Η γενοκτονία των Ποντίων: όταν το λευκό γίνεται μαύρο

του Ν. Λυγερού

Η γενοκτονία των Ποντίων σε σχέση με τη γενοκτονία των Αρμενίων ήταν πιο μελετημένη διότι δεν έπρεπε να αφήσει ίχνη που να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν ως κατηγορίες εναντίον των Τούρκων εθνικιστών. Πιο συγκεκριμένα ο Αυστριακός υπουργός εξωτερικών δίνει αναφορά στο Βερολίνο για την πολιτική των συμμάχων τους.

«Η πολιτική των Τούρκων είναι μέσω μιας γενικευμένης καταδίωξης του ελληνικού στοιχείου, να εξοντώσει τους Έλληνες ως εχθρούς του κράτους, όπως πριν τους Αρμενίους. Οι Τούρκοι εφαρμόζουν τακτική εκτόπισης των πληθυσμών, δίχως διάκριση και δυνατότητα επιβίωσης από τις ακτές στο εσωτερικό της χώρας, ώστε οι εκτοπιζόμενοι να είναι εκτεθειμένοι στην αθλιότητα και τον θάνατο από πείνα. Τα εγκαταλειπόμενα σπίτια των εξοριζομένων λεηλατούνται από τα τουρκικά τάγματα τιμωρίας ή καίονται και καταστρέφονται. Και όλα τα άλλα μέτρα τα οποία εις τους διωγμούς των Αρμενίων ευρίσκοντο εις ημερησίαν διάταξιν, επαναλαμβάνονται τώρα εναντίον των Ελλήνων.»

Αυτή η μαρτυρία δεν είναι μόνο ενδεικτική της μεθόδου, αναδεικνύει επίσης το πρόβλημα των επιπτώσεων όταν δεν υπάρχει καταδίκη και αναγνώριση μιας γενοκτονίας. Διότι μια γενοκτονία μπορεί να κρύβει άλλη μία. Οι αντιδράσεις που υπήρξαν σε σχέση με τη γενοκτονία των Αρμενίων δεν επαρκούσαν για να μην υπάρξει η γενοκτονία των Ποντίων. Στην ουσία οι Τούρκοι άλλαξαν μόνο μεθοδολογία μα το αποτέλεσμα ήταν και πάλι το ίδιο. Αυτή η αλλαγή δυσκολεύει το θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας διότι πολλοί από τους Πόντιους πέθαναν επειδή δεν άντεξαν τις καιρικές συνθήκες του χειμώνα. Και γι’ αυτόν τον λόγο ονομάστηκε στα γαλλικά η γενοκτονία των Ποντίων: Le massacre blanc (Το λευκό μακελλειό). Οι Τούρκοι δεν τους άφησαν να πάρουν μαζί τους ούτε στρώματα, ούτε τρόφιμα. Και τους επέτρεψαν σταθμεύσεις μόνο σε έρημα μέρη. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τις γαλλικές μυστικές αναφορές εκείνης της εποχής.

«Εδώ και έξι βδομάδες σφαγές Ελλήνων κατά μάζας έλαβαν χώρα. Ο αριθμός των φονευθέντων φτάνει τις 40.000.»

Και σε άλλη αναφορά βρίσκουμε από την Υπηρεσία Πληροφοριών του γαλλικού Γενικού Επιτελείου Στρατού:

«Από σοβαρές πηγές, 50.000 άτομα εξορίστηκαν στο εσωτερικό με τις γνωστές ήδη συνθήκες. Ο ελληνισμός των ακτών της Μαύρης Θάλασσας υπέστη απόλυτη εξόντωση.»

Συνολικά αυτές οι πληροφορίες δείχνουν την αναγκαιότητα της αναγνώρισης της γενοκτονίας και των Αρμενίων και των Ποντίων για να σταματήσει αυτή η θανάσιμη σειρά με τη Σμύρνη, την Ίμβρο, την Τένεδο, την Κωνσταντινούπολη και την Κύπρο. Ακόμα και τώρα έρχονται οι σκιές του παρελθόντος για να μας θυμίσουν τα εγκλήματα που προσπαθούν να κρύψουν μέσω της αδιαφορίας και της καθημερινότητας. Όμως αυτά τα εγκλήματα δεν παραγράφονται.

