Κυριακή 5 Αυγούστου 2012
3ο Κοινό Ελληνο-Τουρκικό Συνέδριο στην Τραπεζούντα
Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε το 3ο Κοινό Ελληνο-Τουρκικό Συνέδριο στην Τραπεζούντα (Πόντος) της Μαύρης Θάλασσας. Στο συνέδριο συμμετείχε μεγάλος αριθμός Ελλήνων και Τούρκων Καρδιολόγων.Με γνώμονα τη πίστη ότι από κοινού οι δύο επιστημονικές κοινότητες μπορούν να διερευνήσουν κοινά χαρακτηριστικά που απορρέουν από τη διατροφή, τον τρόπο ζωής, το κλίμα σχεδίασαν ένα πρόγραμμα πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων, έβαλαν τις βάσεις για μελλοντικές κοινές επιστημονικές καταγραφές – μελέτες (registries, surveys), προς όφελος των πολιτών των δύο χωρών.
Οι Ομιλητές του συνεδρίου κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα νέων τεχνολογιών στην διάγνωση και θεραπεία των καρδιαγγειακών νόσων με ιδιαίτερα υψηλού επιπέδου παρουσιάσεις. Κατά κοινή ομολογία και από τις δύο πλευρές οι δύο επιστημονικές κοινότητες έκλεισαν έναν κύκλο -τριών επιστημονικών συναντήσεων- καταθέτοντας τις εμπειρίες στην αντιμετώπιση της καθ’ ημέρα πράξης των καρδιολογικών περιστατικών, παρουσιάζοντας τα χαρακτηριστικά των ασθενών τους και τον τρόπο αντιμετώπισης των περιστατικών τους.
Οι Σύνεδροι πέραν του επιστημονικού πεδίου είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν τη βασίλισσα της Μαύρης Θάλασσας, τόπους στους οποίους οι πρόγονοι αρκετών είχαν γεννηθεί, το Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά. Είχαν επίσης την ευκαιρία να γευτούν τις γεύσεις της περιοχής και να γνωρίσουν τη ποντιακή μουσική και τους δυναμικούς χορούς του Πόντου.
Το οδοιπορικό στον Πόντο κάλυψε η κάμερα της ΕΡΤ3. Διδάκτορες του Πανεπιστημίου Δυτ. Μακεδονίας ανέλαβαν την ξενάγηση των συνέδρων, προσφέροντας τη γνώση της ιστορίας και του πολιτισμού των αξέχαστων πατρίδων. Αξιοσημείωτο είναι το συναίσθημα και η συγκίνηση όλων, ανεξάρτητα από τον τόπο της καταγωγής τους, γνωρίζοντας την ιστορία και τον πολιτισμό που αναπτύχθηκε τόσα χιλιόμετρα μακριά από την Ηπειρωτική Ελλάδα. Μια ιστορία συνυφασμένη και παράλληλη με την βυζαντινή ιστορία και τον πολιτισμό.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, καθηγητής, Γεώργιος Παρχαρίδης
Επίσκεψη στην Ναό της Αγίας Σοφίας, στην Τραπεζούντα
Γεώργιος Παρχαρίδης, Θεοδόσης Κυριακίδης, Ιωάννης Καλλικάζαρος
Θεόδωρος Βεροιώτης, Αχιλλέας Βασιλειάδης, Στάθης Παρχαρίδης
Ο υπ. διδάκτορας Νεότερης Ιστορίας, Θεοδόσης Κυριακίδης, κατά την ομιλία του στην Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά
Η ομάδα του MedEvents με τη διευθύντρια της Καρδιολογικής Εταιρείας, Γεωργία Γιαννουλίδου και το Mehmet KucukΣάββατο 4 Αυγούστου 2012
Ο Καβάφης της Κύπρου και του Πόντου
 |
| Ζητούσε σε άρθρο του το 1893 «την επάνοδο της Κύπρου εις τους κόλπους της Ελληνίδος γής» και όταν πέθανε η Πόντια μητέρα του Χαρίκλεια Φωτιάδου, ασχολήθηκε με τα Δημοτικά ποντιακά τραγούδια. |
του Τάσου Κ. Κοντογιαννίδη
Ο Καβάφης άργησε να καθιερωθεί στην Ελλάδα, αφού Παλαμάς και Ψυχάρης ήσαν πολέμιοι της ποιήσεως του, επειδή δεν συμβάδιζε μ’ εκείνην που καλλιεργείτο στην Αθήνα. Ωσπου ήλθε ο Γρηγόριος Ξενόπουλος (με κοινές ρίζες την Πόλη), που τον παρουσίασε υμνητικά στις στήλες του περιοδικού «Παναθήναια». Και τότε το καβαφικό στυλ, με την κατάργηση της ομοιοκαταληξίας, θεωρήθηκε μοντέρνο κι επηρέασε τους μεταγενέστερους ποιητές.
 |
| Στην Αλεξάνδρεια σε ηλικία 2 ετών, δεξιά |
Στα 30 του χρόνια, ο Καβάφης, αν και ζούσε μακριά, δεν ήταν αποκομμένος από την Ελλάδα. Διατηρούσε μέσα του ζωντανό το όνειρο της μεγάλης Ελλάδος και δημοσιεύει άρθρο στην εφημερίδα «Τηλέγραφος» της Αλεξάνδρειας (9-4-1893), με τίτλο «το κυπριακό ζήτημα», όπου σημειώνει: «…ας ελπίσωμεν, ότι μίαν ημέραν οι πόθοι των Κυπρίων, ή ορθότερον των Ελλήνων όλων, περί ενώσεως της νήσου μετά του Ελληνικού Βασιλείου, θα εκπληρωθώσιν. Εν τη Μεγάλη Βρετανία υπάρχει φιλοδίκαιος πεφωτισμένη και πανίσχυρος δημοσία γνώμη. Η Κύπρος ήτις δια την Ελλάδα είναι μέγα βήμα προς τα πρόσω, δια την Αγγλίαν είναι βάρος, δυσκολία τις, πηγή φροντίδων».
Αυτά σημειώνει ο Καβάφης, για το όνειρο «της επανόδου της ξενιτεμένης Κύπρου στους κόλπους της Ελληνίδος γης» τονίζοντας ότι δεν είναι ανάγκη να αποδείξει ότι είναι ελληνική, γιατί είναι «ως να απεδείκνυε τις ότι οι Πελοποννήσιοι είναι Έλληνες».
Για την καταγωγή του ο Καβάφης σημειώνει: «είμαι Κωνσταντινουπολίτης την καταγωγήν, αλλά εγεννήθηκα στην Αλεξάνδρεια…», τελευταίο παιδί του Πέτρου Καβάφη και της Χαρίκλειας Φωτιάδου. Ο πατέρας της Χαρίκλειας Γεώργιος, κατήγετο από την Τραπεζούντα του Πόντου και η οικογένεια του μετώκησε στις αρχές του 19ου αιώνα στην Πόλη, ασχολούμενη με το εμπόριο κοσμημάτων.
Πριν το 1920, όταν πέθανε η Χαρίκλεια, ο Καβάφης ασχολείται με τα δημοτικά τραγούδια που έχουν σχέση με την απώτερη καταγωγή της μητέρας του, όπως το ποντιακό «Η Ρωμανία επάρθεν». Ιδού τι έγραψε:
«Αυτές τις μέρες διάβαζα δημοτικά τραγούδια για τ’ άθλα των κλεφτών και τους πολέμους. Πράγματα συμπαθητικά, δικά της, γραικικά. Διάβαζα και τα πένθιμα για το χαμό της Πόλης που εψέλναν ζερβά ο βασιλιάς και δεξιά ο Πατριάρχης, όπου φωνή ακούστηκε και είπε. «Πάψτε παπάδες τα χαρτιά και κλείστε τα Βαγγέλια. Πήραν την πόλιν, πήραν την, πήραν τη Σαλονίκη». Όμως εκείνο που με άγγιξε πιο πολύ ήταν το άσμα το Τραπεζούντιο, με την παράξενη του γλώσσα και με τη λύπη των Γραικών των μακρινών εκείνων, που ίσως, όλο πίστευαν πως θα σωθούμε ακόμη. «Μα αλίμονο μοιραίον πουλίν, από την πόλη έρ’ται μεσ’ στο φτερούλιν’ αθ’ εν’, χαρτίν περιγραμμένον κι ουδέ σην άμπελον κονεύ’, μηδέ σο περιβόλιν, επή’εν και εκόνεψεν, ση κυπαρίσσ’ τη ρίζαν». Οι αρχιερείς δε δύνανται (ή δε θέλουν)να το διαβάσουν
«Σέρας υιός Γιαννίκας έν’», ατός το χαρτί παίρνει και το διαβάζει κι όλοφύρεται, «σίτ’ αναγνώθ’, σίτ’ ανακλαίγ’ σίτ’ ανακρούγ’ την κάρδιαν, ν’αϊλλοί εμάς να βάϊ εμάς, η Ρωμανία επάρθεν !» Κωνσταντίνος Π. Καβάφης.
Ο Καβάφης και η Τζάκι Κένεντυ–Ωνάση
Όταν πέθανε η Τζάκι Κέννεντι Ωνάση το 1994, στην κηδεία της έγινε κάτι αναπάντεχο. Αφού μίλησαν για την προσωπικότητά της, ήρθε η σειρά φιλικού της προσώπου, του Μορίς Τέμπελσμαν που ξαφνιάζοντας όλους απάγγειλε το ποίημα του Καβάφη «Θερμοπύλες». Την επομένη οι αμερικάνικες εφημερίδες ασχολήθηκαν με το θέμα ενώ οι «Νιού Γιορκ Τάϊμς» δημοσίευσαν ολόκληρο το ποίημα σε μετάφραση του Εντμουντ Κήλυ. Τις επόμενες μέρες, χωρίς να χρειαστεί ιδιαίτερη διαφήμιση, όλα τα βιβλιοπωλεία στην Αμερική τύπωναν, πουλούσαν και ξεπουλούσαν τα ποιήματα, κάνοντας επίκαιρο τον Καβάφη…
* Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Real News»
Πηγή: Palmografos
Επιτυχημένο το φεστιβάλ των νεολαιών των Ποντίων στο Κάντον Οχάιο
του Δημήτρη Τσάκα
Το δεύτερο Πολιτιστικό και Λαογραφικό Φεστιβάλ των Νεολαιών όλων των συλλόγων μελών της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Αμερικής και Καναδά, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Κάντον του Οχαϊο, αναμφίβολα αποτέλεσε ένα από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά γεγονότα όχι μόνο για τον Ποντιακό Ελληνισμό της Αμερικής, αλλά και για την ίδια την Ομογένεια του Οχάιο. Κι αυτό, διότι οι εκδηλώσεις του τριημέρου διοργανώθηκαν εναλλάξ στα πολιτιστικά κέντρα της κοινότητας της Αγίας Τριάδας και του Αγίου Γεωργίου στο Κάντον.Το φεστιβάλ, όπως επεσήμαναν στον «Εθνικό Κήρυκα» ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Αμερικής και Καναδά, Δημήτρης Μολοχίδης, ο πρόεδρος του Ιερού Ιδρύματος «Παναγία Σουμελά» Ποντίων Αμερικής και Καναδά, Δρ. Χαράλαμπος Βασιλειάδης, καθώς επίσης και οι πρόεδροι των ποντιακών συλλόγων, ξεπέρασε κατά πολύ τις προσδοκίες της οργανωτικής επιτροπής.
Κι αυτό, διότι για τρεις περίπου ημέρες η νέα γενιά των Ποντίων προέβαλε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την υπερηφάνεια για την ποντιακή καταγωγή και παράλληλα διδάχτηκε πολλά για την ιστορία του Πόντου και για τη Γενοκτονία. Διδάχτηκε χορό και θέατρο σε ένα ευχάριστο περιβάλλον.
Στο φεστιβάλ συμμετείχαν περισσότεροι από εκατό νέοι και νέες και δεκάδες καλλιτέχνες από την Ελλάδα, την Αμερική και τον Καναδά.
Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν την Παρασκευή, 15 Ιουνίου, στο Πολιτιστικό Κέντρο της Αγίας Τριάδας με τις εγγραφές και τον διαγωνισμό φαγητού με παϊδάκια και μουσική, καθώς και την ποντιακή βραδιά.
Το Σάββατο οι νέοι και οι γονείς τους παρακολούθησαν την ομιλία κ. Νίκου Μιχαηλίδη με θέμα «Η σημασία τού να είσαι Πόντιος σήμερα στην Αμερική» και στη συνέχεια συμμετείχαν στα μαθήματα χορών με τους Τζόζεφ Καλογιαννίδη-Graziosi και Δαμιανό Τογρίδη, καθώς και του επίσημου προσκεκλημένου της Ομοσπονδίας κ. Νίκου Ζουρνατζίδη με τους χοροδιδασκάλους των χορευτικών συγκροτημάτων των συλλόγων.
Η ομιλία του κ. Μιχαηλίδη, όπως είπε και ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Δημήτρης Μολοχίδης, ήταν επίκαιρη και κέντρισε το ενδιαφέρον του ακροατηρίου και κυρίως των νέων διότι εστιάστηκε στα στοιχεία τα οποία συνθέτων την πολιτιστική ταυτότητα των Ποντίων, στις ιδιαιτερότητες της ποντιακής διαλέκτου και στην προσήλωση στην διατήρηση των ηθών και των εθίμων.
