Άμεση και σε σκληρό ύφος ήταν η πρώτη επίσημη αντίδραση του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας μετά την υπερψήφιση από τη γαλλική Γερουσία του νόμου που ποινικοποιεί την άρνηση της γενοκτονίας των Αρμενίων. «Καταδικάζουμε έντονα την καθόλα προβληματική αυτή απόφαση που συνιστά υπόδειγμα ανευθυνότητας» αναφέρεται στην ανακοίνωση και τονίζεται ότι «οι ιστορικές και πολυδιάστατες σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και της Γαλλίας θυσιάστηκαν με βάση το εσωτερικό πολιτικό χρονοδιάγραμμα». «Σε περίπτωση που ολοκληρωθεί η διαδικασία οριστικοποίησης του νόμου, δεν θα διστάσουμε να θέσουμε σε εφαρμογή, με τρόπο που θα κρίνουμε και άμεσα, τα μέτρα τα οποία έχουμε σκεφτεί προγενέστερα» διαμηνύει η Άγκυρα.
«Καταδικάζουμε έντονα την καθόλα προβληματική αυτή απόφαση που συνιστά υπόδειγμα ανευθυνότητας και δηλώνουμε ότι θα εκφράσουμε σε κάθε επίπεδο την αντίδρασή μας προς αυτήν» επισημαίνεται στην ανακοίνωση.
«Παρότι η επιτροπή νόμων εξέφρασε άποψη περί αντισυνταγματικότητας, η Γερουσία ενέκρινε το νομοσχέδιο. Επειδή στο διάστημα που έχει μεσολαβήσει δεν υπήρξε κάποια αλλαγή, η εξέλιξη αυτή δείχνει πώς ένα τόσο ευαίσθητο ζήτημα μπορεί και γίνεται αντικείμενο για εσωτερικούς πολιτικούς λογαριασμούς στη Γαλλία. Πρόκειται για άκρως ατυχές βήμα για λογαριασμό της γαλλικής πολιτικής. Είναι απώλεια, κυρίως για τη Γαλλία, το γεγονός ότι πολιτικοποιείται η ιστορία και η αίσθηση περί δικαίου μέσω του παρελθόντος άλλων λαών και πλήττεται η ελευθερία της έκφρασης» σημειώνεται.
Σύμφωνα με την Άγκυρα «είναι προφανές ότι η ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων δεν μπορεί να καθοριστεί από τη συμπεριφορά των Γάλλων πολιτικών που θεωρούν ότι έχουν δικαίωμα να κρίνουν άλλους λαούς ξεκινώντας από μονομερείς απόψεις και, παραβιάζοντας τις αρχές του διεθνούς δικαίου, να προβαίνουν στη διατύπωση μιας τόσο σοβαρής κατηγορίας όπως είναι η γενοκτονία».
«Στην πραγματικότητα κανένα Κοινοβούλιο δεν έχει τέτοιο δικαίωμα» συνεχίζει το τουρκικό υπουργείο και τονίζει πως «είναι ατυχές το γεγονός ότι παρόλες τις πρωτοβουλίες και προειδοποιήσεις μας, παρά τις απόψεις γαλλικών θεσμών και νομικών, οι ιστορικές και πολυδιάστατες σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και της Γαλλίας θυσιάστηκαν με βάση το εσωτερικό πολιτικό χρονοδιάγραμμα».
Στην ανακοίνωση επισημαίνεται πως «σε περίπτωση που ολοκληρωθεί η διαδικασία οριστικοποίησης του νόμου, δεν θα διστάσουμε να θέσουμε σε εφαρμογή, με τρόπο που θα κρίνουμε και άμεσα τα μέτρα τα οποία έχουμε σκεφτεί προγενέστερα. Παρομοίως πρέπει να είναι γνωστό ότι θα κάνουμε με ισχυρό τρόπο χρήση του δικαιώματός μας να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας σε νόμιμη βάση, απέναντι σε άδικες κατηγορίες».
Τέλος σημειώνεται πως «είναι προφανές ότι πρέπει να δοκιμαστούν όλοι οι τρόποι προκειμένου να ολοκληρωθεί η όλη διαδικασία με τρόπο που να μην καταγραφεί ως πολιτικό, νομικό και ηθικό λάθος της Γαλλίας».
«Μεγάλη αδικία και έλλειψη σεβασμού προς την Τουρκία» είναι σύμφωνα με τον υπουργό Δικαιοσύνης της Τουρκίας, Σαντουλάχ Εργκίν, η υπερψήφιση του νομοσχεδίου. Μιλώντας στο τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο CNN Turk και με δεδομένη την απόφαση της γαλλικής Γερουσίας, ο Εργκίν είπε πως το νομοσχέδιο «δεν έχει ισχύ».
