Εκδρομή - προσκύνημα στον Πόντο του Συνδέσμου Ποντίων καθηγ. Β/θμιας Εκπαίδ. Νομού Θεσ/νίκης από 18-08 έως 29-08

Πρόγραμμα

1η 18-08-2009 Τρίτη

Αναχώρηση στις 07.00 από το πρακτορείο για Κων/πολη.
Στάση στα σύνορα για έλεγχο από τις ελληνικές και τουρκικές αρχές.
Άφιξη στην Κων/πολη. Διανυκτέρευση στο ξενοδοχείο.

2η 19-08-2009 Τετάρτη

Πρωινό 7.00 π.μ.
Ξενάγηση στην πόλη Αγία Σοφία - Αρχαιολογικό Μουσείο - Πατριαρχείο - Μονή Βλαχερνών - Μονή Χώρας και άλλα μνημεία).
Το απόγευμα 3-4 μ.μ. αναχώρηση για Άγκυρα. Δείπνο και διανυκτέρευση στο ξενοδοχείο.

3η 20-08-2009 Πέμπτη

Πρωινό 7.00. Επίσκεψη Μαυσωλείο Ατατούρκ - Μουσείο Ανατολικών Πολιτισμών και εν συνεχεία αναχώρηση για Υοσχάτη μέσω Σούγγουρλου.
Στάση στη ΧΑΤΤΟΥΣΑ - πρωτεύουσα των Χετταίων.
Αναχώρηση για Υοσγάτη - Άφιξη στην Υοσγάτη - Ξενάγηση στην Υοσγάτη.
Δείπνο και διανυκτέρευση στο ξενοδοχείο.

4η 21-08-2009 Παρασκευή

Πρωινό 7.00. Αναχώρηση για Ακ-δαγ-Μαδέν. Στάση στο Απτουρραχμανλή.
Αναχώρηση για Ακ-δαγ-Μαδέν. Άφιξη στην πόλη.
Ξενάγηση στην πόλη ( εκπαιδευτήρια - Άγιο Νικόλαο - Άγιο Χαράλαμπο- Άγιο Γεώργιο Γατσάχ κ.λ.π). Όσοι κατάγονται από χωριά της επαρχίας Ακ-δαγ-Μαδέν θα τα επισκεφθούν και γύρω στις 16.30 αναχώρηση για Τοκάτη. Εάν δεν έχουμε καθυστέρηση θα επισκεφθούμε για λίγη ώρα και την Σεβάστεια. Το βράδυ δείπνο και διανυκτέρευση στην Τοκάτη.

5η 22-08-2009 Σάββατο

Πρωινό 7.00. Ξενάγηση στην πόλη-Μουσείο κ σύντομη περιήγηση στην πόλη. Αναχώρηση για Νεοκαισάρεια. Σύντομη ξενάγηση στη Νεοκαισάρεια (Νιχάρ). Αναχώρηση για Αμάσεια μέσω Ερπαάς. Άφιξη στην Αμάσεια. Επίσκεψη Μουσείου - Μιθριδατικών τάφων & εν συνεχεία αναχώρηση για Σαμψούντα. Δείπνο και διανυκτέρευση στο ξενοδοχείο.

6η 23-08-2009 Κυριακή

Πρωινό 7.00. Ξενάγηση στην πόλη (Μουσείο - Τσινέκειο Γυμνάσιο - οικία Πορλόγλου και άλλα αξιοθέατα). Αναχώρηση για Τραπεζούντα. Στάση&σύντομη ξενάγηση σε Οινόη – Φάτσα – Ορντού - Κερασούντα - Τρίπολη. Δείπνο και διανυκτέρευση στο ξενοδοχείο.

7η 24-08-2009 Δευτέρα

Πρωινό 7.00. Ξενάγηση στην πόλη: Φροντιστήριο - Παρθεναγωγείο - Αγία Άννα - Αγία Σοφία - Άγιο Ευγένιο - Άγιο Ιωάννη Εξωτείχων - Αρχοντικό Θεοφυλάκτου - Χρυσοκέφαλο - Θεοσκέπαστο - Βίλα ΚαπαΓιαννίδη κ.λ.π.
Το απόγευμα θα επισκεφθούμε το Ωκενέ (ελληνόφωνο χωριό) του Όφη. Το βράδυ επιστροφή & διανυκτέρευση στην Τραπεζούντα (Ξενοδοχείο Grand-Zurlu).

8η 25-08-2009 Τρίτη

Πρωινό 7.00. Αναχώρηση για Παν. Σουμελά. Άφιξη στο Μοναστήρι.
Ξενάγηση & επιστροφή - αναχώρηση για Αργυρούπολη. Άφιξη στην Αργυρούπολη. Ξενάγηση στην παλιά πόλη (Φροντιστήριο - Μητροπολιτικό Μέγαρο - Άγιο Γεώργιο - Παρθεναγωγείο κ.ά.) Όσοι κατάγονται από χωριά της Αργυρούπολης θα ναυλώσουν DOLMUZ και θα επισκεφθούν τα χωριά τους. Το λεωφορείο θα τους περιμένει στην Αργυρούπολη και όλοι μαζί το βράδυ 9 η ώρα θα επιστρέψουμε στην Τραπεζούντα.
Δείπνο - Διανυκτέρευση στο ξενοδοχείο.

9η 26-08-2009 Τετάρτη

Πρωινό 7.00. Αναχώρηση για Πάφρα. Στάση στην Κερασούντα ή Ορντού. Άφιξη στην Πάφρα, ξενάγηση στην πόλη. Επιστροφή στη Σαμψούντα, δείπνο - διανυκτέρευση.

