Ιστορική ημέρα για την Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο

Πανηγύρισε στις 15 Αυγούστου 2012 το ιερό προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά στο Βέρμιο την 1600η πανήγυρη της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, από την ίδρυση της θρυλικής μονής στον Πόντο.

Παράλληλα εορτάζεται η 60η επέτειος από το ξαναζωντάνεμα της ιστορικής μονής στο Βέρμιο, με τον ερχομό της ιεράς εικόνος της Παναγίας και την ανιστόρηση και λειτουργία του ιερού προσκυνήματος, που αποτελεί σήμερα το σημείο αναφοράς των απανταχού της γης Ποντίων.

Τις εορταστικές και λατρευτικές εκδηλώσεις τίμησε με την υψηλή παρουσία του φέτος ο Μακαριώτατος Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ. Θεόδωρος ο Β΄ο οποίος χθες το απόγευμα χοροστάτησε στον εσπερινό της πανηγύρεως και έλαβε μέρος στην πρώτη λιτανεία της ιεράς εικόνος της Παναγίας Σουμελά.

Νωρίτερα, κατά την άφιξή του στον χώρο του ιερού προσκυνήματος στρατιωτικά αγήματα από το Β΄Σ.Σ. απέδωσαν στον Πατριάρχη Αλεξανδρείας τιμές Αρχηγού Κράτους.

Τον Μακαριώτατο προσεφώνησε αρχικά ο σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων και στη συνέχεια ο Πρόεδρος του Σωματείου «Παναγία Σουμελά», ενώ στην αντιφώνησή του ο Μακαριώτατος εκδήλωσε την ιδιαίτερη συγκίνησή του που εκπληρώνει ένα τάμα του και έρχεται να λάβει πρωτίστως χάρη από την Παναγία και να κλίνει ευλαβικά το γόνυ στη χάρη της.

Επίσης ανέφερε ότι μετά από εδώ θα περάσει για μιά ημέρα από την Κρήτη να φιλήσει το χέρι της μητέρας του και να της πει ότι προσκύνησε την εικόνα από τα μέρη που γεννήθηκε (η μητέρα του είναι ποντιακής καταγωγής).

Τον Μακαριώτατο συνοδεύουν οι σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Αξώμης κ. Πέτρος, Ειρηνουπόλεως κ. Δημήτριος και ο θεοφιλέστατος Επίσκοπος Νιτρίας κ. Νικόδημος.

Μετέχουν ακόμη ο σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ιλίου κ. Αθηναγόρας, ο θεοφιλέστατος Επίσκοπος Θαυμακού κ. Ιάκωβος και ο σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων.

Το πρωί στον όρθρο χοροστάτησε ο Μακαριώτατος και στη συνέχεια προεξήρχε στην Πατριαρχική θεία Λειτουργία και κήρυξε το θείο λόγο.

Τον Μακαριώτατο τίμησε ο σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας κ. Παντελεήμων, Πρόεδρος του ιερού Προσκυνήματος «Παναγία Σουμελά» με τον Μέγα Σταυρό των Μεγάλων Κομνηνών της Τραπεζούντος, εις ανάμνηση της επισκέψεώς του και της πατριαρχικής πανηγύρεως.

Ο Μακαριώτατος τίμησε στη συνέχεια τον Μητροπολίτη Βεροίας με τον Ταξιάρχη του Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.

Ακολούθησε η μεγάλη λιτανεία και το τρισάγιο στο μνημείο του Αλέξανδρου Υψηλάντη.

Πηγή: Ρομφαία

Στη Σουμελά του Πόντου το 15Αύγουστο 2012

Του Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως Ανθίμου

Μέχρι 3 ημέρες πριν δεν πήγαινε ο νους μου ότι θα ερχόμουν ποτέ στον Πόντο 15αύγουστο.

Το τηλεφώνημα από το Φανάρι με βρήκε στη Σαμοθράκη να ετοιμάζομαι για το προσκύνημα των Θρακών στην Κοσμοσώτηρα στις Φέρες.

Και τότε όλα άλλαξαν γύρω μου. Δεν έχω ποντιακή ρίζα, παρά το σε -ίδης επίθετό μου. Όμως τί σημασία έχει. Η ιστορία μας είναι συλλογικά κοινή, όπως και η Παναγία.

Η ελληνική αποικία των Μιλησίων στον Εύξεινο, η Μονή Σουμελά, οι Μεγαλοκομνηνοί, ο ξεριζωμός, τα κειμήλια από την κρύπτη τους μέχρι το Βέρμιο, όλα στριφογύριζαν στο μυαλό μου καθώς με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, αποβιβαζόμασταν στο αεροδρόμιο της Τραπεζούντας.

Πρόξενοι, Ψάλτες του Φαναρίου, γνωστοί συνεργάτες του Κέντρου της Ορθοδοξίας, ήταν όλοι εκεί.

Ένας κόσμος που φαίνεται ξένος με τη σημερινή Τουρκία, όμως τόσο οικείος και παλιός, ριζωμένος μέσα στα σπλάχνα της, να αναπνέει μέσα στα γονίδια αυτής της γης και να τον συναντάς πίσω από κάθε ιστορική πτυχή της.

Ξεκινήσαμε πρωί. Σκεπτόμουν· σε ποιό άραγε σημείο της Λειτουργίας να βρίσκονται τώρα οι κατάμεστοι Ναοί της Επαρχίας μου;

Αφήσαμε αγουροξυπνημένη την ανυποψίαστη σημερινή Trabzon, περάσαμε χωριά, την Ματσούκα, μπήκαμε στο βουνό Μελά με την πανύψηλη βλάστηση, έπειτα σ' ένα πλακόστρωτο δρόμο, σ' ένα χωματόδρομο και με τα πόδια, πάνω από ρίζες δένδρων και από πέτρινες σκάλες, αντικρύσαμε το Μοναστήρι. Ώστε αυτό ήταν! Αυτό είναι!

Το ωράριο που είχαμε στη διάθεσή μας δεν άφηνε περιθώρια για συλλογισμούς και 15αυγουστιάτικους ρεμβασμούς.

Φορέσαμε τα άμφιά μας μέσα στο βραχώδες Καθολικό και κάτω από τις κατεστραμμένες αγιογραφίες αρχίσαμε στη μικρή αυλή τη θεία Λειτουργία.

Πόσα να προλάβεις στη διάρκειά της να σκεφτείς και να προσευχηθείς. Ένιωθα σταματημένο το μυαλό μου, μόνο συσσώρευα εικόνες, πρόσθετα πρόσωπα, φανταζόμουν την αεικίνητη ζωή του Μοναστηριού, που τώρα το έβλεπα να χάσκει γυμνό και έρημο και να εκδικείται με τη σιωπή του κάθε ανίδεο τουρίστα του.

Η Ευχαριστία προχωρούσε, μα, -"γιατί βιαζόμαστε;" -"τί θέλεις; να χωρέσει σε μια Λειτουργία όλη η λατρευτική ζωή που στερήθηκε ο τόπος επί δεκαετίες;"

Ένιωθα ότι μόνο οι χαρακωμένες αγιογραφίες του Ναού καταλάβαιναν και, οι πεισματάρες, λες και ζωγραφίστηκαν χθές, επιμένουν να ομολογούν την Ανάσταση σ' ενα κόσμο γύρω τους πεθαμένο.

Δεν ωφελούν τα αισθήματα και τα δάκρυα είναι τόσο λίγα! Πόσες γενιές Ποντίων κρατούσαν στη μνήμη τους και στην καρδιά τους το χώρο τούτο, μέχρι που έκλεισαν τα μάτια τους στην Ελλάδα. Μαζύ τους χάθηκε ένας ολόκληρος κόσμος ιδεών και πραγμάτων.

Η Λειτουργία προχωρούσε με το σοβαρό πατριαρχικό ρυθμό της.

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος άρχισε να μνημονεύει. Το πλήθος αύξανε. Πλημμύριζε τις αυλές της Μονής, έμπαινε στα άδεια δωμάτια, καθόταν στα πεζούλια, τις στενές ταράτσες. Το τοπίο "άνοιγε". Πίσω από ένα παράθυρο ενός μικρού ναϊδίου πρόβαλαν δυό νεανικά πρόσωπα.

Μά! πού βρέθηκαν εδώ; Ναί! αυτοί ήταν, οι μοναχοί Βαρνάβας και Σωφρόνιος που έφεραν εδώ την εικόνα της Παναγίας Αθηνιώτισσας κι έκτισαν τη Μονή. Απέναντι από την δική μας εξέδρα, όπου λειτουργούσαμε, μια ξεχωριστή τέντα -πότε την έστησαν; το πρωΐ που ήρθαμε δεν την πρόσεξα- με Σινωπέους μονοκεφάλους κεντημένους στις γωνίες της και από κάτω σε επίσημο δίφρο καθόταν σκεπτικός ο Αλέξιος Γ´, (τον γνώρισα από τον θυρεό) νέος κτίτωρ κι αυτός.

Πρίν την Είσοδο, ακούσαμε ψιθύρους και αναταραχή στη σκάλα που κατέβαινε στην πλατεία της Μονής.