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΕΠΤΑΜΥΛΩΝ Ν. ΣΕΡΡΩΝ "ΑΚΡΙΤΕΣ"

Ο Σύλλογος Ποντίων Επταμύλων Ν. Σερρών "Οι Ακρίτες" συμμετείχε τη Δεύτερη μέρα του Πάσχα στις εκδηλώσεις του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Επταμύλων Σερρών και τίμησε με την παρουσία του τον πολιούχο της κοινότητας Επταμύλων ενώ το Σάββατο 30 Απριλίου 2011 συμμετείχε στην εκπομπή του TVS «Πασπαρτού» με παρουσιάστρια την Κική Τσιαρδακλή όπου και παρουσίασε δείγμα της δουλειάς που γίνεται στο Σύλλογο καθώς και παραδοσιακές φορεσιές της ευρύτερης περιοχής του Πόντου.

Σύλλογος Ποντίων Επταμύλων Ν. Σερρών "Ακρίτες"
Επτάμυλοι Σερρών
Τ.Κ. 62100
Τηλ. & Fax: 2321058522
www.akritesserron.gr
akritesserron@yahoo.gr

Η τακτική γενική συνέλευση των μελών της Ένωσης Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων

Την Κυριακή 10 Απριλίου 2011 πραγματοποιήθηκε μετά από πρόσκληση του Δ.Σ., η τακτική γενική συνέλευση των μελών της Ένωσης Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων.

Μετά την εκλογή προεδρείου (Πρόεδρος: Νικόλαος Αποστολίδης, Γραμματέας: Θεανώ Αναστασιάδου) η πρόεδρος της Εξελεγκτικής Επιτροπής Θεοδώρα Μοσχοπούλου ανέγνωσε το πόρισμα του ελέγχου επί των οικονομικών πεπραγμένων, το οποίο και υπερψηφίστηκε ομόφωνα απαλλάσσοντας έτσι το Δ.Σ. στον τομέα αυτό. Ακολούθως ο λόγος δόθηκε στον πρόεδρο του Δ.Σ. Ηρακλή Τσακαλίδη ο οποίος αναφέρθηκε στο διοικητικό απολογισμό. Μέσα από την ανάγνωση τεσσάρων σελίδων με επιγραμματική αναφορά των δράσεων του συλλόγου ο πρόεδρος κατέθεσε στην κρίση του σώματος την ουσιαστική του δράση. Όπως ήταν αναμενόμενο, και ο διοικητικός απολογισμός υπερψηφίστηκε ομόφωνα. Κλείνοντας την εκδήλωση, ο πρόεδρος του Δ.Σ. κατέθεσε τις προγραμματισμένες δράσεις του συλλόγου εντυπωσιάζοντας και το πιο απαιτητικό μέλος με την πολυποικιλότητα τους.

Την Κυριακή 10 Απριλίου 2011 η χορευτική ομάδα ποντιακών χορών μετέβη στο χωριό Βάθη Κιλκίς για να παρουσιάσει το καλλιτεχνικό της πρόγραμμα προσκεκλημένη του εκεί πολιτιστικού συλλόγου «ΔΡΥΣ» στα πλαίσια της γιορτής σαλιγκαριού που για πρώτη φορά ο σύλλογος αυτός διοργάνωσε. Ήταν μία πρωτόγνωρη εμπειρία τόσο για τα μέλη της χορευτικής ομάδας όσο και για τους συνοδούς. Σε όλους τους παριστάμενους προσφέρθηκε δωρεάν γεύμα που αποτελούνταν από μακαρίν, σαλιγκάρια και σαλάτα με συνοδεία τσίπουρου. Συντελεστές του γεύματος ήταν ο σύλλογος «ΔΡΥΣ» καθώς και η πρότυπη μονάδα παρασκευής παραδοσιακών εδεσμάτων ΡΑΓΙΑΝ. Περιττεύει να αναφέρουμε ότι στον καθαρά καλλιτεχνικό τομέα το χορευτικό μας έκλεψε για άλλη μία φορά την παράσταση.


ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ & ΦΙΛΩΝ
ΚΟΝΤΑΞΟΠΟΥΛΕΙΟ ΣΤΑΔΙΟ
ΟΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΜΕΛΙΝΑΣ ΜΕΡΚΟΥΡΗ
Τ.Κ. 57013
ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟ
Τηλέφωνο & Fax: 2310694652
www.oraman.eu
oraman@oraman.eu

«Τα Ταφία του Θωμά» αναβίωσαν σε κλίμα συγκίνησης στη Νέα Καρβάλη

Ένα έθιμο που διατηρούν οι Ελληνοπόντιοι της πρώην Σοβιετικής Ένωσης

Το έθιμο έχει ως αφετηρία την απαγόρευση από τους Οθωμανούς στους Πόντιους Χριστιανούς της Προποντίδας να πηγαίνουν ακόμη και στα νεκροταφεία. Εκείνοι ζήτησαν μια μέρα για να επισκέπτονται τους νεκρούς τους και τους εδόθη η Κυριακή του Θωμά.