Το βράδυ του Σαββάτου οι εκδηλώσεις μεταφέρθηκαν στην κοινότητα του Αγίου Γεωργίου στο Κάντον όπου πραγματοποιήθηκε η χοροεσπερίδα στην οποία χόρεψαν όλα τα χορευτικά των συλλόγων μαζί.
Το πρωί της Κυριακής παρακολούθησαν τη Θεία Λειτουργία, ενώ το απόγευμα είδαν τη θεατρική παράσταση «Μαντέ ιν Ούσα» της Βασιλικής Τσανακτσίδου. Η παράσταση, όπως επεσήμαναν στον «Εθνικό Κήρυκα» οι πρόεδροι των Συλλόγων απέσπασε τα ευμενή σχόλια του ακροατηρίου.
Το απόγευμα της ίδιας ημέρας έγινε και η παρουσίαση των χορευτικών του Συλλόγου Ποντίων «Κομνηνοί» στο Κάντον του Οχάιο, Συλλόγου Ποντίων «Πόντος» στο Νόργουακ του Κονέκτικατ, του ιστορικού Συλλόγου Ποντίων «Κομνηνοί» Νέας Υόρκης, του Συλλόγου Ποντίων «Παναγία Σουμελά» Βοστώνης, του Συλλόγου Ποντίων «Ξενιτέας» του Σικάγου, της Ποντιακής Αδελφότητας «Παναγία Σουμελά» στο Τορόντο του Καναδά, καθώς και από το χορευτικό του Συλλόγου Ποντίων της Ατλάντας.
Οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν με την ποντιακή βραδιά με τους καλλιτέχνες Γιώργο Σιαμλίδη (τραγούδι) και Θόδωρα Κωτίδη (λύρα), οι οποίοι είχαν έρθει αποκλειστικά γι’ αυτό το τριήμερο από την Ελλάδα, τους ομογενείς Χρήστο Τικταπανίδη (λύρα), Γιάννη Απαζίδη (τραγούδι, νταούλι) και τους νέους μουσικούς Κώστα Απαζίδη, Νίκο Απαζίδη, Μπάμπη Ηλιάδη, Ευστάθιο Κυριακίδη, Kώστα Παπαδόπουλο, Βαγγέλη Πεσιρίδη, Μιχάλη Πεσιρίδη, Ευάγγελο Πονήρη, Χρήστο Πονήρη και Δημήτρη Στεφανίδη.
Ο πρόεδρος του Σύλλογου Ποντίων του Κλίβελαντ Οχάιο, Μανώλης Ερμίδης, μιλώντας στον «Εθνικό Κήρυκα» εξέφρασε τη χαρά και την ικανοποίησή του για την επιτυχία όλων των εκδηλώσεων του τριημέρου και χαρακτήρισε το φεστιβάλ «ένα από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά γεγονότα της τελευταίας δεκαετίας.
Ο Σύλλογος Ποντίων του Κλίβελαντ Οχάιο ιδρύθηκε προ τεσσάρων δεκαετιών και αποτελεί πόλο έλξης για τις οικογένειες των Ποντίων του Κλίβελαντ.
«Στο Κλίβελαντ ο αριθμός των ποντιακής καταγωγής ομογενών είναι μικρός σε σύγκριση με τις άλλες πόλεις των ΗΠΑ, παρά ταύτα είναι δυναμικός και ο δυναμισμός του οφείλεται στην αγάπη των μελών και στην αφοσίωσή τους να διατηρήσουν τις παραδόσεις τα ήθη και τα έθιμα», επεσήμανε ο κ. Ερμίδης, ο οποίος είναι επιχειρηματίας πενήντα ετών και ομιλεί άπταιστα την ελληνική γλώσσα. Ο ίδιος γεννήθηκε στο Καζακιστάν, η σύζυγός του Μαρίνα στο Κιργιστάν και απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τον Κωστίκα 9 ετών, τον Γιορίκα 7 ετών, Αναστάσιος 5 ετών και ο Πανίκας 2 ετών.
«Και τα τέσσερα παιδιά μου ομιλούν Ελληνικά και χορεύουν με άνεση τους ποντιακούς χορούς. Τον Φεβρουάριο αγοράσαμε είκοσι στολές, δέκα αντρίκιες και δέκα γυναικείες κι αυτό έχει αυξήσει τον ενθουσιασμό των μελών. Στις 28 Απριλίου διοργανώσαμε με μεγάλη επιτυχία τον ετήσιο χορό και η ορχήστρα που είχε έρθει από το Τορόντο συγκινήθηκε από το πάθος των παιδιών, δεν δέχτηκαν να πάρουν χρήματα. Τα χρήματα θα διατεθούν για την αγορά νέων παραδοσιακών ενδυμασιών», πρόσθεσε ο κ. Ερμίδης.
Ο Νίκος Χριστοφορίδης, πρόεδρος της Ποντιακής Αδελφότητας Τορόντο «Παναγία Σουμελά», είπε ότι ο ίδιος λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεΑων δεν μπόρεσε να παραστεί και εξέφρασε την ικανοποίησή του διότι από το Τορόντο συμμετείχαν 75 άτομα, τα οποία πήγαν με το λεωφορείο που είχαν μισθώσει, με ιδιωτικά αυτοκίνητα και με μια λιμουζίνα.
«Όλοι επέστρεψαν κατενθουσιασμένοι, διότι το φεστιβάλ δεν ήταν μόνο ένα μεγάλο πολιτιστικό γεγονός, αλλά και ένα σχολείο για τη νέα γενιά».
Η Αδελφότητα έχει ιδιόκτητη λέσχη, την αποκαλούμενη Ποντιακή Εστία, που βρίσκεται στον αριθμό 397 της Λεωφόρου Ντάνφορθ, όπου εβδομήντα παιδιά υπό την διεύθυνση του Γιάννη Θεοφιλακτίδη, χοροδιδασκάλου και χορευτή διδάσκονται τους παραδοσιακούς χορούς.
Ο κ. Χριστοφορίδης ανέφερε ότι το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου θα φιλοξενήσουν στο Τορόντο το συνέδριο νεολαίας των ποντιακών σωματείων.
Έχουμε ετοιμάσει το πρόγραμμα σε συνεργασία με την Παμποντιακή Ομοσπονδία και το συνέδριο θα ξεκινήσει στις 31 Αυγούστου και θα ολοκληρωθεί στις 2 Σεπτεμβρίου.
Η Αδελφότητα Ποντίων Τορόντο «Παναγία Σουμελά», όπως έχει γράψει ο «Ε.Κ.», ιδρύθηκε τον Μάιο του 1963 με πρώτο εκλεγμένο πρόεδρο τον αείμνηστο Ανέστη Κεραμειδόπουλο και από τότε ξεκίνησε την ανοδική της πορεία η Αδελφότητα».
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων «Κομνηνοί» Νέας Υόρκης, Στέφανος Αμανατίδης, τόνισε: «Εμεινα κατενθουσιασμένος. Πάνω από εκατό παιδιά με στολές από όλη την Αμερική, πρόβαλαν τις παραδόσεις και εξέφρασαν την υπερηφάνεια για την ποντιακή τους καταγωγή. Με τέτοια νέα γενιά το μέλλον των συλλόγων μας είναι ευοίωνο».
Πηγή: Εθνικός Κήρυξ
Διάλεξη του Νίκου Λυγερού με θέμα: «Διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου».
Παρακολουθήστε τη διάλεξη του Νίκου Λυγερού με θέμα: «Διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου» στα πλαίσια του 6ου Κύκλου Συζητήσεων για την Ιστορία των Ελλήνων του Πόντου που διοργανώθηκε από την Περιφερειακή Επιτροπή Νεολαίας του Σ.Πο.Σ. Θεσσαλονίκης στην αίθουσα της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης (Λ. Νίκης 13), την Κυριακή 13 Μαΐου 2012.
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΣΤΑΝΟΥΣΣΑΣ
Πολιτιστικός Σύλλογος Καστανούσσας
Κασταννούσα Σερρών
Τ.Κ. 62055
Τηλ: 6979075118
www.pskas@hotmail.gr
Παρασκευή 3 Αυγούστου 2012
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ Ν. ΞΑΝΘΗΣ
Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε και η φετινή εκδήλωση «Θυμίσματα και Παρχάρια», του Συλλόγου Ποντίων Ν. Ξάνθης για 14η συνεχόμενη χρονιά, στον χώρο του Λιμνίου στις 6 και 7 Ιουλίου 2012.
Η μεγάλη επιτυχία της οφείλεται στην αθρόα εθελοντική συμμετοχή των μελών του συλλόγου και ιδιαίτερα της νεολαίας και των γυναικών προς τους οποίους απευθύνουμε την εκτίμηση και τις ευχαριστίες μας.
Νοιώθουμε χρέος να ευχαριστήσουμε:
- τα Μ.Μ.Ε της πόλεως και της περιφέρειας μας για την συνδρομή τους στην προβολή της εκδήλωσης
- τον Δήμο Ξάνθης και τις υπηρεσίες του για την αμέριστη συμπαράσταση του.
- τον Πολιτιστικό Σύλλογο της ΣΕΚΕ.
- τον Αντιπεριφερειάρχη κ. Καραλίδη Φώτη, τον Αντιδήμαρχο κ. Ταρενίδη Παναγιώτη, τον περιφερειακό Σύμβουλο κ. Χαϊτίδη Δημήτριο και το Δ.Σ. του Συλλόγου Μικρασιάτων Ξάνθης «Αλησμόνητες Πατρίδες» που μας επισκέφθηκαν.
Εκφράζουμε ευγνωμοσύνη στους χορηγούς της εκδήλωσης που σε καιρούς χαλεπούς δεν δίστασαν να μας συνδράμουν:
- την εταιρεία alfagreen του κ. Αναστασιάδη Ιωάννη
- το ψητοπωλείο Φιλαράκια
- το κέντρο «ΠΟΛΙΤΕΙΑ» του κ. Μωραϊτη Στυλιανού
- την γαλακτοβιομηχανία «ΡΟΔΟΠΗ»
- την γαλακτοβιομηχανία «ΜΩΥΣΗΣ»
- την αλευροβιομηχανία ΚΑΠΛΑΝΙΔΗ»
Θέλουμε επίσης να ευχαριστήσουμε τους συμπολίτες μας που επισκέφθηκαν την εκδήλωση μας και είχαν την ευκαιρία να τραγουδήσουν και να χορέψουν παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια και χορούς και να γευθούν τα πεντανόστιμα ποντιακά εδέσματα που με τόση αγάπη παρασκεύασαν οι Κυρίες του Συλλόγου.
Με την παρουσία τους εξέφρασαν με τον καλλίτερο τρόπο την αγάπη και το ενδιαφέρον τους για τον Σύλλογο και τους σκοπούς του που δεν είναι άλλοι παρά η διατήρηση, προβολή και μεταλαμπάδευση της παράδοσης και της Ιστορίας της Πατρίδας μας, της Πατρίδας των προγόνων μας, του αλησμόνητου και μέσα στις καρδίες μας Πόντου.
Ευχόμαστε καλό καλοκαίρι και του χρόνου.
Η μεγάλη επιτυχία της οφείλεται στην αθρόα εθελοντική συμμετοχή των μελών του συλλόγου και ιδιαίτερα της νεολαίας και των γυναικών προς τους οποίους απευθύνουμε την εκτίμηση και τις ευχαριστίες μας.
Νοιώθουμε χρέος να ευχαριστήσουμε:
- τα Μ.Μ.Ε της πόλεως και της περιφέρειας μας για την συνδρομή τους στην προβολή της εκδήλωσης
- τον Δήμο Ξάνθης και τις υπηρεσίες του για την αμέριστη συμπαράσταση του.
- τον Πολιτιστικό Σύλλογο της ΣΕΚΕ.
- τον Αντιπεριφερειάρχη κ. Καραλίδη Φώτη, τον Αντιδήμαρχο κ. Ταρενίδη Παναγιώτη, τον περιφερειακό Σύμβουλο κ. Χαϊτίδη Δημήτριο και το Δ.Σ. του Συλλόγου Μικρασιάτων Ξάνθης «Αλησμόνητες Πατρίδες» που μας επισκέφθηκαν.
Εκφράζουμε ευγνωμοσύνη στους χορηγούς της εκδήλωσης που σε καιρούς χαλεπούς δεν δίστασαν να μας συνδράμουν:
- την εταιρεία alfagreen του κ. Αναστασιάδη Ιωάννη
- το ψητοπωλείο Φιλαράκια
- το κέντρο «ΠΟΛΙΤΕΙΑ» του κ. Μωραϊτη Στυλιανού
- την γαλακτοβιομηχανία «ΡΟΔΟΠΗ»
- την γαλακτοβιομηχανία «ΜΩΥΣΗΣ»
- την αλευροβιομηχανία ΚΑΠΛΑΝΙΔΗ»
Θέλουμε επίσης να ευχαριστήσουμε τους συμπολίτες μας που επισκέφθηκαν την εκδήλωση μας και είχαν την ευκαιρία να τραγουδήσουν και να χορέψουν παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια και χορούς και να γευθούν τα πεντανόστιμα ποντιακά εδέσματα που με τόση αγάπη παρασκεύασαν οι Κυρίες του Συλλόγου.