Οι τουρίστες που την είχαν καταλάβει, παραμέρισαν με σεβασμό, οι αστυνομικοί κύτταζαν απορημένοι. "Κάποιο γκρούπ θα έρχεται", σκέφτηκα. Ήταν επίσημη πολυμελής συνοδεία. Η οικογένεια των Μεγαλοκομνηνών μόλις είχε φτάσει.

Οι καμπάνες χτυπούσαν ασταμάτητα. Νάτοι! τους γνώρισα. Προπορεύονταν τα εγγόνια του Ανδρονίκου Α', Αλέξιος και Δαβίδ, οι ιδρυτές της Δυναστείας κι ακολουθούσαν ο Ιωάννης Β´, ο Μανουή Γ´, ο Βασίλειος Α´ και οι υπόλοιποι.

Στα χέρια τους κρατούσαν δώρα, ακριβά και πολύτιμα που είχαν προσφέρει κατά καιρούς στη Μονή.

Στάθηκαν όρθιοι, μπροστά δεξιά, αφού πρώτα με νεύμα σεβαστικό χαιρέτησαν τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

Έπειτα οι τζανταρμάδες άνοιξαν δρόμο στις Δέσποινες καθώς αργά προχωρούσαν κι εκείνες με πρώτη την Ειρήνη Παλαιολογίνα και τις έφεραν στο αριστερό μέρος της αυλής, μπροστά στο Ηγουμενείο.

Οι αυλικοί που συνόδευαν το Αρχοντοσόϊ, ανακατεύτηκαν με το πλήθος των τουριστών στο κέντρο. Κάποιος φώναξε: -"παρακαλώ, μήν κλείνετε αυτό το διάδρομο!" Εκεί, σε στασίδι μπροστά στον τοίχο, καθόταν ακουμπισμένος ο μητροπολίτης Χρύσανθος και δίπλα του, σε χαμηλότερο βάθρο, ο τελευταίος Ηγούμενος.

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος συνέχιζε την μνημόνευση, οι ψάλτες έψαλαν μα, ο Θεός να με συγχωρέσει, οι μοναχοί σταματημό δεν είχαν! Μπαινόβγαιναν από τις πόρτες των κελλιών τους στο μαγειρείο, στις αποθήκες και στο αρχονταρίκι.

Ετοίμαζαν κεράσματα, καφέδες και το γεύμα. Φτάσαμε στη μεγάλη Είσοδο, δυό διάκονοι πίσω από τα Άγια, κρατούσαν και εισόδευσαν ένα σεντούκι ανοιχτό με την εικόνα, τον τίμιο Σταυρό και το Ευαγγέλιο και πίσω ο π. Αμβρόσιος Σουμελιώτης που τα έφερε στο Βέρμιο το 1931.

Ήταν όλοι εδώ. Ήταν όλα εδώ. Πού χώρεσαν τόσοι πολλοί! Μά, τώρα, γιατί αργεί τόσο τη Λειτουργία ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος; Ας συντομεύει!

Όλο έρχεται κόσμος, φορεμένοι με ρούχα περασμένων εποχών, χιλιάδες θα είναι, δεν έχει τόπο πλέον μήτε να σταθούν οι άνθρωποι, άρχισαν αιωρούνται πάνω από τα κτίρια μέχρι τον ψηλό βράχο και μέχρι απέναντι.

Ίσως είναι κι επικίνδυνο στατικά! Τα κτίρια, λεηλατημένα και καμμένα, έχουν παραμεληθεί, τόσες δεκαετίες! Α! να, σ' ένα μισογκρεμισμένο μπαλκόνι βλέπω τους μεγάλους Σουλτάνους· δωρητές κι εκείνοι της Μονής στα χρόνια τους.

Ο κοντόχοντρος πρέπει να' ναι ο Βαγιαζίτ Β', δίπλα του ο Σελήμ Α', πίσω τους ο Μουράτ Γ' και τελευταίος ο Αχμέτ Γ'.

Σαν θλιμμένοι μου φαίνονται, για την κατάντια της σημερινής Σουμελά που εκείνοι τίμησαν, μα σ' αυτό, εμένα λόγος δεν μου πέφτει!

Στο κήρυγμά του ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος μίλησε για την Παναγία που μας προσκάλεσε στον Πόντο για τρίτη φορά εφέτος.

Για την ανοιχτή αγκαλιά της, για την ελεγκτικά αγαπητική της ματιά και για το αστραφτερό της πρόσωπο. Για το διαρκές θαύμα στη ζωή της που συνεχίζεται σαν θαύμα της Εκκλησίας.

Που πέθανε, κι όμως ζεί! Που κοιμήθηκε, κι όμως αγρυπνεί. Που διεπέρασε την καρδιά της ρομφαία κι όμως δίνει χαρά κι ελπίδα σε όλους μας. Και κυρίως προοπτική στην αιωνιότητα.

Ευχαρίστησε όλους που ήρθαν από διάφορα μέρη της γης κατά τη σημερινή ημέρα. Και ευχήθηκε σε όλους "και του χρόνου"!

Καθώς κατεβαίναμε γοργά, μέσα στο θρόϊσμα των δένδρων, όλα έτρεχαν μαζύ μας.

Η ψιλή βροχή, ασταμάτητα δάκρυα σκιών, ψυχών που έφευγαν διωγμένες το 1923, εγκαταλείποντας τον επί 3 χιλιάδες ελληνικό και ρωμαίϊκο τόπο, για να ρθούν στην Ελλάδα "οι τουρκομερίτες"!

Το απόγευμα, στις εθιμοτυπικές επισκέψεις στο Δήμαρχο της Ματσούκα και στο Νομάρχη της Τραπεζούντας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, απάντησε σε επίμονες ερωτήσεις των δημοσιογράφων για την πρόταση του Αντιπροέδρου της Κυβερνήσεως, να μετατραπεί η Αγία Σοφία της Τραπεζούντας από μουσείο σε τζαμί: "Δεν είναι ανάγκη αλλά πολιτική σκοπιμότητα", είπε και συνέχισε "γεμίστε πρώτα τα άδεια τεμένη που βρίσκονται γύρω"!

Φέτος το 15Αύγουστο του 2012, που έγιναν τα παραπάνω που σας περιέγραψα, στη Σουμελά του Πόντου ήμουν κι εγώ εκεί.

Πηγή: Ρομφέα

ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ "ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ"

Η Ένωση Ποντίων Μενεμένης "Εύξεινος Πόντος" σας προσκαλεί να παρευρεθείτε στα "14 Ευξείνια" που θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 24 και το Σάββατο 25 Αυγούστου 2012 στο χώρο του πρώην στρατοπέδου Μ. Αλεξάνδρου του δήμου Αμπελοκήπων-Μενεμένης.

Πρόγραμμα εκδηλώσεων

Παρασκευή 24 Αυγούστου 2012
- 20:00, Χαιρετισμός εκδήλωσης
- 20:15, Παρουσίαση Ποντιακών τραγουδιών από το τμήμα εκμάθησης Ποντιακής λύρας του συλλόγου με το δάσκαλο Ιωάννη Δασκουλίδη
- 20:40, Τμήμα αρχαρίων ενηλίκων
- 21:00, Καλλιτεχνικό πρόγραμμα με τους: Ιώαννη Γκόσιο (τραγούδι), Αβραάμ Γκόσιο (λύρα), Γώγο Ιωαννίδη (λύρα-τραγούδι), Γιώτη Κοσμίδη (λύρα-τραγούδι), Γιώργο Μωυσιάδη (τραγούδι), Κώστα Τυρεκίδη (λύρα), Γιώργο Μουστόπουλο (λύρα), Δαμιανό Ακριτίδη (λύρα), Γιάννη Κατωτοικίδη (τραγούδι), Αλέξη Στεφανίδη (λύρα), Μπάμπη Ιορδανίδη (τραγούδι), Λεωνίδας Τεκτονίδης (λύρα), Σταύρος Σαββίδης (τραγούδι), Γιάννης Δασκουλίδης (τραγούδι), Θωμάς Μπαϊρακτάρης (λύρα), Δημήτρης Κεχαγιάς (τραγούδι), Τάσος Ιμιρτζίδης (νταούλι), Γιώργος Ψωμιάδης (νταούλι).

Σάββατο 25 Αυγούστου 2012
- 19:00, Παραδοσιακά παιχνίδια του Πόντου
- 20:00, Κρητικό τμήμα
- 20:30, Πολιτιστικός Σύλλογος Στίβου "Άγιος Γεώργιος"
- 21:00, Παιδικό τμήμα
- 21:20, Μεγάλο χορευτικό συλλόγου

- 21:45, Καλλιτεχνικό πρόγραμμα με τους: Βασίλη Τοπαλίδη (τραγούδι), Θεόδωρο Τοπαλίδη (τραγούδι), Πόλυ Παυλίδη (λύρα-τραγούδι), Γιώργο Πουλαντσακλή (λύρα-τραγούδι), Γιάννη Κοσμίδη (τραγούδι), Κώστα Παναγιωτίδη (λύρα), Τάσο Παρχαρίδη (τραγούδι), Βασίλη Φωλίνα (αγγείο), Γιώργο Σφακιανάκη (Κρητική λύρα - τραγούδι), Πανταζή Πονερίδη (νταούλι), Άρη Αμαντίδη (νταούλι).

ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ "ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ"
26ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 22
ΜEΝΕΜΕΝΗ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
T.K. 56122
Τηλ. - Fax: 2310742777
www.pontioimenemenis.gr
epm@pontioimenemenis.gr

Βιοτεχνία παραδοσιακών Ποντιακών προϊόντων «Βερμίου Γης»

Βιοτεχνία παραδοσιακών Ποντιακών προϊόντων «Βερμίου Γης»

Η Βιοτεχνία Παραδοσιακών Προϊόντων «Βερμίου Γης» ιδρύθηκε το 2006, ενταγμένη στο επιχειρησιακό πρόγραμμα Leader Plus στη μεταποίηση αγροτικών προϊόντων στο μέτρο 11.23, συγχρηματοδοτούμενο από το Ευρωπαϊκό Ταμείο και των εθνικών πόρων.

Εδρεύει στο Ρυάκιο Κοζάνης και άρχισε τη λειτουργία της το 2008 με την προσφορά των παραδοσιακών προϊόντων.

Αυτοσκοπός μας είναι η μεταποίηση αγροτικών προϊόντων στον δευτερογενή τομέα, όπως ζυμαρικών, γαλακτοκομικών και τυροκομικών, όπου μέσα από την συνύρπαξη των αγνών πρώτων υλών και του αυθεντικού παραδοσιακού τρόπου παρασκευής σε σημερινές συνθήκες, παντρεύουμε το χθες με το σήμερα διατηρώντας την αυθεντική παραδοσιακή μας ταυτότητα, τόσο στη διαδικασία παραγωγής, όσο και στις γεύσεις.

Αναπόσπαστο κομμάτι πολιτισμού μας, η διατροφή μέσα από αυτή τη συνύρπαρξη διατηρεί την διαχρονική της αξία και διαιωνίζετε στις νεότερες γενιές.

Παράλληλα συμβάλουμε στην οικονομική ανάπτυξη του τόπου μας, μεταποιώντας τα αγροτικά μας προϊόντα. Καθιστούμε υγιείς σχέσεις παραγωγών και μεταποιητών με τα οφέλη να επιστρέφουν στους δικούς μας ανθρώπους.

Το πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων – Τμήμα Προσανατολισμού (ΕΓΤΠΕ-Π) και το πρόγραμμα Δημοσίων επενδύσεων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Εδρεύει στο Ρυάκιο Κοζάνης.

Η υπεύθυνη της εταιρείας κ. Κυριακίδου - Βασιλειάδου Ελένη

Σημεία διάθεσης των προϊόντων "Βερμίου Γης"

Θεσσαλονίκη
- Παπαδοπούλου Καλιόπη, Λ. Δημοκρατίας 53, Ωραιόκαστρο
- Τομίδου Σεβαστή, Οπωρολαχανικά, Αγ. Μαρίνης 42, Τούμπα
- Ατματζίδου Ανδρονίκη, Αθην. 24 & Κ. Καραμανλή 80, Ελευθέριο-Κορδελιό
- Παναγιωτίδης Νικόλαος, Οπωρολαχανικά, Κομνηνών 10, Πανόραμα
- Μουρατίδης Σεραφείμ, Λαγκαδά 216, Νεάπολη-Σταυρούπολη
- Στάθη Παυλίνα, Χατζηδάκη 2, Ασβεστοχώρι
- Χαρτοματσίδης Δαμιανός-Σ. Ελμάζη, Σοφούλη 14(Σούπερ μάρκετ Άριστα), Αμπελόκηποι
- Μίνι Μάρκετ "Η γειτονιά"- Δημητριάδου Ελένη, Κομνηνών 82, Ωραιόκαστρο
- Γιαννάκης Μιχαήλ–Δ. Τσιαπάνου 16, Άνω Τούμπα
- Θεοχαρίδης Αναστάσιος, Πολυτεχνείου 7, Αμπελόκηποι
- Μ. Ατματζίδη ΑΕ (Πολίτικο), Μαρασλή 54, Χαριλάου
- Νικολλάρα Μίνα-Ντιάνα, Πρασακάκη 14, Πυλαία
- Καουντούνη Σαουρίδου (Μίνι μάρκετ Πανόραμα), Παχατουρίδου 19, Πανόραμα
- Καμπουρίδου Δέσποινα (Μανάβικο), Κασσάνδρου 107
- Λόρτος Διαμαντής, Μάρκου Μπόταρη 18
- Χατζητιμοθέου Μαρία, Κορδελιό πλησίον Δημαρχείου Κορδελιού
- Χρόνης Γεώργιος, Ξηροί Καρποί, Οστρόβου 45 & Κλεάνθους (Γωνία)
- Κόλλης Γιώργος, Βασ. Ηρακλείου 26, Κέντρο
- Σωτηριάδου Μαρία, Οπωροπαντοπωλείο, Πασαλλίδου 116, Καλαμαριά
- Θεοδοσιάδου Αριάνδη, Κωνσταντινουπόλεως & Κονίτσης 5, Καλαμαριά
- Μαργαρίτου, Παντοπολωλείο, Μπαλάμου 5, Κέντρο
- Ηλιάδου Μαρία, Μητροπόλεως 108, Κέντρο
- Βέζαρης Δημοσθένης, Είδη Διατροφής, Δελφών 41, Κέντρο
- Ζαραλής Γεώργιος, Οπωροπωλείο, Αετοράχης 10, Κέντρο
- Μπόλου Αγγελική, Τυροκομικά, Ολύμπου 21, Κέντρο
- Μαργαρίτης Σωτήρης, Ιων. Δραγούμη 45, Κέντρο
- Το μαγαζάκι της Σοφίας, Κοροξένου Σοφία, Εθνικής Αντιστάσεως 88, Εύοσμος

Πέλλα
- Αλεξίου Θωμάς (Σούπερ Μάρκετ Άριστα)- Μελλίσι
- Αλουτσανίδου Δήμητρα (Σούπερ μάρκετ Άριστα)- Καλλίπολη
- Ταρασίδου Μαριάνθη (Παραδοσιακά Προϊόντα)-Εθνικής Αντίστασης 82, Σκύδρα

Ημαθία
- Λιθοξοπούλου Ευαγγελία, Επισκοπή
- Κοσμίδου Ελένη (Μίνι μάρκετ Πλατεία), Κοπανός
- Φαρμάκης Αστέριος (Τυροκομικά), Πίνδου 1, Βέροια
- Olympus Plaza Πλατάνου, Εθνική Οδός Βέροιας-Κατερίνης

Κιλκίς
- Θεοδωρίδης Γεώργιος, Πλατεία Αριστοτέλους, Αξιούπολη
- Ευθυμιάδου Ελένη (Βιολογικά-παραδοσιακά προϊόντα), ΥΠ. 21ης Ιουνίου 67
- Κεν. Καμπαν. "Τα Γηγενή Αγαθά", Σπάρτης 3, Κιλκίς

Πιερία
- Ρίζου Ελένη, Μ. Αλεξάνδρου 80, Κατερίνη
- Κτήμα Μπέλου, Άγιος Δημήτριος, Κατερίνη

Καστοριά
- Εμμανουήλ Μάντζιος Ο.Ε., Μ. Αλεξάνδρου 17, Καστοριά

Ιωάννινα
- Γιαννάκης Ηλίας, 3ης Σεπτεμβρίου 90, Ανατολή, Γιάννενα

Αττική
- Κεσίδου Όλγα, Δραπετσώνα
- Κιουρτσόπουλος Ιωάννης (Το Ποντιακό), Αγίας Φωτεινής 4, Ν. Ιωνία
- Μαυροκοστίδου Ντίνα (Βιολογικά–παραδοσιακά), Καπανδρίτη, Αφίδναι
- Γρηγοριάδης, Αριστείδου & Φιλαρέτου 181, Καλλιθέα
- Olympus Plaza 436ο χ.μ. Θεσ/νίκης-Αθήνας, Σχηματάρι
- Olympus Plaza 66ο χ.μ. Αθήνας-Θεσ/νίκης, Σχηματάρι

Χαλκίδα
- Δήσος Αλέξανδρος, Ν. Χαινά 34

Κοζάνη
- Υποκατάστημα Βερμίου Γης, Ωριγένους 2, Κοζάνη
- Χαλκιαδάκη Αργυρώ (Η Κρητικοπούλα), Τράντα 5, Κοζάνη
- Δημητριάδου Αναστασία (Κρεοπωλείο «Τα δίδυμα»), Καμβουνίων 25, Κοζάνη
- Σαρουσαββίδου Κων/να (Πρατήριο άρτου), Π. Χαρίση 18, Κοζάνη 38
- Ζερβανταρίδης Ιωάννης & Υιός, Αριστοτέλους 26, Κοζάνη
- Στεφανίδου Σεβασμία, Μίνι Μάρκετ, Ν. Χαραυγή 41
- Σούπερ Μάρκετ "Μαρία", Άγιος Δημήτριος
- Τεντσογλίδης Κων/νος, Μίνι Μάρκετ, Άγιος Δημήτριος
- Πιτέλα Κων/να, Μίνι μάρκετ, Ποντοκώμη
- Τσακίρη Κυριακή, Καπετάν Φούφα 22, Πτολεμαΐδα


"Βερμίου Γης"
Βιοτεχνία Παραδοσιακών Ποντιακών Προϊόντων
Ζυμαρικά - Γαλακτοκομικά - Τυροκομικά
Ρυάκιο Κοζάνης
Τ.Κ. 50100
Υποκατάστημα : Ωριγένους 2, Κοζάνη
Τηλ. 6974750181
www.vermiougis.blogspot.com
vermioughs@gmail.com

Για 29η φορά οι Πόντιοι της Αμερικής προσκύνησαν τη δική τους Παναγία Σουμελά

Σε πνεύμα κατάνυξης εκατοντάδες πιστοί από διάφορες πολιτείες των ΗΠΑ συνέρευσαν στη δική τους Παναγία Σουμελά, αυτή του Νέου Κόσμου, στους πρόποδες των Απαλαχίων Ορέων στο Γουέστ Μίλφορντ της Νέας Ιερσέης, για να παρακολουθήσουν, το βράδυ του Σαββάτου, τον Εσπερινό, χοροστατούντος του Επισκόπου Μελόης Φιλοθέου.

