Διαμάχη για το ίδρυμα "Παναγία Σουμελά"

Μεταξύ Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος και Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων.

Η κόντρα ξεκίνησε πριν από τέσσερα χρόνια και αναζωπυρώνεται τις μέρες του Δεκαπενταύγουστου.

Μήλον της Έριδος η καταστατική λειτουργία του ιδρύματος "Παναγία Σουμελά", που κατέχει το ιερό προσκύνημα στο Βέρμιο της Ημαθίας βάσει βασιλικού διατάγματος του 1963, σύμφωνα με το οποίο ο πρόεδρος εκλέγεται από το 11μελές διοικητικό συμβούλιο του ομώνυμου σωματείου που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη. "Στόχος είναι να αλλάξουμε τον τρόπο διοίκησης του ιδρύματος" λέει ο πρόεδρος της Π.Ο.Ε., Γ. Παρχαρίδης. "Θεωρούμε ύποπτες τις ενέργειες της Π.Ο.Ε." απαντά ο πρόεδρος της ΠΟΠΣ, Χ. Αποστολίδης.


Της Μαρίας Καραούλη
Karaouli@makthes.gr

Στην Παναγιά τη Σουμελιώτισσα, την πιο τραγουδισμένη και την πιο πονεμένη μάνα του ελληνισμού, στην εξόριστη Παναγιά του Πόντου θα προστρέξουν πάλι τον Δεκαπενταύγουστο οι Έλληνες, για να ζητήσουν τη χάρη Της και να προσευχηθούν για τα δεινά τους.

Φέτος μάλιστα η γιορτή είναι διπλή, αφού μετά 88 ολόκληρα χρόνια θα πραγματοποιηθεί η πρώτη θεία λειτουργία στην ιστορική μονή του Πόντου, στο όρος Μελά της Τραπεζούντας, χοροστατούντος του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ο οποίος με άψογη διπλωματική επιμονή κατάφερε να πείσει την τουρκική κυβέρνηση να δώσει την άδεια.Μετά 88 ολόκληρα χρόνια θα πραγματοποιηθεί η πρώτη θεία λειτουργία στην ιστορική μονή του Πόντου.

Ωστόσο η γλυκιά σκιά της Παναγίας Σουμελά δεν είναι αρκετή, για να καταλαγιάσει τις διαφωνίες μεταξύ των Ποντίων σχετικά με τη διοίκηση του ιδρύματος “Παναγία Σουμελά”, το οποίο εδώ και 48 χρόνια έχει υπό την ευθύνη του τη λειτουργία του ομώνυμου ιδρύματος στην Καστανιά του Βερμίου. Ο ιδιότυπος αυτός ιερός πόλεμος ανάμεσα στην Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος (Π.Ο.Ε.), που εκπροσωπεί 386 σωματεία σε όλη τη χώρα, και την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων, μέλος της οποίας είναι το ιδρυτικό σωματείο του ιδρύματος “Παναγία Σουμελά”, αναζωπυρώνεται τις ημέρες του Δεκαπενταύγουστου με επίκεντρο τη γιορτή της Παναγίας.


Μήλον της έριδος είναι η καταστατική λειτουργία του ιδρύματος “Παναγία Σουμελά”, που βασίζεται σε βασιλικό διάταγμα του 1963, σύμφωνα με το οποίο ο πρόεδρος εκλέγεται από το ενδεκαμελές δ.σ. του ομώνυμου σωματείου, που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη.

Ειδικότερα, το ίδρυμα “Παναγία Σουμελά”, που κατέχει το ιερό προσκύνημα στο Βέρμιο της Ημαθίας, δημιουργήθηκε με βασιλικό διάταγμα το 1963, ύστερα από εισήγηση του ομώνυμου σωματείου. Σε εφαρμογή του διατάγματος εκδόθηκε το 1973, επί δικτατορίας, κανονιστική πράξη της Εκκλησίας της Ελλάδος, σύμφωνα με την οποία την πλειοψηφία της ενδεκαμελούς διοίκησης του ιδρύματος (με έξι μέλη) έχει το σωματείο “Παναγία Σουμελά”, ενώ ο πρόεδρος του σωματείου είναι και ο πρόεδρος του ιδρύματος. Τρία μέλη του σωματείου εκλέγονται από το λεγόμενο Κοινό των Ποντίων, που απαρτίζεται από μέλη ποντιακών σωματείων, βουλευτές και μητροπολίτες ποντιακής καταγωγής, ένα μέλος είναι ο εκάστοτε μητροπολίτης Βέροιας και ένα μέλος προέρχεται από την τοπική αυτοδιοίκηση της περιοχής.

Η διαμάχη
Η διαμάχη μεταξύ των Ποντίων για τη λειτουργία του ιδρύματος άρχισε πριν από τέσσερα χρόνια, με την ίδρυση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας, η οποία με συντονισμένες προσπάθειες επιδιώκει την αλλαγή του καθεστώτος διοίκησης του ιδρύματος, “ώστε να γίνει πιο δημοκρατικό και ανοιχτό για όλους του Πόντιους”, όπως εξηγεί στη “ΜτΚ” ο πρόεδρος της ομοσπονδίας Γιώργος Παρχαρίδης, καθηγητής Ιατρικής του Α.Π.Θ. “Στόχος είναι να αλλάξουμε τον τρόπο διοίκησης του ιδρύματος Παναγία Σουμελά, καθώς δεν είναι δυνατόν επί 48 χρόνια το ίδρυμα να διοικείται από το ομώνυμο σωματείο, ο πρόεδρός του να διορίζεται και συγχρόνως να προέρχεται από την ίδια οικογένεια”. Ο κ. Παρχαρίδης μιλά για “διοικητικό κατεστημένο”, προσθέτοντας ότι “το ίδρυμα διοικείται βάσει βασιλικού διατάγματος που εκδόθηκε το 1963 και της κανονιστικής πράξης της Εκκλησίας της Ελλάδος του 1973, σύμφωνα με την οποία προβλέπεται διορισμός της πλειοψηφίας των μελών του διοικητικού συμβουλίου και εκλογή μόνο των μελών της μειοψηφίας. “Αυτό δεν γίνεται πουθενά στον πολιτισμένο κόσμο”, προσθέτει ο κ. Παρχαρίδης, υπογραμμίζοντας ότι “σε μια χώρα όπου όλα αλλάζουν δεν είναι δυνατόν να ισχύουν ακόμη βασιλικά διατάγματα που διχάζουν τους Πόντιους και δημιουργούν στεγανά για τη λειτουργία του ιδρύματος. Επιπλέον”, συνεχίζει, “είναι παγκόσμια πρωτιά ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, όπως είναι το ίδρυμα, που υπάγεται στο υπουργείο Παιδείας, να διοικείται από σωματείο ιδιωτικού δικαίου. Εμείς δεν επιδιώκουμε καρέκλες”, σπεύδει να διευκρινίσει ο κ. Παρχαρίδης, “θέλουμε απλώς να λειτουργήσει η δημοκρατία για το καλό του ιδρύματος, το οποίο έχει να προσφέρει πάρα πολλά στους Πόντιους και στον ελληνισμό γενικότερα”.

Ύβρεις από άμβωνος
Ο κ. Παρχαρίδης αφήνει αιχμές και κατά της εκκλησίας: “Ακόμη περιμένουμε από τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο να συγκαλέσει την ιερά σύνοδο, για να καταδικάσει τον μητροπολίτη Δράμας, ο οποίος πέρυσι, ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου, από του άμβωνος της μονής της Παναγίας Σουμελά μας εξύβρισε, αποκαλώντας ένα σημαντικό τμήμα των Ποντίων μασόνους και χιλιαστές. Δεν ζητάμε την τιμωρία από την εκκλησία αλλά μια συγγνώμη”. Εξάλλου η Π.Ο.Ε. στην εισήγησή της για την αλλαγή του καθεστώτος θεωρεί πως “δεν έχει θέσει ο μητροπολίτης Βέροιας στο δ.σ. ως αντιπρόεδρος”.

Οικουμενικό “ναι” υπέρ της αλλαγής
Με συντονισμένες προσπάθειες η Π.Ο.Ε. κατάφερε να φέρει το θέμα της αλλαγής του καθεστώτος στη Βουλή και στην ολομέλεια του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Με ομόφωνο ψήφισμα τον Αύγουστο του 2007 η Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής τάχθηκε υπέρ του αιτήματος της Π.Ο.Ε. για αλλαγή του καταστατικού υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα να μπει τέλος στο “κλειστό προσωποπαγές καθεστώς διοίκησης του ιδρύματος”.

Επιπλέον, τον Απρίλιο του 2009, με γνωμοδότησή της, η ολομέλεια του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους έκρινε ότι παραμένει σε ισχύ το βασιλικό διάταγμα, αλλά καταργείται η κανονιστική πράξη της Εκκλησίας της Ελλάδος που εκδόθηκε επί χούντας.
“Η γνωμοδότηση αυτή αναδεικνύει πλέον την αρμοδιότητα του υπουργείου Παιδείας ως μόνου αρμοδίου να εισηγηθεί με προεδρικό διάταγμα την αλλαγή του υφιστάμενου νομικού καθεστώτος”, τονίζει ο κ. Παρχαρίδης και συγχρόνως καταγγέλλει ότι ουδείς υπουργός Παιδείας άγγιξε το θέμα, μετρώντας περισσότερο το πολιτικό κόστος από την αντίδραση της εκκλησίας παρά το κοινό αίσθημα των Ποντίων.

Το ταμείο
Μελανό σημείο, κατά τον κ. Παρχαρίδη, είναι και η οικονομική διαχείριση του ιδρύματος, “αφού διαφάνεια δεν υπάρχει και ουδείς γνωρίζει πώς διαχειρίζονται οι διορισμένοι πρόεδροι την περιουσία του. Ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου το ίδρυμα υπάγεται στο υπουργείο Παιδείας και επιδοτείται από τα κρατικά ταμεία. Δυστυχώς τα χρήματα αυτά δεν γνωρίζουμε πώς αξιοποιούνται”. Κατηγορηματικός ως προς τη διαφάνεια των οικονομικών είναι ο κ. Αποστολίδης, εξηγώντας ότι το σωματείο “Παναγία Σουμελά” έχει παραχωρήσει όλη την περιουσία του και την ιερή εικόνα της Παναγίας στο ίδρυμα. “Επιπλέον, ο οικονομικός έλεγχος του ιδρύματος γίνεται από ορκωτούς λογιστές, την Ιερά Σύνοδο και το Ελεγκτικό Συνέδριο”, προσθέτει ο κ. Αποστολίδης ξεκαθαρίζοντας ότι δεν “επιχορηγούμαστε από το κράτος”.

Η Σουμελά και η... θύρα 4
Αντικρούει τις αιτιάσεις της Π.Ο.Ε. η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων (ΠΟΠΣ) σχετικά με τη νομιμότητα του τρόπου λειτουργίας και συγκρότησης του δ.σ. του ιδρύματος “Παναγία Σουμελά”. Δίνοντας διαφορετική ερμηνεία στη γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ο πρόεδρος της ΠΟΠΣ Χαράλαμπος Αποστολίδης δηλώνει στη “ΜτΚ”: “Θεωρούμε ύποπτες τις ενέργειες της Π.Ο.Ε., αφού το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους με την 52/2009 γνωμοδότησή του επιβεβαίωσε την καταστατική του λειτουργία βάσει του βασιλικού διατάγματος και συγχρόνως τεκμηρίωσε το αυτοτελές και αυτοδιοίκητο του ιδρύματος λόγω της προέλευσής του από πράξη ιδιωτικής βούλησης ως έκφραση που κατοχυρώνεται από το άρθρο 109 του Συντάγματος. Επιπλέον, με τη γνωμοδότησή του επιβεβαίωσε την άρρηκτη και οργανική σχέση του ιδρύματος με το σωματείο Παναγία Σουμελά, το οποίο και πρότεινε την ίδρυση του ιδρύματος. Επίσης παραχωρήθηκαν οι πέντε από τις ένδεκα οργανικές θέσεις στο δ.σ., ώστε να θεσμοθετηθεί επισήμως το μοναδικό, ως σήμερα, στις ποντιακές οργανώσεις συμμετοχικό όργανο”. Διαφωνεί, ωστόσο, σε ό,τι αφορά τη γνωμοδότηση για την κατάργηση της κανονιστικής πράξης της εκκλησίας, υπογραμμίζοντας ότι “δεν είναι δυνατόν μία μονή να μη διοικείται από τον κατά τόπο μητρόπολη”.

Ο κ. Αποστολίδης θεωρεί υπερβολές όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με τη διοίκηση του ιδρύματος και χαρακτηρίζει “ανοησίες” τις αιτιάσεις της Π.Ο.Ε., διότι, όπως λέει, “κανένας υπουργός δεν μπορεί να στηριχθεί σε υστεροβουλίες ορισμένων ανθρώπων και να καταργήσει συνταγματικά δικαιώματα. Και αυτό είναι εμφανές, αφού κανείς υπουργός δεν ασχολήθηκε έως σήμερα με τις εμμονές της Π.Ο.Ε.”. Άλλωστε, προσθέτει, “η έμμεση εκλογή του προέδρου από τα μέλη του δ.σ. δεν θα μπορούσε να θεωρείται αντισυνταγματική, γιατί τότε και η εκλογή του προέδρου της Δημοκρατίας θα ήταν αντισυνταγματική, αφού εκλέγεται εμμέσως, από τους βουλευτές, τους εκπροσώπους του λαού”.

Ο κ. Αποστολίδης εξαπολύει και βαριές κατηγορίες κατά της Π.Ο.Ε., λέγοντας χαρακτηριστικά: “Δεν θα επιτρέψουμε να γίνει η Παναγία Σουμελά... θύρα 4”.
 
Σε ό,τι αφορά την ισχύ του βασιλικού διατάγματος ο κ. Αποστολίδης είναι σαφής: “Πολλοί βασιλικοί νόμοι ισχύουν έως σήμερα, εφόσον δεν αντίκεινται στο Σύνταγμα”.

Αγωνία
Εμφανής είναι πάντως η αγωνία και των δύο πλευρών για το κλίμα που θα επικρατήσει κατά την τέλεση της θείας λειτουργίας στην ιστορική μονή του Πόντου. Με έμφαση και οι δύο πρόεδροι των ομοσπονδιών καλούν τους πιστούς να δείξουν πνεύμα θρησκευτικής κατάνυξης, ώστε να αποφευχθούν οξύτητες, όπως συνέβη πέρυσι, “για να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο η θεία λειτουργία στο ιερό προσκύνημα των Ποντίων”, όπως χαρακτηριστικά τονίζουν.

“Πρόκειται για ένα θρησκευτικό και μόνο γεγονός, όπου οι πιστοί θα πρέπει να προσέλθουν με κατάνυξη και σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να παρασυρθούν σε εθνικιστικές εξάρσεις. Όλοι μαζί πρέπει να συμπορευτούμε με τον Οικουμενικό Πατριάρχη μας, γιατί μόνο στον ίδιο πιστώνεται η πραγματοποίηση του ονείρου χιλιάδων Ποντίων να λειτουργηθούν μετά 88 χρόνια στο ιστορικό μοναστήρι, σύμβολο του ποντιακού ελληνισμού”, καταλήγει ο κ. Αποστολίδης.

Πηγή: Μακεδονία

Πόντιοι στο δρόμο της επιστροφής…

του Άγγελου Ασλανίδη

Εγκατέλειψαν την Κύπρο λόγω της συνεχιζόμενης οικονομικής κρίσης

Οι Πόντιοι, που εξακολουθούν να διαμένουν στην Κύπρο, υπέβαλαν στην κυπριακή Κυβέρνηση υπόμνημα με τα αιτήματά τους. Ζητούν, μεταξύ άλλων, την παραχώρηση της κυπριακής υπηκοότητας, η οποία, κατά την άποψή τους θα συμβάλει στην ένταξή τους στην κυπριακή κοινωνία.