Με την παρουσία τους εξέφρασαν με τον καλλίτερο τρόπο την αγάπη και το ενδιαφέρον τους για τον Σύλλογο και τους σκοπούς του που δεν είναι άλλοι παρά η διατήρηση, προβολή και μεταλαμπάδευση της παράδοσης και της Ιστορίας της Πατρίδας μας, της Πατρίδας των προγόνων μας, του αλησμόνητου και μέσα στις καρδίες μας Πόντου.
Ευχόμαστε καλό καλοκαίρι και του χρόνου.
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ Ν. ΞΑΝΘΗΣ
Πάροδος Θερμοπυλών 8
Ξάνθη
Τ.Κ. 67100
Τηλ. 2541078811
Fax 2541028200
www.spnx.gr
pontos@xan.gr
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ "ΝΙΚΟΣ ΚΑΠΕΤΑΝΙΔΗΣ"
Με επιστολή του, το Δ.Σ. του Συλλόγου Ποντίων Αμαρουσίου «Νίκος Καπετανίδης» εκφράζει τις ευχαριστίες του προς τον δήμαρχο Αμαρουσίου Γιώργο Πατούλη για την υποστήριξη που παρέχει στον σύλλογο και τη συμμετοχή του στην ετήσια καλοκαιρινή εκδήλωση στην πλατεία Εργατικών Κατοικιών. Αμαρουσίου.
Επίσης, ευχαριστεί τον αντιδήμαρχο Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Διαφάνειας Νικόλα Αλεπού, τον πρόεδρο της ΚΕΑΔΑ, Γεώργιο Ζήκο και τη δημοτική σύμβουλο Ελένη Λέκκα.
Επίσης, ευχαριστεί τον αντιδήμαρχο Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Διαφάνειας Νικόλα Αλεπού, τον πρόεδρο της ΚΕΑΔΑ, Γεώργιο Ζήκο και τη δημοτική σύμβουλο Ελένη Λέκκα.
Σύλλογος Ποντίων Αμαρουσίου "Νίκος Καπετανίδης"
Ιερού Λόχου 5
Μαρούσι
Τ.Κ. 15124
Τηλ. & Fax: 2106195829, 6974452059
nikos.kapetanidhs@hotmail.com
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ ΕΥΡΩΠΗΣ
Ενημέρωση για το πρόγραμμα εκδηλώσεων των συλλόγων
Παρακαλούμε όλους τους Συλλόγους μέλη της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων Ευρώπης (Ο.Σ.Ε.Π.Ε.) να μας ενημερώσουν για το πρόγραμμα εκδηλώσεων τους για τα έτη 2012 και 2013.Στόχος είναι η ενημέρωση, κοινοποίηση προς όλα τα σωματεία μας καθώς την καλύτερη οργάνωση, προγραμματισμό των εκδηλώσεων της Ομοσπονδίας μας (Πανευρωπαϊκή Συνδιάσκεψη, Συναπαντήματα κλπ.).
Για το Δ.Σ.,
Ηλίας T. Μαυρίδης
Γεν. Γραμματέας
Ηλίας T. Μαυρίδης
Γεν. Γραμματέας
www.osepe.de
info@osepe.de
Πέμπτη 2 Αυγούστου 2012
31α Γυναικοκάστρεια
Ώρα έναρξης των εκδηλώσεων 21:30.
Πρόγραμμα εκδηλώσεων
Πέμπτη 2 Αυγούστου 2012
Παιδικό πρόγραμμα "Παίζω με τα Χρώματα",
Παρασκευή 3 Αυγούστου 2012
Ποντιακοί χοροί από την Ένωση Ποντίων Ν. Κιλκίς "Οι Αργοναύτες" και Μικρασιάτικοι Χοροί από τον Σύλλογο Ευαγγελισμού Δήμου Βόλβης.
Σάββατο 4 Αυγούστου 2012
Χοροί από τη Γεωργία από το Σύλλογο "Αργώ" του Δήμου Κορδελιού και χοροί του Πόντου από το Σύλλογο Παλαιού Αγιονερίου.
Κυριακή 5 Αυγούστου 2012
Χοροί του Πόντου από τον Σύλλογο Αγίου Μάρκου Κιλκίς και χοροί Καππαδοκίας από το Σύλλογο Μικρασιατών Νικομηδειας "Οι Κιζδερβενιώτες".
Και τις τέσσερις μέρες θα πραγματοποιηθεί Ποντιακό γλέντι με τους:
- Αλέξη Παρχαρίδη (τραγούδι),
- Στάθη Πορφυρίδη (τραγούδι),
- Κώστα Καλούση (τραγούδι),
- Στάθη Παυλίδη (τραγούδι),
- Λάζαρο Σαλονικίδη (τραγούδι),
- Ιορδάνης Σαλονικίδη (λύρα),
- Δημήτρη Ξενιτόπουλο (λύρα),
- Μιχάλη Σιώπη (κλαρίνο).
- Κ. Σαχινίδη (αρμόνιο),
- Α. Σαχινίδη (ντραμς).
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΙΒΩΤΟΥ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κιβωτού Γρεβενών σας προσκαλεί στις εκδηλώσεις που πραγματοποιεί στις 3 και 4 Αυγούστου 2012, στο σκεπαστό προαύλιο χώρο του δημοτικού σχολείου του χωριού.
Πρόγραμμα εκδηλώσεων
Παρασκευή 3 Αυγούστου 2012
- Γιάννης Τσιτιρίδης (τραγούδι),
- Μπάμπης Κεμανετζίδης (λύρα-κλαρίνο),
- Μπάμπης Ιωακειμίδης (τραγούδι),
- Κώστας Τσακλίδης (λύρα),
- Κλεάνθης Σιαμλίδης (νταούλι),
- Παύλος Ευθυμιάδης (ντραμς),
- Γιώτης Ευθυμιάδης (αρμόνιο)
Σάββατο 4 Αυγούστου 2012
- Στάθης Νικολαϊδης (τραγούδι),
- Γιώργος Ατματζίδης (λύρα),
- Πόλιος Παπαγιαννίδης (τραγούδι),
- Κώστας Σιαμίδης (λύρα),
- Τάσος Ματσαρίδης (αγγείο-φλογέρα),
- Κώστας Ζώης (νταούλι),
- Παύλος Ευθυμιάδης (ντραμς),
- Γιώτης Ευθυμιάδης (αρμόνιο)
Πολιτιστικός Σύλλογος Κιβωτού Γρεβενών
Κιβωτός Γρεβενών
Τ.Κ. 51100
Τηλ. 2462041038
www.kivotosonline.com
ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ
Το Δ.Σ. της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) μόλις πληροφορήθηκε τον θάνατο του Στάθη Ευσταθιάδη, αφιερωμένου λαογράφου των Ποντίων, καταξιωμένου συγγραφέα, ερευνητή, παραγωγού και παρουσιαστή ραδιοφωνικών εκπομπών, συνήλθε εκτάκτως την 1.8.2012 και ομόφωνα αποφάσισε:
1. Να εκφραστούν τα συλλυπητήρια στην οικογένειά του,
2. Να παραστεί το Δ.Σ. στην κηδεία του,
3. Να εκφωνήσει επικήδειο λόγο ο Πρόεδρος Γ. Παρχαρίδης,
4. Να κατατεθεί στεφάνι στη σορό του και
5. Να δημοσιευθεί το παρόν μέσω του διαδικτύου.
ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ
Λ. ΝΙΚΗΣ 1, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Τ.Κ. 54624
ΤΗΛ: 2310227822
FAX: 2310227213
www.poe.org.gr
info@poe.org.gr
1. Να εκφραστούν τα συλλυπητήρια στην οικογένειά του,
2. Να παραστεί το Δ.Σ. στην κηδεία του,
3. Να εκφωνήσει επικήδειο λόγο ο Πρόεδρος Γ. Παρχαρίδης,
4. Να κατατεθεί στεφάνι στη σορό του και
5. Να δημοσιευθεί το παρόν μέσω του διαδικτύου.
ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ
Λ. ΝΙΚΗΣ 1, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Τ.Κ. 54624
ΤΗΛ: 2310227822
FAX: 2310227213
www.poe.org.gr
info@poe.org.gr
Σημαντική ‘’ώθηση’’ στην αποπεράτωση του Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου Μεσόβουνου έδωσε η επιτυχία της παραδοσιακής διοργάνωσης
Μεγάλης αποδοχής έτυχε από τον κόσμο το κάλεσμα της Ερανικής Επιτροπής ανέγερσης του Ιερού Ναού "Αγίου Γεωργίου" Μεσόβουνου για την συγκέντρωση χρημάτων, τα οποία θα διατεθούν στην αποπεράτωση της εκκλησίας του χωριού.Οι πρώτοι που ανταποκρίθηκαν με μεγάλη προθυμία ήταν οι δέκα μουσικοί και τραγουδιστές, που πλαισίωσαν αφιλοκερδώς την ποντιακή εκδήλωση που διοργάνωσε η Ερανική Επιτροπή με την στήριξη του Δήμου Εορδαίας και της Τοπικής Κοινότητας Μεσόβουνου.
Χαιρετίζοντας τους παρισταμένους η Δήμαρχος Εορδαίας Παρασκευή Βρυζίδου, τόνισε ότι η εκδήλωση είναι ιδιαίτερα ξεχωριστή καθώς στέλνει το μήνυμα ότι τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει τον αγώνα των Ελλήνων για την Θρησκεία, την πατρίδα και την παράδοσή μας.
Η κ. Βρυζίδου υπογράμμισε ότι παρά τη δύσκολη οικονομική συγκυρία, θα ξεπεραστούν τα όποια εμπόδια και ο Δήμος θα σταθεί αρωγός στην προσπάθεια αποπεράτωσης του Ιερού Ναού, καθώς οι εκκλησίες δε σηματοδοτούν μόνο την πίστη μας, αλλά την ίδια την ύπαρξή μας ως λαός.
«Είχαμε ένα όνειρο να κάνουμε το χωριό μας καλύτερο και τα καταφέραμε, ενώ ο επόμενος στόχος είναι να ολοκληρωθεί σύντομα η όμορφη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Μεσόβουνου».
Τόνισε ο αντιδήμαρχος Εορδαίας και πρώην Δήμαρχος Βερμίου Σοφοκλής Σιδηρόπουλος, ευχαριστώντας όλους τους συντελεστές της προσπάθειας αυτής.
Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της Τ.Κ. Μεσόβουνου Δημήτρης Τσιαϊδης, ευχαρίστησε όλους όσους αγαπούν το χωριό και στηρίζουν την παράδοσή του.
«Μας δίνεται δύναμη και κουράγιο να συνεχίσουμε αυτό που ξεκινήσαμε» επεσήμανε ο εκπρόσωπος της Ερανικής Επιτροπής ανέγερσης του Ιερού Ναού Ευστάθιος Μαυρίδης.
Ο γνωστός Μεσοβουνιώτης Καλλιτέχνης Χρήστος Ακριτίδης παρουσίασε το πρόγραμμα της εκδήλωσης, ευχαριστώντας όλους τους συναδέλφους του μουσικούς και ερμηνευτές, που "χωρίς δεύτερη κουβέντα" όπως είπε, δέχθηκαν να στηρίξουν τον Ιερό σκοπό της διοργάνωσης.
Μιλώντας εκ μέρους όλων των καλλιτεχνών ο Γιάννης Κουρτίδης, που σφράγισε με την παρουσία του την ποντιακή παράδοση, εξήρε την πρωτοβουλία των διοργανωτών, ενώ αναφέρθηκε και στους συμμετέχοντες συναδέλφους του.
Η παραδοσιακή βραδιά, που πραγματοποιήθηκε στο χώρο του Δημοτικού Σχολείου, δίπλα ακριβώς από τον νεοαναγερόμενο Ιερό Ναό κράτησε μέχρι τις πρώτες πρωϊνές ώρες με όλους τους μουσικούς και τους ερμηνευτές να δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό.
Πηγή: Πτολεμαίος
Τετάρτη 1 Αυγούστου 2012
ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ν. ΣΑΜΨΟΥΝΤΑΣ "Η ΑΜΙΣΟΣ"
Ο Εξωραϊστικός Εκπολιτιστικός Σύλλογος Ν. Σαμψούντας «Η Αμισός» σας προσκαλεί να τιμήσετε με την παρουσία σας το πολιτιστικό τριήμερο, μουσικής, χορού και τραγουδιού από την Ελληνική παράδοση στις 2, 3 και 4 Αυγούστου 2012 στη Ν. Σαμψούντα.
Πρόγραμμα εκδηλώσεων
Πέμπτη 2 Αυγούστου 2012
Σεργιάνι στην πολιτιστική μας κληρονομιά με χορούς από το Ανατολικό Αιγαίο, Μικρά Ασία, τη Μακεδονία, το Συρράκο Ιωαννίνων.
Συμμετέχουν τα χορευτικά τμήματα των συλλόγων:
- Μορφωτικός Σύλλογος Θεσπρωτικού,
- Σύλλογος Γυναικών Αγ. Θωμά,
- Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Πρέβεζας,
- Σύνδεσμος Συρρακιωτών Πρέβεζας.
Ακολουθεί Παραδοσιακό Ηπειρώτικο γλέντι με το μουσικό σχήμα του Μιχάλη Ζάμπα και συγκεκριμένα τους: Μιχάλη Ζάμπα στο τραγούδι, Θοδωρή Γεωργόπουλο στο κλαρίνο, Παναγιώτη Ξυδέα στο βιολί, Μπάμπη Γκόγκα στο λαούτο και τον Θανάση Κάκκο στα κρουστά.