«Σ’ έναν χώρο όπου μόλις πριν από έξι χρόνια δεν υπήρχαν ούτε καν αγιογραφίες, αφού εκεί προϋπήρχε ένας προτεσταντικός ναός, τώρα μοσχοβολά το θυμίαμα και ακούγονταν βυζαντινές ψαλμωδίες» επισημαίνεται- μεταξύ άλλων- στο σχετικό ρεπορτάζ του «Εθνικού Κήρυκα» της Νέας Υόρκης. «Υπήρχε "υπακοή στην Παναγία"», όπως τόνισε σε κάποιο σημείο του κηρύγματος ο Επίσκοπος Μελόης, ο οποίος χαρακτήρισε «μάρτυρες» τα θύματα της «Ποντιακής Γενοκτονίας».

Ο Επίσκοπος Μελόης αναφέρθηκε και στην παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη, για τρίτη φορά, στη ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα, ενώ συνεχάρη τα μέλη του Ιερού Ιδρύματος του Νέου Κόσμου.

Οι προσκυνητές, όπως κάθε χρόνο, ανηφόρισαν προς το χώρο της Μονής, με κάθε μέσο, ανάμεσά τους και πολλοί νέοι και νέες, που κατασκήνωσαν από την Παρασκευή, για να γνωρίσουν από κοντά την παράδοση και τα ποντιακά έθιμα. Εν τω μεταξύ, σε εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία συγκέντρωσης χρημάτων, με τη μορφή εσωτερικού δανεισμού. Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του Ιερού Ιδρύματος Χαράλαμπος Βασιλειάδης, οι πρώτες προσφορές των συλλόγων, ανάμεσά τους και 50.000 δολάρια του Συλλόγου Ποντίων «Πόντος» του Κονέκτικατ, δείχνουν έμπρακτα το ενδιαφέρον της ομογένειας για το μέλλον του Ιδρύματος.

Ο κ. Βασιλειάδης επισήμανε ακόμη τη μακραίωνη παράδοση του Ποντιακού Ελληνισμού να τιμά την Παναγία Σουμελά, αρχικά στον Πόντο, αργότερα στο Βέρμιο, στην Καστανιά της Ημαθίας κι εδώ και 29 χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Αμερικής Δημήτρης Μολοχίδης, αναφέρθηκε στο όραμα να αποτελέσει ο χώρος της Μονής κέντρο πολιτιστικής δραστηριότητας των Ποντίων στην Αμερική.

Στις εκδηλώσεις του Σαββάτου παρέστη και ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων της Νέας Ιερσέης Τάσος Ευστρατιάδης. Μετά τον εσπερινό και την περιφορά της εικόνας γύρω από το παρεκκλήσι, ακολούθησε πολιτιστικό και καλλιτεχνικό πρόγραμμα.

Το ποντιακό γλέντι, με τη συμμετοχή ομογενειακών χορευτικών συγκροτημάτων από τη Νέα Υόρκη, τη Φιλαδέλφεια και το Κονέκτικατ, συνεχίστηκε μέχρι τις πρωινές ώρες. Στη Θεία Λειτουργία της Κυριακής χοροστάτησε ο πρωτοσύγκελος της Μητρόπολης Νέας Ιερσέης Αρχιμανδρίτης Κωνσταντίνος Μερσινιάς, ο οποίος ανάγνωσε και επιστολή του Οικουμενικού Πατριάρχη προς το Ιερό Ίδρυμα.

Ένα διήμερο γεμάτο με παραδοσιακούς χορούς

Ένα διήμερο γεμάτο γλέντι, παραδοσιακά τραγούδια και χορό προσέφερε ο Σύλλογος Ποντίων Πτολεμαΐδας στις πολιτιστικές εκδηλώσεις με την επωνυμία «ΕΥΞΕΙΝΙΑ 2012», που διοργάνωσε και φέτος το Σαββατοκύριακο 28 και 29 Ιουλίου στο Πάρκο Εκτάκτων Αναγκών Πτολεμαΐδας.

Αυτή ήταν άλλωστε και η πρόθεση του συλλόγου: να δώσει την ευκαιρία στον κόσμο να διασκεδάσει, να ξεφαντώσει, όσο επιτρέπουν οι οικονομικές συνθήκες αλλά και να έρθει πιο κοντά στην παράδοση, όπως δήλωσε ο πρόεδρος του συλλόγου των Ποντίων Γιώργος Ελευθεριάδης.

Εξέφρασε μάλιστα την ικανοποίησή του για την μεγάλη συμμετοχή του κόσμου, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι αυτό που μένει μετά από κάθε εκδήλωση είναι ότι υπήρξε μεγάλη προσέλευση και ότι ο κόσμος διασκέδασε πραγματικά.

Πλούσιο χειροκρότημα εισέπραξε το εφηβικό χορευτικό συγκρότημα του συλλόγου και του Συλλόγου Οικισμού Καρδιάς «Η Μέρα», καθώς και η νεοσύστατη χορωδία του συλλόγου που άνοιξε το πρόγραμμα τη δεύτερη βραδιά ερμηνεύοντας με τη συνοδεία των δεκάδων λυράρηδων του συλλόγου παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια.

Κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων μάλιστα ο πρόεδρος του συλλόγου των Ποντίων ανακοίνωσε στα μέλη και τους πολυπληθείς φίλους του συλλόγου που συνέρρευσαν στο νεώτερο Πάρκο της Πτολεμαΐδας που φιλοξένησε τη διοργάνωση, την επικείμενη ανέγερση της στέγης του συλλόγου, του κτηρίου με την επωνυμία «Κέντρο Διάσωσης, Ανάδειξης και Διάδοσης του Πολιτισμού των Ελλήνων της Ανατολής», το οποίο προορίζεται να στεγάσει τις δραστηριότητες του Ποντιακού Συλλόγου Πτολεμαΐδας, ο προϋπολογισμός του οποίου ανέρχεται σε 2,2 εκ. ευρώ.

Ο κ. Ελευθεριάδης σημείωσε δε ότι είναι θέμα χρόνου, τον Σεπτέμβρη, να ξεκινήσουν οι εργασίες ανέγερσης της στέγης του συλλόγου, καθώς είναι εξασφαλισμένη η χρηματοδότησή του από το ΕΣΠΑ. Απομένει μονάχα, πρόσθεσε, η μεταφορά ενός αγωγού της τηλεθέρμανσης που υπάρχει στο οικόπεδο που θα ανεγερθεί το κτήριο (δίπλα στη στέγη του ΕΒΕ) και η υπογραφή της σύμβασης του έργου. Εξέφρασε μάλιστα την εκτίμηση ότι αν όλα πάνε καλά σύντομα το κτήριο θα είναι έτοιμο.

Πηγή: Πτολεμαίος

Ιστορικό βίντεο από το αρχείο της ΕΡΤ

Περιήγηση από τη σειρά «Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα» στις προσφυγικές περιοχές της Θεσσαλονίκης. Παρουσιάζεται η ιστορία της εγκατάστασης των Ποντίων στην Καλαμαριά μέσα από προσωπικές μαρτυρίες προσφύγων και πλάνα από προσφυγικά σπίτια. Παρακολουθούμε, επίσης, πλάνα από παραδοσιακούς χορούς και περιηγούμαστε στην Αδερφότητα των Ποντίων. Πόντιοι πρόσφυγες αφηγούνται την προσωπική τους ιστορία και μιλούν για τις δυσκολίες εγκατάστασης και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα.