«Την Ημέρα Μνήμης των Νεκρών» ή «Τα Ταφία του Θωμά» όπως λέγεται στην ποντιακή διάλεκτο, γιόρτασαν για άλλη μια χρονιά οι ομογενείς Πόντιοι από την πρώην Σοβιετική Ένωση που μένουν στην περιοχή μας. Με τον τρόπο αυτό τήρησαν ένα έθιμο που έφεραν τόσο από τις Χαμένες Πατρίδες, όσο και από τους τόπους που πήγαν πριν έρθουν στην Ελλάδα. Χθες λοιπόν, Κυριακή του Θωμά μετά την θεία λειτουργία, επισκέφτηκαν ομαδικά τα νεκροταφεία όπου έχουν θάψει τους νεκρούς τους και «συνέφαγαν μαζί τους» όπως χαρακτηριστικά μας είπαν. Εμείς τους συναντήσαμε στη Νέα Καρβάλη. Μαζεμένοι κατά οικογένειες, βρήκαν την ευκαιρία να βρεθούν όλοι μαζί και να ανταλλάξουν συν τοις άλλοις ευχές για το Πάσχα.

«Είναι ένα πολύ παλιό έθιμο, είπε ο πρόεδρος του συλλόγου Ποντίων από την πρώην Σοβιετική Ένωση «Η Ποντιακή Φλόγα» Γιάννης Ασλανίδης. Όταν στην Πατρίδα και μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης απαγόρεψαν στους Πόντιους Χριστιανούς της Προποντίδας να πηγαίνουν ακόμη και στα νεκροταφεία, οι πρόγονοί μας ζήτησαν έστω και μια μέρα να μπορούν να επισκέπτονται τους νεκρούς τους. Πράγματι τους εδόθη μια μέρα κι αυτοί διάλεξαν την Κυριακή του Θωμά. Μ' αυτή την κίνηση επιβεβαιώνεται η Ανάσταση του Κυρίου. Από τότε και μέχρι σήμερα τηρούμε αυτό το έθιμο, το οποίο τηρούσαμε και στην πρώην Σοβιετική Ένωση. Μάλιστα αναγκάσαμε και τους Σοβιετικούς να γιορτάζουν μαζί μας, παρά την απαγόρευση που υπήρχε, αφού έλεγαν πως το έθιμο δεν ήταν κομουνιστικό».

Τι δεν είχαν τα τραπεζάκια που στήθηκαν. Πολλές ποντιακές λιχουδιές και πίτες, φαγητά φερμένα από πάππου προς πάππο και όλα αυτά συνοδευόμενα φυσικά με κρασί και τσίπουρο. Πασχαλινά αυγά τοποθετήθηκαν και στους τάφους για τους νεκρούς συγγενείς. Και δεν άκουγες κλάματα, αλλά γέλια και τραγούδια, αφού η μέρα αυτή συμβολίζει την Ανάσταση κι όχι το πένθος. Συμβολίζει την συνέχιση της ζωής μετά τον θάνατο. Η ποντιακή λύρα κελαηδούσε θαρρείς πάνω από τους τάφους, δίνοντας τον δικό της τόνο. Από το 1991 κάθε χρόνο τηρούν αυτό το έθιμο, όπως μας διαβεβαίωσε ο κ. Ασλανίδης.

Μαζί με τους μεγαλύτερους και πολλοί νέοι και παιδιά, πράγμα που μας έκανε εντύπωση: «Φροντίζουμε να μεταδίδουμε τα έθιμά μας στα παιδιά μας, μας είπαν. Να μάθουν να σέβονται τους νεκρούς της οικογένειάς τους, αλλά και τους μεγαλύτερους. Και μέχρι στιγμής νομίζουμε πως τα καταφέρνουμε».

Πηγή: Εβδόμη

Διαβάστε στο 19ο τεύχος του περιοδικού Άμαστρις

Διαβάστε στο 19ο τεύχος του περιοδικού Άμαστρις:

«Μερικές ξεκάθαρες κουβέντες μεταξύ φίλων»
Σημείωμα της σύνταξης με θέμα τον ποντιακό τύπο και την πορεία του Άμαστρις.