Παρασκευή 3 Αυγούστου 2012
Αφιέρωμα στην αλησμόντη Πατρίδα του Πόντου. Τραγούδια και χοροί Ανατολικού και Δυτικού Πόντου.Συμμετέχουν τα χορευτικά τμήματα των συλλόγων:
- Εξωραϊστικός Εκπολιτιστικός Σύλλογος Ν. Σαμψούντας «Η Αμισός»
- Ένωση Ποντίων Λαγκαδά και Περιχώρων.
Ακολουθεί παραδοσιακό Ποντιακό γλέντι με τους:
- Χρήστο Ακριτίδη, τραγούδι,
- Γιάννη Κουρτίδη, τραγούδι,
- Αλέξη Στεφανίδη, λύρα,
- Δημήτρη Ακριτίδη, λύρα,
- Ματσαρίδη Τάσο, αγγείο,
- Ηρακλή Ξενίδη, πλήκτρα,
- Παναγιώτη Ευθυμιάδη, νταούλι
- Νίκο Τσαουσίδη, νταούλι.
Σάββατο 4 Αυγούστου 2012
Χοροί από τον Πόντο και Λαϊκοί. Συμμετέχουν τα χορευτικά τμήματα των συλλόγων:
- Ποντιακός Εκπολιτιστικός Σύλλογος Ν. Κερασούντας.
- Μορφωτικός Εκπολιτιστικός Σύλλογος Λούρου.
Ακολουθεί Λαϊκο-Ρεμπέτικη βραδιά με την ορχήστρα Βanda-λάικα απ΄ την Αθήνα.
Συμμετέχουν:
- Κώστας Μήτσιος, μπουζούκι-λαούτο-τραγούδι,
- Ειρήνη Χαρίδου, τραγούδι,
- Κώστας Σκανδάλης, κιθάρα-τραγούδι
- Νίκος Τσιατσούλης, κρουστά-τραγούδι
- Ηλίας Μαυρίκης, κιθάρα
- Μανώλης Κότορος, βιολί
- Γιώργος Τσιατσούλης, ακορντεόν
Παράλληλη Εκδήλωση: Έκθεση φωτογραφικού υλικού με θέμα: "Οι Άγιοι του Πόντου".
Εξωραϊστικός Εκπολιτιστικός Σύλλογος Ν. Σαμψούντας "Η Αμισός"
Ν. Σαμψούντα Πρεβέζης
Τ.Κ. 48100
Τηλ. - Fax: 2682051368
amisos79@hotmail.com
Σήμερα το έργο μου ανήκει σε όλους τους Ποντίους...
Το e-Pontos.gr αποτίωντας τον ύστατο φόρο τιμής στον μεγάλο λαογράφο και ερευνητή της Ποντιακής λαογραφίας, Στάθη Ευσταθιάδη, αναδημοσιεύει την τελευταία συνέντευξη που έδωσε στον Δημήτρη Πιπερίδη και στο περιοδικό Άμαστρις πριν από 3 περίπου χρόνια...
Συνέντευξη στο Δημήτρη Πιπερίδη
Συνομιλώντας με το Στάθη Ευσταθιάδη έχει κανείς τη αίσθηση ότι συνομιλεί με τη ζώσα ιστορία της ποντιακής λαογραφικής έρευνας. Δεν είναι τυχαίο ότι είναι ο μόνος ίσως από τη λαμπρή εκείνη χορεία των πρωτοπόρων σκαπανέων της ποντιακής παράδοσης, τον οποίο οι παλαιότεροι -και ιδίως στα χωριά μας - γνώριζαν και αποκαλούσαν με το μικρό του όνομα.
Ίσως γιατί στα μάτια τους ο Στάθης Ευσταθιάδης - ο «Στίσιας» των δικών του ανθρώπων- ήταν ο μόνος από τους Πόντιους λόγιους των «πέτρινων» εκείνων μεταπολεμικών χρόνων που σκέφτηκε να επικεντρώσει την ερευνητική του προσπάθεια στους απλούς ανθρώπους της προσφυγιάς, στους ανώνυμους και πολλές φορές αγράμματους φορείς της συλλογικής μας μνήμης.
Η ζωή δεν ήταν πάντα γενναιόδωρη με το Στάθη Ευσταθιάδη. Ούτε όμως και οι άνθρωποι. Ίσως να έφταιγε και ο ίδιος. Ίσως να έφταιγε η αποφασιστικότητα και η παροιμιώδης δύναμη της θέλησης, που αποκτά στην περίπτωσή του επικές διαστάσεις, ίσως να έφταιγε η «δαιμονική» σχεδόν ευφυία του, που μπορεί να τρόμαζε και να ενεργοποιούσε αμυντικά αντανακλαστικά, ίσως τέλος να έφταιγε η παρρησία του λόγου του ή και εσφαλμένες επιλογές στην τόσο δύσκολη σκακιέρα της ποντιακής παραπολιτικής. Γεγονός πάντως είναι ότι ο σημερινός μας συνομιλητής διήνυσε τα πλέον πολύτιμα - για αυτόν, αλλά και τη λαογραφία μας - χρόνια σε μια πορεία μονήρη, όσο και παραγωγική.
Σήμερα στα ογδόντα του χρόνια ο Στάθης Ευσταθιάδης βρίσκεται στη φάση της οριστικής επίλυσης των λογαριασμών του με την ιστορία. Σε αυτή λοιπόν τη φάση, που εχθροί και φίλοι αναγνωρίζουν πλέον την προσφορά του χωρίς κατ’ ανάγκην να συμμερίζονται και τις θέσεις του, αποκτά ιδιαίτερη σημασία αυτό που είπε πρόσφατα σε μια εκδήλωση προς τιμήν του ο αδερφός του Νάκος: «τον καμαρώνω που βρίσκεται στην άκρη, σαν παλιό παροπλισμένο θωρηκτό, τιμημένο για τους αγώνες του». Αυτό λοιπόν το μεγάλο παροπλισμένο, αλλά πάντα έτοιμο για ταξίδια, θωρηκτό της λαογραφίας μας έχουμε την τιμή να φιλοξενούμε σήμερα μέσα από τις σελίδες του περιοδικού μας.
Ποια ήταν τα πρώτα σας ακούσματα;
Θυμάμαι κι έχω πάντα στο νου μου τον ήχο του λυράρη του χωριού μου, του Θόδωρου Ιωαννίδη, «τη Τότονος», όπως τον λέγαμε. Ήταν ένας θαυμάσιος λυράρης, που έπαιζε κυρίως Καρσλίδικα. Τα δεύτερα ακούσματα τα οποία θυμάμαι και τα οποία άσκησαν μεγάλη επιρροή πάνω μου από πολύ νεαρή ηλικία, ήταν του μεγάλου Σταύρη Πετρίδη, που ερχόταν στο Κιλκίς με διάφορες παρέες. Και φυσικά θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρω τη μητέρα μου, η οποία όχι μόνο τραγουδούσε θαυμάσια, αλλά και χόρευε θαυμάσια και μάλιστα όχι μόνο ποντιακούς χορούς, αλλά και Αρμένικους και Γεωργιανούς.
Σε ποια ηλικία πιάσατε για πρώτη φορά στα χέρια σας λύρα;
Σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών. Ο «Τότον», που προανέφερα, έκανε την εποχή εκείνη μαθήματα σε δύο παιδιά. Εγώ παρακολουθούσα ως ακροατής, χωρίς να το γνωρίζει ο πατέρας μου. Έμαθα όμως γρηγορότερα από τους μαθητάς του. Κι όταν με άκουσε ο πατέρας μου, που το είχε μεράκι να μάθω λύρα, συγκινήθηκε τόσο πολύ, που πήγε αγόρασε μια λύρα και μου την έφερε.
Πότε αποφασίσατε να ασχοληθείτε συστηματικά με την ποντιακή λαογραφία;
Σχεδόν αμέσως μετά τον τραυματισμό μου το 1947. Μπορώ να πω ότι από τα πρώτα μου βήματα ερωτεύτηκα την ποντιακή λαογραφία. Σε αυτή τη φάση επισκέπτομαι τα χωριά και καταγράφω το υλικό που μου υπαγορεύουν γέροι και γερόντισσες. Μια δύσκολη διαδικασία που θέλει υπομονή και μεράκι.
Τι ήταν αυτό που θέλατε να μάθετε από τους γέροντες της πρώτης προσφυγικής γενιάς; Τι τους ρωτούσατε συνήθως;
Τι θυμούνται από την παλιά πατρίδα, από τον Πόντο ή τον Καύκασο, αν θυμούνται κανένα γάμο ή κανένα λυράρη, οτιδήποτε κατέγραψε η μνήμη τους και έμεινε χαραγμένο στην ψυχή τους. Μου υπαγόρευαν και –καθώς τότε δεν υπήρχαν μαγνητόφωνα-τα έγραφα στο χαρτί με τη βοήθεια της αδερφής μου της Μαρίας.
Πότε αποκτήσατε το πρώτο σας μαγνητόφωνο;
Το πρώτο μαγνητόφωνο μου το δάνεισε το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης πολύ αργότερα, το 1957, ως ανταμοιβή για την αρίστευσή μου.
Αναφερθήκατε στις σπουδές σας. Το πρόβλημα της όρασης δεν στάθηκε εμπόδιο στην επίτευξη αυτού του στόχου;
Το κρίσιμο ήταν να με δεχθούν στο Πανεπιστήμιο. Όταν χτύπησα την πόρτα του Πανεπιστημίου το 1956 για να δώσω εξετάσεις στα Νομικά, ώστε να εκπληρώσω και το όνειρο των γονέων μου, οι πανεπιστημιακές αρχές μου το αρνήθηκαν με το επιχείρημα «πως θα διαγωνιστεί, αφού ο ίδιος δεν μπορεί να γράφει; Που ξέρουμε ότι αυτά που θα γράψει δεν είναι γνώσεις του γραμματέως του;». Τότε τους είπα να χρησιμοποιήσουν πρόσωπο που να γνωρίζει μόνο να γράφει.
Τελικά χάρις και στη βοήθεια δύο πολύ σημαντικών καθηγητών της Φιλοσοφικής Σχολής, του Λίνου Πολίτη και του Νικόλαου Ανδριώτη, υπερίσχυσε το δικό μου επιχείρημα: «πώς είναι δυνατόν να θέλει ένας νέος να σπουδάσει και να του το αρνείστε; Ποιός νόμος το λέει αυτό; Και αν το λέει ο νόμος, τότε να τροποποιήσετε το νόμο». Έτσι την επόμενη χρονιά έγινα δεκτός και έδωσα εξετάσεις μόνος στο Πρυτανείο με μοναδικούς παρόντες τον καθηγητή και την αδερφή μου τη Μαρία, η οποία όλα αυτά τα χρόνια στάθηκε πολύτιμος συμπαραστάτης μου.
Η δε συγχωρεμένη η μάνα μου - γιατί ο πατέρας μου είχε στο μεταξύ δολοφονηθεί στον εμφύλιο - όταν έμαθε ότι τα κατάφερα, μου είπε συγκινημένη: «εσύ ετρύπεσες το ραχίν κι εξέβες ας σ’ άλλ’ τη μερέαν»!
Κι έτσι σπουδάσατε νομικά.
Σπούδασα νομικά με κρατική υποτροφία. Παράλληλα παρακολούθησα και ορισμένα μαθήματα της Φιλοσοφικής Σχολής: Γλωσσολογία, Λαογραφία με καθηγητή τον Στίλπωνα Κυριακίδη, Νεοελληνική Ιστορία, Ελληνική Λογοτεχνία…
Μαθήματα που επέλεξα για να εμπλουτίσω τις γνώσεις μου και είχαν άμεση σχέση με τα λαογραφικά μου ενδιαφέροντα. Αργότερα ολοκλήρωσα τη διδακτορική μου διατριβή με τίτλο «Περί της κυριάρχου εν τη δημοκρατία βουλήσεως.
Η επαλήθευση της λαϊκής κυριαρχίας στα πλαίσια του ισχύοντος Συντάγματος» με καθηγητή τον Αριστόβουλο Μάνεση, η οποία εγκρίθηκε με άριστα. Εν συνεχεία δικηγόρησα επί 13 χρόνια και σήμερα είμαι συνταξιούχος.
Όλα αυτά τα χρόνια λοιπόν επισκέπτεστε τα ποντιακά χωριά και καταγράφετε γέροντες και γερόντισσες της πρώτης προσφυγικής γενιάς. Μπορείτε να μας αναφέρετε μερικούς από αυτούς, που σας έκαναν μεγάλη εντύπωση;
Ο μακαρίτης ο Στοφόρον από τον Τετράλοφο Κοζάνης. Φοβερές εντυπώσεις και πολλές. Μου υπαγόρευε πράγματα αυθεντικά, μου μιλούσε για τη ζωή της Ματσούκας, για τα πανηγύρια της Ματσούκας… Επίσης ο εξάδελφός του ο Στάθης Χριστοφορίδης από το Αραπλή…
Θυμάμαι επίσης μια γερόντισσα από τη Σκήτη Κοζάνης, την Ανατολή Βασιλειάδου. Ένας πολύ ωραίος άνθρωπος που τραγουδούσε και πολύ ωραία. Όταν πήγα και τη βρήκα και έμαθε το σκοπό της επίσκεψής μου, μου είπε αυθόρμητα:
«α… εσύ είσαι ο Ευσταθιάδης. Εσύ έρθες να παίρτς απ’ εμέν πράμαν πολλά, αμά εγώ ντ’ εξέρω είναι όσον τη δεντρού τα φύλλα. Εσύ ντο θα προφτάντς και παίρτς;».