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΩΝ ΑΡΝΙΣΣΑΣ "ΟΙ ΑΡΓΟΝΑΥΤΕΣ"

Ο Σύλλογος Ποντίων και Μικρασιατών Άρνισσας "Οι Αργοναύτες" πραγματοποίησε τον ετήσιο θερινό χορό του το Σάββατο 21 Ιουλίου 2012 στην Άρνισσα. Το διοικητικό συμβούλιο του Συλλόγου ευχαριστεί όλους και όλες που παραβρέθηκαν στο χορό του Συλλόγου και με την παρουσία τους συνετέλεσαν σε μια άκρως επιτυχημένη εκδήλωση. Ευχαριστεί ιδιαιτέρως και όλα τα δημόσια πρόσωπα για την παρουσία τους, όπως τον Δήμαρχο κ. Γιάννου Δημήτριο, τον Πρόεδρο της Π.Ο.Ε. κ. Παρχαρίδη Γεώργιο, τον Πρόεδρο της περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας της Π.Ο.Ε. κ. Σαρβανίδη Λεωνίδα καθώς και την βουλευτή του Ν. Πέλλας κ. Τζάκρη Θεοδώρα.

Το καλλιτεχνικό κομμάτι της ημέρας άνηκε στους καταξιωμένους καλλιτέχνες μας Θεόφιλο Πουταχίδη (λύρα-τραγούδι), Σιαμλίδη Κλεάνθη (νταούλι), Σιδερά Γρηγόρη (αγγείο-φλογέρα), Ζιμπιλιάδη Στέργιο (τραγούδι) και Διαμαντή Χαραλάμπους (κλαρίνο).

Το μήνυμα που έστειλε αυτή η εκδήλωση είναι πως η ενότητα στο χώρο μας είναι όχι μόνον αναγκαία, αλλά και το βασικό συστατικό για ένα καλύτερο μέλλον.

Σύλλογος Ποντίων και Μικρασιατών Άρνισσας "Οι Αργοναύτες"
Άρνισσα Πέλλης
Τ.Κ. 58002
Τηλ. 6970016565
ipapado11@hotmail.com

Η ιστορία ενός ονόματος: Άμαστρις

Η σημερινή Άμαστρις (Amasra)

της Ελένης Τ. Μεντεσίδου
Αρχαιολόγου

Το πρώτο που έρχεται στο νου, στο άκουσμα του ονόματος Άμαστρις, είναι η ομώνυμη πόλις που βρίσκεται στο δυτικό τμήμα της νοτίου ακτής του Ευξείνου Πόντου. Λιγότερο γνωστό είναι το γεγονός πως η πόλις αυτή ιδρύθηκε από την Άμαστρι, περσίδα πριγκίπισσα και σύζυγο του τυράννου της Ηράκλειας Ποντικής, Διονυσίου.

Η Άμαστρις είχε αριστοκρατική καταγωγή καθώς ήταν κόρη του Οξυάτρη, αδερφού του βασιλιά Δαρείου. Οι πληροφορίες για τη ζωή της πριγκίπισσας είναι λίγες και αφορούν κυρίως τους γάμους που έκανε με ισχυρούς άνδρες της εποχής στα πλαίσια των πολιτικών συμμαχιών. Κατά τη διάρκεια της ταραχώδους περιόδου που διαδέχθηκε το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η τέλεση γάμων μεταξύ μελών βασιλικών οικογενειών ήταν σύνηθες φαινόμενο και αποτελούσε μέρος της πολιτικής διπλωματίας. Οι γόνοι αριστοκρατικών οικογενειών συχνά ‘θυσιάζονταν’ στο βωμό της πολιτικής επιτυχίας των γονέων ή των συζύγων τους και οδηγούνταν στην σύναψη λευκών γάμων. Η ζωή της Αμάστριδος είναι γεμάτη από τέτοιους γάμους.

Ως ανιψιά του Δαρείου η Άμαστρις μεγάλωσε μαζί με τη συνομήλική της πριγκίπισσα Στάτειρα. Στη συνέχεια τη συναντούμε να συνοδεύει τη βασιλική οικογένεια κατά την εκστρατεία του Δαρείου εναντίον του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Μετά τη σημαντική μάχη και τη νίκη του Αλεξάνδρου στην Ισσό, οι γυναίκες της αυλής, που κατά την εθιμοτυπία συνόδευαν το βασιλιά, αιχμαλωτίστηκαν από τις δυνάμεις των μακεδόνων. Μεταξύ των γυναικών βρίσκονταν η μητέρα του Δαρείου, η γυναίκα του, η αδελφή του, οι δυο του κόρες και πιθανότατα η ανιψιά του Άμαστρις.

Η πριγκίπισσα φαίνεται πως ακολούθησε τον στρατό των μακεδόνων μέχρις ότου ο Αλέξανδρος έφτασε στα Σούσα το 331 π.Χ. Εκεί πιθανότατα παρέμεινε ως το 324 π.Χ., οπότε σύμφωνα με τις πηγές πραγματοποιήθηκαν μεγαλοπρεπείς βασιλικοί γάμοι. Η Άμαστρις ακλουθώντας τη μοίρα των γυναικών της περσικής αριστοκρατίας, παντρεύτηκε κατά την τέλεση των γάμων, τον μακεδόνα στρατηγό Κρατερό. Οι γάμοι στα Σούσα χαρακτηρίστηκαν βασιλικοί καθώς κατά τη διάρκειά τους ο ίδιος ο Αλέξανδρος παντρεύτηκε δύο περσίδες πριγκίπισσες, τη Βαρσίνη, κόρη του Δαρείου και την Παρυσάτιδα, κόρη του Ώχου.

Ο γάμος του Κρατερού και της Αμάστριδος ωστόσο, δεν διήρκεσε πολύ. Ο Κρατερός μετά το Λαμιακό Πόλεμο και την υποστήριξη που προσέφερε στον στρατηγό και αυτοκράτορα της Ευρώπης Αντίπατρο, δέχθηκε να παντρευτεί ως ανταμοιβή για τις υπηρεσίες που του προσέφερε την κόρη του Φίλα. Με τον τρόπο αυτό ενίσχυε τους δεσμούς του με τον ισχυρό άνδρα της Μακεδονίας. Ο Κρατερός νυμφευόμενος της Φίλα, εγκατέλειψε την Άμαστρι, την οποία όμως, όπως φαίνεται φρόντισε να αποκαταστήσει, δίνοντάς την στον Διονύσιο, μονάρχη της Ηράκλειας Ποντικής. Οι γάμοι της Αμάστριδος και του Διονυσίου τελέστηκαν γύρω στο 322 π.Χ.

Ο Διονύσιος είχε αναλάβει την διακυβέρνηση της Ηράκλειας από το 337 π.Χ. Κατά τα χρόνια της μοναρχίας του μεγέθυνε την εξουσία του και βελτίωσε την οικονομική κατάσταση της πόλης. Επιπλέον, μετά την πτώση της Περσικής αυτοκρατορίας, ο Διονύσιος επέκτεινε το χώρο της δικαιοδοσίας. Αργότερα, στα πλαίσια των διενέξεων μεταξύ των διαδόχων του Μεγάλου Αλέξανδρου, ο Διονύσιος επωφελούμενος των καταστάσεων επέκτεινε την εξουσία περεταίρω προσαρτώντας τις πόλεις Τίειον, Κρώμνη, Σήσαμο και Κύτωρο. Τέτοια ήταν η δυναμική που είχε αποκτήσει ώστε το 306 ή το 305 π.Χ. αναγορεύτηκε βασιλιάς.

Ο γάμος του Διονυσίου με την Άμαστρι, προσέφερε στον μονάρχη της Ηράκλειας επιπλέον κύρος, συμμάχους και πλούτο, χάρη στον οποίο είχε πια τη δυνατότητα να ζει τρυφηλή ζωή και να ικανοποιεί τον πόθο του για πολυτέλεια. Κατά τη διάρκεια του γάμου, ο οποίος διήρκεσε αρκετά χρόνια, η Άμαστρις απέκτησε τρία παιδιά, τον Κλέαρχο, τον Οξυάτρη και την Άμαστρι. Μετά το θάνατο του Διονυσίου το 305 π.Χ. η Άμαστρις, ως νόμιμη σύζυγος του, τον διαδέχθηκε στο θρόνο και έγινε αυτή η μονάρχης της Ηράκλειας.

Στο πλαίσιο ωστόσο της ταραχώδους πολιτικής κατάστασης και των συγκρούσεων μεταξύ των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου μετά το θάνατο του Διονυσίου η Ηράκλεια τέθηκε υπό την προστασία του Αντιγόνου. Η Άμαστρις δέχθηκε το γεγονός καθώς ήταν αδύνατο για αυτή να εξουσιάσει την μεγάλης έκτασης περιοχή της δικαιοδοσίας της. Γύρω στο 302 π.Χ. ωστόσο, φαίνεται πως η βασίλισσα ενδυναμώνει τις σχέσεις της με τον Λυσίμαχο και τελικά παντρεύεται τον ισχυρό άνδρα της Ανατολής. Ο Λυσίμαχος, που έως τότε είχε περιλάβει στις κτήσεις του το μεγαλύτερο τμήμα της δυτικής και βορειοδυτικής Μικρά Ασίας, νυμφευόμενος την Άμαστρι επισφράγισε την επιρροή του και στα εδάφη της Ηράκλειας.

