση παραβρέθηκε ο δήμαρχος Σταυρούπολης κ. Γιώργος Καρασακαλίδης και μέλη του Δημοτικού συμβουλίου
Ένα πανηγύρι μνήμης και τιμής από ένα ποντιακό χωριό του νομού μας!
Πηγή: "Εμπρός" 21-05-2009
Οι γυναίκες του συλλόγου πρόσφεραν παραδοσιακά πισία και η εκδήλωση συνεχίστηκε με παραδοσιακό ποντιακό γλέντι. Στην εκδήλωση παραβρέθηκε ο δήμαρχος Σταυρούπολης κ. Γιώργος Καρασακαλίδης και μέλη του Δημοτικού συμβουλίου
Ένα πανηγύρι μνήμης και τιμής από ένα ποντιακό χωριό του νομού μας!
Πηγή: "Εμπρός" 21-05-2009
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΑΡΓΟΝΑΥΤΑΙ - ΚΟΜΝΗΝΟΙ
Την Κυριακή 31 Μαΐου 2009, ώρα 20:00 το θεατρικό τμήμα του συλλόγου μας θα παρουσιάσει σκηνές και μαρτυρίες από την έξοδο των κατοίκων της Τρίπολης του Πόντου, μια θαυμάσια ιδέα του Σάββα Κυριακίδη, που ξεκίνησε από το βιβλίο της Τατιάνας Γκρίτση Μιλιέξ «Η Τρίπολη του Πόντου».
Θα είναι στα ποντιακά σε μετάφραση του Πάνου Ηλιάδη και πλαισιωμένη με μαρτυρίες της Εξόδου από την έρευνα και συγγραφή του Θεόφιλου Καστανίδη σε σκηνοθεσία Γιώργου Γαλάντη.
Σύλλογος Ποντίων Αργοναύται – Κομνηνοί
Δαβάκη 10
Τ.Κ. 17672
Καλλιθέα
Τηλ. 2109569518
Fax 2109573994
www.argonautai-komninoi.gr
info@argonautai-komninoi.gr
Θα είναι στα ποντιακά σε μετάφραση του Πάνου Ηλιάδη και πλαισιωμένη με μαρτυρίες της Εξόδου από την έρευνα και συγγραφή του Θεόφιλου Καστανίδη σε σκηνοθεσία Γιώργου Γαλάντη.
Σύλλογος Ποντίων Αργοναύται – Κομνηνοί
Δαβάκη 10
Τ.Κ. 17672
Καλλιθέα
Τηλ. 2109569518
Fax 2109573994
www.argonautai-komninoi.gr
info@argonautai-komninoi.gr
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΕΠΤΑΜΥΛΩΝ Ν. ΣΕΡΡΩΝ "ΑΚΡΙΤΕΣ"
H 3η Πανσερραική Εκδήλωση Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου πραγματοποιήθηκε στην πλατεία Ελευθερίας στην πόλη των Σερρών.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν οι Ποντιακοί Σύλλογοι του Νομού Σερρών: Βυρωνείας Θερμών, Λευκώνα, Λιθοτόπου, Επταμύλων "Oι Ακρίτες", Κάτω Ποροΐων, Σερρών "Εύξεινος Λέσχη", Χειμάρρου, Μετάλλων, Νέας Μπάφρας, Νέου Πετριτσίου, Μπαφραίων Σιντικής, Πλατανακίων, Ροδόπολης, Σιδηροκάστρου, Σκοπιάς, Στρυμονοχωρίου και Χειμμάρου.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με πορεία από τα δικαστήρια της πόλης επί της οδού Μεραρχίας ως την Νομαρχία Σερρών όπου και επιδόθηκε ψήφισμα στον Νομάρχη Κο Φωτιάδη. Με την συνοδεία λύρας και χορωδίας η πορεία συνεχίστηκε ως την πλατεία Ελευθερίας. Στο τέλος της πορείας το πλήθος συγκεντρώθηκε στην πλατεία Ελευθέριας όπου στην κεντρική εκδήλωση διαβάστηκε το ψήφισμα από τον πρόεδρο του ποντιακού συλλόγου Λευκώνα κ. Φωτιάδη Νικόλαο, έγιναν χαιρετισμοί από τους βουλευτές του Νομού μας και από τους τοπικούς μας άρχοντες. Η χορωδία έδωσε έναν άλλο τόνο στην εκδήλωση καθώς και το δρώμενο που παρουσιάστηκε από τον σύλλογο Ακριτοχωρίου «Οι Ακρίτες». Δυστυχώς λόγω προσωπικού κωλύματος δεν παρευρέθηκε ο κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης κος Καλεντερίδης Σάββας.
Τραγούδησαν και έπαιξαν λύρα γνωστοί και φίλοι Σερραίοι καλλιτέχνες: Σαμανίδης Οδυσσέας, Τσιφτελίδης Γιώργος, Μερτζανίδης Δημήτριος, Αποστολίδης Λεωνίδας και οι Σαμανίδου Ελένη, Ξενίδης Κώστας και στο νταούλι ο Ζαραφίδης Χρήστος. Η εκδήλωση έκλεισε με χορούς από τον σύλλογο Νέας Μπάφρας και τέλος με τον χορό Σέρρα που χόρεψαν πυρριχιστές από συλλόγους του νομού Σερρών.
Σύλλογος Ποντίων Επταμύλων Ν. Σερρών "Ακρίτες"
Επτάμυλοι Σερρών
Τ.Κ. 62100
Τηλ. & Fax: 2321058522
www.akritesserron.gr
akritesserron@yahoo.gr
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)