Επίσης θυμάμαι την Ευγενία Ζευγαροπούλου, την «Καρσλήσα», από τους Γεωργιανούς της Βέροιας, που είχε κι ένα ακόμη εξαιρετικό ταλέντο: απέδιδε το σκοπό με το στόμα καλύτερα κι από τη λύρα.
Επίσης τον Καραφουλίδη από τη Γερακαρού Λαγκαδά, ο οποίος ήταν Κοιλαδέτες, δηλαδή από το Κοιλάδ’ της Τραπεζούντας. Αυτός μου έκανε μια παρατήρηση για τους σημερινούς χορευτές, που τη θυμάμαι ακόμη. Μου είπε επί λέξει: «οι ατωριζ’νοί πα Σέραν χορεύνε; Σκοτούντανε και χάντανε αλάι μαλάι. Η Σέρα ντο λες εσύ, σίτα χορεύ’ς και πας, θα αναπαέσαι…».
Αλλά και μία Κρωμέτ’σα από την Καλαμαριά, μια πολύ πονεμένη γυναίκα, η οποία μόλις με είδε, μου είπε: «αχ Ευσταθιάδη, το βάσανο μ’ έν’ πολλά τρανόν. Εσυρ’ ατο σην θάλασσαν κι εκείνε πα κι εποίκεν ατο καπούλ’, έγκε μ’ ατο οπίς…». Στη συνέχεια όμως μου υπαγόρευσε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για τους σκοπούς και τα τραγούδια της πατρίδας της, της Κρώμνης.
Αυτοί ήταν οι απλοί ανώνυμοι άνθρωποι, που καταγράψατε. Από τους γνωστούς λυράρηδες της πρώτης γενιάς, που είχατε τη τύχη να γνωρίσατε;
Το Σταύρη το γνώρισα στο Κιλκίς, όταν ήμουν μαθητής του γυμνασίου. Ερχόταν με διάφορες παρέες και έπαιζε κι εγώ πήγαινα και τον άκουγα κρυφά από το φόβο του γυμνασιάρχη. Αργότερα το 1947 είχα την τιμή να τον δεχτώ στο σπίτι μου στο Καραβάν Σαράι στη Θεσσαλονίκη και μάλιστα όχι μία, αλλά τρεις φορές. Το Σταύρη τον εθαύμασα. Τον άκουσα να παίζει Σέρα-χορόν, αλλά και τον είδα να χορεύει Σέρα-χορόν με λυράρη το συμπατριώτη σου τον Παντελίκα. Όταν ήταν στα μεράκια του, ήταν άπιαστος. Και όχι μόνο στο τραγούδι, αλλά και στη λύρα. Γιατί ακούω πολλούς σήμερα που λένε ότι λύρα δεν έπαιζε και τόσο καλά.
Εμείς οι νεώτεροι τον γνωρίζουμε μέσα από τους δίσκους του γραμμοφώνου. Εσείς που τον ακούσατε ζωντανά, πως κρίνετε αυτούς τους δίσκους σε σχέση με αυτό που ακούσατε τότε ζωντανά;
Οι δίσκοι είναι απλώς ένα δείγμα του εαυτού του. Στην πραγματικότητα όμως έπαιζε πολύ καλύτερα. Άλλωστε ο Σταύρης δεν είναι το είδος του λυράρη που μπορείς να τον κρίνεις μέσα από τους δίσκους. Έπρεπε να τον έχεις ακούσει να παίζει αργά τα ξημερώματα…. Μου ζητήθηκε κάποτε να συγκρίνω το Σταύρη με το γιό του, το Γώγο, κι έκανα την εξής παρατήρηση: «Όταν έπαιζε λύρα ο Γώγος, σε έκανε και τον θαύμαζες. Έμενες με το στόμα ανοιχτό. Ο Σταύρης σε έκανε και έκλαιγες. Ο Γώγος ήταν ρυθμός, ο Σταύρης μελωδία. Ο Γώγος ήταν το καλλιεργημένο μεγάλο τριαντάφυλλο του κήπου, ο Σταύρης το τριαντάφυλλο του χωριού, το μικρό σε μέγεθος, αλλά πνικτικό σε μυρωδιά. Ο Γώγος ήταν η φανέλα του εργοστασίου, ο Σταύρης η φανέλα του χωριού, που η κοπέλα την πλέκει βελονιά-βελονιά χύνοντας δάκρυα». Και στη λύρα, αλλά ιδίως στο τραγούδι.
Άλλοι λυράρηδες της πρώτης γενιάς, τους οποίους προλάβατε;
Θυμάμαι κάποιον Δημήτριο Αμοιρίδη από την Τραπεζούντα. Επίσης το Νίκο το Χαλυβόπουλο τον Ματσουκάτε, ο οποίος ζούσε στην Καστοριά, τον Τσορτάν τον δικό σας και πολλούς άλλους. Δεν πρόλαβα το Σαββέλη από την Ίμερα, ο οποίος πέθανε το 1934, όπως επίσης και τον Παύλο το Στεφανίδη από το Κιλκίς, το Μουζενίτε, για τον οποίο όμως άκουσα πάρα πολλά πράγματα από παλαιούς φίλους και συνδιασκεδαστές του.
Ποιες ήταν οι σημαντικότερες επιρροές που δεχτήκατε ως ερευνητής και λαογράφος;
Είχα επηρεαστεί ιδιαίτερα από το έργο του Σίμωνος Καρά, του μεγάλου αυτού μελετητή της παραδοσιακής μας μουσικής.
Την ίδια εποχή ή λίγο νωρίτερα κάνετε το «ντεμπούτο» σας ως θεατρικός συγγραφέας. Ποια ήταν η υποδοχή που σας επεφύλαξε ο χώρος των τότε ποντιακών σωματείων;
Δυστυχώς αρνητική. Έγραψα το πρώτο μου έργο το «Κουρπάν» και πήγα να το παρουσιάσω στην Εύξεινο Λέσχη. Εκεί ήταν ο Τσουλφάς, ο Κοκοζίδης και ο Μεταλλίδης και αρνήθηκαν να το δεχτούν. Ήταν βλέπετε η εποχή που εδέσποζε η φυσιογνωμία του Κτενίδη. Έτσι αναγκάστηκα να κατέβω στην Αθήνα. Στις 6 Μαρτίου του 1949 δόθηκε η πρώτη παράσταση του έργου μου στο θέατρο «Κεντρικόν».
Αλλά κι αργότερα, όταν αποφάσισα να δράσω ως ιδιώτης και παρουσίασα το έργο μου «Σεβντά με τα δάκρια», προσέφυγαν σε αθέμιτα μέσα. Έστειλαν την αστυνομία στο σπίτι μου με την κατηγορία ότι το έργο ήταν «αριστερό», ενώ στην πραγματικότητα δεν ήταν. Ήταν δημοκρατικό.
Ευτυχώς σήμερα οι αντιδικίες εκείνης της εποχής έχουν πλέον ξεχαστεί, πρόσφατα μάλιστα με τίμησε και η ίδια η Εύξεινος Λέσχη.
Συνολικά πόσα θεατρικά έργα έχετε γράψει;
Δεκαέξι.
Είναι κοινή η διαπίστωση ότι τα τελευταία χρόνια η πορεία του ποντιακού θεάτρου έχει υποχωρήσει. Που οφείλεται κατά τη γνώμη σας αυτή η εξέλιξη;
Στην προσπάθεια νόθευσής του. Νόθευσαν το ποντιακό θέατρο μεταφράζοντας στην ποντιακή διάλεκτο έργα ξένα, τα οποία ο ποντιακός λαός δεν εκτίμησε και δεν αποδέχθηκε.
Πότε αποφασίζετε να ασχοληθείτε για πρώτη φορά με το ραδιόφωνο;
Το ίδιο έτος, το 1949. Η εκπομπή ονομαζόταν από τότε «Ποντιακοί Αντίλαλοι» και παιζόταν από το ραδιοφωνικό Σταθμό των Ενόπλων Δυνάμεων Θεσσαλονίκης. Συνεργάτες μου σε αυτή τη φάση κοριτσόπουλα και παιδόπουλα της γειτονιάς. Αλλά και ο Ιωακείμ Σαλτσής, συνταξιούχος δάσκαλος από την Ορντού, γεροντάκι τότε, ο οποίος με συμπαραστάθηκε και έβλεπε τον πρώτο καιρό τα κείμενά μου.
Τι περιελάμβανε συνήθως η ραδιοφωνική σας εκπομπή;
Τραγούδια και ιστορικές αναφορές στον τόπο καταγωγής των.
Και ποια ήταν η αποδοχή αυτών των εκπομπών;
Δεν θα ήταν υπερβολή, αν έλεγα ότι γινόταν «ιερό προσκήνυμα». Κάθε φορά την καθιερωμένη ημέρα και ώρα, Σάββατο στις 4, οι Πόντιοι της Μακεδονίας άφηναν τις δουλειές τους και έσπευδαν να ακούσουν κάτι το ιερό, κάτι το πατριωτικό.
Πότε ιδρύετε το Φάρο Ποντίων Θεσσαλονίκης;
Το 1969…
Τι σας οδήγησε σε αυτή την απόφαση;
Ήταν φανερό ότι το έργο μου δεν χωρούσε σε άλλα σωματεία. Όσο περνούσε ο καιρός, το πράγμα έπαιρνε διαστάσεις. Εγώ όμως είχα μπροστά μου πολύ δουλειά κι έπρεπε να βρω έναν τρόπο να δράσω ελεύθερα. Και έδρασα.
Με την ασφάλεια των 40 χρόνων που πέρασαν από τότε, σκεφθήκατε ποτέ μήπως ο «πρόεδρος» Ευσταθιάδης έβλαψε το λαογράφο; Μήπως δηλαδή οι «γκρίνιες» που ενυπάρχουν στη λειτουργία των σωματείων μας, έβλαψαν την αποδοχή του έργου σας;
Δεν το νομίζω. Χωρίς τα διοικητικά, χωρίς την ίδρυση του Φάρου Ποντίων, δεν θα μπορούσα να προσφέρω όσα πρόσφερα, με δεδομένη και την αρνητική στάση της Ευξείνου Λέσχης, που σας περιέγραψα. Αυτό που λέτε, ισχύει σήμερα. Σήμερα το έργο μου ανήκει σε όλους τους Ποντίους. Τότε όμως υπήρχαν τα πάθη.
Είστε ευχαριστημένος λοιπόν από την αναγνώριση του έργου σας;
Πώς να μην είμαι; Έχω τιμηθεί από την Ακαδημία Αθηνών, από την Ακαδημία της Γερμανίας, από Μητροπόλεις, πρόσφατα μάλιστα με τίμησε και η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης σε μια πολύ όμορφη εκδήλωση.
Όταν όμως θυμάμαι τις παλιές ταλαιπωρίες, τον σκληρό αγώνα που έδωσα, πικραίνομαι. Πολλά από τα καλύτερά μου χρόνια -χρόνια στα οποία θα μπορούσα να προσφέρω πολύ περισσότερα- πέρασαν άγονα. Σε μια συνέλευση πολύ παλαιότερα είχα κάνει μια πρόταση: να καταρτίσουμε μια τριμελή επιτροπή, να της δώσουμε ένα αυτοκίνητο κι ένα μαγνητόφωνο και να της αναθέσουμε να επισκεφτεί Ελλάδα, Τουρκία, Γερμανία, όπου υπάρχουν Πόντιοι, και να συγκεντρώσει λαογραφικό υλικό. Υπάρχει καλύτερη πρόταση από αυτή; Κι όμως δεν τη δέχθηκαν…
Το 1984 βραβευτήκατε για το συνολικό σας έργο από την Ακαδημία Αθηνών. Ποιανού πρόταση ήταν αυτή η βράβευση;
Του καθηγητού μου στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και μετέπειτα προέδρου της Ακαδημίας Γεωργίου Μιχαηλίδη-Νουάρου.
Είστε από τους πρώτους που άνοιξαν το δρόμο της επικοινωνίας ανάμεσα στους Πόντιους της Ελλάδας και στους ποντιόφωνους της σημερινής Τραπεζούντας. Πότε ξεκίνησε αυτή η ιστορία;
Το 1982. Επισκέφθηκα την περιοχή της Τραπεζούντας με σκοπό τη συγκέντρωση λαογραφικού υλικού. Και μπορώ να πω ότι συγκέντρωσα εξαιρετικά ενδιαφέρον λαογραφικό υλικό. Και μουσικό και εθιμικό. Να σας δώσω ένα παράδειγμα: όταν ζυμώνουν το ψωμί οι γυναίκες της Τόνιας, πριν το ρίξουν στο φούρνο, το σταυρώνουν. Επίσης, όταν το κορίτσι παντρεύεται και πάει στο σπίτι του άντρα της, μετά από επτά ημέρες επιστρέφει στο πατρικό της, «κλώσκεται σ’ εφτά», όπως κάνουμε κι εμείς.