Μετά τον τρίτο γάμο της η Άμαστρις έφυγε από την Ηράκλεια για να ζήσει κοντά στο νέο της σύζυγο, Λυσίμαχο στις Σάρδεις. Το ότι ο γάμος μεταξύ Αμάστριδος και Λυσιμάχου ήταν περισσότερο πολιτική πράξη αποδεικνύει το γεγονός πως μετά από σύντομο χρονικό διάστημα ο Λυσίμαχος αποφάσισε να παντρευτεί την Αρσινόη, κόρη του Πτολεμαίου Φιλαδέλφου. Στόχος του βασιλιά ήταν, να ενισχύσει με τον γάμο αυτό τους δεσμούς του και με τον οίκο των Πτολεμαίων.

Μετά το τέλος και του τρίτου γάμου της η Άμαστρις αποφάσισε να απομακρυνθεί από το περιβάλλον του Λυσιμάχου και επέλεξε να επιστρέψει στην Ηράκλεια, όπου είχε περάσει μεγάλο μέρος της ζωής της. Επιστρέφοντας ωστόσο αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει τους γιούς της οι οποίοι είχαν στο μεταξύ αναλάβει την εξουσία της πόλης. Παρόλαυτα, η βασίλισσα είχε τον πρώτο λόγο στην άσκηση της εξουσίας, καθώς αν και διαζευγμένη τελούσε υπό την προστασία του Λυσιμάχου. Προκειμένου ωστόσο να αντιμετωπίσει την κατάσταση με όσο το δυνατό ηπιότερο τρόπο βασίλισσα επέλεξε να χωρίσει την πόλη σε τρία τμήματα ώστε να αναλάβουν εξίσου την εξουσία αυτή και οι δύο της γιοί, Κλέαρχος και Οξάρθης. Στη συνέχεια αποφάσισε να αποτραβηχτεί από το προσκήνιο και εγκαταστάθηκε στην μικρή πόλη Σήσαμο, που βρισκόταν ανατολικότερα της Ηράκλειας.

Μετά την εγκατάστασή της στη Σήσαμο η Άμαστρις ίδρυσε με συνοικισμό τεσσάρων πόλεων της Κυτώρου, της Κρώμνης, του Τίειον και της Σησάμου μία νέα, στην οποία έδωσε το όνομά της. Εκεί η βασίλισσα έζησε ως το θάνατό της το 286 π.Χ. Το τέλος της Αμάστριδος ήταν δραματικό και μυστηριώδες. Σύμφωνα με μία θεωρεία τη βασίλισσα σκότωσαν τα ίδια της τα παιδιά, ενώ κατά μια άλλη υπεύθυνος για το θάνατό της ήταν ο Λυσίμαχος.

Το Τίειον, η Κυτώρος, η Κρώμνη και η Σησάμος, οι πόλεις από τις οποίες συνοικίστηκε η Άμαστρις ήταν μικρές ελληνικές αποικίες οι οποίες κατά πάσα πιθανότητα ιδρύθηκαν από τη μητρόπολη Μίλητο. Η Κύτωρος μόνον ήταν αποικία της Σινώπης. Στην διάρκεια της ιστορίας τους οι ελληνικές αυτές αποικίες επιβίωσαν της επιδρομής των Κιμμερίων στη νότιο ακτή του Ευξείνου Πόντου κατά τον 7ο αι.π.Χ., της επέκταση της επιρροής των Λυδών στην περιοχή τον 6ο αι.π.Χ. καθώς και της περσικής κυριαρχίας στα τέλη του ίδιου αιώνα. Στα τέλη ωστόσο του 5ου αι.π.Χ. οι πόλεις κέρδισαν την αυτονομία τους, την οποία διατήρησαν έως την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Αδιευκρίνιστο παραμένει ωστόσο, αν η Ηράκλεια Ποντική κατάφερε να επηρεάσει ή να ελέγχει σε κάποιο βαθμό τις μικρότερες από αυτή πόλεις της άμεσης γειτονίας της κατά την περίοδο της μεγάλης της ακμής.

Η Άμαστρις επέλεξε να εγκατασταθεί και να ζήσει το υπόλοιπο της ζωής της στην Σήσαμο καθώς ή πόλη ήταν χτισμένη σε μία στρατηγική θέση εξαιρετικής ομορφιάς. Όπως πολλές από τις ελληνικές αποικίες στον Εύξεινο Πόντο, η Σήσαμος είχε κτιστεί σε μία χερσόνησο, η οποία ενώνεται με την ακτή με ένα στενό ισθμό. Με αυτό τον τρόπο δημιουργούνταν δύο λιμάνια, ένα στα δυτικά του ισθμού και ένα στα ανατολικά. Το γεγονός αυτό καθιστούσε την πόλη σημαντικό εμπορικό σταθμό. Επιπλέον, κτισμένη σε χερσόνησο ήταν καλά προστατευμένη από τη θάλασσα, ενώ η φυσική οχύρωσή της συνεχίζονταν και στη στεριά καθώς στα νότια της πόλης πολύ κοντά στην ακτή ορθώνονται οι Ποντικές Άλπεις, που δυσχεραίνουν την επικοινωνία με το εσωτερικό της Ανατολίας. Οι κάτοικοι της Σησάμου ωστόσο δεν είχαν καταφέρει να εκμεταλλευτούν τα πλεονεκτήματα με τα οποία ήταν προικισμένη η θέση και έτσι η πόλη τους παρέμενε ένα μικρό λιμάνι έως την άφιξη της Αμάστριδος.

Αμέσως μετά την εγκατάστασή της η Άμαστρις ξεκίνησε την ανοικοδόμηση της Σησάμου. Κύριος στόχος της ήταν να μετατρέψει το μικρό λιμάνι σε λαμπρή πόλη, ισάξια έδρα μιας βασίλισσας της ελληνιστικής περιόδου. Η ανάπλαση της πόλης προφανώς επέφερε στην Αμάστρι αναγνωσιμότητα και η φήμη της εξαπλώθηκε στις αυλές των ελληνιστικών βασιλείων. Παραμένει άγνωστο ωστόσο πού βρήκε η βασίλισσα τα χρήματα προκειμένου να καλύψει τα έξοδα που απαιτούνταν για την ολοκλήρωση του μεγαλεπήβολου οικοδομικού προγράμματός της.

Πρώτο μέλημα της Αμάστριδος ήταν η ανακατασκευή και η επέκταση των λιμανιών της πόλης. Γνωστό από τις πηγές είναι πως η βασίλισσα έκτισε ένα μεγαλοπρεπές ανάκτορο για την ίδια καθώς και άλλα λαμπρά οικοδομήματα, όπως ναούς και θέατρο τα οποία έδωσαν στην Άμαστρι, αίγλη και μεγαλείο. Επιπλέον, η πόλη χωρίστηκε σε συνοικίες κάθε μία από τις οποίες φιλοξένησε τους κατοίκους από τις τέσσερεις πόλεις που συνοίκησαν την Άμαστρι. Οι συνοικίες αυτές βρίσκονταν κατά πάσα πιθανότητα στα δυτικά του λιμανιού κάτω από την ακρόπολη. Στην ίδια περιοχή υπήρχε ο ναός του προστάτη της πόλης, Δία Στρατηγού και της συζύγου του Ήρας.

Ο Δίας με το επίθετο Στρατηγός, που δηλώνει την ιδιότητά του ως θεό του πολέμου, ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στη βόρειο Μικρά Ασία κατά την ελληνιστική περίοδο. Δημοφιλέστερος όλων ήταν ο βωμός του Διός Στρατίου στην Αμάσεια του Πόντου. Εκεί ο βασιλιάς Μιθριδάτης προσέφερε θυσίες προς τον προστάτη θεό του, πριν ξεκινήσει τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις εναντίον του ρωμαϊκού στρατού.

Η οικονομία της νέας πόλης, της Αμάστριδος βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στο εμπόριο. Κύρια πηγή εσόδων υπήρξε το διπλό λιμάνι της πόλης, στο οποίο τα πλοία μπορούσαν να ελλιμενίσουν ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών, κάτι που δεν συνέβαινε στα περισσότερα λιμάνια του Ευξείνου Πόντου, όπου τα πλοία μπορούσαν να δέσουν μόνο όταν έπνεαν ευνοϊκοί άνεμοι. Τα κύρια προϊόντα που εμπορεύονταν οι κάτοικοι της Αμάστριδος ήταν ξυλεία υψηλής ποιότητας που προέρχονταν από τα γειτονικά δάση, ψάρια καθώς και λάδι και καρπούς ελιάς. Το λάδι και τις ελιές τους οι αμαστινοί τις εμπορεύονταν κυρίως στις αγορές της βορείου ακτής του Ευξείνου Πόντου. Το γεγονός πιστοποιεί ο εντοπισμός αμφορέων από την Άμαστρι στις πόλεις της περιοχής.