Η συντριπτική πλειοψηφία των Ποντίων είναι συνεπείς με τις υποχρεώσεις τους

Στην Κύπρο ζουν γύρω στους 30 με 35 χιλιάδες Ποντίους. Η οικονομική κρίση, όπως ήταν φυσικό, έπληξε και την κατηγορία των Ποντίων που βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία συγκρότησης της ζωής τους. Από τις 35 Ποντίους οι περισσότεροι, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Iδρύματος Aρωγής και μελέτης του Ποντιακού Ελληνισμού Άγγελο Ασλανίδη, οι 17 περίπου χιλιάδες ζουν στην Πάφο, ενώ ένα άλλο μεγάλο μέρος έχει μετακινηθεί στη Λευκωσία όπου υπάρχουν αυτή την περίοδο καλύτερες συνθήκες απασχόλησης. Ένας άλλος αριθμός Ποντίων και με ελληνικά διαβατήρια μάλιστα πήραν το δρόμο της επιστροφής στη Ρωσία και τη Γεωργία. Σε ερώτησή μας γιατί έγινε αυτό εξήγησε ότι στη Ρωσία «έχουν τουλάχιστον ένα σπίτι και δεν πληρώνουν ενοίκια. Με τα λίγα χρήματα που έχουν προσπαθούν να επιβιώσουν στην κακή συγκυρία της οικονομικής κρίσης και έχει ο Θεός». Δημοσιεύματα ότι Πόντιοι έφυγαν από την Κύπρο χωρίς να τακτοποιήσουν τις οφειλές και τα δάνειά τους σε κυπριακές τράπεζες έχουν θίξει την πλειοψηφία των Ποντίων που είναι συνεπέστατοι με τις υποχρεώσεις τους και προσπαθούν να είναι πάντα σοβαροί και αξιόχρεοι ό,τι και να κάνουν στην Κύπρο ή την Ελλάδα.

Την Ελλάδα δεν την προτιμούν αυτοί που φεύγουν, γιατί και εκεί υπάρχει πολύ μεγάλη ανεργία και πτώση του κύκλου εργασιών στις εργασίες που συνήθως επιδίδονταν οικοδομικές, μεταφορικές, επισκευές κ.ά.

Στο κεφαλαιώδες θέμα της απόκτησης Κυπριακής Υπηκοότητας, ώστε να νιώθουν σώμα της Κύπρου και να εγκλιματίζονται καλύτερα, ο Άγγελος Ασλανίδης απαντά ότι ούτε κι ο ίδιος δεν έχει υπηκοότητα κι ας ζει στην Κύπρο τα τελευταία τριάντα χρόνια. Η σχολαστική εξέταση για την παραχώρηση υπηκοότητας και η χρονοβόρες διαδικασίες, εξηγεί, αποθαρρύνουν τους Ποντίους να το ζητήσουν κι ας υπάρχουν κάποιες λίγες εξαιρέσεις που το έχουν κάνει.

Όσον αφορά την Πάφο μάς αναφέρθηκε με κατηγορηματικό τρόπο ότι έχει επιτευχθεί η ένταξη των Ποντίων στην τοπική κοινωνία και δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα πλην της δυσκολίας για ανεύρεση εργασίας. Τα παιδιά των Ποντίων φοιτούν κανονικά στα σχολεία, γνωρίζουν πολύ καλά τα Ελληνικά και δεν έχουν πια καμιά διαφορά κουλτούρας με τα άλλα παιδιά. Ίσως η Κυπριακή Πολιτεία θα έπρεπε από μόνη της να πρόσφερε σε αυτά τα παιδιά την υπηκοότητά της για να τους κερδίσει ολοκληρωτικά.

Οι Πόντιοι της Κύπρου έχουν δημιουργήσει τα δικά τους σωματεία και οργανώσεις και προσπαθούν να βρουν κοινή γλώσσα στα διάφορα αιτήματα που προβάλλουν προς τις κυπριακές αρχές. Σε πρόσφατη συνάντηση εκπροσώπων των Ποντίων με την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Σωτηρούλα Χαραλάμπους συμφωνήθηκε να αρχίσει εντατική προσπάθεια εκμάθησης της Ελληνικής Γλώσσας από όλους τους Ποντίους. Παρατηρήθηκε ότι σε κάποιες μεγάλες ηλικίες υπάρχει γλωσσική αδυναμία που εμποδίζει την ομαλή τους ένταξη και τη δυνατότητα να έχουν ίσες ευκαιρίες στις επιλογές που υπάρχουν.

Οι Πόντιοι ζητούν να ενταχθούν σε επαγγέλματα όπως αυτά των νοσοκόμων για τα οποία απαιτείται πολύ καλή γνώση της Ελληνικής γλώσσας.

Υπηρεσία στην Εθνική Φρουρά
Με την απόκτηση κυπριακής υπηκοότητας τα παιδιά των Ποντίων θα μπορούν να υπηρετήσουν στην Εθνική Φρουρά και να επιλεγούν για τις ανώτατες παραγωγικές στρατιωτικές σχολές. Το ίδιο θα μπορούσε να γίνει γενικότερα για κυβερνητικές εργασίες και για τους ημικρατικούς οργανισμούς.

Το πιστοποιητικό ευδόκιμης στρατιωτικής υπηρεσίας σταδιακά θα καταστεί προαπαιτούμενο για πολλούς κλάδους στην πορεία που χαράχθηκε για πάταξη της φυγοστρατίας.

Επαφές για καλές σχέσεις
Το ίδρυμα Αρωγής και Μελέτης του Ποντιακού Ελληνισμού δραστηριοποιείται σε όλη την Κύπρο και την Ελλάδα με στόχο να προσφέρει βοήθεια και κατεύθυνση στους Ποντίους για να ενταχθούν ομαλά στις ελληνικές κοινωνίες.

Σε συνδιάσκεψη με τις Τοπικές Ενώσεις των Ποντίων στην Πάφο, την 30ή Μαΐου, το ίδρυμα κωδικοποίησε τα πάγια αιτήματα των Ποντίων και απέστειλε σχετικά υπομνήματα στις Κυβερνήσεις Κύπρου και Ελλάδας.

Η Ένωση Ποντίων και Συλλόγων Ποντίων Πάφου διοργανώνει πολλές εκδηλώσεις και έχει έλθει σε επικοινωνία με τις τοπικές Αρχές. Μέσω των επαφών αυτών έχουν οικοδομηθεί καλύτερες σχέσεις με τον τοπικό πληθυσμό και οι Πόντιοι, μετά από διάφορα σκαμπανεβάσματα, έγιναν αποδεκτοί από τον τοπικό πληθυσμό. Έχουν αποκτήσει φήμη ότι είναι συνεπείς στη δουλειά τους και πιστοί στο ραντεβού και τις υποσχέσεις τους. Σε πολλές εκφάνσεις της παφιακής ζωής ήδη διαπρέπουν. Στα σχολεία τα παιδιά είναι πλήρως ενταγμένα και στις γειτονιές σιγά-σιγά ο κόσμος δένει μεταξύ τους παραμερίζοντας τα μεγάλα όντως προβλήματα της αρχικής συμβίωσης. Οι Πόντιοι πρόσθεσαν στο Παφιακό ταμεραμέντο και συμβάλλουν με το δικό τους τρόπο στην ανάπτυξη της επαρχίας. Μπορεί πρόσκαιρα η οικονομική κρίση να επηρεάζει όλους, αλλά υπάρχει προσδοκία ότι θα ανατείλουν καλύτερες μέρες.

Στην εκδήλωση που έγινε στην Πάφο παρέστη ο δήμαρχος της Πόλης Σάββας Βέργας και οι εκπρόσωποι των κομμάτων Σ.Κ.ΕΔΕΚ και Ευρω.Κό. κ. Μιχάλης Πολυνείκης πρώην υπουργός και κ. Μίλτος Παπαμιλτιάδης αντίστοιχα. Επίσης χαιρέτησαν ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εργασίας κ. Λύσανδρος Λυσάνδρου, της Συντεχνίας ΠΕΟ κ. Κώστας Κωνσταντίνου και της Συντεχνίας ΣΕΚ κ. Μάγια Ποζίδου.

Τη Συνδιάσκεψη παρακολούθησαν ο εκπρόσωπος της Αστυνομικής Διεύθυνσης Πάφου Υπαστυνόμος κ. Νίκος Χ"Οικονόμου, ο κ. Δημήτρης Ασλανίδης μέλος του Εθνικού Συμβουλίου ΠΑ.ΣΟ.Κ., ο κ. Μιχάλης Φραγκάκης γραμματέας του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Κύπρου, ο κ. Πέτρος Αλεξάκης πρόεδρος του Συλλόγου Ελλαδιτών Λεμεσού και ο κ. Χρίστος Ορφανίδης Πρόεδρος του Σωματείου «Παναγία Σουμελα» Λευκωσίας.

Η εκδήλωση ήταν επιτυχής και συνέβαλε στην καλύτερη κατανόηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Πόντιοι της Κύπρου.

Κύριος ομιλητής στην εκδήλωση ήταν ο πρόεδρος του Ιδρύματος Αρωγής και Μελέτης Ποντιακού Ελληνισμού ο κ. Άγγελος Ασλανίδης.

Επεξεργάστηκε το θέμα «Οι Πόντιοι της Πάφου, προβλήματα και προοπτικές».

Αισθάνονται παραμελημένοι οι Πόντιοι της Πάφου
Μέσα από τις παρεμβάσεις και το διάλογο που αναπτύχθηκε στην εκδήλωση της Πάφου προέκυψε ως κοινή διαπίστωση ότι οι Ελληνοπόντιοι στην Πάφο είναι παραμελημένοι και δεν αισθάνονται ισότιμοι πολίτες με τους Κύπριους συμπατριώτες τους.

Όπως είπαν οι ίδιοι αλλά και ο πρόεδρος του Ιδρύματος Αρωγής και Στήριξης, μέχρι σήμερα δεν δόθηκε η αναγκαία πολιτική στήριξη και υποστήριξη του πληθυσμού των Ελληνοποντίων, έτσι τα χρονίζοντα προβλήματα τους να βρουν οριστικές λύσεις. Φέτος, επισημάνθηκε, εμφανίζεται επιπλέον και το πρόβλημα της ανεργίας με όλα τα απότοκά του. Τη φυγή, δηλαδή, ποντιακών οικογενειών πίσω στη Ρωσία και το ξήλωμα της οικογένειάς τους και του προγραμματισμού τους για άλλη μια φορά στη ζωή τους.

Κωδικοποιημένα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Πόντιοι κάτοικοι Πάφου είναι ανεργία, φτώχια, κοινωνικός αποκλεισμός, καθυστερήσεις στις άδειες παραμονής και απόδοσης της Κυπριακής υπηκοότητας, μη ισότιμης αντιμετώπισης, ενσωμάτωσης, αποπληρωμές στεγαστικών δανείων κτλ.

Για την απάμβλυνση των πιο πάνω προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι Πόντιοι τέθηκαν εισηγήσεις και το σχετικό υπόμνημα έχει ήδη αποσταλεί στις Κυβερνήσεις της Κύπρου και της Ελλάδας για να προσεγγίσουν λύσεις. Με το υπόμνημα ζητείται
1) Να αντιμετωπίζονται ως ίσοι πολίτες με τους Κυπρίους για θέματα επιμόρφωσης και εργοδότησης στα προγράμματα του Υπουργείου Εργασίας και Αρχής Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού.
2) Να δοθεί βοήθημα και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε ηλικιωμένους Ποντίους, οι οποίοι δεν έχουν εισόδημα.
3) Τα αθλητικά σωματεία των Ελληνοποντίων στην Κύπρο θα πρέπει να αναγνωριστούν και να χρηματοδοτηθούν από τις ομοσπονδίες και να μην υπάρχουν αποκλεισμοί.
4) Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού θα πρέπει να χρηματοδοτεί εξολοκλήρου τις δραστηριότητες των Ποντιακών πολιτιστικών συλλόγων, γιατί μ’ αυτόν τον τρόπο βοηθούν στην ενσωμάτωση των Ποντίων στην Κυπριακή κοινωνία.
5) Η άδεια παραμονής να τακτοποιείται εντός τριών μηνών από την ημερομηνία που ο Ευρωπαίος πολίτης δείξει ενδιαφέρον.
6) Εντός έξι μηνών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για Κυπριακή Υπηκοότητα να τυγχάνει θετικής απάντησης ή αιτιολογημένης αρνητικής ο ενδιαφερόμενος να αποκτήσει αυτή.
7) Η Κυπριακή Δημοκρατία συνεχώς να προτρέπει με διάφορους τρόπους τους πολίτες της Ευρώπης να εγγράφονται στους εκλογικούς καταλόγους για να ψηφίζουν και να ψηφίζονται στις δημοτικές εκλογές και στις ευρωεκλογές τουλάχιστο μιας και το θέμα λύνεται οριστικά με την απόκτηση κυπριακής υπηκοότητας.
8) Το Υπουργείο Εσωτερικών να εγγράψει και να δώσει άδεια λειτουργίας στους συλλόγους μας ή άλλους φορείς, των οποίων οι άδειες εκκρεμούν.
9) Τα παιδιά των Ποντίων χρειάζονται περισσότερη στήριξη στο σχολείο. Τα πράγματα βέβαια είναι καλά, αλλά μπορούν να γίνουν καλύτερα.
10) Να γίνουν σχολεία 2ης ευκαιρίας στην Πάφο, ώστε να μπορούν οι ομογενείς των Ποντίων να αποκτήσουν γνώσεις και να συμμετέχουν στη διά βίου μόρφωση και εκπαίδευση.
11) Το Γραφείο Ευημερίας να ανοίξει τις πόρτες του στους Ελληνοπόντιους και να δουν την καθημερινότητα των δυσπραγούντων οικογενειών, έτσι, ώστε να σταθεί αρωγός τους.
12) Ζητούμε να αλλάξει ο νόμος περί εγγραφής στον Οδοντιατρικό Σύλλογο έτσι ώστε παιδιά Ελληνοποντίων που τελείωσαν Οδοντιατρική να μπορούν να εργαστούν στην Κύπρο, όπως οι Κύπριοι συνάδελφοί τους.
13) Να γίνουν παρεμβάσεις στις εμπορικές τράπεζες για να διευθετηθούν τα στεγαστικά δάνεια των ανέργων.

Πηγή: Sigma Live

ΟΤΕ Hellas Sat: δορυφορική μετάδοση της Πατριαρχικής Θείας Λειτουργίας

H θυγατρική του ΟΤΕ Hellas Sat ανακοίνωσε ότι ο ελληνικός δορυφόρος HELLAS SAT 2 παρέχει δορυφορική χωρητικότητα για τη μετάδοση της Πατριαρχικής Θείας Λειτουργίας από την Παναγία Σουμελά στην Τραπεζούντα του Πόντου.

Στο πλαίσιο της συνεργασίας του με την ΕΡΤ3 και το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ο ελληνικός δορυφόρος HELLAS SAT 2 θα προσφέρει δωρεάν τη δορυφορική χωρητικότητα -στις ώρες που απαιτείται ανήμερα το Δεκαπενταύγουστο- για τη μετάδοση της Πατριαρχικής Θείας Λειτουργίας από την Ιερά Μονή της Παναγίας του Σουμελά στην Τραπεζούντα του Πόντου.

Η θυγατρική του ΟΤΕ Hellas Sat θεωρεί τιμή της να συμμετέχει στο μοναδικό αυτό γεγονός της Ορθοδοξίας και ευχαριστεί τη διοίκηση της ΕΡΤ3 που της παρέχει αυτή τη δυνατότητα. Η μετάδοση θα πραγματοποιηθεί από την κεραία του δορυφόρου S2, η οποία καλύπτει με ισχυρό σήμα τη Μέση Ανατολή και Κεντρική Ασία μέχρι το Αφγανιστάν.

Πηγή: Express

Το καραβάνι των ποντίων προσκυνητών

Συρρέουν στην Τραπεζούντα της Τουρκίας για την πατριαρχική λειτουργία στην Παναγία Σουμελά

Ένα ατέλειωτο καραβάνι προσκυνητών αναμένεται να «κατακλύσει» τις επόμενες 15 ημέρες τις ακτές του Ευξείνου Πόντου. Χιλιάδες Πόντιοι από την Ελλάδα και τη Ρωσία με αεροπλάνα, πλοία και λεωφορεία θα φθάσουν στην Τραπεζούντα προκειμένου να συμμετάσχουν στην πρώτη λειτουργία που θα τελεστεί στην Παναγία Σουμελά προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, του Μητροπολίτη Βολοκολάμσκ κ. Ιλαρίωνα από το Πατριαρχείο Ρωσίας και του Μητροπολίτη Δράμας κ. Παύλου από την Εκκλησία της Ελλάδος. Σύμφωνα με πληροφορίες, στον αύλειο χώρο του ιστορικού μοναστηριού γίνονται ειδικές εργασίες, τοποθετούνται τέντες για να τελεστεί υπαίθρια η θεία λειτουργία, ενώ σε πολλά σημεία θα υπάρχουν γιγαντοοθόνες προκειμένου οι πιστοί να παρακολουθούν την κάθε στιγμή της μυσταγωγίας. Εκατοντάδες προσκυνητές από τη Βόρειο Ελλάδα, με επίκεντρο τη Θεσσαλονίκη, αναμένεται να πραγματοποιήσουν με λεωφορείο το πολύωρο ταξίδι προς τα παράλια του Ευξείνου Πόντου.