Δυσκολίες συναντήσατε;
Σε ελάχιστες περιπτώσεις. Κι αυτό γιατί έκανα τη δουλειά μου με προσοχή και -το κυριότερο- δεν πολιτικοποίησα ποτέ την έρευνά μου. Δε δίνω στο υλικό που συγκέντρωσα τη σημασία που του δίνουν μερικοί ευφάνταστοι. Κάποιοι πίστευαν ότι θα πάνε στον Πόντο και θα βρουν περίπου ένα κρυφό Ελληνικό κράτος εν λειτουργία! Δεν είναι έτσι.
Λαογραφική έρευνα μπορεί να γίνει, λαογραφικό υλικό μπορεί να συγκεντρωθεί, αλλά καθαρώς μέσα στα πλαίσια της λαογραφίας και χωρίς πολιτικές στοχεύσεις.
Κατηγορηθήκατε όμως με βάση αυτές τις απόψεις σας ως φιλότουρκος…
Τους χαρίζω την μομφήν. Έδρασα, όπως έδρασα. Είμαι υπέρ της ερεύνης των πολιτιστικών στοιχείων του ποντιακού λαού, είτε αυτός ζει εδώ, είτε στην Τουρκία. Και νομίζω ότι στον τομέα αυτό η έρευνα μπορεί να δώσει πολύ ωραία πράγματα. Αυτοί θέλουν χρησιμοποιώντας τη λαογραφία και την κεμεντζέ, να λύσουν τα πολιτικά προβλήματα Ελλάδας-Τουρκίας πάνω στις τρεις χορδές τις ποντιακής λύρας. Αυτό εμένα δεν με αφορά.
Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μόδα να αντιγράφουν πολλοί νέοι λυράρηδες μουσικά μοτίβα από εκεί. Πόσο κοινές όμως είναι οι μουσικές μας παραδόσεις; Σας βρίσκει σύμφωνο αυτή η τάση;
Απαντώ ευθέως ναι. Είναι έτσι, όπως το λέτε. Και πιστεύω ότι θα πρέπει να επιμείνουμε. Στον τομέα των χορών μπορώ να πω ότι σε μερικά σημεία είναι σκληρότεροι, τραχύτεροι, ίσως ανώτεροι ημών. Όπως και στο τραγούδι, ιδίως στο μακρύν της Ματσούκας. Εκεί που σαφώς υστερούν, είναι στο θέμα της λύρας.
Επισκεφτήκατε όμως και τη Γεωργία. Τι εντυπώσεις αποκομίσατε από την επαφή σας με τον Ποντιακό Ελληνισμό της τ. Ε.Σ.Σ.Δ.;
Επισκέφθηκα τη Γεωργία το 1989. Και από εκεί αποκόμισα τις ίδιες εντυπώσεις, ίσως μάλιστα και πιο ενθαρρυντικές. Οι Πόντιοι της Γεωργίας κρατούν τις ποντιακές παραδόσεις και τη χριστιανική τους ταυτότητα πολύ πιστά. Μουσικά όμως δεν έχουν όλοι ποντιακά ακούσματα. Ίσως να ήταν λίγοι μέσα στους πολλούς και, όπως είναι φυσικό, επήλθε η αφομοίωση.
Τα μέλη της πρώτης προσφυγικής γενιά έχουν όλα σχεδόν εκλείψει. Επομένως θεωρείτε ότι τελειώνει και η λαογραφική έρευνα, όπως τη γνωρίσαμε μέχρι σήμερα μέσα από το έργο σας;
Όχι ακόμη. Υπάρχει ακόμη η δεύτερη προσφυγική γενιά, τα παιδιά των προσφύγων, που γνωρίζουν αρκετά πράγματα, τα οποία παρέλαβαν από την προηγούμενη γενιά. Όταν εκλείψει και αυτή η γενιά, τότε πράγματι θα μπούμε σε ένα νέο στάδιο, εκείνο της ιστορικής έρευνας.
Πως σας φαίνονται οι σημερινοί λυράρηδες;
Μέσα στην ομάδα των νέων λυράρηδων, υπάρχουν φωτεινά αστέρια, αλλά υπάρχουν και κάποιοι, οι οποίοι δυστυχώς νοθεύουν τη παράδοση. Και με λυπεί το γεγονός. Ενώ εκείνοι που αγαπούν την παράδοση είναι λίγοι, αλλά εκλεκτοί.
Πόσο αισιόδοξος είστε για τη διατήρηση της ποντιακής ταυτότητας στα χρόνια που έρχονται;
Αν πάρω παράδειγμα από την κόρη μου και τα άλλα νέα παιδιά που συνεργάζονται μαζί της στο Δ.Σ. του Φάρου Ποντίων, είμαι αισιόδοξος. Οι επιδιώξεις τους είναι οι ίδιες με τις δικές μας. Τα βήματά τους είναι σταθερά και ωραία…
Ποιος είναι ο Στάθης Ευσταθιάδης
Συνομιλώντας με το Στάθη Ευσταθιάδη έχει κανείς τη αίσθηση ότι συνομιλεί με τη ζώσα ιστορία της ποντιακής λαογραφικής έρευνας. Δεν είναι τυχαίο ότι είναι ο μόνος ίσως από τη λαμπρή εκείνη χορεία των πρωτοπόρων σκαπανέων της ποντιακής παράδοσης, τον οποίο οι παλαιότεροι -και ιδίως στα χωριά μας - γνώριζαν και αποκαλούσαν με το μικρό του όνομα.Ίσως γιατί στα μάτια τους ο Στάθης Ευσταθιάδης - ο «Στίσιας» των δικών του ανθρώπων- ήταν ο μόνος από τους Πόντιους λόγιους των «πέτρινων» εκείνων μεταπολεμικών χρόνων που σκέφτηκε να επικεντρώσει την ερευνητική του προσπάθεια στους απλούς ανθρώπους της προσφυγιάς, στους ανώνυμους και πολλές φορές αγράμματους φορείς της συλλογικής μας μνήμης.
Η ζωή δεν ήταν πάντα γενναιόδωρη με το Στάθη Ευσταθιάδη. Ούτε όμως και οι άνθρωποι. Ίσως να έφταιγε και ο ίδιος. Ίσως να έφταιγε η αποφασιστικότητα και η παροιμιώδης δύναμη της θέλησης, που αποκτά στην περίπτωσή του επικές διαστάσεις, ίσως να έφταιγε η «δαιμονική» σχεδόν ευφυία του, που μπορεί να τρόμαζε και να ενεργοποιούσε αμυντικά αντανακλαστικά, ίσως τέλος να έφταιγε η παρρησία του λόγου του ή και εσφαλμένες επιλογές στην τόσο δύσκολη σκακιέρα της ποντιακής παραπολιτικής. Γεγονός πάντως είναι ότι ο σημερινός μας συνομιλητής διήνυσε τα πλέον πολύτιμα - για αυτόν, αλλά και τη λαογραφία μας - χρόνια σε μια πορεία μονήρη, όσο και παραγωγική.
Σήμερα στα ογδόντα του χρόνια ο Στάθης Ευσταθιάδης βρίσκεται στη φάση της οριστικής επίλυσης των λογαριασμών του με την ιστορία. Σε αυτή λοιπόν τη φάση, που εχθροί και φίλοι αναγνωρίζουν πλέον την προσφορά του χωρίς κατ’ ανάγκην να συμμερίζονται και τις θέσεις του, αποκτά ιδιαίτερη σημασία αυτό που είπε πρόσφατα σε μια εκδήλωση προς τιμήν του ο αδερφός του Νάκος: «τον καμαρώνω που βρίσκεται στην άκρη, σαν παλιό παροπλισμένο θωρηκτό, τιμημένο για τους αγώνες του». Αυτό λοιπόν το μεγάλο παροπλισμένο, αλλά πάντα έτοιμο για ταξίδια, θωρηκτό της λαογραφίας μας έχουμε την τιμή να φιλοξενούμε σήμερα μέσα από τις σελίδες του περιοδικού μας.
Ποια ήταν τα πρώτα σας ακούσματα;
Θυμάμαι κι έχω πάντα στο νου μου τον ήχο του λυράρη του χωριού μου, του Θόδωρου Ιωαννίδη, «τη Τότονος», όπως τον λέγαμε. Ήταν ένας θαυμάσιος λυράρης, που έπαιζε κυρίως Καρσλίδικα. Τα δεύτερα ακούσματα τα οποία θυμάμαι και τα οποία άσκησαν μεγάλη επιρροή πάνω μου από πολύ νεαρή ηλικία, ήταν του μεγάλου Σταύρη Πετρίδη, που ερχόταν στο Κιλκίς με διάφορες παρέες. Και φυσικά θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρω τη μητέρα μου, η οποία όχι μόνο τραγουδούσε θαυμάσια, αλλά και χόρευε θαυμάσια και μάλιστα όχι μόνο ποντιακούς χορούς, αλλά και Αρμένικους και Γεωργιανούς.
Σε ποια ηλικία πιάσατε για πρώτη φορά στα χέρια σας λύρα;
Σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών. Ο «Τότον», που προανέφερα, έκανε την εποχή εκείνη μαθήματα σε δύο παιδιά. Εγώ παρακολουθούσα ως ακροατής, χωρίς να το γνωρίζει ο πατέρας μου. Έμαθα όμως γρηγορότερα από τους μαθητάς του. Κι όταν με άκουσε ο πατέρας μου, που το είχε μεράκι να μάθω λύρα, συγκινήθηκε τόσο πολύ, που πήγε αγόρασε μια λύρα και μου την έφερε.
Πότε αποφασίσατε να ασχοληθείτε συστηματικά με την ποντιακή λαογραφία;
Σχεδόν αμέσως μετά τον τραυματισμό μου το 1947. Μπορώ να πω ότι από τα πρώτα μου βήματα ερωτεύτηκα την ποντιακή λαογραφία. Σε αυτή τη φάση επισκέπτομαι τα χωριά και καταγράφω το υλικό που μου υπαγορεύουν γέροι και γερόντισσες. Μια δύσκολη διαδικασία που θέλει υπομονή και μεράκι.
Τι ήταν αυτό που θέλατε να μάθετε από τους γέροντες της πρώτης προσφυγικής γενιάς; Τι τους ρωτούσατε συνήθως;
Τι θυμούνται από την παλιά πατρίδα, από τον Πόντο ή τον Καύκασο, αν θυμούνται κανένα γάμο ή κανένα λυράρη, οτιδήποτε κατέγραψε η μνήμη τους και έμεινε χαραγμένο στην ψυχή τους. Μου υπαγόρευαν και –καθώς τότε δεν υπήρχαν μαγνητόφωνα-τα έγραφα στο χαρτί με τη βοήθεια της αδερφής μου της Μαρίας.
Πότε αποκτήσατε το πρώτο σας μαγνητόφωνο;
Το πρώτο μαγνητόφωνο μου το δάνεισε το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης πολύ αργότερα, το 1957, ως ανταμοιβή για την αρίστευσή μου.
Αναφερθήκατε στις σπουδές σας. Το πρόβλημα της όρασης δεν στάθηκε εμπόδιο στην επίτευξη αυτού του στόχου;
Το κρίσιμο ήταν να με δεχθούν στο Πανεπιστήμιο. Όταν χτύπησα την πόρτα του Πανεπιστημίου το 1956 για να δώσω εξετάσεις στα Νομικά, ώστε να εκπληρώσω και το όνειρο των γονέων μου, οι πανεπιστημιακές αρχές μου το αρνήθηκαν με το επιχείρημα «πως θα διαγωνιστεί, αφού ο ίδιος δεν μπορεί να γράφει; Που ξέρουμε ότι αυτά που θα γράψει δεν είναι γνώσεις του γραμματέως του;». Τότε τους είπα να χρησιμοποιήσουν πρόσωπο που να γνωρίζει μόνο να γράφει.
Τελικά χάρις και στη βοήθεια δύο πολύ σημαντικών καθηγητών της Φιλοσοφικής Σχολής, του Λίνου Πολίτη και του Νικόλαου Ανδριώτη, υπερίσχυσε το δικό μου επιχείρημα: «πώς είναι δυνατόν να θέλει ένας νέος να σπουδάσει και να του το αρνείστε; Ποιός νόμος το λέει αυτό; Και αν το λέει ο νόμος, τότε να τροποποιήσετε το νόμο». Έτσι την επόμενη χρονιά έγινα δεκτός και έδωσα εξετάσεις μόνος στο Πρυτανείο με μοναδικούς παρόντες τον καθηγητή και την αδερφή μου τη Μαρία, η οποία όλα αυτά τα χρόνια στάθηκε πολύτιμος συμπαραστάτης μου.
Η δε συγχωρεμένη η μάνα μου - γιατί ο πατέρας μου είχε στο μεταξύ δολοφονηθεί στον εμφύλιο - όταν έμαθε ότι τα κατάφερα, μου είπε συγκινημένη: «εσύ ετρύπεσες το ραχίν κι εξέβες ας σ’ άλλ’ τη μερέαν»!
Κι έτσι σπουδάσατε νομικά.
Σπούδασα νομικά με κρατική υποτροφία. Παράλληλα παρακολούθησα και ορισμένα μαθήματα της Φιλοσοφικής Σχολής: Γλωσσολογία, Λαογραφία με καθηγητή τον Στίλπωνα Κυριακίδη, Νεοελληνική Ιστορία, Ελληνική Λογοτεχνία…
Μαθήματα που επέλεξα για να εμπλουτίσω τις γνώσεις μου και είχαν άμεση σχέση με τα λαογραφικά μου ενδιαφέροντα. Αργότερα ολοκλήρωσα τη διδακτορική μου διατριβή με τίτλο «Περί της κυριάρχου εν τη δημοκρατία βουλήσεως.