Νωρίτερα, και ενώ αναμενόταν η συζήτηση στη γαλλική Γερουσία, ο αντιπρόεδρος του κυβερνώντος στην Τουρκία Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, Ομέρ Τσελίκ, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο υπερψήφισης του νομοσχεδίου είχε πει ότι στην περίπτωση αυτή «οι κυρώσεις προς τη Γαλλία θα είναι μόνιμες και όχι προσωρινές».
«Πολύ λανθασμένη απόφαση» χαρακτήρισε ο πρεσβευτής της Τουρκίας στο Παρίσι, Ταχσίν Μπουρτζούγολου, την υπερψήφιση από τη γαλλική Γερουσία του νομοσχέδιου για την επιβολή ποινής σε όσους απορρίπτουν τις γενοκτονίες που έχει αναγνωρίσει με νόμο η Γαλλία.
Ο Μπουρτζούγλου είπε «κάναμε ό,τι μπορούσαμε» και ερωτηθείς αν θα κληθεί στην Άγκυρα για διαβουλεύσεις, είπε «είναι ένα από τα ενδεχόμενα».
Ψυχραιμία συνιστά το Παρίσι
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Αλέν Ζιπέ κάλεσε την Τουρκία να επιδείξει ψυχραιμία, υπογραμμίζοντας ότι «τείνει το χέρι» σε αυτή τη «μεγάλη οικονομική δύναμη».
«Χρειαζόμαστε την Τουρκία, η Τουρκία μας χρειάζεται, πιστεύω συνεπώς ότι ο ρεαλισμός θα επικρατήσει της οργής» υπογράμμισε, υπενθυμίζοντας ότι ως υπουργός Εξωτερικών θεωρεί το νόμο αυτό «άκαιρο» αρνούμενος να προβεί σε άλλο σχόλιο.
«Θα ήθελα να απευθύνω έκκληση προς τους Τούρκους φίλους μας για ψυχραιμία» και «τείνω το χέρι σε αυτή τη μεγάλη χώρα, σε αυτή τη μεγάλη οικονομική, πολιτική δύναμη» δήλωσε στο γαλλικό τηλεοπτικό δίκτυο Canal+.
«Χρειαζόμαστε τις καλές σχέσεις με την Τουρκία. Όταν περάσει αυτό το λίγο υπερβολικό κύμα, πρέπει να το πω, είμαι πεπεισμένος ότι θα αποκτήσουμε και πάλι εποικοδομητικές σχέσεις» με την Άγκυρα, πρόσθεσε.
«Τείνω το χέρι, ελπίζω ότι η άλλη πλευρά θα το κρατήσει μια ημέρα» είπε ο Ζιπέ. «Συνηγορώ υπέρ του κατευνασμού, υπάρχουν πολλές γαλλικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Τουρκία, έχουμε πολύ σημαντικές εμπορικές και οικονομικές σχέσεις» τόνισε.
Με ένα κράμα απειλών και νουθεσιών αντέδρασε η τουρκική ηγεσία στην υπερψήφιση, και από τα δύο σώματα του γαλλικού Κοινοβουλίου, του «μεροληπτικού», «ρατσιστικού» και «φασιστικού» - όπως το χαρακτήρισε - νομοσχεδίου που ποινικοποιεί την άρνηση της γενοκτονίας των Αρμενίων. Ακόμα και τις «οθωμανικές ρίζες» των προγόνων του Νικολά Σαρκοζί, «τον προπάππο του που γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, δηλαδή στα τότε οθωμανικά εδάφη», καθώς και «τον παππού του, από τους Εβραίους που εκδιώχθηκαν από την Ισπανία, και τους οποίους αγκάλιασαν οι Οθωμανοί» επικαλέστηκε ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, διαμηνύοντας στον γάλλο Πρόεδρο πως «δεν θα μπορέσει να διαγράψει το παρελθόν του και να σκιάσει την οθωμανική ανοχή».
Αν ρωτήσετε τη γνώμη μου, θα συμφωνήσω ότι η Ιστορία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ποινικό ζήτημα. Γι' αυτό και δεν έχω πειστεί ότι η αναγνώριση ή η άρνηση μιας γενοκτονίας (και οιουδήποτε άλλου ιστορικού γεγονότος...) μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο νομοθετικής πράξης.