Οι πρώτοι θα φθάσουν στις 10 Αυγούστου και όπως επισημαίνει στο «Βήμα» η κυρία Γεωργία Δημάκη, ιδιοκτήτρια τουριστικού πρακτορείου, «παρά τις προσπάθειές μας αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν δωμάτια ξενοδοχείων σ΄ όλη την ευρύτερη περιοχή των παραλίων του Ευξείνου Πόντου. Στην Τραπεζούντα, στη Σαμψούντα και στην Ορντού όλα τα ξενοδοχεία είναι κλεισμένα από τους εκδρομείς».

Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας κ. Τάσος Κοντογιαννίδης είναι μεταξύ αυτών που θα ταξιδέψουν στον Πόντο. «Από ένα μεγάλο χρέος απέναντι στους προγόνους μου πηγαίνω να προσκυνήσω την οδηγήτρια των Ποντίων που για αιώνες στάθηκε προστάτιδα και παρηγορήτρα μας, ιερό και εθνικό μας σύμβολο, το ακρωτήρι της ελπίδας,η τροφός και η φρουρός των ονείρων, των στοχασμών και των μύχιων πόθων μας» τονίζει χαρακτηριστικά.

Η κυρία Κυριακή Μιχαηλίδου θα ξεκινήσει από την Ποντοκώμη Κοζάνης. « Η μητέρα μου, λέει, έφυγε από τον Πόντο όταν ήταν 7 ετών και ο πατέρας μου ήταν 16. Επισκεπτόταν την Παναγία Σουμελά εδώ στο όρος Βέρμιο. Τώρα ήρθε η ώρα της επιστροφής. Είμαι σίγουρη ότι από εκεί ψηλά που βρίσκονται θα μας βλέπουν και θα χαίρονται την ώρα που μαζί με τον Πατριάρχη μας θα επικαλούμαστε τις πρεσβείες της Παναγίας στο Ορος Μελά στην Τραπεζούντα».

Ο καθηγητής της Ιατρικής Σχολής κ. Θεοχάρης Αποστολίδης τονίζει ότι «η επίσκεψή μου στα άγια χώματα του Πόντου και ειδικότερα στη Μονή Παναγία Σουμελά, που θα λειτουργήσει για πρώτη φορά μετά από επίπονες και μακροχρόνιες προσπάθειες του Παναγιωτάτου Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου με συγκλονίζει». Όπως προσθέτει ο πρώην πρόεδρος του Παγκόσμιου Συμβουλίου του Ποντιακού Ελληνισμού «στις ημέρες μας είναι επιτακτική η ανάγκη συσπείρωσης της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού γύρω από το κοινά ιερά σύμβολα».

Τσάρτερ και τζετ
Τρεις πτήσεις τσάρτερ αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να προσγειωθούν στο αεροδρόμιο της Τραπεζούντας, την κοντινότερη πόλη προς την Παναγία Σουμελά που διαθέτει αεροδρόμιο. Η πρώτη πτήση θα ξεκινήσει από τη Θεσσαλονίκη και τον συντονισμό έχει ο ποντιακής καταγωγής Μητροπολίτης Δράμας κ. Παύλος. Οπως επισημαίνει, στο αεροπλάνο θα επιβιβαστούν προσκυνητές από την περιοχή της Δράμας και της Νεάπολης Θεσσαλονίκης.

Οι άλλες δύο πτήσεις θα ξεκινήσουν από αεροδρόμια της Ρωσίας υπό την ηγεσία του βουλευτή του κόμματος «Ενιαία Ρωσία» του πρωθυπουργού Βλαντίμιρ Πούτιν, κ. Ιβάν Σαββίδη. Ο ποντιακής καταγωγής επιχειρηματίας, ο οποίος εξειδικεύεται στο εμπόριο καπνού, στις αρχές τις εβδομάδας βρέθηκε στην Τραπεζούντα όπου συνοδευόμενος από τον πρόξενο της Ρωσίας είχε συναντήσεις με όλες τις Αρχές της περιοχής. Με επίκεντρο το Ροστόβ όπου ζει ο κ. Σαββίδης εκτιμάται ότι θα μεταφέρει 600 άτομα και για τον σκοπό αυτόν έχει ναυλώσει δύο πτήσεις τσάρτερ και εμφανίζεται έτοιμος να ναυλώσει και πλοίο προκειμένου να μεταφέρει στην Παναγία Σουμελά Ποντίους που ζουν στη Ρωσία.

Το ταξίδι στην Παναγία Σουμελά φαίνεται ότι προσελκύει και γνωστούς στην Ελλάδα Ποντίους, όπως ο επιχειρηματίας κ. Δ. Μελισσανίδης ο οποίος λέγεται ότι θα μετακινηθεί με το ιδιωτικό του αεροπλάνο. Πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Ποντίων Αθήνας, ο κ. Μελισσανίδης επισημαίνει στο «Βήμα» ότι θα βρίσκεται μεταξύ των χιλιάδων ελλήνων που θα ταξιδέψουν στην Τραπεζούντα. «Η χορήγηση άδειας για την τέλεση της λειτουργίας τον Δεκαπενταύγουστο στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο, προκαλεί συγκίνηση στον Ποντιακό Ελληνισμό» τονίζει και προσθέτει ότι «οι Πόντιοι από όλα τα μέρη του κόσμου, έχουν την ευκαιρία ν΄ ακούσουν τη φωνή του Πατριάρχη, έπειτα από πάρα πολλά χρόνια,στον ιερό τόπο που προσκυνούσαν οι πρόγονοί μας την Παναγιά. Η λειτουργία εκεί είναι μια ιερή στιγμή για μας τους Ποντίους. Γι΄ αυτό όλοι οι προσκυνητές πρέπει να δείξουν τον οφειλόμενο σεβασμό».

Η ιστορία του μοναστηριού
- 4ος αιώνας Ίδρυση του μοναστηριού.
- 7ος αιώνας Επανιδρύεται μετά την καταστροφή του.
- 10ος & 15ος αιώνας Οι αυτοκράτορες του Βυζαντίου το ενισχύουν με προνόμια και αφιερώνουν στην Παναγία πολύτιμα κειμήλια.
- 16ος & 19ος αιώνας Οι σουλτάνοι με διαδοχικές τους αποφάσεις αναγνωρίζουν τα ειδικά προνόμια του μοναστηριού.
- 1922 Το μοναστήρι καταστρέφεται.
- 1923 Φεύγουν και οι τελευταίοι μοναχοί που εγκαταβιώνουν στη Μονή Σουμελά.
- 1951 Θεμελιώνεται ο Ναός της Παναγίας Σουμελά στο Όρος Βέρμιο του Νομού Ημαθίας.

«Εσύ Χριστό κι εγώ Αλλάχ»
«Σας παρακαλούμε να ζητήσετε από τους χριστιανούς να μην τρώνε στους δρόμους, διότι εκείνες τις ημέρες εμείς θα γιορτάζουμε το Ραμαζάνι». Αυτή ήταν, σύμφωνα με πληροφορίες, η παράκληση που απηύθυναν μέλη των τοπικών τουρκικών αρχών προς τον κ. Ιβάν Σαββίδη. Ο ίδιος έδειξε να κατανοεί το αίτημα και σε δελτίο Τύπου επισημαίνει ότι αποδέχθηκε την πρόσκληση των Τούρκων να παρακαθήσει στο γεύμα του Ραμαζανιού.

Όπως επισημαίνει μιλώντας στο «Βήμα» ο κ. Ναΐμ Ελγαντούρ, Πρόεδρος της Μουσουλμανικής Ενωσης Ελλάδος, το Ραμαζάνι «αρχίζει με την έναρξη της νέας σελήνης του Αυγούστου. Εφέτος θα αρχίσει στις 10 Αυγούστου και ολοκληρώνεται σε 29 ή 30 ημέρες. Το Ραμαζάνι αποτελεί έναν από τους πέντε πυλώνες του Ισλάμ. Στη διάρκειά του από την ανατολή ως και τη δύση του ηλίου παίρνουμε μόνον αναπνοή. Δεν τρώμε τίποτε και δεν πίνουμε ακόμη και νερό. Μετά τη δύση του ηλίου συγκεντρωνόμαστε όλοι μαζί συγγενείς και φίλοι και τρώμε».

«Δεν με βαστούν τα πόδια μου, αλλιώς...»
Η 96χρονη κυρία Αναστασία Κουρτίδου ζει σήμερα στη Νέα Νικόπολη Κοζάνης και είναι η τελευταία που απέμεινε στο χωριό από όσους ήρθαν από τον Πόντο. «Εφυγα από την πατρίδα όταν ήμουν 8 χρονών. Τα πόδια μου δεν με κρατάνε, γι΄ αυτό και δεν μπορώ να πάω στην Παναγία Σουμελά. Μακάρι να μπορούσα. Η Παναγία η Σουμελά μάς κράτησε όρθιους. Η Παναγία Σουμελά μάς προστάτευσε. Η Παναγία μάς στήριξε. Γι΄ αυτό πονάει μαζί μας και χαίρεται μαζί μας και γι΄ αυτήν τραγουδάμε: “Σουμελά μας Παναγία, την εικόνα σου εγώ, τη σεπτή και την αγία, έρθα για να προσκυνώ”».

Πηγή: Το Βήμα

ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΠΟΝΤΙΩΝ & ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΩΝ Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ

Η Εύξεινος Λέσχη Τρικάλων στην Πρέβεζα

Η Εύξεινος Λέσχη Ποντίων & Μικρασιατών Ν. Τρικάλων συμμετείχε πρόσφατα στο 6ο Φεστιβάλ παραδοσιακού χορού «Καλοκαίρι & Πολιτισμός» στο Κανάλι Πρεβέζης στις 21 και 22 Ιουλίου 2010.

Τη διοργάνωση είχε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Καναλίου σε συνεργασία με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πρέβεζας. Σύμφωνα με τους διοργανωτές στόχος του διημέρου των εκδηλώσεων είναι η ανάδειξη των λαογραφικών στοιχείων του τόπου αλλά και της πατρίδας μας γενικότερα (χορός, μουσική, τραγούδι, κ.ά.) και κυρίως η βίωση εκείνων των αξιών της παράδοσης που μας κάνουν καλύτερους.

Ο μουσικός ήχος του καθενός είναι διαφορετικός, από γκάιντες, βιολιά, λύρες πνευστά σε νταούλια και ζουρνάδες. Κοινός παρανομαστής η σπίθα στο πνεύμα και η ψυχή στη φωνή, που οδηγεί σε μια έκρηξη δημιουργίας, μουσικής και χορού, προβάλλοντας την παραδοσιακή μας κουλτούρα.

Εκτός από την Εύξεινο Λέσχη Τρικάλων συμμετείχαν τα χορευτικά του Πολιτιστικού Συλλόγου Καναλίου, του Μορφωτικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ν. Σινώπης «ο Διογένης», του Πολιτιστικού Συλλόγου Ωρωπού «το Ζάλογγο», της χορευτικής ομάδας Κ.Ε.Π.Α. Δήμου Βέροιας, της Λαογραφικής Εστίας Τρίπολης και του Ελληνικού Κέντρου Λαογραφικών Μελετών (ΕΛ.ΚΕ.ΛΑ.Μ.) και παρουσίασαν χορούς από τις περιοχές της Ηπείρου, του Πόντου, της Θράκης, της Κρήτης, της Μακεδονίας και των νησιών.

Η Εύξεινος Λέσχη Ποντίων & Μικρασιατών Ν. Τρικάλων θα ήθελε να ευχαριστήσει την Εύξεινο Λέσχη Άργους Ορεστικού, καθώς και το διοικητικό συμβούλιο και τα μέλη της χορευτικής ομάδας του Μορφωτικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ν. Σινώπης «ο Διογένης» για την άψογη συνεργασία και τη δική τους συμβολή στην παρουσία του συλλόγου.




Εύξεινος Λέσχη Ποντίων & Μικρασιατών Ν. Τρικάλων
Καλαμπάκας 28
Τρίκαλα
Τ.Κ. 42100
Τηλ. & Fax: 2431074588
www.efxeinostrikalon.gr
pontiakostrikalon@yahoo.gr

Αναβίωση εξόδου στο Παρχάρ από την Ποντιακή Εστία Στουτγκάρδης

του Γιάννη Δελόγλου

Ένα ακόμα τολμηρό βήμα αναβίωσης εθίμου των προγόνων τους έκαναν οι Πόντιοι της Στουτγάρδης που γίνεται για πρώτη φορά στην κεντρική Ευρώπη. Ένα βήμα που συμπληρώνει ένα τεράστιο κενό από ανθρώπους που όχι μόνο υπηρετούν τις ρίζες τους, αλλά ζωντανεύουν ότι έχει σχέση με την ιστορία, την παράδοση και τον τρόπο ζωής των Ποντίων.

Και με αυτό τον τρόπο αποδεικνύει περίτρανα την ύπαρξη και ονομασία του ο Σύλλογος Ποντίων Στουτγάρδης, γιατί πραγματικά είναι η Ποντιακή Εστία του Ελληνισμού της Γερμανικής μεγαλουπόλεως και πρωτεύουσας της Βάδης Βυρτεμβέργης, όπου ζουν 85.000 Έλληνες και δρουν 15 Σύλλογοι Ποντίων, εκ των οποίων οι 12 είναι μέλη της πλέον δραστήριας Ομοσπονδίας Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων Ευρώπης.

Ένα δραστήριο διοικητικό συμβούλιο, που από καιρό αντιλήφθηκε τις αυξημένες του υποχρεώσεις πέρα από τα καθιερωμένα, μία διμοιρία εθελοντών που εργάζονται σε όλες τις εκδηλώσεις και ένα αξιόλογο σύνολο μελών αποτελεί τον κορμό αυτού του συλλόγου που οδηγεί την νεολαία στους δρόμους που άνοιξαν οι πρόγονοί τους.

Μιας νεολαίας που όχι μόνο ανταποκρίνεται στο κάλεσμα του συλλόγου, αλλά δείχνει πανέτοιμη σε κάθε προσπάθεια. Αλλά και αυτό είναι ένα ακόμα δείγμα της μελετημένης δουλειάς που γίνεται από το διοικητικό συμβούλιο, αλλά και της στήριξης και εμπιστοσύνης των φλογερών ανώνυμων μελών του συλλόγου. Η αναβίωση του εθίμου της εξόδους στον Παρχάρ δεν είναι άλλη από την έξοδο σε εξοχικό τόπο ορεινής περιοχής, σε βοσκότοπους, όπου περνούσαν αρκετούς μήνες οι Πόντιοι στις πατρογονικές τους εστίες.

Σύμφωνα με τις αφηγήσεις γερόντων στα Παρχάρια πήγαιναν για παραθέριση και αναψυχή οι οικογένειες των πλουσίων, αλλά κυρίως για δουλειές οι κτηνοτρόφοι. Αυτό τον τρόπο ζωής μετέδωσαν στους νεολαίους τα μέλη της θεατρικής ομάδας "Μύριοι" της Ποντιακής Εστίας σε όσους βρέθηκαν εκεί, στην ορεινή περιοχή του Munsigen, στο κέντρο εκπαίδευσης προσκόπων, 65 χιλιόμετρα νότια της Στουτγάρδης.