Η επαλήθευση της λαϊκής κυριαρχίας στα πλαίσια του ισχύοντος Συντάγματος» με καθηγητή τον Αριστόβουλο Μάνεση, η οποία εγκρίθηκε με άριστα. Εν συνεχεία δικηγόρησα επί 13 χρόνια και σήμερα είμαι συνταξιούχος.
Όλα αυτά τα χρόνια λοιπόν επισκέπτεστε τα ποντιακά χωριά και καταγράφετε γέροντες και γερόντισσες της πρώτης προσφυγικής γενιάς. Μπορείτε να μας αναφέρετε μερικούς από αυτούς, που σας έκαναν μεγάλη εντύπωση;
Ο μακαρίτης ο Στοφόρον από τον Τετράλοφο Κοζάνης. Φοβερές εντυπώσεις και πολλές. Μου υπαγόρευε πράγματα αυθεντικά, μου μιλούσε για τη ζωή της Ματσούκας, για τα πανηγύρια της Ματσούκας… Επίσης ο εξάδελφός του ο Στάθης Χριστοφορίδης από το Αραπλή…
Θυμάμαι επίσης μια γερόντισσα από τη Σκήτη Κοζάνης, την Ανατολή Βασιλειάδου. Ένας πολύ ωραίος άνθρωπος που τραγουδούσε και πολύ ωραία. Όταν πήγα και τη βρήκα και έμαθε το σκοπό της επίσκεψής μου, μου είπε αυθόρμητα:
«α… εσύ είσαι ο Ευσταθιάδης. Εσύ έρθες να παίρτς απ’ εμέν πράμαν πολλά, αμά εγώ ντ’ εξέρω είναι όσον τη δεντρού τα φύλλα. Εσύ ντο θα προφτάντς και παίρτς;».
Επίσης θυμάμαι την Ευγενία Ζευγαροπούλου, την «Καρσλήσα», από τους Γεωργιανούς της Βέροιας, που είχε κι ένα ακόμη εξαιρετικό ταλέντο: απέδιδε το σκοπό με το στόμα καλύτερα κι από τη λύρα.
Επίσης τον Καραφουλίδη από τη Γερακαρού Λαγκαδά, ο οποίος ήταν Κοιλαδέτες, δηλαδή από το Κοιλάδ’ της Τραπεζούντας. Αυτός μου έκανε μια παρατήρηση για τους σημερινούς χορευτές, που τη θυμάμαι ακόμη. Μου είπε επί λέξει: «οι ατωριζ’νοί πα Σέραν χορεύνε; Σκοτούντανε και χάντανε αλάι μαλάι. Η Σέρα ντο λες εσύ, σίτα χορεύ’ς και πας, θα αναπαέσαι…».
Αλλά και μία Κρωμέτ’σα από την Καλαμαριά, μια πολύ πονεμένη γυναίκα, η οποία μόλις με είδε, μου είπε: «αχ Ευσταθιάδη, το βάσανο μ’ έν’ πολλά τρανόν. Εσυρ’ ατο σην θάλασσαν κι εκείνε πα κι εποίκεν ατο καπούλ’, έγκε μ’ ατο οπίς…». Στη συνέχεια όμως μου υπαγόρευσε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για τους σκοπούς και τα τραγούδια της πατρίδας της, της Κρώμνης.
Αυτοί ήταν οι απλοί ανώνυμοι άνθρωποι, που καταγράψατε. Από τους γνωστούς λυράρηδες της πρώτης γενιάς, που είχατε τη τύχη να γνωρίσατε;
Το Σταύρη το γνώρισα στο Κιλκίς, όταν ήμουν μαθητής του γυμνασίου. Ερχόταν με διάφορες παρέες και έπαιζε κι εγώ πήγαινα και τον άκουγα κρυφά από το φόβο του γυμνασιάρχη. Αργότερα το 1947 είχα την τιμή να τον δεχτώ στο σπίτι μου στο Καραβάν Σαράι στη Θεσσαλονίκη και μάλιστα όχι μία, αλλά τρεις φορές. Το Σταύρη τον εθαύμασα. Τον άκουσα να παίζει Σέρα-χορόν, αλλά και τον είδα να χορεύει Σέρα-χορόν με λυράρη το συμπατριώτη σου τον Παντελίκα. Όταν ήταν στα μεράκια του, ήταν άπιαστος. Και όχι μόνο στο τραγούδι, αλλά και στη λύρα. Γιατί ακούω πολλούς σήμερα που λένε ότι λύρα δεν έπαιζε και τόσο καλά.
Εμείς οι νεώτεροι τον γνωρίζουμε μέσα από τους δίσκους του γραμμοφώνου. Εσείς που τον ακούσατε ζωντανά, πως κρίνετε αυτούς τους δίσκους σε σχέση με αυτό που ακούσατε τότε ζωντανά;
Οι δίσκοι είναι απλώς ένα δείγμα του εαυτού του. Στην πραγματικότητα όμως έπαιζε πολύ καλύτερα. Άλλωστε ο Σταύρης δεν είναι το είδος του λυράρη που μπορείς να τον κρίνεις μέσα από τους δίσκους. Έπρεπε να τον έχεις ακούσει να παίζει αργά τα ξημερώματα…. Μου ζητήθηκε κάποτε να συγκρίνω το Σταύρη με το γιό του, το Γώγο, κι έκανα την εξής παρατήρηση: «Όταν έπαιζε λύρα ο Γώγος, σε έκανε και τον θαύμαζες. Έμενες με το στόμα ανοιχτό. Ο Σταύρης σε έκανε και έκλαιγες. Ο Γώγος ήταν ρυθμός, ο Σταύρης μελωδία. Ο Γώγος ήταν το καλλιεργημένο μεγάλο τριαντάφυλλο του κήπου, ο Σταύρης το τριαντάφυλλο του χωριού, το μικρό σε μέγεθος, αλλά πνικτικό σε μυρωδιά. Ο Γώγος ήταν η φανέλα του εργοστασίου, ο Σταύρης η φανέλα του χωριού, που η κοπέλα την πλέκει βελονιά-βελονιά χύνοντας δάκρυα». Και στη λύρα, αλλά ιδίως στο τραγούδι.
Άλλοι λυράρηδες της πρώτης γενιάς, τους οποίους προλάβατε;
Θυμάμαι κάποιον Δημήτριο Αμοιρίδη από την Τραπεζούντα. Επίσης το Νίκο το Χαλυβόπουλο τον Ματσουκάτε, ο οποίος ζούσε στην Καστοριά, τον Τσορτάν τον δικό σας και πολλούς άλλους. Δεν πρόλαβα το Σαββέλη από την Ίμερα, ο οποίος πέθανε το 1934, όπως επίσης και τον Παύλο το Στεφανίδη από το Κιλκίς, το Μουζενίτε, για τον οποίο όμως άκουσα πάρα πολλά πράγματα από παλαιούς φίλους και συνδιασκεδαστές του.
Ποιες ήταν οι σημαντικότερες επιρροές που δεχτήκατε ως ερευνητής και λαογράφος;
Είχα επηρεαστεί ιδιαίτερα από το έργο του Σίμωνος Καρά, του μεγάλου αυτού μελετητή της παραδοσιακής μας μουσικής.
Την ίδια εποχή ή λίγο νωρίτερα κάνετε το «ντεμπούτο» σας ως θεατρικός συγγραφέας. Ποια ήταν η υποδοχή που σας επεφύλαξε ο χώρος των τότε ποντιακών σωματείων;
Δυστυχώς αρνητική. Έγραψα το πρώτο μου έργο το «Κουρπάν» και πήγα να το παρουσιάσω στην Εύξεινο Λέσχη. Εκεί ήταν ο Τσουλφάς, ο Κοκοζίδης και ο Μεταλλίδης και αρνήθηκαν να το δεχτούν. Ήταν βλέπετε η εποχή που εδέσποζε η φυσιογνωμία του Κτενίδη. Έτσι αναγκάστηκα να κατέβω στην Αθήνα. Στις 6 Μαρτίου του 1949 δόθηκε η πρώτη παράσταση του έργου μου στο θέατρο «Κεντρικόν».
Αλλά κι αργότερα, όταν αποφάσισα να δράσω ως ιδιώτης και παρουσίασα το έργο μου «Σεβντά με τα δάκρια», προσέφυγαν σε αθέμιτα μέσα. Έστειλαν την αστυνομία στο σπίτι μου με την κατηγορία ότι το έργο ήταν «αριστερό», ενώ στην πραγματικότητα δεν ήταν. Ήταν δημοκρατικό.
Ευτυχώς σήμερα οι αντιδικίες εκείνης της εποχής έχουν πλέον ξεχαστεί, πρόσφατα μάλιστα με τίμησε και η ίδια η Εύξεινος Λέσχη.
Συνολικά πόσα θεατρικά έργα έχετε γράψει;
Δεκαέξι.
Είναι κοινή η διαπίστωση ότι τα τελευταία χρόνια η πορεία του ποντιακού θεάτρου έχει υποχωρήσει. Που οφείλεται κατά τη γνώμη σας αυτή η εξέλιξη;
Στην προσπάθεια νόθευσής του. Νόθευσαν το ποντιακό θέατρο μεταφράζοντας στην ποντιακή διάλεκτο έργα ξένα, τα οποία ο ποντιακός λαός δεν εκτίμησε και δεν αποδέχθηκε.
Πότε αποφασίζετε να ασχοληθείτε για πρώτη φορά με το ραδιόφωνο;
Το ίδιο έτος, το 1949. Η εκπομπή ονομαζόταν από τότε «Ποντιακοί Αντίλαλοι» και παιζόταν από το ραδιοφωνικό Σταθμό των Ενόπλων Δυνάμεων Θεσσαλονίκης. Συνεργάτες μου σε αυτή τη φάση κοριτσόπουλα και παιδόπουλα της γειτονιάς. Αλλά και ο Ιωακείμ Σαλτσής, συνταξιούχος δάσκαλος από την Ορντού, γεροντάκι τότε, ο οποίος με συμπαραστάθηκε και έβλεπε τον πρώτο καιρό τα κείμενά μου.
Τι περιελάμβανε συνήθως η ραδιοφωνική σας εκπομπή;
Τραγούδια και ιστορικές αναφορές στον τόπο καταγωγής των.
Και ποια ήταν η αποδοχή αυτών των εκπομπών;
Δεν θα ήταν υπερβολή, αν έλεγα ότι γινόταν «ιερό προσκήνυμα». Κάθε φορά την καθιερωμένη ημέρα και ώρα, Σάββατο στις 4, οι Πόντιοι της Μακεδονίας άφηναν τις δουλειές τους και έσπευδαν να ακούσουν κάτι το ιερό, κάτι το πατριωτικό.
Πότε ιδρύετε το Φάρο Ποντίων Θεσσαλονίκης;
Το 1969…
Τι σας οδήγησε σε αυτή την απόφαση;
Ήταν φανερό ότι το έργο μου δεν χωρούσε σε άλλα σωματεία. Όσο περνούσε ο καιρός, το πράγμα έπαιρνε διαστάσεις. Εγώ όμως είχα μπροστά μου πολύ δουλειά κι έπρεπε να βρω έναν τρόπο να δράσω ελεύθερα. Και έδρασα.
Με την ασφάλεια των 40 χρόνων που πέρασαν από τότε, σκεφθήκατε ποτέ μήπως ο «πρόεδρος» Ευσταθιάδης έβλαψε το λαογράφο; Μήπως δηλαδή οι «γκρίνιες» που ενυπάρχουν στη λειτουργία των σωματείων μας, έβλαψαν την αποδοχή του έργου σας;
Δεν το νομίζω. Χωρίς τα διοικητικά, χωρίς την ίδρυση του Φάρου Ποντίων, δεν θα μπορούσα να προσφέρω όσα πρόσφερα, με δεδομένη και την αρνητική στάση της Ευξείνου Λέσχης, που σας περιέγραψα. Αυτό που λέτε, ισχύει σήμερα. Σήμερα το έργο μου ανήκει σε όλους τους Ποντίους. Τότε όμως υπήρχαν τα πάθη.
Είστε ευχαριστημένος λοιπόν από την αναγνώριση του έργου σας;
Πώς να μην είμαι; Έχω τιμηθεί από την Ακαδημία Αθηνών, από την Ακαδημία της Γερμανίας, από Μητροπόλεις, πρόσφατα μάλιστα με τίμησε και η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης σε μια πολύ όμορφη εκδήλωση.
Όταν όμως θυμάμαι τις παλιές ταλαιπωρίες, τον σκληρό αγώνα που έδωσα, πικραίνομαι. Πολλά από τα καλύτερά μου χρόνια -χρόνια στα οποία θα μπορούσα να προσφέρω πολύ περισσότερα- πέρασαν άγονα. Σε μια συνέλευση πολύ παλαιότερα είχα κάνει μια πρόταση: να καταρτίσουμε μια τριμελή επιτροπή, να της δώσουμε ένα αυτοκίνητο κι ένα μαγνητόφωνο και να της αναθέσουμε να επισκεφτεί Ελλάδα, Τουρκία, Γερμανία, όπου υπάρχουν Πόντιοι, και να συγκεντρώσει λαογραφικό υλικό. Υπάρχει καλύτερη πρόταση από αυτή; Κι όμως δεν τη δέχθηκαν…
Το 1984 βραβευτήκατε για το συνολικό σας έργο από την Ακαδημία Αθηνών. Ποιανού πρόταση ήταν αυτή η βράβευση;
Του καθηγητού μου στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και μετέπειτα προέδρου της Ακαδημίας Γεωργίου Μιχαηλίδη-Νουάρου.
