Ο Δρ. Ματθαίος Τσαχουρίδης στο Ποντιακό πρόγραμμα "O Ξενιτέας" του 3ΧΥ Ράδιο Ελλάς Μελβούρνης

Στην πρόσφατη περιοδεία του στην Αυστραλία, ο Ματθαίος Τσαχουρίδης παραβρέθηκε στους θαλάμους του 24ώρου Ελληνικού Ραδιοφωνικού σταθμού της Μελβούρνης 3ΧΥ Ράδιο Ελλάς στις 26 Ιανουαρίου, καλεσμένος του ποντιακού προγράμματος του σταθμού.

Το ποντιακό πρόγραμμα "Ο Ξενιτέας", το οποίο αναφέρεται εβδομαδαία στον πλούσιο πολιτισμό και τη σημαντική θέση του Πόντου στην Ελληνική, όμως και παγκόσμια ιστορία, είναι μια φώνη των θετικών πραγμάτων και έτσι ο σκοπός της συζητήσεις με τον Ματθαίο Τσαχουρίδη ήταν να προωθηθούν οι ικανότητες της ποντιακής λύρας.

Η έκπληξη, τόσο για το ακροατήριο όσο και για τους παρουσιαστές, ήταν ότι μετά από κάλεσμα του ίδιου του Δρ. Ματθαίου Τσαχουρίδη, τη ραδιοφωνική παρέα πλησίασε και ο "πύρινας" του παραδοσιακού ποντιακού τραγουδιού, ο Χρήστος Παρχαρίδης. Είχαν γνωριστεί μόλις πριν λίγες ώρες, όμως ο Δρ. Ματθαίος Τσαχουρίδης και ο Χρήστος Παραχαρίδης, μας πήραν μαζί τους σε ένα ταξίδι μακριά, διάσχισαν θάλασσες, και μας έφτασαν στο εκεί – στον Πόντο...

Στα πλαίσια της ευρύτερης πολιτιστικής προσφοράς του, το ποντιακό πρόγραμμα του 3ΧΥ Ράδιο Ελλάς, "Ο Ξενιτέας" σε συνεργασία με το σωματείο "Ποντιακή Εστία Μελβούρνης" οργάνωσε μια συναντήση με μέλη από την Ακαδημία Μουσικής και Χορού (School of Music and Academy of Performing Arts of Monash University) του γνωστού πανεπιστήμιου MONASH. Η συναντήση ήταν πολύ θετική και συζητήθηκαν προοπτικές για μελλοντικές συνεργασίες σε ακαδημαϊκό επίπεδο. Προτάθηκε επίσης να καταθετηθεί η διατριβή του Δρ. Ματθαίου Τσαχουρίδη στη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου. Το ποντιακό πρόγραμμα του 3ΧΥ Ράδιο Ελλάς "Ο Ξενιτέας", και η Ποντιακή Εστία ευχαριστεί τη Ρεγγίνα Παταρίδου για την ευκαιρία αυτής της συναντήσης.

Μέσων μιας τέτοιας συναντήσης ο πλούσιος πολιτισμός του Πόντου, μέσων της μουσικής, είναι ο πρωτοπόρος νικητής. Η προωθήση της κουλτούρας μας και η διατήρηση της μνήμης πρέπει να είναι στόχος όλων μας γιατί όπως αναφέρουμε στην αρχή του κάθε προγράμματος οι πατρίδες είναι σαν τους ανθρώπους, πεθαίνουν από τη στιγμή που τις ξεχνάμε...

Σημειώνουμε ότι ο Δρ. Ματθαίος Τσαχουρίδης παραβρέθηκε στη Μελβούρνη καλεσμένος του σωματείου "Ποντιακή Εστίας" Μελβούρνης όπου και πραγματοποιήθηκε βραδιά με τον καλλιτέχνη στις 28 Ιανουαρίου σε γνωστό κέντρο της πόλης. Σε μια στιγμή τον Δρ. Ματθαίος Τσαχουρίδης συνόδεψαν στο τραγούδι οι Γιάννης Καράδης και Αλέξανδρος Ιντζιάδης. Το αποκορύφωμα της βραδιάς ήταν όταν ο Χρήστος Παρχαρίδης έδωσε το δικό του χρώμα στην αξέχαστη βράδια. Το θετικό της βραδιάς ήταν ότι η αίθουσα ήταν γεμάτη νεολαία!