Στον τόπο αναβίωσης του εθίμου παραβρέθηκε ο υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων της Ομοσπονδίας Ποντίων κ. Ηλίας Μαυρίδης, ο διακεκριμένος πρωταγωνιστής του θεάτρου και του κινηματογράφου κ. Λάζος Τερζάς, η δημοσιογράφος της ΕΡΤ 3 κ. Χρύσα Σάμιου, η δημοσιογράφος, ηθοποιός και σκηνοθέτης κ. Θωμαϊς Κιζιρίδου, ο χορηγός και επίλεκτο μέλος των Ποντίων κ. Αμανάτης Ταγκαλίδης, ο επιχειρηματίας κ. Αθανάσιος Κελεμίδης, οι πρόεδροι των συλλόγων Αμάραντος Wernau κ. Γιώργος Σαμψωνίδης, Πόντος Routlingen κ. Αλέξανδρος Θεοδοσιάδης, Ακρίτας Necrartentzlingen κ. Κυριάκος Σαββίδης, Παναγία Σουμελά Leonberg κ. Γιώργος Σαλτζίδης και εκπρόσωποι των συλλόγων Αργοναύτες Waiblingen, Παναγία Σουμελά Bietigheim.

Ο πρόεδρος του συλλόγου κ. Δημήτριος Οξυζίδης αναφέρθηκε στην προσπάθεια που κάνει ο σύλλογός του και που θα πρέπει του λοιπού να καθιερωθεί ένα τέτοιο αντάμωμα και σε άλλες περιοχές για να δοθεί η δυνατότητα να γνωρίσουν όλοι το ξεχωριστό αυτό έθιμο, τον τρόπο ζωής στους ορεινούς βοσκότοπους του Πόντου.

Μακριά από την πατρίδα οι Πόντιοι της δεύτερης, τρίτης, αλλά και τέταρτης γενιάς, κάνουν το χρέος τους. Έτσι δεν έκρυψε τη συγκίνησή του ο καθ' όλα ευαίσθητος υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων της ΟΣΕΠΕ κ. Ηλίας Μαυρίδης που τόνισε ότι η αναβίωση των εθίμων των προγόνων μας, μας φέρνει πιο κοντά στις ρίζες μας, μας κάνει πιο υπεύθυνους αλλά και πιο υπερήφανους αυτό που είμαστε και αυτό που υπηρετούμε.

Στη συνέχεια ξεδιπλώθηκε όλη η ομορφιά του εθίμου από την Θώμη Κιζιρίδου και την θεατρική ομάδα "Μύριοι" με το θεατρικό μονόπρακτο "Τ' όρωμαν". Χοροί, τραγούδια, ανέκδοτες συζητήσεις αλλά και ποντιακά εδέσματα κράτησαν τη νεολαία κάτω από τον ιστό της παράδοσης. Η αρχή έγινε, όλους τους άρεσε και η επόμενη αναβίωση θα πρέπει να αρχίσει να προγραμματίζεται τουλάχιστον από αυτούς που πιστεύουν στο ρόλο τους μέσα στον οργανωμένο ποντιακό χώρο.

Ένα δημοτικό τραγούδι δίνει τον τρόπο ζωής της Παρχαρομάνας (αρχιτσοπάνισσας):

Ρωμάνα επαρχάρευεν
Κοτιντούρ 'σ λιβαδία
Σου Μίρη και σου Κοβλακά
Και σ' Ασπρα τα πλακία.

Σεράντα κτήνα έλμεγεν,
Σεράντα αγελάδα
Κι άλλα τόσα εφύλαττεν
Μουσκάρα αμόν ζαρκάδα.

Χτίσεν τυρέναν εκκλησιάν,
Μυντζέναν Αε - Βήμαν
Με κρενά κατήβαζεν
Το γάλαν σο χωρίον.

Κι α ση γαλή την άθεραν
Λύκος εποταμίεν
Μηδέ λύκος και μαναχόν
Ζευγάς με το ζευγάριν.

-------------------

Παρχαρομάνα ανέβηκε
Φλεβάρη στα λιβάδια,
Στου Μίρη και στου Κοβλακά
Εκεί στις άσπρες πέτρες,

Μικρές, μεγάλες φύλαγε
Σαράντα αγελάδες
Κι άλλα τόσα εφύλαγε
Μοσχάρια σαν ζαρκάδια.

Στήνει εκκλησιά από τυρί,
Βήμα Αγιο από μυτζήθρα
Και στο χωριό με τους κροτινούς
Κατέβαζε το γάλα.

Το γάλα μοσχοβόλησε
Και πνίγηκε ένας λύκος,
Λύκος μαζί με το ζευγά
Και με τα βόδια αντάμα.

Τουρκικές προσδοκίες από την Παναγία Σουμελά

Λειτουργία Δεκαπενταύγουστο με άδεια της Άγκυρας

της Αριστοτέλιας Πελώνη

Με το βλέμμα στις... μπίζνες που μπορούν να φέρουν οι χιλιάδες ορθόδοξοι που θα συρρέουν κάθε χρόνο στην Παναγία Σουμελά, καθώς και στην έξωθεν καλή μαρτυρία για σεβασμό των θρησκευτικών ελευθεριών, δόθηκε από την Αγκυρα η άδεια για τέλεση Θείας Λειτουργίας ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου στην «Ιερουσαλήμ των Ποντίων».

Κατεστραμμένο το εσωτερικό του ιστορικού μοναστηριού. Για πρώτη φορά ο Οικουμενικός Πατριάρχης θα προεξάρχει Θείας Λειτουργίας στη Σουμελά, σύμβολο του ποντιακού Ελληνισμού, ενώ εκτιμάται ότι οι Πόντιοι που θα συρρεύσουν στην περιοχή μπορεί να ξεπεράσουν τις 20.000

Η είδηση τον περασμένο Ιούνιο ότι ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού Ερτουγρούλ Γκιουνάι χορήγησε στο Φανάρι άδεια για την τέλεση λειτουργίας κάθε χρόνο, ανήμερα της Παναγίας, στην ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά προκάλεσε ευφορία στο Πατριαρχείο και σε χιλιάδες ορθοδόξους σε όλο τον κόσμο. Ο κ. Βαρθολομαίος, ο οποίος έχει ήδη εγκαινιάσει την παράδοση επαναλειτουργίας ιστορικών ναών της Καππαδοκίας, είχε επανειλημμένα ζητήσει από το υπουργείο τη δυνατότητα να τελεστεί Λειτουργία στο ιστορικό μοναστήρι, το οποίο δεν έχει λειτουργήσει ως χριστιανικός ναός μετά την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923.

Θα είναι η πρώτη φορά που Οικουμενικός Πατριάρχης θα προεξάρχει Θείας Λειτουργίας στη Σουμελά, σύμβολο του ποντιακού Ελληνισμού, ενώ εκτιμάται ότι οι Πόντιοι που θα συρρεύσουν στην περιοχή μπορεί να ξεπεράσουν τις 20.000. Οι κλίνες στην Τραπεζούντα έχουν ήδη εξαντληθεί, ενώ ορθόδοξοι από την Ελλάδα, τη Ρωσία και τη Γεωργία έχουν κλείσει δωμάτια και στις γειτονικές Σαμψούντα και Ορντου. Το Πατριαρχείο, το οποίο έχει το γενικό πρόσταγμα, επιχειρεί να χαμηλώσει τους τόνους, προκειμένου να μην υπονομευθεί η ιστορική σημασία της στιγμής με έκτροπα.

Η Αθήνα από την πλευρά της, παρ΄ όλο που αναγνωρίζει τη συμβολική σημασία της κίνησης, εκτιμά ότι βασικός λόγος που χορηγήθηκε η άδεια ήταν οικονομικός. Και συγκεκριμένα, τα προσδοκώμενα οφέλη για τον τουρισμό, αφού η Τραπεζούντα θα γίνεται κάθε χρόνο πόλος έλξης χιλιάδων πιστών απ΄ όλο τον κόσμο. Ήδη η τουρκική Ένωση Ταξιδιωτικών Πρακτορείων (ΤURSΑΒ) εκτιμά ότι η τέλεση της Λειτουργίας θα συμβάλει σημαντικά στον τουρισμό και στο εισόδημα όχι μόνο της περιοχής, αλλά και της χώρας.

Ακόμη ένας λόγος που η Αθήνα κρατά χαμηλά τους τόνους είναι ότι καθώς το ζήτημα αφορά τις σχέσεις της κυβέρνησης Ερντογάν και του Πατριαρχείου και συνολικά τη στάση της τουρκικής κυβέρνησης απέναντι στις θρησκευτικές ελευθερίες, και γι΄ αυτό δεν επιθυμεί να εμπλακεί. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι αν και κίνηση καλής θέλησης προς το Φανάρι, η τέλεση της Λειτουργίας, πάγιο αίτημα του Πατριαρχείου εδώ και χρόνια, είναι ακόμη μια από τις κινήσεις εντυπωσιασμού, προκειμένου η Αγκυρα να εξασφαλίσει την έξωθεν καλή μαρτυρία ότι σέβεται τις θρησκευτικές ελευθερίες. Πόσω μάλλον όταν ο Αύγουστος είναι η εποχή που προετοιμάζεται η επόμενη έκθεση προόδου της Κομισιόν για την Τουρκία.

Το Φανάρι συστήνει ηρεμία και σεβασμό λόγω της περιόδου του Ραμαζανιού και αποφυγή ενεργειών που μπορεί να αμαυρώσουν τη θρησκευτική ατμόσφαιρα. Η αφορμή, άλλωστε, δόθηκε στο περυσινό προσκύνημα με την ένταση που προκλήθηκε όταν ο νομάρχης Θεσσαλονίκης, Παναγιώτης Ψωμιάδης, έψαλλε τον εθνικό ύμνο προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.

Υπάρχει, όμως και εκκλησιαστικό παρασκήνιο που αφορά τον ανταγωνισμό ανάμεσα στο Φανάρι και την Εκκλησία της Ρωσίας. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι οι ρωσικές πιέσεις για να ανοίξει το ιστορικό μοναστήρι ήταν μεγάλες. Ιδιαίτερο ρόλο έπαιξε ο Ιβάν Σαββίδης, ο ποντιακής καταγωγής βουλευτής της ρωσικής Δούμας και επικεφαλής της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποντίων Ελλήνων. Ο Σαββίδης έχει ήδη επισκεφθεί την περιοχή κι έχει αναλάβει οργανωτικά την εκδήλωση. Ο ίδιος και η Ρωσική Εκκλησία διεκδικούν το δικό τους μερίδιο στην επιτυχία και, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, θα επιχειρήσουν να καπελώσουν τον κ. Βαρθολομαίο.

Κύκλοι του ΥΠΕΞ, πάντως, δεν κρύβουν τον προβληματισμό τους για το ενδεχόμενο να σημειωθούν επεισόδια και ακρότητες. Υπάρχουν πληροφορίες από την Τουρκία ότι Τραπεζούντα έχουν κινητοποιηθεί ομάδες για να παρεμποδίσουν τη Λειτουργία. Υπενθυμίζεται ότι η Τραπεζούντα είναι άντρο των εθνικιστών και των Γκρίζων Λύκων, ενώ την ημέρα τέλεσης της Λειτουργίας έχει προγραμματιστεί συζήτηση για τον ρόλο που διαδραμάτισαν τοπικοί «ήρωες» στη γενοκτονία των Αρμενίων και των Ποντίων. Πάντως, και η επιλογή του Π. Ψωμιάδη να μνημονεύσει έξω από το μοναστήρι ονόματα σφαγιασθέντων στη γενοκτονία Ποντίων προφανώς δεν διευκολύνει τα πράγματα.

Οι Έλληνες της Γεωργίας

της Διαμαντένιας Ριμπά

Εκπληκτικό συναίσθημα να ανακαλύπτει κάποιος, στην πράξη, τους δεσμούς της πατρίδας, με χώρες και λαούς, που βρίσκονται μίλια μακριά. Δεσμοί πανάρχαιοι, δομημένοι σε γερές βάσεις, που ενισχύονται από την παρουσία των Ελλήνων.

Μία από αυτές της χώρες είναι και η Γεωργία, η πανέμορφη αυτή χώρα του N. Καύκασου, που γνωρίζουμε από τους μύθους του Προμηθέα, του Φρίξου και της Έλλης, του Ηρακλή, των Aργοναυτών και του Χρυσόμαλλου Δέρατος.

Αν και έχουν παραμείνει μόλις 15.000 ομογενείς, από τους συνολικά 150.000 που ζούσαν εκεί, πριν από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, οι Έλληνες της Γεωργίας- δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί- αποτέλεσαν τη "χρυσή γέφυρα" μεταξύ των δύο χωρών.

Για τους ίδιους, η κάθε έλευση αντιπροσωπείας από την Ελλάδα αποτελεί γιορτή, για την οποία προετοιμάζονται καιρό πριν. Μία επίσκεψη στα γραφεία της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γεωργίας, στην Τιφλίδα, μαζί με τους ανθρώπους του Δικτύου Ελλήνων Αιρετών Αυτοδιοίκησης της Ευρώπης, δεν μπορεί παρά να μας συγκινήσει. Μας υποδέχονται με ελληνικούς χορούς και τραγούδια, ερμηνευμένα από παιδιά, ντυμένα με γαλανόλευκες στολές. Είναι όλα τους μέλη του χορευτικού συγκροτήματος του Πολιτιστικού Κέντρου "Οδυσσέας Δημητριάδης", με πρόεδρο τη Μαντόνα Σαββίδη, συντονίστρια του τομέα Πολιτισμού και Εκπαίδευσης της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γεωργίας.

Τα λαμπερά πρόσωπα των παιδιών, πολλά από τα οποία δεν είχαν την ευκαιρία έως τώρα να γνωρίσουν την πατρίδα, απαλύνουν τις εντυπώσεις μας από το παραμελημένο κτίριο, όπου στεγάζεται η Ομοσπονδία. Τραγουδούν για την Ελλάδα, που είναι μακριά τους και δεν θέλουν να πιστέψουν ότι τους έχει ξεχάσει. Κονταίνουν τις αποστάσεις με το νήμα της καρδιάς τους, όπως όλοι οι Έλληνες που ζουν μακριά απ' αυτήν.

Πράγματα απλά και αυτονόητα για εμάς, πολύτιμα όμως για το Πολιτιστικό Κέντρο, είναι -για παράδειγμα- η απόκτηση μιας δορυφορικής κεραίας, για να βλέπουν οι ομογενείς μας τα ελληνικά τηλεοπτικά προγράμματα, ενός σύγχρονου ηλεκτρονικού υπολογιστή και μίας συνδρομής σύνδεσης με το διαδίκτυο.

"Είμαι περήφανη που είμαι Ελληνίδα", μας λέει η κα Σαββίδη, για την οποία η μεγαλύτερη ικανοποίηση αποτελεί η προσφορά σ' αυτά τα παιδιά, που προσέρχονται, με ευλάβεια, στα μαθήματα ελληνικής γλώσσας και παραδοσιακών χορών.

Γόνος οικογένειας διανοουμένων Ελλήνων του Πόντου, έχει τάξει τον εαυτό της στη διάδοση του ελληνικού πνεύματος στη Γεωργία. Το 1998, ως ιδρυτικό μέλος, εξελέγη πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού "Οδυσσέας Δημητριάδης", ενώ ήδη από το 1993 είχε ιδρύσει τον Ελληνικό Φιλανθρωπικό Σύλλογο "Παναγία Σουμελά", που στους δύσκολους καιρούς βοηθούσε τους άπορους ομογενείς.

"Μπορεί να είμαστε λίγοι, σήμερα, κρατάμε όμως γερά", τονίζει η κα Σαββίδη, που συνειδητά επέλεξε να παραμείνει στη Γεωργία. Όνειρό της είναι να καταφέρει κάποια στιγμή να ιδρύσει, στην Τιφλίδα, ένα Μουσείο Ιστορίας των Ελλήνων του Πόντου και ελληνική βιβλιοθήκη. Θα ήθελε, ακόμη, να βρεθούν χρήματα, ώστε να στηθεί στο κέντρο της πόλης ένα άγαλμα του μεγάλου Έλληνα μαέστρου, Οδυσσέα Δημητριάδη.

Οδυσσέας Δημητριάδης

Γεννημένος στο Βατούμι, το 1908, ο διεθνώς διακεκριμένος μαέστρος, Οδυσσέας Δημητριάδης, με κάθε ευκαιρία προέβαλε παντού την καταγωγή του και τα ιδανικά, με τα οποία τον μεγάλωσαν οι Έλληνες γονείς του, σε καιρούς πολύ δύσκολους για τον Ποντιακό Ελληνισμό. Μιλούσε άριστα την ελληνική γλώσσα και με τη στάση ζωή του, καθ' όλη τη διάρκεια της σπουδαίας διαδρομής του στο χώρο της διεθνούς κλασσικής μουσικής, αποτέλεσε παράδειγμα ήθους και προσφοράς, με αποτέλεσμα να μιλούν όλοι, μ' εξαίρετα λόγια και θαυμασμό γι' αυτόν.