Είστε από τους πρώτους που άνοιξαν το δρόμο της επικοινωνίας ανάμεσα στους Πόντιους της Ελλάδας και στους ποντιόφωνους της σημερινής Τραπεζούντας. Πότε ξεκίνησε αυτή η ιστορία;
Το 1982. Επισκέφθηκα την περιοχή της Τραπεζούντας με σκοπό τη συγκέντρωση λαογραφικού υλικού. Και μπορώ να πω ότι συγκέντρωσα εξαιρετικά ενδιαφέρον λαογραφικό υλικό. Και μουσικό και εθιμικό. Να σας δώσω ένα παράδειγμα: όταν ζυμώνουν το ψωμί οι γυναίκες της Τόνιας, πριν το ρίξουν στο φούρνο, το σταυρώνουν. Επίσης, όταν το κορίτσι παντρεύεται και πάει στο σπίτι του άντρα της, μετά από επτά ημέρες επιστρέφει στο πατρικό της, «κλώσκεται σ’ εφτά», όπως κάνουμε κι εμείς.
Δυσκολίες συναντήσατε;
Σε ελάχιστες περιπτώσεις. Κι αυτό γιατί έκανα τη δουλειά μου με προσοχή και -το κυριότερο- δεν πολιτικοποίησα ποτέ την έρευνά μου. Δε δίνω στο υλικό που συγκέντρωσα τη σημασία που του δίνουν μερικοί ευφάνταστοι. Κάποιοι πίστευαν ότι θα πάνε στον Πόντο και θα βρουν περίπου ένα κρυφό Ελληνικό κράτος εν λειτουργία! Δεν είναι έτσι.
Λαογραφική έρευνα μπορεί να γίνει, λαογραφικό υλικό μπορεί να συγκεντρωθεί, αλλά καθαρώς μέσα στα πλαίσια της λαογραφίας και χωρίς πολιτικές στοχεύσεις.
Κατηγορηθήκατε όμως με βάση αυτές τις απόψεις σας ως φιλότουρκος…
Τους χαρίζω την μομφήν. Έδρασα, όπως έδρασα. Είμαι υπέρ της ερεύνης των πολιτιστικών στοιχείων του ποντιακού λαού, είτε αυτός ζει εδώ, είτε στην Τουρκία. Και νομίζω ότι στον τομέα αυτό η έρευνα μπορεί να δώσει πολύ ωραία πράγματα. Αυτοί θέλουν χρησιμοποιώντας τη λαογραφία και την κεμεντζέ, να λύσουν τα πολιτικά προβλήματα Ελλάδας-Τουρκίας πάνω στις τρεις χορδές τις ποντιακής λύρας. Αυτό εμένα δεν με αφορά.
Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μόδα να αντιγράφουν πολλοί νέοι λυράρηδες μουσικά μοτίβα από εκεί. Πόσο κοινές όμως είναι οι μουσικές μας παραδόσεις; Σας βρίσκει σύμφωνο αυτή η τάση;
Απαντώ ευθέως ναι. Είναι έτσι, όπως το λέτε. Και πιστεύω ότι θα πρέπει να επιμείνουμε. Στον τομέα των χορών μπορώ να πω ότι σε μερικά σημεία είναι σκληρότεροι, τραχύτεροι, ίσως ανώτεροι ημών. Όπως και στο τραγούδι, ιδίως στο μακρύν της Ματσούκας. Εκεί που σαφώς υστερούν, είναι στο θέμα της λύρας.
Επισκεφτήκατε όμως και τη Γεωργία. Τι εντυπώσεις αποκομίσατε από την επαφή σας με τον Ποντιακό Ελληνισμό της τ. Ε.Σ.Σ.Δ.;
Επισκέφθηκα τη Γεωργία το 1989. Και από εκεί αποκόμισα τις ίδιες εντυπώσεις, ίσως μάλιστα και πιο ενθαρρυντικές. Οι Πόντιοι της Γεωργίας κρατούν τις ποντιακές παραδόσεις και τη χριστιανική τους ταυτότητα πολύ πιστά. Μουσικά όμως δεν έχουν όλοι ποντιακά ακούσματα. Ίσως να ήταν λίγοι μέσα στους πολλούς και, όπως είναι φυσικό, επήλθε η αφομοίωση.
Τα μέλη της πρώτης προσφυγικής γενιά έχουν όλα σχεδόν εκλείψει. Επομένως θεωρείτε ότι τελειώνει και η λαογραφική έρευνα, όπως τη γνωρίσαμε μέχρι σήμερα μέσα από το έργο σας;
Όχι ακόμη. Υπάρχει ακόμη η δεύτερη προσφυγική γενιά, τα παιδιά των προσφύγων, που γνωρίζουν αρκετά πράγματα, τα οποία παρέλαβαν από την προηγούμενη γενιά. Όταν εκλείψει και αυτή η γενιά, τότε πράγματι θα μπούμε σε ένα νέο στάδιο, εκείνο της ιστορικής έρευνας.
Πως σας φαίνονται οι σημερινοί λυράρηδες;
Μέσα στην ομάδα των νέων λυράρηδων, υπάρχουν φωτεινά αστέρια, αλλά υπάρχουν και κάποιοι, οι οποίοι δυστυχώς νοθεύουν τη παράδοση. Και με λυπεί το γεγονός. Ενώ εκείνοι που αγαπούν την παράδοση είναι λίγοι, αλλά εκλεκτοί.
Πόσο αισιόδοξος είστε για τη διατήρηση της ποντιακής ταυτότητας στα χρόνια που έρχονται;
Αν πάρω παράδειγμα από την κόρη μου και τα άλλα νέα παιδιά που συνεργάζονται μαζί της στο Δ.Σ. του Φάρου Ποντίων, είμαι αισιόδοξος. Οι επιδιώξεις τους είναι οι ίδιες με τις δικές μας. Τα βήματά τους είναι σταθερά και ωραία…
Ο Στάθης Ευσταθιάδης γεννήθηκε το 1930 στο χωριό Κοκκινιά του Κιλκίς. Οι γονείς του Ιάκωβος και Μυροφόρα κατάγονταν από τα χωριά Αζάτ και Τσαπίκ του Καρς. Το 1947 κι ενώ ετοιμαζόταν να δώσει εισαγωγικές εξετάσεις για το πανεπιστήμιο, τραυματίστηκε από έκρηξη νάρκης, γεγονός που επέφερε την οριστική απώλεια της όρασης του. Παρ’ όλα αυτά κατόρθωσε όχι μόνο να σπουδάσει στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ο πρώτος τυφλός φοιτητής στην ιστορία του ιδρύματος), αλλά και να ανακηρυχθεί διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου το 1966.Επί σειρά ετών έγραφε τα κείμενα και είχε την επιμέλεια της ραδιοφωνικής εκπομπής «Ποντιακοί Αντίλαλοι», στην οποία συμμετέχει και ο ίδιος τραγουδώντας, παίζοντας λύρα, διδάσκοντας και διευθύνοντας τη χορωδία του «Φάρου Ποντίων Θεσσαλονίκης», σωματείου το οποίο ίδρυσε το 1969 και του οποίου διετέλεσε πρόεδρος επί πολλά χρόνια. Εγραψε 16 θεατρικά έργα, τα περισσότερα από τα οποία εξακολουθούν να παρουσιάζονται επί σκηνής από ποντιακούς θιάσους της Ελλάδας και του εξωτερικού, και δύο ποιητικές συλλογές. Το 1981 κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Τα Τραγούδια του Ποντιακού λαού. Πολύτιμο Κεφάλαιο στη λαογραφία μας». Έχει δώσει εκατοντάδες διαλέξεις -πάντοτε εκ στήθους- και έχει συμμετάσχει σε πολλά πνευματικά συμπόσια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το Δεκέμβρη του 1985 βραβεύθηκε για τη συνολική του προσφορά από την Ακαδημία Αθηνών.
Είναι παντρεμένος με την Ελισάβετ Καρασαββίδου και έχει δύο παιδιά, τη Μυροφόρα και τον Ιάκωβο.
Πολιτιστικό γεγονός του καλοκαιριού οι εκδηλώσεις του Συλλόγου Ποντίων Άρδασσας
Έντονο πολιτιστικό «παρών» δίνει αυτό το καλοκαίρι η νέα Διοίκηση του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων Άρδασσας «Η Άρδασσα», που ξεκίνησε δυναμικά την θητεία της πριν από κάποιους μήνες, με την διοργάνωσει πολιτιστικών εκδηλώσεων, που πραγματοποιούνται 3, 4, 5 και 6 Αυγούστου 2012, στον αύλειο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Άρδασσας.Με αφορμή τον εορτασμό του Ιερού Ναού Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, αλλά και τη συμπλήρωση 35 χρόνων από την ίδρυση του Συλλόγου, η Διοίκηση σύμφωνα με τον πρόεδρο Κωνσταντίνο Ξανθόπουλο επιδιώκει να δώσει έναν πανηγυρικό και επετειακό χαρακτήρα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ποιότητα των εκδηλώσεων, παρά την δύσκολη οικονομική συγκυρία.
Η κορωνίδα των φετινών εκδηλώσεων το βράδυ της Δευτέρας 6 Αυγούστου 2012 και ώρα 9:30 μ.μ., θα είναι η μεγάλη «Μουσική Συναυλία» με τις δύο καταξιωμένες ερμηνεύτριες στον Ελλαδικό χώρο Μελίνα Κανά και Λιζέτα Καλημέρη, που η Διοίκηση έσπευσε να συναντήσει πριν δύο μήνες στην Κοινότητα Βλάστης, όπου βρέθηκε ο "Π" και το West.
Οι δύο ξεχωριστές ερμηνεύτριες που ανταποκρίθηκαν με μεγάλη χαρά στην πρόσκληση του Συλλόγου, εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για το γεγονός ότι υπάρχουν πολλοί νέοι που ασχολούνται με τον πολιτισμό και την παράδοση, συγχαίροντας τα νέα παιδιά, που βρίσκονται στα ηνία του Συλλόγου Άρδασσας και δίνουν την ελπίδα ότι υπάρχει μέλλον σ’ αυτό τον τόπο.
Η αυλαία του πολιτιστικού τετραημέρου ανοίγει την Παρασκευή 3 Αυγούστου 2012 και ώρα 9 το βράδυ με το «Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών», συνεχίζεται την Κυριακή με την Ποντιακή βραδιά και τους γνωστούς καλλιτέχνες Θεόφιλο Πουταχίδη, Πέλα Νικολαϊδη και Μπάμπη Κεμαναντζίδη, ενώ θα προηγηθεί η εθελοντική αιμοδοσία στο κτίριο του Συλλόγου στις 4 Αυγούστου 2012 9.00π.μ.
Να σημειωθεί ότι οι εκδηλώσεις στηρίζονται από τον Δήμο Εορδαίας και την Περιφέρεια Δυτ. Μακεδονίας, ενώ χορηγοί επικοινωνίας είναι ο "Πτολεμαίος" και το West.
Πηγή: Πτολεμαίος
ΠΟΝΤΙΑΚΟΣ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΑΣΙΝΑΔΑΣ "ΑΚΡΙΤΕΣ"
Ο Ποντιακός Μορφωτικός Σύλλογος Πρασινάδας "Οι Ακρίτες" διοργανώνει και σας προσκαλεί στον ετήσιο θερινό του χορό με τους Κώστα Θεοδοσιάδη στο τραγούδι, Ματθαίο Τσαχουρίδη στη λύρα και Γιώργο Σιαμίδη στο αγγείο και στη φλογέρα, την Κυριακή 5 Αυγούστου 2012 στις 7:00 μ.μ.
Μαζί μας θα είναι ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Αθανασίου Δράμας "Η Βοιράνη" και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Θρυλορίου Ροδόπης "Η Κερασούντα και το Γαρς".
Μαζί μας θα είναι ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Αθανασίου Δράμας "Η Βοιράνη" και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Θρυλορίου Ροδόπης "Η Κερασούντα και το Γαρς".
Ποντιακός Μορφωτικός Σύλλογος Πρασινάδας "Οι Ακρίτες"
Ξάνθου 7, Προάστιο
Δράμα
Τ.Κ. 66100
Τηλ. - Fax: 2521037450, 6972449902
www.akrites-prasinadas.gr
info@akrites-prasinadas.gr
akrites-prasinadas@hotmail.gr
ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ
ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ
ΘΡΑΚΗΣ 126
ΝΕΑ ΙΩΝΙΑ, ΒΟΛΟΣ
Τ.Κ. 38445
Τηλ. & Φαξ: 2421061042
ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΠΟΝΤΙΩΝ & ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΩΝ Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ
Εύξεινος Λέσχη Ποντίων & Μικρασιατών Ν. Τρικάλων
Καλαμπάκας 28
Τρίκαλα
Τ.Κ. 42100
Τηλ. & Fax: 2431074588
www.efxeinostrikalon.gr
pontiakostrikalon@yahoo.gr
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)