Γρηγόριος Κουσίδης, «ο Βοράς»

Γρηγόριος Κουσίδης, «ο Βοράς»

του Δημήτρη Πιπερίδη

Ονομάζεται Γρηγόριος Κουσίδης. Ελάχιστοι όμως έξω από το χωριό του, το Πρωτοχώρι της Κοζάνης, γνωρίζουν το όνομά του. Για τους υπόλοιπους, που έτυχε να ακούσουν κάποτε για αυτόν, είναι απλά «ο Βοράς», «ο κεμεντσετσής τη Πορτοραζί».

Οι γονείς του κατάγονταν από το χωριό Κοντού του Καπήκιοϊ της Ματσούκας κι εγκαταστάθηκαν το 1922 στο Πρωτοχώρι Κοζάνης. Εκεί γεννήθηκε ο Βοράς, εκεί έζησε τα 81 του χρόνια, κι εκεί μας υποδέχθηκε περιτριγυρισμένος από τους συγχωριανούς- συνδιασκεδαστές του, κάποιοι από τους οποίους είναι πλέον επώνυμοι καλλιτέχνες του ποντιακού τραγουδιού, όπως ο Γιώργος Σοφιανίδης, ο Στάθης και ο Αλέξης Παρχαρίδης και ο Παναγιώτης Θεοδωρίδης.

Θυμήθηκε τους παλιούς λυράρηδες του Πρωτοχωρίου: τον Μήτον τον Κουσίδη, το Σωτήρ’ τον Αντωνιάδη, τον Κώστη τον Μάρσαλ’ και τον Γιάννεν τον Πιπέρ’. Μας μίλησε για τον Κώστην τ’ Ασαλούμ και τ’ Ασαλουμάντας, που «έσανε Χαψικεέτ’ και έπαιζαν όλ’ ατουν αγγείον…».

Μας εξηγεί πως ξεκίνησε να παίζει λύρα. Ήταν σχετικά μεγάλος, την εποχή που θα έφευγε στρατιώτης. Μαζεύτηκαν οι στρατεύσιμοι του Πρωτοχωρίου για να γλεντήσουν. Πήγε και βρήκε ένα παλιό λυράρη του χωριού και του ζήτησε να έρθει στην παρέα τους. Εκείνος του ζήτησε χρήματα, αλλά ο Βοράς δεν είχε να του δώσει. Αργότερα ο γέρος το μετάνιωσε, πήρε τη λύρα του και ήρθε στην παρέα τους. Ο Βοράς τον έδιωξε: «Άμον ντο έρθες, αέτσ’ να παίρ’ς την κεμεντζέ σ’ και να πας χάσαι…». Από τότε το έβαλε σκοπό να μάθει λύρα. Και τα κατάφερε μια χαρά, αφού επί πενήντα και περισσότερα χρόνια διακονεί με τη λύρα του τις μουσικές παραδόσεις του χωριού του.

Για τη γενιά του ο λυράρης δεν χρειαζόταν δάκτυλα, χρειαζόταν ψυχή. Και από ψυχή και αγάπη για τη λύρα του, άλλο τίποτε ο Βοράς. Αναπολεί τα παλιά γλέντια στο Πορτοράζ’, τα κεμεντσέδες, τα ζουρνάδες, τ’ αγγεία. «Είχαμε έναν καφενείον κι εκεί απέσ’ μερέαν ετοπλαεύκουτον όλον το χωρίον. Οι γυναίκ΄ εκάθουσαν απέσ’ ση μέσ’, σα σκαμνόπα, και όλον τη νύχταν εχόρευαμε με το λούξ… Αγαπεμέν, μονοιασμέν, ‘ς σα ονομασέας ελάσκουμνες ολόκληρον το χωριόν με την κεμεντζέν κι άμα ενασπάλνες κάτιναν, τ’ άλλο την ημέραν έρχουτον ερώτανε σε γιάτι κι έρθετεν σ’ εμά; Ατώρα πα όλια ελά’αν. Δουλεύ’νε ση ΔΕΗ κι εθαρρούν κατ’ είναι. Διαβαίν’νε απ’ εμπροστά σ’ και σημασίαν κι δίγ’νε σε…».