Υπήρξε ο τελευταίος των μεγάλων αρχιμουσικών και μουσικοπαιδαγωγών της σοβιετικής εποχής. Επί δύο δεκαετίες διετέλεσε διευθυντής ορχήστρας στο Θέατρο Μπολσόι και αρχιμουσικός στην Όπερα της Τιφλίδας, ενώ είχε αναλάβει και τη διεύθυνση της τελετής έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του 1980, στη Μόσχα. Έφυγε από τη ζωή στις 28 Απριλίου 2005, σε ηλικία 97 ετών, στην Τιφλίδα.

Ο τάφος του βρίσκεται στον προαύλιο χώρο της Όπερας της Τιφλίδας, στο κέντρο της πόλης, η τελευταία μεγάλη τιμή που τού έγινε από τη Γεωργία.

Η επίσκεψή μας στο σπίτι του Οδυσσέα Δημητριάδη, στην Τιφλίδα, μας γαληνεύει. Η οικογένειά του έχει διαφυλάξει τα πάντα, όπως ήταν όσο ζούσε εκεί ο υπέροχος αυτός Έλληνας. Στη λιτή σάλα, όπου δεσπόζει το πιάνο του, λες και τον περιμένει να παίξει παλιές γνώριμες ελληνικές μελωδίες, όπως συνήθιζε σε ώρες χαλάρωσης, μας υποδέχεται ο γιός του Ορέστης, η σύζυγός του Βιολέτα και τα δύο παιδιά τους, ο Οδυσσέας και η Λίζα.

"Η τέχνη είναι η καλύτερη οδός για την ειρήνη και τη φιλία, έλεγε πάντα ο πατέρας μου και αυτό μας έχει σημαδέψει", θυμάται, με νοσταλγία, ο Ορέστης.

"Αυτό που πάντα μας εξέπληττε ήταν η αισιοδοξία για τη ζωή, η ζεστασιά που απλόχερα χάριζε σε όσους συναναστρεφόταν, ενώ πάντα ήταν πρόθυμος να προσφέρει βοήθεια", αναφέρει ο Οδυσσέας.

"Η αγάπη του για την Ελλάδα, ήταν πάνω απ΄ όλα κι αυτήν κατάφερε να μας τη μεταφέρει", συμπληρώνει η Λίζα.

Και τα δύο εγγόνια του σπούδασαν στην Ελλάδα, κάτι για το οποίο υπερηφανευόταν ο παππούς Οδυσσέας, επέστρεψαν όμως στη Γεωργία, που τον τίμησε περισσότερο από την ιστορική πατρίδα. Επιθυμία της οικογένειας είναι να βρεθούν πόροι, ώστε να δει το φως της δημοσιότητας η βιογραφία του Δημητριάδη. Την επιμελήθηκε γνωστός Γεωργιανός, που για περίπου δύο χρόνια συνεργάστηκε με τον μεγάλο μαέστρο.

Υπό τη σκέπη της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων

"Οι Έλληνες, που αναγκάστηκαν, διωγμένοι από την οθωμανική αυτοκρατορία να βρουν καταφύγιο στη Γεωργία, σήμερα είναι αγαπητοί και σεβαστοί. Όλοι μας το αναγνωρίζουν ότι, οι Έλληνες συνέβαλαν σημαντικά στην ανάπτυξη της χώρας, ως άξιοι χριστιανοί πολίτες", μας διαβεβαιώνει ο Φώτης Τσιτλίδης, εισαγγελέας στο επάγγελμα, ο οποίος εξελέγη, το 2008, πρόεδρος της Ομοσπονδίας.

Με υπερηφάνεια μας αναφέρει ότι είναι ο πρώτος Έλληνας που υπέγραψε τη διακήρυξη ανεξαρτησίας της Γεωργίας, το 1990, με την ιδιότητα του μέλους του πρώτου κοινοβουλίου της ανεξάρτητης Γεωργίας. Για τις υπηρεσίες του, ο κ. Τσιτλίδης έχει τιμηθεί με το παράσημο τιμής της Γεωργίας, επί προεδρίας Σεβαρνάτζε.

"Σήμερα, προσπαθούμε, με κάθε τρόπο, να κρατήσουμε ενωμένο τον ελληνισμό, μετά το 1990, όταν υποστήκαμε αναγκαστική συρρίκνωση. Πολλοί έφυγαν για να εργαστούν στην Ελλάδα, την Κύπρο, τη Ρωσία. Τα όσα προσφέρουμε είναι σε εθελοντική βάση και δυστυχώς δεν έχουμε την απαιτούμενη βοήθεια", σημειώνει ο κ. Τσιτλίδης, εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία όλων των ομογενών για τη δύσκολη οικονομική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Ελλάδα.

"Μας πονάει που η ιστορική πατρίδα περνάει δύσκολες ώρες, και ευχόμαστε σύντομα να τις ξεπεράσει", θα μας πει.

Η συρρίκνωση του Ελληνισμού στη Γεωργία κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια των αποσχιστικών συγκρούσεων των αρχών της δεκαετίας του 1990 και συνεχίζεται, με αυξομειώσεις, μέχρι και σήμερα. Οι εναπομένοντες, οι οποίοι κατά την περίοδο της πληθυσμιακής τους άνθισης είχαν δημιουργήσει 33 κοινότητες και σωματεία, συνασπίζονται, σήμερα, σε 12 συνολικά ενώσεις, υπό την ομπρέλα της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γεωργίας.

Σοχούμι, Ρουστάβι, Μπατούμι, Πότι, Κουταΐσι, Γκόρι, είναι μερικές μόνο από τις πόλεις όπου και σήμερα ζουν ομογενείς μας. Όπου υπάρχει η δυνατότητα διδάσκονται τα ελληνικά, σημειώνει ο κ. Τσιτλίδης και ευχαριστεί την ελληνική πολιτεία για την πολύτιμη συμπαράσταση. Προβλήματα, βέβαια, υπάρχουν, όχι μόνο για τους Έλληνες, αλλά για όλους τους Γεωργιανούς. Ελπίζει, όμως, ότι η κατάσταση, κάποια ημέρα, θα ομαλοποιηθεί.

Αισιόδοξος για τον ελληνισμό της Γεωργίας είναι ο μεγαλύτερος αδελφός του κ. Τσιτλίδη, Δημήτριος, πρώην βουλευτής κι αυτός, ο οποίος μετά τη συνταξιοδότησή του ασχολείται ενεργά με την καταγραφή της ελληνικής παρουσίας στη χώρα. "Ιστορία, που χρέος έχουμε να περάσουμε στα παιδιά μας", όπως τονίζει ο ίδιος.

Μεταξύ των βιβλίων είναι κι αυτό για τους ομογενείς της "ελληνικής" περιοχής της Τσάλκας, απ΄ όπου κατάγεται η οικογένεια. Εισαγγελέας στο επάγγελμα, έχοντας διατελέσει μέλος του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Γεωργίας, ο 85χρονος σήμερα Δημήτρης Τσιτλίδης, έχει γράψει κι ένα βιβλίο, με τίτλο "Το λόγο έχει ο εισαγγελέας", όπου καταγράφει και τους ελληνικής καταγωγής δικαστικούς της Γεωργίας.

Το ταξίδι στην Τσάλκα

Τσάλκα στα γεωργιανά σημαίνει απομονωμένοι. Ίσως ονομάστηκε έτσι απ' αυτούς που επέλεξαν κάποτε αυτόν τον παρθένο, ακόμα και σήμερα, τόπο για να κατοικήσουν, αισθανόμενοι την ανάγκη να ζήσουν μία ήρεμη ζωή.

Οι ομογενείς της Τσάλκας, ορθόδοξοι χριστιανοί στο θρήσκευμα, απόγονοι των ποντίων προσφύγων από την Τουρκία, μεταφέρθηκαν στις ακατοίκητες περιοχές της Γεωργίας, ήδη, από το 1829. Στα περίπου 25, επονομαζόμενα από τους ίδιους τους Γεωργιανούς, ελληνικά χωριά της Τσάλκας, μόλις 100 χλμ. νοτιοανατολικά από την πρωτεύουσα Τιφλίδα και σε υψόμετρο 1.500 μ., μέχρι το 1992 ζούσαν, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, 47.830 Έλληνες ομογενείς, οι οποίοι αποτελούσαν περίπου το 70% του πληθυσμού της περιοχής. Σήμερα, μετά βίας μετράς χίλιους, υπερήλικους κυρίως, που συντηρούνται από συγγενείς τους, που έχουν μεταναστεύσει.

Το πολύωρο ταξίδι προς την Τσάλκα, λόγω της κακής κατάστασης του δρόμου, που τώρα εκσυγχρονίζεται, στάθηκε αφορμή για μια ζωηρή συζήτηση μεταξύ των ομογενών μας. Θυμήθηκαν τα ωραία χρόνια, που πέρασαν ανεπιστρεπτί, μίλησαν για το παρόν και το μέλλον του τόπου.

"Για τους Έλληνες, η Τσάλκα έχει πεθάνει. Δεν τρέφω ελπίδες ότι μπορεί να 'αναστηθεί' ο τόπος, για εμάς" υποστηρίζει ο 70χρονος Πάβελ Τερσένοφ, ένας από τους πρωτεργάτες της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων.

Σήμερα, ζει στην Τιφλίδα, όπως όλοι οι Τσαλκαίοι που έμειναν στη Γεωργία. Με πόνο και αγανάκτηση θυμάται τα γεγονότα πριν από πέντε χρόνια, όταν ατζάροι και σβάνια εισέβαλαν και κατέλαβαν τα άδεια σπίτια των Ελλήνων. Έγιναν κι οκτώ, εν ψυχρώ, δολοφονίες, με στόχο τον εκφοβισμό των Ελλήνων.

"Σήμερα, η κατάσταση έχει ομαλοποιηθεί, άλλωστε δεν υπάρχει πια και τι να πάρουν", τονίζει ο κ. Τερσένοφ, ο οποίος αναγκάστηκε, όπως πολλοί ομογενείς της περιοχής, να πουλήσει το πατρογονικό σπίτι.

Οι υπόλοιποι της συντροφιάς έχουν αντίθετη γνώμη, καθώς πιστεύουν ότι ο τόπος μπορεί να ξαναζωντανέψει, με την επιστροφή Ελλήνων που έχουν μεταναστεύσει.

"Οι Έλληνες είμαστε παντού και διαπρέπουμε, όπου κι αν πάμε. Το μόνο που θέλω, κι αυτό πρέπει να το τηρήσουμε ως 'κόρην οφθαλμού', είναι να είμαστε ενωμένοι", τονίζει ο καθηγητής Σέργιος Καρυπίδης, διευθυντής της έδρας του Πολυτεχνείου της Τιφλίδας.

Ο ίδιος έχει τιμηθεί με το κρατικό βραβείο της Γεωργίας για το έργο του. Μεταξύ άλλων, σχεδίασε τα πρώτα ηλεκτρικά τρένα, που εξοικονομούν το 40% της απαιτούμενης ηλεκτρικής ενέργειας, τα οποία κατασκευάστηκαν όχι μόνο στη Γεωργία, αλλά και σε άλλες δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Συγκρατημένα αισιόδοξος είναι ο δημοσιογράφος Βαντίμ Αναστασιάδης, διευθυντής και εκδότης της εφημερίδας "Βραδινή Τιφλίδα". Παράπονό του είναι ότι, δεν κατάφερε να κρατήσει τη δίγλωσση εφημερίδα "Ελληνική Διασπορά", τη μόνη ελληνική "φωνή" στη Γεωργία, για την οποία είχε βραβευτεί από το Υπουργείο Τύπου της Ελλάδας. Κι αυτό, επειδή δεν είχε τα απαιτούμενα 400 ευρώ για την έκδοση της 24σέλιδης εφημερίδας.

"Λυπάμαι, πραγματικά, γιατί είναι δύσκολο στη Γεωργία να ενημερωθούν οι ομογενείς για το τι συμβαίνει στην Ελλάδα και τη διασπορά μας. Εδώ υπάρχουν, ακόμη, άνθρωποι που δεν έχουν να φάνε, πόσο μάλλον να έχουν πρόσβαση σε δορυφορική τηλεόραση ή σε ιντερνέτ", θα μας πει.

Όλα μαρτυρούν την ελληνικότητα του τόπου

Η κεντρική οδός της Τσάλκας, που φέρει το όνομα του Αριστοτέλη, με την προτομή του σημείο αναφοράς, τα όμορφα, αν και ερειπωμένα, σπίτια, οι ελληνικές ονομασίες στα εγκαταλειμμένα καταστήματα, μαρτυρούν ότι, το ελληνικό στοιχείο υπερτερούσε κάποτε έναντι των Γεωργιανών, των Αρμενίων, των Αζερμπαϊτζανών, που επίσης διέμεναν στην περιοχή.

Θερμή υπήρξε η υποδοχή της αντιπροσωπείας του Δικτύου Ελλήνων Αιρετών Αυτοδιοίκησης της Ευρώπης, μαζί με τον πρέσβη μας, Γεώργιο Χατζημιχελάκη, στο δημαρχείο της Τσάλκα. Υπερήφανος και χαρούμενος για την επίσκεψη, που σχεδίαζε εδώ και καιρό, ο ελληνικής καταγωγής Δήμαρχος, Νουγκζάρ Τσαμουρλίεφ, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του Δικτύου. Στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές, μεταξύ των σαράντα δημοτικών συμβούλων, εξελέγησαν και τέσσερις ελληνικής καταγωγής.

"Την αγάπη, την αλληλοεκτίμηση που έχουμε οι δύο λαοί, είμαστε υποχρεωμένοι να τη μεταφέρουμε στα παιδιά μας", τονίζει ο κ. Τσαμουρλίεφ.

Ευχή του Γεωργιανού περιφερειάρχη, ο οποίος έδωσε το "παρών" στη συνάντηση, είναι να επιστρέψουν σύντομα οι Έλληνες, τώρα που η περιοχή είναι ασφαλής. "Όταν έχεις ισχυρούς φίλους, είσαι κι εσύ δυνατός", τόνισε και ζήτησε τη συνδρομή των Ελλήνων προκειμένου να αδελφοποιηθεί η Τσάλκα με κάποιο δήμο της Ελλάδας. Δεν παρέλειψε, επίσης, να ευχαριστήσει τη χώρα μας για την βοήθεια που προσφέρει.

Ιδιαίτερα ωφέλιμο αποδείχτηκε το πρόγραμμα παραγωγής, επεξεργασίας και συσκευασίας της πατάτας (για την οποία φημίζεται η περιοχή), που χρηματοδοτήθηκε από την ΥΔΑΣ και εκπονήθηκε μέσω του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ένα "ευχαριστώ" και στους Έλληνες της διασποράς, για το Ιατρικό Κέντρο του προγράμματος 'Hellenicare' στην Τσάλκα, που προσφέρει δωρεάν υπηρεσίες για όλους τους άπορους, ανεξαρτήτου καταγωγής. Προς τιμήν του ιδρυτή του προγράμματος, Ανδρέα Άθενς, η οδός που οδηγεί στην εκκλησία της Τσάλκας φέρει, σήμερα, το όνομά του.

Πηγή: ΑΝΑ-ΜΠΑ

Διήμερο αφιερωμένο στους χορούς του Πόντου στο Κηποθέατρο Πρέβεζας

Πολιτιστικές εκδηλώσεις αφιερωμένες στους χορούς και τα τραγούδια του Πόντου με τίτλο «Κοζύλεια» θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο, 14 Αυγούστου και ώρα 9:30 μ.μ. στο Κηποθέατρο Πρέβεζας και την Κυριακή, 15 Αυγούστου και ώρα 9:30 π.μ. στην Ιερά Μονή Κοζύλη.

Το διήμερο διοργανώνουν η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πρέβεζας και ο Μορφωτικός – Πολιτιστικός Σύλλογος Μικρασιατών και Ποντίων Ν. Πρέβεζας και σ’ αυτό θα συμμετάσχουν τα χορευτικά συγκροτήματα του Συλλόγου Κατσικά Ιωαννίνων, του Μορφωτικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Επταμύλων Σερρών, του Συλλόγου Γυναικών Αγ. Θωμά και του Μορφωτικού – Πολιτιστικού Συλλόγου Μικρασιατών και Ποντίων Πρέβεζας.