Όπως ήταν σύνηθες κατά την ελληνιστική περίοδο η Άμαστρις εξέδωσε μια σειρά νομισμάτων. Η βασίλισσα προφανώς χρησιμοποίησε, την άγνωστη σε εμάς οικονομική πηγή, προκειμένου να καλύψει τα έξοδα τις νομισματοκοπίας της. Στον εμπορσθότυπο των νομισμάτων της Αμάστριδος, εικονίζεται η ίδια η βασίλισσα φορώντας περσικό κάλυμμα κεφαλής διακοσμημένο με αστέρι, δηλωτικό της καταγωγής της αλλά και στεφάνι που παραπέμπει σε ελληνικά πρότυπα. Στον οπισθότυπο εικονίζεται ένθρονη η θεά Αφροδίτη, που κρατά στο δεξί της χέρι μια Νίκη. Επιλέγοντας αυτά τα μοτίβα η Άμαστρις, δήλωνε πως αυτή ήταν η κυρίαρχη δύναμη της πόλης. Ταυτόχρονα η επιλογή των θεμάτων αποκαλύπτει την περσική της καταγωγή μα και την έντονη επιρροή που είχε δεχθεί από την ελληνική θρησκεία και παράδοση.

Η Άμαστρις έζησε στην πόλη της ως το 286 π.Χ., οπότε και δολοφονήθηκε. Μετά το θάνατό της ο πρώην σύζυγος της Λυσίμαχος, κατέλαβε την Άμαστρι και την Ηράκλεια. Επιπλέον, εγκατέστησε τη σύζυγο του Αρσινόη στο ανάκτορο της πρώην γυναίκας του στην Άμαστρι. Ο Λυσίμαχος ωστόσο δεν κατάφερε να διατηρήσει τον έλεγχο της πόλεως, την ηγεμονία της οποίας για κάποια διάστημα ανέλαβε ο βασιλιάς της Βιθυνίας Νιμομήδης. Τέλος, μετά από συνεχείς εμπλοκές και διπλωματικές παρεμβάσεις, ο βασιλιάς του Πόντου Αριοβαρζάνης προσάρτησε την Άμαστρι στο Βασίλειο των Μιθριδατών το 266 π.Χ. Στο εξής η πόλις υπήρξε μια από τις σημαντικότερες του Βασιλείου του Πόντου. Οι Μιθριδάτες αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητά της και κυρίως τη στρατηγική της θέση φαίνεται πως την κατέστησαν διοικητικό κέντρο του βασιλείου τους, ενώ επέτρεψαν σε αυτή να εκδίδει μία σειρά χαλκών νομισμάτων.

Η ευημερία και η περίοδος ακμής της Αμάστριδος διακόπηκε από την επέκταση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας που επήλθε στην περιοχή της Βιθυνίας και του Πόντου μετά την ήττα του Μιθριδάτη Ευπάτωρα από το στρατό του Πομπήιου στο τέλος του Τρίτου Μιθριδατικού πολέμου. Όταν το 70 π.Χ η Ρώμη ανέλαβε τη διοίκηση της περιοχής η Άμαστρις ήταν ήδη αποδυναμωμένη και δεν θύμιζε σε τίποτε την λαμπρή πόλη της βασίλισσας Αμάστριδος.

Η αρχαία Άμαστρις σήμερα ονομάζεται Amasra και αποτελεί ένα μικρό τουριστικό λιμάνι του Ευξείνου Πόντου. Η ομορφιά του τοπίου σε συνδυασμό με τα λίγα αρχαιολογικά κατάλοιπα καθιστούν την πόλη γοητευτικό προορισμό για τους κατοίκους της Τουρκίας.

Η πόλη και τα αρχαιολογικά της κατάλοιπα τράβηξαν την προσοχή των αρχαιόφιλων και των περιηγητών ήδη από τον 17ο αιώνα. Ορισμένοι από τους ερευνητές που την επισκέφθηκαν και έγραψαν για την Άμαστρι είναι ο Evliya Çelebi, o J.Pitton de Tournefort, o Charles de Peysonnel, o Joseph Marie Jouannin, o Henry Cordier, ο W.Von Diest και ο Minas Bijişkyan. Τα κείμενα ωστόσο των παραπάνω περιηγητών, όπως είναι το σύνηθες, δεν παρέχουν σημαντικές πληροφορίες στην έρευνα. Πληρέστερα είναι τα κείμενα των W.F.Ainsworth, E.Bore και C.Texier. Από αυτούς πληροφορούμαστε πως η Άμαστρις διέθετε ναούς αφιερωμένους στον Σέβηρο και τον Ποσειδώνα, ακρόπολη, τείχος, πύλη, νεκροπόλεις και ένα κτήριο το οποίο ονομάζουν Bedesten.

Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πέραν των άλλων καταστροφών που υπέστη η πόλη, τα μνημεία της Αμάστριδος λιθολογήθηκαν συστηματικά από τους κάτοικους της. Ως εκ τούτου, τα όσα σήμερα σώζονται και είναι δυνατό να αντικρίσει ο επισκέπτης είναι λίγα, δίνουν ωστόσο μια εντύπωση της εικόνας που θα είχε η πόλη κατά τα χρόνια της ακμής της.

Οι περισσότεροι περιηγητές αναφέρονται στο μεγάλων διαστάσεων Bedesten (118,1μ. x 42,8 μ.), μια ρωμαϊκή βασιλική, η οποία χρησίμευε ως αγορά και σήμερα σώζεται τμηματικά. Από το λιμάνι έχει διατηρείται μικρό μόνον τμήμα ενός πύργου καθώς και τμήματα κυματοθραυστών κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Τα λαμπρότερα οικοδομήματα της Αμάστριδος, οι ναοί και το ανάκτορο, έχουν καταστραφεί εξολοκλήρου και μόνον ελάχιστα κατάλοιπα, τα οποία είναι αδύνατο να ταυτιστούν σώζονται στην ακρόπολη. Ακόμη και το τείχος που σήμερα είναι ορατό σε μεγάλο τμήμα του, ανήκει στην βυζαντινή περίοδο.

Η ιστορία της πριγκίπισσας Αμάστριδος καθώς και της πόλης που η ίδια έφτιαξε για να ζήσει είναι ιδιαιτέρως γοητευτική και μελαγχολική. Πρόκειται για μια πριγκίπισσα που γεννήθηκε και ανατράφηκε στα πλούτη, κρατήθηκε όμως ως δούλη στο στρατόπεδο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και γνώρισε τη σκληρότητα του κόσμου των ανδρών. Η Άμαστρις είναι από εκείνα τα πρόσωπα της ιστορίας που η μοίρα τους ήταν να έχουν πάντοτε το ρόλο του δευτεραγωνιστή. Κατά τη νεότητά της ως ανιψιά του Δαρείου υποδεέστερη από τις κόρες του και στη συνέχεια ως γυναίκα αντρών που τελικά προτιμούσαν κάποια νεότερη και ισχυρότερη ελληνίδα. Παρ’ όλα αυτά η δευτεραγωνίστρια της ιστορίας κατάφερε μέσα στο πλαίσιο των προδιαγεγραμμένων από τη μοίρα δυνατοτήτων της, να μείνει στην ιστορία, καθώς στο τέλος της ζωής της μεγαλούργησε με την επιλογή της να αποσυρθεί ως βασίλισσα σε έναν τόπο μαγευτικής ομορφιάς, στον οποίο αυτή έδωσε τη μοίρα που του έμελλε να έχει.

Δημοσιεύτηκε στο 24ο τεύχος του περιοδικού Άμαστρις.

Το δαιμόνιο της ράτσας

Το χωριό Χολάισσα (σημερινό Γεσίλαλαν) είναι ένα από τα περίπου 50 χωριά και οικισμούς της περιοχής Κατωχωρίου, που μιλούν σχεδόν στο σύνολό τους την ελληνική ποντιακή ως μητρική τους γλώσσα.

Τη δεκαετία του 1960, το τουρκικό κράτος, θεωρώντας ότι οι συμπαγείς πληθυσμοί ελληνόφωνων μπορούν να αποτελέσουν στο μέλλον πρόβλημα για την Τουρκία, αποφάσισε τον αναγκαστικό εκτοπισμό χιλιάδων οικογενειών σε διάφορες περιοχές της Τουρκίας. Ανάμεσα στις περιοχές που δέχτηκαν πληθυσμούς ελληνοφώνων από την Τραπεζούντα είναι το Ντρόρτγιολ της Αλεξανδρέττας, το Ερζιγκιάν και το Οζάλπ του Βαν.

Και οι τρεις προαναφερθείσες περιοχές κατοικούνται από σχετικά συμπαγείς πληθυσμούς Αράβων, Αλεβιτών και Κούρδων, άρα είναι «επικίνδυνες», σύμφωνα με τη λογική του τουρκικού κράτους, όπως επικίνδυνη είχε χαρακτηριστεί και η περιοχή της Τραπεζούντας, κυρίως οι επαρχίες εκείνες, που κατοικούνταν από ελληνόφωνους. Έτσι, το τουρκικό κράτος είχε στόχο να πετύχει «μ’ ένα σμπάρο δυό τρυγόνια».

Δηλαδή, από τη μια να αποψιλώσει την "επικίνδυνη" Τραπεζούντα από πληθυσμούς των ενοχλητικών ελληνόφωνων, που δεν έλεγαν να ξεχάσουν εκείνη την ‘καταραμένη γλώσσα’ που δεν λέει να ξεριζωθεί από τον Πόντο, και από την άλλη να σπάσει την επικίνδυνη πληθυσμιακή ομοιογένεια Αράβων, Αλεβιτών και Κούρδων στις ως άνω περιοχές.