Τον ρωτάμε από πού βγήκε το Βοράς. Χαμογελάει. «Επή’αμε κάποτε με τ’ έναν παρέαν σο κυνήγι, σα περδίκια. Κι έξεραν, επολέμανανε να κρούν’ τα περδίκια καρσί σο βοράν. Χαμάν ελάγκεψα. Ατά σο βοράν μερέαν καμίαν κι θα κρους ατα, είπ’ ατς… Ατοίν εγέλασαν κι όνταν έρθαμε ‘ς σο χωρίον εκόλτσαν εμέ Βορά…».

Κάποτε τον φωνάζει κάποιος από την παρέα. Πρέπει να μας αφήσει. Παίρνει τη λύρα στα χέρια του χωρίς να σβήσει το τσιγάρο του. Το παίξιμο του πρωτόγονο, σέρτικο, αλλά βαθιά αληθινό. «Παίζει την πιο ανάποδη λύρα του κόσμου», μας ψιθυρίζει ένας από τους επαγγελματίες της παρέας. Αλλά για μας είναι ο Βοράς. Με αυτόν μεγαλώσαμε, αυτός μιας φτιάχνει, και αυτός μόνο μπορεί να μας θυμίσει όσα κινδυνεύουμε να ξεχάσουμε…».

Οι περισσότεροι έχουν κιόλας μεθύσει. Κάποιος σηκώνεται όρθιος: «Φύσα Βορά!» του φωνάζει. Ο Βοράς χαμογελάει. Αυτό το «φύσα Βορά», τη μόνιμη επωδό των παλαιών συνδιασκεδαστών του, το έχει ακούσει μερικές χιλιάδες φορές από τους πατεράδες και τους παππούδες τους. Τώρα, στα 81 του χρόνια, το ακούει και από τα παιδιά τους!

Σε λίγες ημέρες από τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές το Πορτοράζ’ θα έχει το μεγάλο καλοκαιρινό χορό του. Τι κι αν’ δεν θα ναι εκεί οι φίλοι του, ο Ασιαλούμ’ς με τ’ αγγείο ή ο Τσίχας με τα τραγωδίας ατ’; Το Πορτοράζ’ και ο μύθος του, στη δημιουργία του οποίου κι αυτός έβαλε το λιθαράκι του, θα είναι εκεί. Όσο για τον ίδιο, θα κάτσει για μία ακόμη φορά σε μια άκρη, θα ανάψει το τσιγάρο του και θα καμαρώνει βλέποντας τους νεαρούς βλαστούς της γενιάς του να γεμίζουν ασφυκτικά την πλατεία.

Δημοσιεύθηκε στο 3ο τεύχος του Άμαστρις (Ιούλιος 2009)

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΡΟΔΙΤΗ

Ο Μορφωτικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Ροδίτη πραγματοποίησε την καθιερωμένη κοπή της Βασιλόπιτάς του, την Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2011 αίθουσα του Συλλόγου. Την βασιλόπιτα ευλόγησε ο παπα Ηλίας Κοντός ενώ τίμησαν με την παρουσία τους: ο Δήμαρχος Σερβίων-Βελβεντού κύριος Βασίλειος Κωνσταντόπουλος, ο Πρόεδρος του Τοπικού Συμβουλίου Ροδίτη κ. Θεόδωρος Κυριακίδης, η πρεσβυτέρα κ. Καλλιόπη Καραφύλλη, ο χοροδιδάσκαλος κ. Σπύρος Αφεντουλίδης, χορευτές, πλήθος κόσμου μικροί και μεγάλοι κάτοικοι του χωριού. Ακολούθησε έκτακτη γενική συνέλευση των μελών του συλλόγου για ενημέρωσή τους σχετικά με τις δραστηριότητες του συλλόγου. Μαζί με την βασιλόπιτα προσφέρθηκαν σε όλους γλυκά, καφές και αναψυκτικά.

Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Ροδίτη
Ροδίτης Κοζάνης
Τ.Κ. 50100
Τηλ. & Fax: 2461071646
www.mps-roditi.gr
mpsroditi@gmail.com

Η χορευτική παράδοση και ο πολιτισμός των Ποντίων αντικείμενο έρευνας από Γιαπωνέζα Πανεπιστημιακό

Ψηλά κρατά τη σημαία της ελληνικής παράδοσης και του πολιτισμού στην Ιαπωνία η Πτολεμαιδιώτισσα Φωτεινή Σαββαίδου αναπτύσσοντας μία πολυσχιδή δραστηριότητα με έμφαση στην ανάδειξη των στοιχείων της ποντιακής χορευτικής έκφρασης στην οποία έχουν μυηθεί αρκετοί Ιάπωνες με πρώτη την καθηγήτρια χορού στο πανεπιστήμιο του Τόκυο Ριέκο Κασιράγκι η οποία προετοιμάζει έρευνα για την ιδιαιτερότητα των ποντιακών χορών με στόχο την διάδοση τους στην μακρινή Ασιατική χώρα.

Η τελευταία δραστηριότητα της Φωτεινής Σαββαΐδου καταγράφεται στα τέλη του Φεβρουαρίου όταν και σε συνεργασία με την Ελληνική πρεσβεία στο Τόκυο διοργάνωσε εκδήλωση παρουσίασης Ελληνικών χορών με χορογράφο την κ. Κασιράγκι στη διάρκεια της οποίας 15μελές ιαπωνικό συγκρότημα απέδωσε 12 χορούς από διάφορες περιοχές της χώρας μας (Πελλοπόνησο, Ήπειρο, Θεσσαλία, Χίο, και Λέσβο). Το αποκορύφωμα της εκδήλωσης ήταν όταν η Φωτεινή μαζί με την Ριέκο ένωσαν τα χέρια τους, απελευθερώνοντας όλη τη δύναμη τους για να χορέψουν 3 ποντιακούς χώρους, το κότσαρι, τη λετσίνα, και την τρυγόνα. Οι 120 θεατές, μεταξύ αυτών η κ. Τσαμαδού σύζυγος του Έλληνα πρέσβη στο Τόκυο και δύο σύμβουλοι της πρεσβείας, παρακολούθησαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και προσοχή την προσπάθεια των δύο γυναικών, επιβραβεύοντας την απόδοση τους με ενθουσιώδη χειροκροτήματα και επιφωνήματα. Αξίζει να αναφερθεί ότι είναι η 3η φορά από το 2009 όπου ποντιακοί χοροί παρουσιάζονται σε ελληνικο-ιαπωνικό ακροατήριο και συγκλονίζουν με την δύναμη, την ένταση, την ιδιαιτερότητα στις κινήσεις, το ρίγος που διαπερνούν από τους χορευτές στους θεατές. Η υπόσχεση που έδωσε η γιαπωνέζα πανεπιστημιακός διαπιστώνοντας την αποδοχή του κοινού ήταν ότι η επίδειξη ελληνικών χορών ήταν μόνο η αρχή επιφυλάσσοντας πολλές εκπλήξεις και συγκινήσεις για τη συνέχεια. Σε ότι αφορά την ποντιακή χορευτική παράδοση και ευρύτερα τα πολιτιστικά στοιχεία, η Ριέκο Κασιράγκι με την ιδιότητα της «πρέσβειρας των Ποντίων» στην χώρα του ανατέλλοντος ηλίου, αναλαμβάνει μέσα στην Άνοιξη, να ερευνήσει και να καταγράψει την ιστορία και τον πολιτισμό με σκοπό τη διάδοση τους στους συμπατριώτες της με τη βοήθεια της Φωτεινής Σαββαΐδου. Να υπενθυμίσουμε ότι το καλοκαίρι του 2009 η κ. Κασιράγκι μαζί με φοιτήτριες του τμήματος του και την Φωτεινή Σαββαΐδου επισκέφθηκαν την Πτολεμαΐδα και επιδόθηκαν στην εκμάθηση ποντιακών χορών με την φροντίδα και επίβλεψη του χοροδίδασκαλου Λάκη Καλομενίδη συμβάλλοντας τα μέγιστα και στην υλοποίηση της τελευταίας εκδήλωσης στο Τόκυο.