ΒΗΜΑτοδότης

Απόσπασμα από τη στήλη "Βηματοδότης" της εφημερίδας "Το Βήμα"

Ποια κυρία του ΠαΣοΚ της Βόρειας Ελλάδας, η οποία ετοιμάζει τις βαλίτσες της για να συμμετάσχει στο προσκύνημα που θα γίνει στις 15 Αυγούστου στην Παναγία Σουμελά, επικοινώνησε με Ποντίους οι οποίοι έχουν επισκεφθεί στο παρελθόν το μοναστήρι για να τους ρωτήσει τι είδους παπούτσια είναι καλύτερο να φορέσει: τακούνια (που της δίνουν έναν αέρα μεγαλοπρεπούς θηλυκότητας) ή ένα πιο ίσιο ζευγάρι (που παρ΄ ότι δεν την κολακεύει ιδιαίτερα διευκολύνει την πεζοπορία); Την πιθανότητα να πάρει τον ανήφορο ξυπόλυτη, όπως κάνουν οι ταμένες προσκυνήτριες σε άλλες Παναγίες- όπως στη Μεγαλόχαρη της Τήνου- δεν τη συζήτησε καν. Ωστόσο, στην κατάσταση που βρίσκεται η χώρα, ένα τάμα μπορεί και να βοηθούσε. (Ναι, όπως θα καταλάβατε από το σκίτσο, πρόκειται για την υφυπουργό Εσωτερικών κυρία Θεοδώρα Τζάκρη - βοήθειά της!)

Η αλήθεια είναι ότι η Παναγία Σουμελά (μεγάλη η Χάρη της!) στη δική μου περίπτωση το έχει κάνει το θαύμα της: αυτή την εποχή, των ισχνών (ειδησεογραφικών) αγελάδων, όπου δηλαδή οι περισσότεροι πολιτικοί απουσιάζουν για διακοπές και με δυσκολία βρίσκω υλικό για την παρούσα στήλη, με εφοδιάζει με εξαιρετικές ειδήσεις! Τις προάλλες σας έγραφα για το νέο... χτύπημα του βορειοελλαδάρχη, νομάρχη Θεσσαλονίκης και φιλόδοξου περιφερειάρχη κ. Π. Ψωμιάδη: ο οποίος ζήτησε από τους Ποντίους να του στείλουν τα ονόματα των νεκρών τους, τα οποία στη συνέχεια θα μετέφερε στη μονή- ο ίδιος- για να μνημονευτούν από τους ιερείς. Προκαλώντας την ενόχληση ποντιακών σωματείων (ανάμεσά τους, της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος), που είδαν σε αυτή την πρωτοβουλία άλλη μία προσπάθεια να τονίσει το μεγαλείο της ποντιακής καρδιάς του, το ξεχωριστό της παρουσίας του, τον πατριωτισμό του κ.λπ., κ.λπ., χρησιμοποιώντας την κορυφαία θρησκευτική εορτή τους. Ενοχλώντας και μια επιφανή Ποντία, η οποία, αποφάσισε να μην του χαριστεί.

«Κανένας μας,αν έχει συνείδηση και αν στηρίζει την προσπάθεια του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ο οποίος θα τελέσει στη μονή λειτουργία για πρώτη φορά ύστερα από 88 χρόνια, δεν εξουσιοδοτείται αφ΄ εαυτού να μεταφέρει με fax ή με e-mail ονόματα κεκοιμημένων αγαπημένων αλλά όχι ξεχασμένων συγγενών μας» δήλωσε η κυρία Βούλα Πατουλίδου. Η οποία προτείνει: «Ας είμαστε προσεκτικοί εκείνη την ημέρα, στις 15 Αυγούστου, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας, να μην πάει στράφι η προσπάθεια του Πατριάρχη μας να μαλακώσει τις ψυχές όλων όσοι τον ακολουθούν χωρίς να επιδιώκουν να τον προσπεράσουν». Τι απαντάει άραγε ο κ. Ψωμιάδης στις έμμεσες πλην σαφείς κατηγορίες ότι επιχείρησε... αντικανονική προσπέραση;

Πηγή: Βηματοδότης

Δεκαπενταύγουστος στην ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά του Πόντου με την ΕΤ3

Η ΕΤ3 θα μεταδώσει σε απευθείας σύνδεση την πρώτη Θεία Λειτουργία μετά το 1922 στην Παναγία Σουμελά, που θα τελεσθεί ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο στο ιστορικό μοναστήρι του Πόντου, προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου.

Είναι η πρώτη φορά που Οικουμενικός Πατριάρχης προεξάρχει Θείας Λειτουργίας στην Παναγία Σουμελά του Πόντου και αναμένεται χιλιάδες προσκυνητές από όλο τον κόσμο να προσέλθουν σε αυτή. Σύμφωνα με το επίσημο έγγραφο της Τουρκικής Κυβέρνησης προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, παρέχεται άδεια στον προκαθήμενο της Ορθοδοξίας να τελεί Θεία Λειτουργία μία φορά το χρόνο ανήμερα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου στην Μονή της Παναγίας Σουμελά, η οποία σήμερα λειτουργεί ως μουσείο.

Το τρίτο κανάλι της δημόσιας τηλεόρασης θα είναι παρόν στην ιστορική αυτή εξέλιξη για την αναγέννηση της λειτουργικής ζωής του μοναστηριού-συμβόλου του Ποντιακού Ελληνισμού, με μία αποστολή στην οποία συμμετέχουν οι δημοσιογράφοι Αιμίλιος Σαπρανίδης και Γιώργος Γεωργιάδης, ο σκηνοθέτης Κώστας Κουμαρίδης και ο διευθυντής παραγωγής Δημήτρη Βέττας.

Η μετάδοση της Θείας Λειτουργίας θα αρχίσει στις 10 το πρωί και θα ολοκληρωθεί στις 12 το μεσημέρι.

Νωρίτερα, στις 8 παρά τέταρτο το πρωί, η ΕΤ3 θα μεταδώσει, για ακόμη μία χρονιά, σε απευθείας σύνδεση τον όρθρο στον Ιερό Ναό της Παναγίας Σουμελά στις πλαγιές του Βερμίου.

The Pontic Dialect: A Corrupt Version of Ancient Greek?

PETER MACKRIDGE

St. Cross College Oxford

The majority of ethnic Greeks who are leaving the Soviet Union in order to settle in Greece are Pontians. These people originate from the eastern half of the southern shores of the Black Sea. This article attempts to deal briefly (a) with the relationship of their dialect with other varieties of Greek and (b) with the question whether Pontic is a dialect of Greek or a separate language. The conclusion drawn is that Pontic is a modern Greek dialect, albeit far removed from today's standard language, and that those who are involved in teaching standard Greek to Soviet Pontian immigrants in Greece would be assisted in their task if they bore in mind the similarities and differences between these two versions of Greek rather than teaching the standard language as if it were a totally foreign language.

Πηγή: Oxford Journals

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΑΧΑΝΑ

O Πολιτιστικός Σύλλογος Λαχανά σας προσκαλεί για ακόμη μια χρονιά στα "Λαχανιώτικα 2010".

Πιστοί στην παράδοση και φέτος με ένα απολαυστικό 3ήμερο γεμάτο χορό, φαγητό, ποτό και θέαμα που θα σας μείνει αξέχαστο.

Πρόγραμμα εκδηλώσεων

- Παρασκευή 13 Αυγούστου 2010 στην πλατεία του χωριού με ποντιακό 8έατρο
Ώρα έναρξης 21:00.

- Σάββατο 14 Αυγούστου 2010 με λαικοποντιακή βραδιά στο χώρο του δημοτικού σχολείου με τους Παυλίδη Στάθη (τραγούδι), Μωϋσιάδη Γιώργο (λύρα-τραγούδι) και Αδαμοπούλου Γιώτα (λαϊκό) στις 10:00 μ.μ.
Τιμή πρόσκλησης 15 Ευρώ (περιλαμβάνει πλήρες μενού και απεριόριστο ποτό).

- Κυριακή 15 Αυγούστου 2010 με Φιλέματα Παραδοσιακών Ποντιακών Εδεσμάτων και ποντιακή βραδιά με τους Σιδηρόπουλο Κων/νο & Γαβριήλ και Σιδηρόπουλο Νικήτα στο χώρο του σχολείου.

Ώρα έναρξης 9:00 μ.μ.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΑΧΑΝΑ
Δημ. Καραολή 14
Σταυρούπολη
Τ.Κ. 56430
Τηλ. 6937024519, 6934781121
www.pslahana.gr
syllogos@pslahana.gr

Δήμαρχος Ertugrul Genc: «Να φιλοξενήσετε προσκυνητές στα σπίτια σας»

Σε δηλώσεις του, πριν από λίγο ο Δήμαρχος της Ματσούκα κ.Ertugrul Genc τόνισε, ότι «σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο κόσμος που θα βρεθεί στην Θεία Λειτουργία στο Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά, είναι περίπου πέντε με έξι χιλιάδες».

Ο Δήμαρχος ανέφερε, ότι επειδή δεν υπάρχουν ξενοδοχεία και θα δημιουργηθεί συνωστισμός και προβλήματα, ο ίδιος από την πλευρά του θα φιλοξενήσει στο σπίτι του μια Ελληνική οικογένεια.

Επίσης, κάλεσε όλους όσους διαθέτουν σπίτια από την Ματσούκα να φιλοξενήσουν προσκυνητές, και να το πράξουν χωρίς κανένα δισταγμό.

Ακόμη τόνισε, ότι το εν λόγω προσκύνημα θα βοηθήσει ουσιαστικά τον τουρισμό στην Ματσούκα και γενικά την περιοχή του Πόντου, γι΄ αυτό πρέπει να δείξουν πόσο φιλόξενος λαός είναι στη Τραπεζούντα.

Τέλος, ερωτηθείς αν θα δοθούν άδειες για να λειτουργήσει ξανά και σε άλλες περιόδους το Μοναστήρι, τόνισε πως «αν συμβεί κάτι τέτοιο θα ενισχυθεί πάρα πολύ ο τουρισμός μας».

Πηγή: Ρομφαία

Με επιτυχία ολοκληρώθηκαν τα 14α "Ποντιακά Πολιτιστικά Δρώμενα"

Συντονισμένες δράσεις για την εκμάθηση της ποντιακής γλώσσας από την Ένωση Ποντίων

Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκαν οι τριήμερες εκδηλώσεις της Ένωσης Ποντίων Πιερίας, τα 14α "Ποντιακά Πολιτιστικά Δρώμενα", στον αύλειο χώρο του 6ου δημοτικού σχολείου Κατερίνης.

Οι εκδηλώσεις έγιναν σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Οργανισμό του Δήμου Κατερίνης και περιλάμβαναν συναυλίες ποντιακής μουσικής και παραδοσιακούς χορούς από τα χορευτικά τμήματα της Ένωσης Ποντίων Πιερίας, αλλά και από συλλόγους άλλων περιοχών.

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων την Κυριακή έγινε βράβευση των αριστούχων μαθητών της Ένωσης, ενώ στις παράλληλες εκδηλώσεις ο κόσμος είχε την ευκαιρία να δει εκθέσεις έργων ζωγραφικής από τα εικαστικά τμήματα ζωγραφικής και ψηφιδωτού, βιβλίου, ξυλογλυπτικής, και φωτογραφίας, καθώς και έκθεση χειροτεχνημάτων των γυναικών του Συλλόγου Καρκινοπαθών "Η Αγία Αικατερίνη".

ΟΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

Το παρόν στις τριήμερες εκδηλώσεις έδωσαν ο αρχές του νομού, ενώ το Σάββατο παραβρέθηκαν η Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Πιερίας κα Μαρία Μίχου, ο αντινομάρχης κ. Δημήτρης Χριστογιάννης, ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας κ. Γιώργος Παρχαρίδης εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων.

Η κα ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ

Στον χαιρετισμό της η πρόεδρος της Ένωσης κα Ζαίρα Λαζαρίδου αναφέρθηκε στις δραστηριότητες του συλλόγου, ευχαρίστησε τον κόσμο και τους φορείς για την υποστήριξη τους, και μίλησε για το πρώτο παραμύθι που έγινε με πρωτοβουλία της Ένωσης σε dvd στην ποντιακή γλώσσα.

Όπως πρόσθεσε στόχος της Ένωσης είναι η ανάδειξη του αυθεντικού λαϊκού πνεύματος, της κουλτούρας και του πολιτισμού των ποντίων και στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η πρωτοβουλία για το dvd και την εκμάθηση της ποντιακής γλώσσας.

Τέλος, η πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει το μεγάλο χορηγό κ. Αμανάτη Ταγκαλίδη για την πολύτιμη οικονομική προσφορά του στην Ένωση.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ

Ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας κ. Παρχαρίδης συνεχάρη τόσο την πρόεδρο κα Λαζαρίδου όσο και τον πρώην πρόεδρο της Ένωσης κ. Παπουτσίδη για τις συνεχείς και ακούραστες προσπάθειες τους και χαρακτήρισε την κα Λαζαρίδου "σιδηρά κυρία" για τις προσπάθειες της στη δημιουργία και λειτουργία του εργαστηρίου εκμάθησης ποντιακής γλώσσας.

Όπως είπε υπήρξαν δυο ευχάριστα γεγονότα για τον ποντιακό ελληνισμό αυτή τη χρονιά, η αναγνώριση της Ποντιακής Γενοκτονίας από το Σουηδικό κοινοβούλιο και η επαναλειτουργία της Ι.Μ. Παναγίας Σουμελά στον Ιστορικό Πόντο μετά από 88 χρόνια.

Η κα ΜΙΧΟΥ

Στο χαιρετισμό της η Βουλευτής κα Μίχου συνεχάρη την πρόεδρο και τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου για τις ακούραστες και συνεχής προσπάθειες τους για την διατήρηση της ποντιακής ιστορίας και πρόσθεσε πως θα είναι αρωγός στις προσπάθειες τους. Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη λειτουργία του εργαστηρίου εκμάθησης της ποντιακής γλώσσας λέγοντας ότι η διατήρηση της ποντιακής γλώσσας είναι ο θεμέλιος λίθος της ιστορίας των Ελλήνων του Πόντου.

Ο κ. ΧΡΙΣΤΟΓΙΑΝΝΗΣ

Στο σύντομο χαιρετισμό του ο Αντινομάρχης κ. Δημήτρης Χριστογιάννης συνεχάρη και αυτός την Ένωση Ποντίων Πιερίας για το έργο τους και την προσφορά τους στην διάδοση της ποντιακής ιστορίας και της ποντιακής γλώσσας.

«Γεννηθείς εις Καύκασον Ρωσίας»

Το ανά χείρας πόνημα «Γεννηθείς εις Καύκασον Ρωσίας» των Ανδρέα Αθανασιάδη και Χρήστου Μιχαηλίδη είναι ένα φιλόδοξο συγγραφικό και εκδοτικό εγχείρημα, αφού μέσα από τις 384 σελίδες του επιχειρείται η συνολική ιστορική πλαισίωση της περιπετειώδους πορείας μιας ομάδας ανθρώπων, που το 1878, εγκαταλείποντας την προπατορική τους πατρίδα, τον μαρτυρικό Πόντο, ξεκίνησαν να εγκατασταθούν στο Κυβερνείο Καρς του Καυκάσου, με μοναδικό αντάλλαγμα την Ελευθερία που τους υποσχόταν η ομόδοξη Ρωσία.

Εκεί ανέπτυξαν σε αξιοθαύμαστο βαθμό τον κοινοτισμό και την αλληλεγγύη και αντιστάθηκαν με σθένος στον εκρωσισμό. Έζησαν στον Καύκασο περίπου 40 χρόνια, επηρεάστηκαν από τον πολιτισμό του και από την Οκτωβριανή Επανάσταση, για να βρεθούν το 1921 στη δίνη των γεωπολιτικών ανακατατάξεων που οδήγησαν στον ολοκληρωτικό Ξεριζωμό από τα χώματα της Ανατολής και στην εγκατάστασή τους στην Ελλάδα.