Τότε, το 1965, ανάμεσα σε εκείνους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο τους ήταν και ο Γιουσούφ Γιλμάζ, από την προαναφερθείσα Χολάισσα. Ο Γιουσούφ εγκαταστάθηκε στο Οζάλπ του Βαν, μια περιοχή που βρίσκεται στα σύνορα με το Ιράν και φυσικά δεν έχει καμία σχέση με την καταπράσινη κοιλάδα του Όφεως ποταμού που ρέει στον Εύξεινο Πόντο, όπου βρίσκεται η Χολάισσα.

Ο Γιλμάζ δεν μπόρεσε να προσαρμοστεί στη νέα του πατρίδα και το 1974 αποφάσισε να εγκατασταθεί στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν η εποχή που οι Πόντιοι, ελληνικής καταγωγής μουσουλμάνοι και Λαζοί, στην κυριολεξία έχτιζαν την Τουρκία, αφού κανείς άλλος από τους λαούς της Τουρκίας δεν κατείχε την παραδοσιακή τέχνη του οικοδομείν. Οπότε, τί το πιο φυσιολογικό για έναν Πόντιο, από το να ασχοληθεί με την οικοδομή και την ξυλουργική.

Ο Γιλμάζ δούλεψε, δημιούργησε, σπούδασε και αποκατέστησε τα παιδιά του και κάποια στιγμή πέρυσι αποφάσισε να επιστρέψει στο χωριό του, τη Χολάισσα. Εκεί, το πρώτο πράγμα που έκανε, ήταν, τι άλλο, να χτίσει ένα σπίτι, όπως κάνουν διαχρονικά οι απανταχού Πόντιοι.

Θα αναρωτηθείτε, ποιο ήταν το δεύτερο πράγμα που έκανε. Ένα υδροηλεκτρικό εργοστάσιο.

Ο Γιλμάζ, χρησιμοποιώντας τη λογική των προγόνων του, που εκμεταλλεύονταν επί αιώνες την ενέργεια του τρεχούμενου νερού χτίζοντας χαμαιλέτες, σκέφτηκε να χτίσει ένα μικρό υδροηλεκτρικό εργοστάσιο, για να εκμεταλλεύεται το τρεχούμενο νερό από το διπλανό ρυάκι και να παράγει ο ίδιος το ρεύμα που καταναλώνει, ενώ ό,τι περισσεύει, θα το δίνει στους γείτονες. Έτσι, μετά από αλλεπάλληλες δοκιμές, τον περασμένο Μάρτιο ο Γιλμάζ κατάφερε να παράγει το πρώτο ρεύμα, το οποίο έκτοτε χρησιμοποιεί για τις ανάγκες του σπιτιού του. Στις τουρκικές εφημερίδες που τον ανακάλυψαν είπε τα εξής: «Το έργο μου κόστισε 15 χιλιάδες λίρες Τουρκίας (περίπου 7 χιλιάδες ευρώ) και θα παράγει 125 χιλιάδες κιλοβατώρες το χρόνο. Στην περιοχή υπάρχουν νερά που τρέχουν ανεκμετάλλευτα στα ρέματα και τα ποτάμια. Πρέπει να τα εκμεταλλευτούμε και να παράγουμε μόνοι μας το ρεύμα, χωρίς να διαταράξουμε την ισορροπία του περιβάλλοντος».

Αυτό είναι το αθάνατο πνεύμα της ράτσας μας, αναλλοίωτο στους αιώνες ανεξάρτητα από τις συνθήκες που επικρατούν κατά περίπτωση.

Επιμέλεια
Σάββας Καλεντερίδης από την στήλη "Ο Πόντος σήμερα" της εφημερίδας Ποντιακή Γνώμη.

ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΠΙΕΡΙΑΣ

Μεγάλη και φέτος η συμμετοχή του κόσμου στις τετραήμερες εκδηλώσεις «Ποντιακά Πολιτιστικά Δρώμενα», που πραγματοποιήθηκαν για 16η συνεχή χρονιά με εξαιρετική επιτυχία στις 27 – 30 Ιουλίου 2012, από την Ένωση Ποντίων Πιερίας.

Παρά την οικονομική κρίση, τα μέλη και οι φίλοι του Συλλόγου μας, με την αθρόα προσέλευσή τους, απέδειξαν ότι δεν είναι διατεθειμένοι να αφήσουν να πέσει ένα από τα τελευταία αναχώματα που είναι ο πολιτισμός και η παράδοσή μας.

Έστησαν το χορό κρατώντας σφιχτά τα χέρια και μέσα απ΄ αυτήν την ένωση έστειλαν το μήνυμα της ενότητας και της αντίστασης στην αλλοτρίωση και την ισοπέδωση της πολιτιστικής μας ταυτότητας.

Με τους ήχους της λύρας θυμήθηκαν, συγκινήθηκαν και "ταξίδεψαν".

Τα χορευτικά συγκροτήματα της Ένωσης Ποντίων Πιερίας έκλεψαν για μια ακόμη φορά την παράσταση με την άψογη και αυθεντική εκτέλεση των παραδοσιακών χορών του Πόντου υπό την καθοδήγηση της χοροδιδασκάλου του συλλόγου μας Έφης Τουμπουλίδου και της βοηθού της Περιστέρας Πεΐδου οι οποίες τιμήθηκαν από το το Δ.Σ. του Συλλόγου για την πολύχρονη προσφορά τους.

Ξεχωριστή νότα έδωσαν τα χορευτικά συγκροτήματα από το Εργαστήρι Κρητικής Παράδοσης και Πολιτισμού Πιερίας το ¨Ξαθέρι¨ και της Μορφωτικής Ένωσης Καταφυγιωτών Κατερίνης.

Πλήθος εθελοντών μελών και φίλων του συλλόγου μας, μαζί με την ποδοσφαιρική ομάδα "ΠΙΕΡΙΚΟΣ" Αρωνά, που συμμετέχει κάθε χρόνο κατά τρόπο συγκινητικό, ανέλαβαν να βοηθήσουν συμβάλλοντας στην άρτια οργάνωση της εκδήλωσης και την άψογη εξυπηρέτηση του κόσμου.

Παράλληλα στο χώρο των εκδηλώσεων λειτούργησαν εκθέσεις φωτογραφίας, ζωγραφικής, και κοσμήματος, με έργα των μελών του Συλλόγου, καθώς και έκθεση βιβλίου, του βιβλιοπωλείου «ΝΕΣΤΩΡ».

Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, έγινε η βράβευση των αριστούχων μαθητών του συλλόγου μας με απονομή τιμητικής πλακέτας. Οι βραβευθέντες μαθητές είναι: Παπαδοπούλου Καλλιόπη, Παπαδοπούλου Ροδιανή (Α΄Λυκείου), Χαματίδου Παυλίνα (Γ΄Γυμνασίου), Τσιμπονίδης Αλέξανδρος, Μαρινοπούλου Κατερίνα, Καμπερίδου Δέσποινα, Τερζοπούλου Ελίνα, Καλεμκερίδου Παρασκευή (Β΄Γυμνασίου), Καζαντζίδης Θεόδωρος, Μαλιώτα Μαρία, Τσομίδης Νίκος, Παναγιωτίδου Ευθυμία, Αντωνίου Αναστασία (Α΄Γυμνασίου).

Μεγάλη η προσέλευση του κόσμου, την τελευταία μέρα των εκδηλώσεων, στην θεατρική παράσταση "Ήντιαν λέει η Μάνα μ’" που παρουσίασε το Θεατρικό τμήμα ενηλίκων της Ένωσης Ποντίων Πιερίας σε σκηνοθεσία του Γιώργου Σαββίδη.

Όμορφη η παρουσίαση της εκδήλωσης από την κ. Αθηνά Καραμανίδου που έδωσε παλμό και χρώμα με εύστοχες ιστορικές αναφορές στη ζωή και τις παραδόσεις του Πόντου.

Τις εκδηλώσεις τίμησαν με την παρουσία της η βουλευτής του Νομού Πιερίας κ. Άννα Μάνη Παπαδημητρίου, η Αντιπεριφερειάρχης κ. Σοφία Μαυρίδου, ο Δήμαρχος κ. Σάββας Χιονίδης, Δημοτικοί και Περιφερειακοί Σύμβουλοι, ο Πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΠΟΕ), καθηγητής καρδιολογίας Γ. Παρχαρίδης, ο επίτιμος Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων Ευρώπης, Αμανάτιος Ταγκαλίδης.

Το Δ.Σ. της Ένωσης Ποντίων Πιερίας αισθάνεται την ανάγκη να ευχαριστήσει τους χορηγούς των εκδηλώσεων για την πολύτιμη συμβολή τους και ο όσους μας τίμησαν με την παρουσία τους, και να ανανεώσει το ραντεβού με τα μέλη και τους φίλους του Συλλόγου για τα Ποντιακά Πολιτιστικά Δρώμενα 2013.

ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΠΙΕΡΙΑΣ
Μητροπολίτη Τραπεζούντος Χρύσανθου 13
Κατερίνη
Τ.Κ 60100
Τηλ. 2351023941
www.enosipontionpierias.gr
info@enosipontionpierias.gr