... «Ο Πόντος σήμερα…»
Μικρές ειδήσεις από και για το σύγχρονο Πόντο, όπως τις αλιεύσαμε μέσα από τις σελίδες του τύπου. Σε αυτό το τεύχος:
- Αστυνομικά μέτρα για την προστασία εκκλησίας στην Τραπεζούντα
- Μακάβριες πανηγυρικές εκδηλώσεις στο Ερζερούμ
- Μυστηριώδεις θάνατοι ψαριών στο Χαρσιώτη
- Σπάνιο οικοσύστημα σώζεται από την κατασκευή φράγματος
- Καθ’ οδόν προς το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ο Μεσούτ
Γιλμάζ;
- Διοικητικές αλλαγές στη Μαύρη Θάλασσα.

Πόλεμος γλωσσολόγων για τα «Ρωμαίϊκα» του Όφεως
Αφιέρωμα στον «πόλεμο ανακοινώσεων» που ξέσπασε μεταξύ Ελλήνων και ξένων γλωσσολόγων με αφορμή δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Independent για τη διάλεκτο των Ποντιόφωνων της σύγχρονης Τουρκίας.

Νόμος Καστανίδη για την καταπολέμηση μορφών ρατσισμού-ξενοφοβίας: προβλέπει την ποινική δίωξη όσων αμφισβητούν την ύπαρξη δικαστικώς αναγνωρισμένων ιστορικών εγκλημάτων, όχι όμως και της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.

Παναγία Σουμελά: η Ρωσία ζητά από την Τουρκία ενεργοποίηση των Βυζαντινών ναών.

«Το 1915 και η ανεξιχνίαστη δολοφονία του Hrank Dink». Αναδημοσίευση από την Tooday’s Zaman του άρθρου του Orhan Kemal Cengiz γύρω από τη δολοφονία του Αρμένιου δημοσιογράφου και ακτιβιστή Hrank Dink, που έχει συγκλονίσει τη σύγχρονη Τουρκία.

Χρήστος Αντωνιάδης: «Αισθάνομαι περισσότερο κυνηγός λέξεων, παρά στιχουργός»
Συνέντευξη του γνωστού νευροχειρουργού-στιχουργού ποντιακών τραγουδιών

«Λόγος περί ευθύνης καλλιτεχνών»
Με αφορμή την πρόσφατη εκδήλωση του περιοδικού μας για την πορεία της ποντιακής μουσικής ο καθηγητής Ανέστης Πορφυρίδης απευθύνεται προς τους νέους Πόντιους καλλιτέχνες.

«Γεώργιος Μουστάκης: θα παραμείνουμε απαθείς;
Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Φωτιάδης παρουσιάζει τον άγνωστο στο ευρύ κοινό Έλληνα της Αργεντινής Γεώργιο Μουστάκη, ο οποίος το 1924 μετέφρασε στα Ισπανικά και εξέδωσε το «Μαρτυρολόγιο των Ελλήνων του Πόντου»

«Καλαμαριά, το σπίτι μου»
Η καθηγήτρια Ελισσάβετ Ακριτίδου περιγράφει την καθημερινή ζωή στις προσφυγικές γειτονιές της Καλαμαριάς των δεκαετιών του 1950 και του 1960.

Το μαγικό παραμύθι στην ευρύτερη περιοχή της Τραπεζούντας
Η εθνολόγος Μυροφόρα Ευσταθιάδου περιγράφει τις βασικές μορφές των μαγικών παραμυθιών της περιοχής της Τραπεζούντας

«Ας με συγχωρήσουν αι σκιαί…»
Ένα καταπληκτικό κείμενο της Θεοδώρας Ιωαννίδου με θέμα τους ανθρώπους της πρώτης προσφυγικής γενιάς, τους ανθρώπους «που δεν γέλασαν ποτέ…»

Ruy Gonzales de Clavijio
Ένας από τους πρώτους ευρωπαίους περιηγητές που επισκέφτηκαν την Τραπεζούντα των Μεγάλων Κομνηνών περιγράφει το 1403 το ταξίδι του και τις εντυπώσεις του από τη συνάντησή του με το Μανουήλ Γ' Κομνηνό.

Ο 1ος ετήσιος χορός του περιοδικού μας
Φωτορεπορτάζ αφιερωμένο στον πρώτο ετήσιο χορό του Άμαστρις που πραγματοποιήθηκε στο «Μίθριο»

Ονομαστικόν Αρχείον Αγροτών Προσφύγων: Οι ποντιακές οικογένειες με τα επώνυμα Ανδρεάδης έως Ανδρονικίδης που εγκαταστάθηκαν το 1924 στην Ελλάδα

Για εγγραφές συνδρομητών, ενημέρωση για τα σημεία διάθεσης του περιοδικού και οποιαδήποτε άλλη πληροφορία μπορείτε να επικοινωνείτε με το 6979743428 ή το piperdim@hotmail.com.