Νόμιζαν ότι είναι η τελευταία «στάση» στο προαιώνιο ταξίδι της φυλής και έδωσαν οι ίδιοι στο χωριό τους το όνομα Ποντοκώμη, για να μην ξεχαστεί ποτέ η γλυκιά πατρίδα. Εδώ, τους παρέσυρε η δίνη της Κατοχής και του Εμφυλίου πληρώνοντας βαρύ τίμημα για την καταγωγή τους, το «γεννηθείς εις Καύκασον Ρωσίας» που γράφτηκε στην ταυτότητά τους…

Ελπίζουμε η έκδοση αυτή των Εκδόσεων Ινφογνώμων, η οποία είναι εξαντλητικά τεκμηριωμένη, εκτός του ότι διασώζει πολύτιμα ιστορικά στοιχεία, που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής ιστορίας, να συμβάλλει στην πολυπόθητη ενότητα του λαού μας, αφού η ανάδειξη της ιστορικής αλήθειας είναι το πιο πολύτιμο και στέρεο εργαλείο για την εξασφάλισή της.


Τίτλος: «Γεννηθείς εις Καύκασον Ρωσίας»

Συγγραφέας: Ανδρέας Αθανασιάδης, Χρήστος Μιχαηλίδης

Εκδότης: ΙΝΦΟΓΝΩΜΩΝ
Φιλελλήνων 14,
10557 Αθήνα,
Τηλ. 2103316036,
www.infognomon.gr
info@infognomon.gr

Τιμή: 24,00 ευρώ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΧΩΡΩΝ

Τριήμερο πολιτισμού και παράδοσης θα διοργανώσει στις 12, 13 και 14 Αυγούστου 2010, με τη συμμετοχή πλήθους κόσμου και προσκεκλημένων χορευτικών τμημάτων συλλόγων από διάφορα μέρη της Ελλάδας, ο Σύλλογος Ποντίων Αλεξάνδρειας & Περιχώρων.

Πρόκειται για ένα σύλλογο με αξιόλογη δραστηριότητα στα πολιτιστικά δρώμενα της περιοχής του Ρουμλουκιού και του Νομού γενικότερα. Γνήσιοι εκφραστές της ποντιακής παράδοσης, αναβιώνουν έθιμα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και συμμετέχουν σε πολιτιστικές εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό.


ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΧΩΡΩΝ
Πελοποννήσου 2
Αλεξάνδρεια - Ημαθία
Τ.Κ. 59300
Τηλ. 2333025874

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΣΙΝΤΙΚΗΣ "ΟΙ ΚΟΜΝΗΝΟΙ"

Την Κυριακή, 20 Ιουνίου 2010 πραγματοποιήθηκαν οι εκλογές στις οποίες κλήθηκαν τα μέλη να ψηφήσουν για την ανάδειξη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας το νέο Δ.Σ. των «ΚΟΜΝΗΝΩΝ» έχει ως εξής:

Πρόεδρος: Ρεβέκκα Παπαδοπούλου-Αναστασιάδου
Αντιπρόεδρος: Ελευθέριος Χρυσοχοΐδης
Γραμματέας: Ειρήνη Κωνσταντινίδου-Σαϊνίδου
Ταμίας: Μόνικα Τσολακίδου
Υπεύθυνος Ιματισμού: Δημήτριος Γρεασίδης
Υπεύθυνος Χορευτικού: Μαρία Γρεασίδου, Ηλίας Μουρατίδης
Μέλη: Συμούλα Αναστασιάδου, Δάνος Κοφίδης


ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΣΙΝΤΙΚΗΣ "ΟΙ ΚΟΜΝΗΝΟΙ"
Ευαγγελιστρίας 26
Σιδηρόκαστρο Σερρών
Τ.Κ. 62300
Τηλ. 2323023046
www.komninoi.gr
info@komninoi.gr

Οι αλλαγές στον Περιστερεώτα ως ευκαιρία επαναπροσδιορισμού του ρόλου των ιδρυμάτων στην Ελλάδα

του Θεοδόση Κυριακίδη

Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί μια έντονη διαλεκτική για το μέλλον της μονής του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα. Τα μέλη του Σωματείου σε δυο Γενικές Συνελεύσεις αποφάσισαν με συντριπτική πλειοψηφία να τοποθετηθεί στον Περιστερεώτα μοναστική αδελφότητα και να μετατραπεί σε πραγματική μονή υπαγόμενη στην Ιερά Μητρόπολη Εδέσσης Πέλλας και Αλμωπίας.

Πώς και γιατί το Σωματείο αποφάσισε να προβεί στην ενέργεια αυτή; Ποιοι είναι οι στόχοι του και ποιος ο σχεδιασμός του για το μέλλον αυτού του ιδρύματος;

Η απόφαση που πήρε το Σωματείο συζητήθηκε επανειλημμένως με ανθρώπους που τόσα χρόνια διακονούσαν το χώρο αυτό και ξέρουν τις ανάγκες του. Επίσης αναζητήθηκε και η ιδεολογική ταυτότητα του μνημείου και εξετάστηκε η αποτελεσματική ή μη λειτουργία της μονής με τη συγκεκριμένη μορφή. Ποια θα ήταν η επιθυμητή λειτουργία του για το μέλλον;

Αυτά και άλλα παρεμφερή ερωτήματα απασχόλησαν σοβαρά τα μέλη του Σωματείου και έγινε ένας προσεκτικός σχεδιασμός για να καθοριστεί ο τρόπος με τον οποίο η λειτουργία της μονής θα καλύψει τις ανάγκες της. Παράλληλα επιχειρήθηκε και ο προσδιορισμός του τρόπου με τον οποίο η μονή θα μπορούσε να καλύψει πάγιες ανάγκες του ποντιακού ελληνισμού σήμερα.

Έπρεπε να απαντηθούν τα παρακάτω ερωτήματα:

- Τα σύμβολα αυτά ήταν ικανά να νοηματοδοτήσουν τη μελλοντική του πορεία και να συμβάλλουν στην αναβάθμιση της παρουσίας των ποντίων στη σύγχρονη πραγματικότητα;
- Θα μπορούσαν να μας οδηγήσουν στη γνώση του πολιτισμικού μας πλούτου και στην ανατροφοδότηση της ιστορικής μας μνήμης, αυτοσυνειδησίας και ταυτότητας;
- Θα μπορούσαν να μας εμπνεύσουν για νέες πολιτισμικές δημιουργίες;
- Να συσπειρώσουν το ποντιακό στοιχείο και ιδιαίτερα να κομίσουν μια ενδιαφέρουσα πρόταση για τις νέες γενιές;

Ήταν λοιπόν ξεκάθαρο ότι η απόφαση του Σωματείου για το μέλλον της Μονής θα εξαρτιόταν από τη σχέση μεταξύ του ζητουμένου και του τρόπου λήψης του. Τι θέλουμε δηλαδή και τι μπορεί, ή μάλλον τι πρέπει να μας δώσει ο Περιστερεώτας; Θέλουμε απλώς να διατηρήσουμε αυτό που μας παραδόθηκε από τις παλιότερες γενιές, δηλαδή στην ουσία έχουμε μια πολιτική συντήρησης ή έχουμε πρόθεση να δημιουργήσουμε; Θέλουμε απλώς να επαναλαμβάνουμε γιορτές και καθιερωμένες εκδηλώσεις ή θέλουμε να εκπαιδεύσουμε, να προβληματίσουμε και να εμπνεύσουμε; Θέλουμε να δεχόμαστε το παρόν και τα προβλήματά του παθητικά και διεκπεραιωτικά ή θέλουμε να σχεδιάζουμε το μέλλον και να προλαμβάνουμε τις αρνητικές επιπτώσεις του χρόνου στη μνήμη και την παράδοσή μας. Θέλουμε τέλος με τις κατάλληλες στρατηγικές να οδηγούμε τις καταστάσεις εκεί που έχουμε σχεδιάσει ή είμαστε απλοί δέκτες ξένων επιδράσεων και ερεθισμάτων. Είμαστε εμείς που προγραμματίζουμε το μέλλον μας ή το μέλλον θα ορίσει το ποιοι θα είμαστε. Με άλλα και απλούστερα λόγια για να ξέρεις ποιον δρόμο θα πάρεις πρέπει να ξέρεις που θέλεις να πας.

Το Σωματείο του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, ήξερε πολύ καλά που ήθελε να πάει. Έπρεπε να βρεθεί ο κατάλληλος δρόμος. Στην αναζήτηση αυτή δεν υπήρχε πυξίδα γιατί ήταν η πρώτη, ίσως, φορά που συζητιόταν σοβαρά ο ρόλος των ανιστορημένων μονών της Ελλάδας για το μέλλον του ποντιακού ελληνισμού στη σημερινή πραγματικότητα. Υπήρχε, όμως, ένας αδιάψευστος σύμβουλος. Η αλήθεια της ιστορίας, της μνήμης και της ανάγκης.

Αυτά τα τρία, δηλαδή, η ιστορία, η μνήμη και η ανάγκη μας οδήγησε στην απόφαση της επανδρώσεως του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα. Οι λόγοι λοιπόν είναι ηθικοί, ιστορικοί και ρεαλιστικοί. Ήταν μια έγκαιρη αναγκαιότητα για μια διαλεγόμενη εμπειρία με την ιστορία, η οποία μας οδηγεί στο να μελετάμε, να αναλύουμε και να συζητάμε. Να μελετάμε και να αναλύουμε τις ανάγκες μας για το μέλλον και να συζητάμε τον τρόπο εκπλήρωσης των αναγκών αυτών. Η ενδογενής αδυναμία κάποιων να καταλάβουν το βαθύτερο νόημα και την μακροπρόθεσμη στόχευση αυτής της ενέργειας καθυστέρησε την απόφαση κάποια χρόνια. Όπως, όμως, δήλωσε κάποτε ο πατέρας της Ουμανιστικής Ψυχολογίας Abraham Maslow όταν το μόνο εργαλείο που έχεις είναι ένα σφυρί, τείνεις να συμπεριφέρεσαι σε όλα σαν να είναι καρφιά. Και αυτό συνέβη στην περίπτωση της διαλεκτικής για τον Περιστερεώτα. Αυτή η περίοδος, όμως, πέρασε ανεπιστρεπτί και η καθυστέρηση αυτή δεν πρόσφερε δυστυχώς τίποτε το θετικό στην όλη υπόθεση.

Στον Περιστερεώτα αγωνιούμε για μια ζωή μνήμης και όχι λήθης. Όταν είσαι καταδικασμένος να ζεις αποκομμένος από τον τόπο που διαμόρφωσε την ταυτότητα σου αυτό που οφείλεις να κάνεις είναι να καλλιεργείς τη δημιουργική μνήμη. Διότι η μνήμη συνέχει τους ανθρώπους και συνάγει τα διεστώτα. Τα παραπάνω δεν έχουν σχέσεις με φαντασιώσεις, ιδεοληψίες και ψευδοβεβαιότητες. Η πραγματικότητα είναι σκληρή και ο χρόνος ενάντια στη μνήμη.

Για αυτό αντιλαμβανόμενοι τις προκλήσεις του μέλλοντος και την ανάγκη ενίσχυσης της μνήμης και της ποντιακής ταυτότητας αποφασίσαμε να επιλέξουμε ανάμεσα στη συντήρηση ή την δημιουργική πρόοδο. Είχαμε βυθιστεί σε μια κουλτουραλιστική διολίσθηση περιορίζοντας τη μετοχή μας σε μια εξωτερική σωματική παρουσία. Καμιά τροφή για σκέψη, γνώση και προβληματισμό. Καταντήσαμε φορείς του εθιμοτυπικού και διεκπεραιωτές του σήμερα, του τώρα. Κανένας σχεδιασμός για το μέλλον, για τη δημιουργία δομών τέτοιων που θα εξασφάλιζαν μια συνέχεια ακόμη κι αν εξέλειπαν οι άνθρωποι. Τα παραπάνω τα γνωρίζουν καλά όσοι τα προηγούμενα χρόνια έχουν παραμερίσει συμφέροντα και προσωπικές προτεραιότητες για να υπηρετήσουν την ποντιακή ιδέα και τη συνέχεια αυτών των ιδρυμάτων. Αφιλοκερδώς –εξαιρείται από όλα τα μοναστήρια η Σουμελά- έχουν αφιερώσει εκατοντάδες ώρες, έχουν κάνει χιλιάδες χιλιόμετρα, τηλεφωνήματα, επαφές και συζητήσεις για να κρατήσουν ζωντανά αυτά τα μνημεία. Όταν δεν υπάρχει, όμως, οικονομική άνεση όλα γίνονται πιο δύσκολα. Σημειωτέον δε ότι οι άνθρωποι αυτοί επιβραβεύονται πολύ συχνά με λοιδορίες, συκοφαντίες και προπηλακισμούς. Αυτές είναι οι πράξεις μιας υποκριτικής κοινωνίας όταν θέλει να καλύψει τα λάθη της, την αβελτηρία της και την ανικανότητα της. Αυτά συμβαίνουν σε μια κοινωνία που δεν αντέχει, δεν καταλαβαίνει και συνεπώς δεν ανέχεται την εθελοντική προσφορά κάποιων που υπηρετούν με ήθος, εντιμότητα και χωρίς υποβόσκοντες υπολογισμούς, τη στιγμή μάλιστα που σε άλλες περιπτώσεις συμβαίνουν εντελώς διαφορετικά πράγματα. Αλλά ας μην επεκταθούμε περισσότερο, να σχολιάσουμε μόνο πως η οποιαδήποτε προσπάθεια παρομοίωσης άρρωστων καταστάσεων που υπάρχουν στη διοίκηση της Παναγίας Σουμελά με αυτήν του Περιστερεώτα (οικογενειοκρατία) μόνο σκοπιμότητες μπορεί να υποκρύπτουν. Διότι το έχουμε πει και θα το ξαναλέμε σε κάθε ευκαιρία. Κάνουμε έκκληση σε όσους θέλουν και μπορούν να προσφέρουν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους στο Σωματείο και το Ερευνητικό Κέντρο να προσέρθουν για να μας ενισχύσουν.

Τι γίνεται, λοιπόν, όταν εκλείψουν οι ερασιτέχνες, οι εθελοντές, οι οραματιστές και δεν υπάρχουν αρκετά χρήματα για να προσλάβεις επαγγελματίες; Σ’ αυτήν την περίπτωση το πιθανότερο είναι το ίδρυμα να αρχίσει να παρακμάζει. Στην εποχή μας ευτυχώς υπάρχουν ακόμη ονειροπόλοι και εθελοντές. Όχι πολλοί αλλά υπάρχουν. Εκείνο που κάνουμε στον Περιστερεώτα μετατρέποντάς τον σε πραγματικό μοναστήρι είναι:

1ον Ακολουθούμε την παράδοση,
2ον Ανταποκρινόμαστε στις σύγχρονες ανάγκες και απαιτήσεις
3ον Προλαμβάνουμε και σχεδιάζουμε το μέλλον.

Για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι ας εξετάσουμε πως θα λειτουργήσει το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα. Οι βασικές προτάσεις του Σωματείου που θα περάσουν στο Τυπικό Λειτουργίας-Καταστατικό της Μονής είναι οι ακόλουθες:

1ον. Θα διατηρηθούν όλες οι εκδηλώσεις που πραγματοποιούνταν μέχρι τώρα στη Μονή του Αγίου Γεωργίου με μεγαλύτερη ένταση και λαμπρότητα. Οι εκδηλώσεις αυτές είναι η μεγάλη πανήγυρη ανήμερα της γιορτής του μεγαλομάρτυρα Αγίου Γεωργίου με συμμετοχή χορευτικών συγκροτημάτων και άλλων πολιτιστικών και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων. Θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση σε παράλληλες εκδηλώσεις, όπως εκθέσεις φωτογραφίας και βιβλίου, διαδραστικών εκδηλώσεων για παιδιά κ.α. Επίσης θα διατηρηθούν και θα γιορτάζονται με μεγαλύτερη θρησκευτική μεγαλοπρέπεια οι γιορτές της Πεντηκοστής και τα τρία τ’ Αεργίτε στις 3 Νοεμβρίου.

2ον. Ο χώρος που θα παραχωρηθεί στη Μητρόπολη θα περιλαμβάνει τα κτίσματα, δηλ. ξενώνα, Ιερό Ναό κλπ. και μέρος του αλσυλλίου. Το Σωματείο στο χώρο που θα διατηρήσει θα δημιουργήσει χώρους εστίασης, φιλοξενίας και πολιτιστικών εκδηλώσεων. Στους χώρους αυτούς θα οργανώνει και θα φιλοξενεί τους νέους πόντιους της αλλοδαπής για κάποιο χρονικό διάστημα. Στο διάστημα της διαμονής τους εκεί θα ενημερώνονται και θα μαθαίνουν την ιστορία μας, μέσα από ειδικά για τον σκοπό αυτό, σχεδιασμένα σεμινάρια.