Τέλος να αναφέρουμε ότι η συμπατριώτισσα μας δίδει καθημερινά αγώνα για την διάδοση του ελληνικού πνεύματος και της κουλτούρας μέσα από την ανάληψη πρωτοβουλιών με την πιο πρόσφατη τη δημιουργία ιστοσελίδας (www.greeksofjapan.com) όπου Έλληνες που διαμένουν στην Ιαπωνία ενημερώνονται για διάφορες δραστηριότητες ενώ παράλληλα ο ιστότοπος λειτουργεί ως μία online κοινότητα εξυπηρετώντας την επικοινωνία της μεγάλης σε αξία και δράση της εκεί ελληνικής κοινότητας.

Πηγή: Πρωινός Λόγος

ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΒΕΡΟΙΑΣ

Στις 27 Φεβρουαρίου 2011 πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η συνάντηση των νέων των ποντιακών σωματείων του νομού Ημαθίας με την Περιφερειακή Επιτροπή Νεολαίας (Π.Ε.Ν.) Κεντρικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας στο Πνευματικό κέντρο της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας.

Η συνάντηση έγινε με πρωτοβουλία της Π.Ε.Ν. και του τμήματος Νέων της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας με σκοπό την γνωριμία των μελών της Π.Ε.Ν. με τους νέους των συλλόγων του Ν. Ημαθίας, την κινητοποίηση των νέων και την ευαισθητοποίηση τους σχετικά με ζητήματα που αφορούν στον ποντιακό χώρο κυρίως στη Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Συγκεκριμένα, τέθηκαν απόψεις σχετικά με το Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό που αφορά στη γενοκτονία και πως αυτός θα «εισχωρήσει» μέσα στα σχολεία κεντρίζοντας ακόμη περισσότερο τους μαθητές όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης.

Επίσης ανάμεσα στα θέματα συζήτησης ήταν και η «σωστή» διοργάνωση των συναντήσεων νεολαίας που γίνονται κάθε χρόνο σε διαφορετικές πόλεις της Ελλάδος. Ακόμη από μια τέτοια συνάντηση δεν θα μπορούσε να λείπει ο ήχος της λύρας και το παρακάθ’ που πραγματοποιήθηκε στο τέλος με πολύ κέφι από την πλευρά των παιδιών.

Τέλος η νέοι αποχώρησαν από το πνευματικό κέντρο της Ε.Λ.Β. φανερά προβληματισμένοι, γεμάτοι με θέληση στο να διατηρηθεί η ποντιακή παράδοση με νέες ιδέες και συνεχή προσπάθεια. Ευχής έργο είναι να πραγματοποιηθούν και άλλες τέτοιες συναντήσεις μεταξύ συλλόγων όχι μόνο στον νομό Ημαθίας αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Ιντζεβίδου Ελένη
Γεν. Γραμματέας τμήματος νέων

ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΒΕΡΟΙΑΣ
Λ. Πορφύρα 1, Πανόραμα
Βέροια
Τ.Κ. 59100
Τηλ. 2331072060
Fax 2331028356
www.elverias.gr
info@elverias.gr