3ον. Ο χώρος της Μονής θα είναι επισκέψιμος καθημερινά πρωί και απόγευμα. Οι μοναχοί θα είναι υπεύθυνοι να δέχονται τους επισκέπτες και να τους ξεναγούν στο χώρο καθώς και να εξιστορούν την ιστορία του σημαντικού αυτού μνημείου.

4ον. Στο χώρο που θα διατηρήσει το Σωματείο θα υπάρχει η δυνατότητα εγκατάστασης και λειτουργίας καταστημάτων πώλησης τοπικών και παραδοσιακών προϊόντων. Η μίσθωση θα ανατίθεται σε κατοίκους ή φορείς του Ροδοχωρίου και μόνο σε περίπτωση μη εκδήλωσης ενδιαφέροντος θα παραχωρείται σε τρίτους. Τα καταστήματα αυτά θα πωλούν αποκλειστικώς προϊόντα της τοπικής κοινωνίας ή προϊόντα που προωθούν τον ποντιακό πολιτισμό, όπως βιβλία κλπ.

5ον. Σε ειδικά μελετημένο και διαμορφωμένο χώρο θα δημιουργηθεί το διαδραστικό Ιστορικό Μουσείο της Μονής, όπου θα εκτεθούν τα κειμήλια της Μονής και άλλα πολύτιμα αντικείμενα του Ποντιακού Ελληνισμού τα οποία βρίσκονται στην κατοχή του Σωματείου. Ήδη έχει ξεκινήσει πρόγραμμα τρισδιάστατης ψηφιοποίησης των κειμηλίων, εγγράφων και άλλου οπτικοακουστικού αρχειακού υλικού του Σωματείου. Οι συλλογές του μουσείου θα είναι μόνιμες, ενώ θα μπορούν να φιλοξενούνται και περιοδικές εκθέσεις. Στο Μουσείο αυτό θα δημιουργηθεί ειδικός χώρος στον οποίο θα προβάλλονται από ειδικό προτζέκτορα τα ντοκιμαντέρ που ετοιμάζονται από ειδικούς επιστήμονες, παραγωγούς και σκηνοθέτες για τον ελληνισμό του Πόντου αλλά και για την ιστορία της Μονής.

6ον. Θα ετοιμαστούν ψηφιακοί δίσκοι (CD) στους οποίους θα έχουμε ιστορικό υλικό σχετικά με την ποντιακή ιστορία και οι οποίοι θα μοιράζονται στους επισκέπτες.

7ον. Θα δημιουργηθεί και θα λειτουργεί βιβλιοθήκη ιστορικού και θεολογικού περιεχομένου. Ειδικότερα η βιβλιοθήκη θα περιλαμβάνει βιβλία και μελέτες για την ιστορία, τη λαογραφία και τον πολιτισμό του Πόντου.

8ον. Θα διατίθεται κάθε χρόνο ένα συγκεκριμένο ποσό από τα έσοδα της Μονής για υποτροφίες και ενίσχυση σπουδών ποντιακού ενδιαφέροντος. Εξάλλου και η πρόθεση του ιδρυτή Χαράλαμπου Κιαγχίδη ήταν μετά την αποπεράτωση των εργασιών στη Μονή τα έσοδα να διατίθενται υπέρ του Οίκου Ακρίτα Φοιτητού. Θα καθοριστεί λοιπόν ένα ποσό ετησίως από τα έσοδα της μονής υπέρ των ποντιακών ερευνών.

9ον. Το Σωματείο θα έχει συμβουλευτικό, εποπτικό αλλά και ουσιαστικό ρόλο στην διοργάνωση των διαφόρων εκδηλώσεων που θα πραγματοποιούνται στο χώρο, όπως της πανήγυρης, εκθέσεων, συνεδρίων και άλλων εκδηλώσεων που συνάδουν με τον πνευματικό και θρησκευτικό χαρακτήρα του χώρου.

Ένας επιπρόσθετος λόγος που μας οδήγησε στην απόφαση αυτή πέρα από τους ιστορικούς λόγους που αναφέραμε είναι και λόγοι ρεαλιστικοί. Αποφασίζοντας δηλαδή την τοποθέτηση στη Μονή μοναστικής αδελφότητας αποκτούμε πολύτιμους συνεργάτες στη διαχείριση του Ιδρύματος. Η εμπειρία μας όλα αυτά τα χρόνια είναι πως οι άνθρωποι που έχουν την ευαισθησία και ασχολούνται, δαπανούν πολύ σημαντικό μέρος από τη συνολική δραστηριότητά τους στη διαχείριση αυτών των μνημείων με συνέπεια να μην τους μένει χρόνος να ασχοληθούν με άλλα σημαντικά ζητήματα του ποντιακού ελληνισμού. Αυτό συνεπάγεται μια στασιμότητα και μια συντήρηση με σταδιακή φθίνουσα πορεία.

Στο σημείο αυτό είναι απαραίτητο να επισημάνουμε ένα σημαντικό κίνδυνο που ελλοχεύει. Δε σημαίνει ότι άπαξ και μετατραπούν σε πραγματικές μονές, όλα τα παραπάνω που σημειώσαμε για την «αναπτερυγίαση» του πολιτισμού μας θα πραγματοποιηθούν ως δια μαγείας. Πρέπει η προσπάθεια να συνδυαστεί με την αναζωπύρωση της ποντιακής μας ταυτότητας και αυτοσυνειδησίας. Αυτό θα γίνει με μεθοδικό σχεδιασμό ο οποίος θα περάσει με τον κατάλληλο νομικό τρόπο στο Τυπικό Λειτουργίας ή στο Καταστατικό της Μονής. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω θα ορίζεται στο Καταστατικό του μοναστηριού, πέρα από τους κανόνες που έχουν όλα τα άλλα μοναστήρια, η διδασκαλία της ποντιακής ιστορίας και της παράδοσης, η οποία θα είναι προσιτή στους επισκέπτες των μοναστηριών μέσα από ειδικά σχεδιασμένα προγράμματα που θα λειτουργούν σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, όπως έχουμε ήδη σημειώσει.

Δηλαδή σκοπός μας δεν είναι να δημιουργήσουμε απλώς ένας μοναστήρι. Σκοπός είναι να «ζωντανέψει» η Μονή του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, το οποίο σημαίνει ενίσχυση της ποντιακής του ταυτότητας. Μαζί με τη Μονή σκοπός είναι να ενισχυθεί η διδασκαλία της ποντιακής ιστορίας. Το Σωματείο δηλαδή θέλει να καταστήσει την επίσκεψη στη Μονή ένα ταξίδι στο ιστορικό παρελθόν, το οποίο θα ισχυροποιεί τη μνήμη και την ποντιακή ταυτότητα. Η Μονή θα γίνει παγκόσμιο σημείο συνάντησης και μελέτης της παρουσίας των ελλήνων στον αλησμόνητο Πόντο και παράλληλα θα είναι το μέρος εκείνο στο οποίο θα ανατροφοδοτείται και θα κρατιέται ζωντανή η μνήμη της νέας γενιάς.

Δεν πιστεύουμε ότι ο δρόμος είναι απλός και εύκολος, αντίθετα είναι ανηφορικός. Σίγουρα, όμως, η προσπάθειά μας αυτή, να αποδώσουμε το πραγματικό νόημα στα σύμβολά μας, -σε περιόδους μάλιστα γενικής αποδόμησης αξιών και συμβόλων- θα φέρει καρπούς οι οποίοι θα φανούν κυρίως στις επόμενες γενιές. Αλλιώς επισκεπτόμενοι τα μνημεία μας αυτά θα αντικατοπτριζόμαστε σε νεκρά είδωλα τα οποία δυσκόλως θα λειτουργούν ανατροφοδοτικά για την ιστορική μας μνήμη.

Στον Περιστερεώτα δεν έχουμε μανιχαϊστική αντίληψη των καταστάσεων, άσπρο ή μαύρο, ή το ένα ή το άλλο. Πιστεύουμε στο συγκερασμό των δράσεων και των αντιλήψεων. Δεν θέλουμε δηλαδή ο Περιστερεώτας να καταλήξει μόνο μια Μονή ή να είναι μόνο τόπος αναψυχής. Οραματιζόμαστε τον Περιστερεώτα ως ένα δημιουργικό εργαστήρι σκέψης και προβληματισμού για την διδασκαλία της ιστορίας μας και την αναζωπύρωση της ποντιακής αυτοσυνειδησίας μας.

Θεοδόσιος Αρ. Κυριακίδης
Υπ. Διδ. Νεότερης Ιστορίας
Υπ. Ερευνητικού Κέντρου «Αγ. Γεωργίου Περιστερεώτα»
Συντονιστής Π.Ε.Ν. Θεσσαλονίκης


1. Με την έννοια της απουσίας οικονομικής συναλλαγής.
2. Πρόσφατα σε ένα κοινό γεύμα με υψηλόβαθμο στέλεχος του Βικαριάτου της Ρώμης μας έγινε γνωστό ότι η Καθολική Εκκλησία αναγκάζεται να παραχωρεί τη διαχείριση Εκκλησιών σε μοναχικά τάγματα λόγω έλλειψης ιερέων. Αυτή είναι μια πραγματικότητα που αντιμετωπίζουμε και εμείς στην Ελλάδα και ιδίως στην επαρχία. Ή θα αποδεχτούμε την αλήθεια και θα κινηθούμε κατάλληλα για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα ή θα αδιαφορήσουμε και θα το μετατοπίσουμε στα επόμενα 20-30 χρόνια, οπότε θα κληθούμε να το αντιμετωπίσουμε πιο έντονο.

Θεόδωρος Πασσαλίδης : Ξαναζωντανεύει το μοναστήρι της Σουμελά

Όλοι οι Πόντιοι και απανταχού Έλληνες το Δεκαπενταύγουστο θα είμαστε στη Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά, στο Μοναστήρι στον Πόντο, είτε με τη φυσική μας παρουσία είτε νοερώς, όπου θα ιερουργήσει ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος μετά από 88 χρόνια!

Αλήθεια, είναι σαν όνειρο, στις 15 Αυγούστου 2010 να χοροστατήσει στο Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελάς στον Πόντο ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, όταν πριν από 88 χρόνια στον ίδιο χώρο ιερουργούσε ο τελευταίος επίσκοπος Τραπεζούντος Χρύσανθος Φιλιππίδης, όπως και όλοι οι σεμνοί Ιεράρχες όλα τα προηγούμενα χρόνια.

Το Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο εδώ και 1624 χρόνια (τα εγκαίνια έγιναν το 386 μ.Χ.) είναι το θρησκευτικό σύμβολο του ποντιακού Ελληνισμού της Ανατολής.

Ποιοι πήγαν στον Πόντο και δεν επισκέφθηκαν την Ιερά Μονή της Παναγίας Σουμελά;

Ποιοι πήγαν στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο και δεν αισθάνθηκαν ανατριχίλα, ρίγη συγκινήσεων, δέος και έντονα τα Θρησκευτικά τους συναισθήματα που πήγαιναν επί αιώνες στο Μοναστήρι όχι μόνο οι χριστιανοί του Πόντου αλλά και άλλοι χριστιανικοί λαοί.

Εάν κρατήθηκαν επί αιώνες οι Έλληνες στον Πόντο τούτο οφείλεται στη θρησκεία, την παράδοση, τον πολιτισμό και τον πατριωτισμό τους.

Οι Έλληνες στον Πόντο δεν είχαν πολιτική και στρατιωτική ηγεσία είχαν όμως υποδειγματική θρησκευτική ηγεσία.

Δεν τους βοηθούσε κανείς. Ότι πέτυχαν στον μακρινό Πόντο το πέτυχαν μόνοι τους με στηρίγματα τους άξιους ποιμενάρχες.

Πριν από την ανταλλαγή των πληθυσμών οι Έλληνες ορθόδοξοι του Πόντου είχαν 6 Μητροπόλεις, που ανήκαν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Οι Μητροπόλεις αυτές ήταν Τραπεζούντος, Ροδοπόλεως, Χαλδίας, Κολωνείας, Νεοκαισάρειας και Αμάσειας.

Μετά από 88 χρόνια η Τουρκική Κυβέρνηση δίνει εντολή να τελεσθεί η Θεία Λειτουργία στο Μοναστήρι στον Πόντο στην Παναγία Σουμελά.

Ποιός δεν θυμάται τον τελευταίο επίσκοπο Τραπεζούντος και στην συνέχεια Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρύσανθο Φιλιππίδη, την εκπληκτική αυτή θρησκευτική προσωπικότητα, το στήριγμα του Ποντιακού Ελληνισμού, που τελούσε στο Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελάς το 15Αύγουστο τη Θεία Λειτουργία; Θυμάμαι τις έντονες και ζωντανές αφηγήσεις της γιαγιάς μου, Κυριακής, που μαζί με τους γονείς της, συγγενείς και συγχωριανούς ξεκινούσαν από την Κερασούντα του Πόντου μια εβδομάδα πριν για να παρευρεθούν στο Μοναστήρι στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο στη Θεία Λειτουργία το 15Αύγουστο. Ήταν ένα τάμα και μία προετοιμασία μιας ολόκληρης χρονιάς από τους χριστιανούς του Πόντου να παρευρεθούν στο Μοναστήρι.

Όταν το 1922 ολοκληρώθηκε η καταστροφή στον Πόντο και επικρατούσε παντού πανικός, το πρώτο που σκέφθηκαν οι μοναχοί ήταν να κρύψουν στη μικρή εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας, δίπλα στο Μοναστήρι, την θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Σουμελά, τον Σταυρό του Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Μανουήλ Κομνηνού Γ’ και το χειρόγραφο Ιερό Ευαγγέλιο του Οσίου Χριστοφόρου.

Η εικόνα ήταν κρυμμένη μέχρι το 1931 στην εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας στον Πόντο και όταν ήρθε ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Ισμέτ Ινονού στην Ελλάδα, με παρέμβαση του Χρύσανθου Φιλιππίδη τελευταίου επισκόπου Τραπεζούντος, του Πολυκάρπου Ψωμιάδη πρώην μητροπολίτη Κοτυώρων (Ορντούς) και στη συνέχεια Μητροπολίτη Ξάνθης και άλλων θρησκευτικών παραγόντων ζητούν από τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο να πιέσει τον Τούρκο πρωθυπουργό Ισμέτ Ινονού να επιτρέψει την ελληνική αντιπροσωπεία με τους μοναχούς που ήξεραν την κρυψώνα της εικόνας της Παναγίας να πάνε στο Μοναστήρι που βρίσκεται κοντά στην Τραπεζούντα.

Πράγματι ο Τούρκος Πρωθυπουργός Ισμέτ Ινονού δέχθηκε το αίτημα και οι μοναχοί με εντολή του πηγαίνουν και βρίσκουν την εικόνα στη μικρή εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας δίπλα στο Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελάς στον Πόντο και την φέρνουν στην Ελλάδα.

Από το 1931 μέχρι το 1951 βρισκόταν η εικόνα στο Βυζαντινό Μουσείο στην Αθήνα και στη συνέχεια στις 15 Αυγούστου του 1951 τοποθετήθηκε ο θεμέλιος λίθος της εκκλησίας στην Καστανιά της Βέροιας και στις 15 Αυγούστου του 1952 η εικόνα της Παναγίας Σουμελάς μεταφέρθηκε από το Βυζαντινό Μουσείο των Αθηνών στο νέο Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελάς, που ιδρύθηκε με την πρωτοβουλία του Γιατρού Φίλωνα Κτενίδη.

Από τότε η ιερή εικόνα έγινε το επίκεντρο Θρησκευτικών εκδηλώσεων των Ελλήνων Ποντίων της Ελλάδας και όλου του κόσμου.

Θερμά ευχαριστούμε και συγχαίρουμε τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο για την επιτυχή πρωτοβουλία που πήρε και συνέβαλε αποφασιστικά στο να δοθεί από την Τουρκική Κυβέρνηση άδεια τέλεσης της Θείας Λειτουργίας για τον 15Αύγουστο και για όλα τα χρόνια στο Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελάς στον Πόντο.

Επίσης, συγχαίρουμε σε όσους βοήθησαν για να παρθεί μια τόσο σημαντική απόφαση.

Πηγή: Ειδήσεις