10η 27-08-2009 Πέμπτη

Πρωινό 7.00. Αναχώρηση για Μπολού με ενδιάμεσες στάσεις στην Κασταμονή και Σαφράμπολη. Αναχώρηση για Μπολού. Άφιξη - δείπνο, διανυκτέρευση.

11η 28-08-2009 Παρασκευή

Πρωινό 7.00 Αναχώρηση για Κων/πολη. Άφιξη το μεσημεράκι, τακτοποίηση στο ξενοδοχείο. Στη συνέχεια περιήγηση εν πλω στο Βόσπορο και μετά ελεύθεροι για ψώνια.
Το βράδυ προαιρετική διασκέδαση, διανυκτέρευση.

12η 29-08-2009 Σάββατο

Πρωινό 7-8. Αναχώρηση για Θεσσαλονίκη – επιστροφή.


Η συμμετοχή για κάθε άτομο: 750 ευρώ
Περιλαμβάνει:
- Μεταφορές με πολυτελές λεωφορείο του Κανίδης Tours
- Έντεκα διανυκτερεύσεις σε ξενοδοχεία 4 αστέρων
- 11 πρωινά και 9 δείπνα
- Τις ξεναγήσεις και περιηγήσεις που αναφέρονται στο πρόγραμμα
- Αρχηγό - συνοδό του γραφείου μας
- Ασφάλεια αστικής ευθύνης

Δεν περιλαμβάνει:
- Εισόδους μουσείων, διασκεδάσεις, ποτά και οτιδήποτε αναφέρεται ως προαιρετικό.

Αριθμός λογαριασμού για κρατήσεις:
0026-0118-43-0100634098 Eurobank

Αρχηγός εκδρομής
Δημήτριος Αθανασιάδης, φιλόλογος-συγγραφέας
Τηλ. 6982149101

Πληροφορίες - κρατήσεις

ΚΑΝΙΔΗΣ TOURS
Χαλκέων 21, 54621 Θεσσαλονίκη
Τηλ. 2310221919
ΑΦΜ 099377511 Θ' ΔΟΥ
Αρ. Αδείας 09.33.Ε.61.0000284.00

ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ

Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος
Σύνδεσμος Ποντιακών Σωματείων
Κεντρικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας
Λάκκωμα Χαλκιδικής - Ν. Καλλικράτεια
Τ.Κ. 63080
Τηλ. & Fax: 2399051560

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος ο Σ.Πο.Σ. Κεντρικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας και ο Σύλλογος Ποντίων "ΥΨΗΛΑΝΤΑΙ" Δυτικού Πέλλας σας καλούν στο "2ο Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών Παιδικών Τμημάτων" που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 31 και το Σάββατο 1 Αυγούστου στο δάσος του Δυτικού Πέλλας.

Ποντιόπουλα από όλη την Κεντρική Μακεδονία και Θεσσαλία συναντιούνται για 2η φορά σε ένα μοναδικό φεστιβάλ ποντιακών χορών.

Στο ποντιακό καλλιτεχνικό πρόγραμμα οι: Γιώργος Σοφιανίδης, Βαγγέλης Καραγιαννίδης, Γιάννης Κατωτοικίδης, Σάκης Κεμερίδης, Κυριάκος Αντωνιάδης, Βαγγέλης Λάχανης.

Ώρα έναρξης των εκδηλώσεων 18:00.

ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ
Λ.ΝΙΚΗΣ 1
Τ.Κ. 54624
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
ΤΗΛ:2310227822
FAX:2310227213
www.poe.org.gr
info@poe.org.gr

ΠΟΝΤΙΑΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΙΤΑΓΡΩΝ

Ο Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Σιταγρών σας προσκαλεί στις εκδηλώσεις που πραγματοποιεί στις 7, 8 και 9 Αυγούστου που θα πραγματοποιηθούν στην πλατεία Σιταγρών.

Πρόγραμμα

Παρασκευή 7 Αυγούστου
19:30 - Θέατρο Σκιών
20:30 - Ψυχαγωγικό πρόγραμμα για παιδιά από την ομάδα "Αχτένιστα πινέλα"

Σάββατο 8 Αυγούστου
20:00 - Παρουσίαση χορευτικών συγκροτημάτων
- Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Καλαμπακίου
- Εκπολιτιστικός Σύλλογος Καλλιφύτου "Μωμοέρια"
- Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Σιταγρών
- Παραδοσιακά τραγούδια από τη χορωδία του Ποντιακού Πολιτιστικού Συλλόγου Σιταγρών
- Ποντιακό θεατρικό δρώμενο "Αναπαράσταση του Ποντιακού γάμου"

Κυριακή 9 Αυγούστου
21:30 Παραδοσιακό ποντιακό γλέντι με τους καλλιτέχνες: Αλέξη Παρχαρίδη, Παναγιώτη Κογκαλίδη, Γιάννη Πολυχρονίδη, Χρήσο Τικταπανίδη, Αφεντουλίδη Νίκο, Μαυρόπουλο Δημήτρη.


ΠΟΝΤΙΑΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΙΤΑΓΡΩΝ
ΣΙΤΑΓΡΟΙ - ΔΡΑΜΑ
Τ.Κ. 66100
ΤΗΛ. 2521095417, 6976799293
FAX 2521095223

ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑ 12-22/08/2009

Ελληνικό Σωματείο Διάσωσης & Διάδοσης της Πολιτιστικής μας Κληρονομιάς «ΟΙ ΜΩΜΟΓΕΡΟΙ»

1η μέρα: 12/8/2009 – Τετάρτη, Θεσσαλονίκη – Κωνσταντινούπολη (600km).

Αναχώρηση νωρίς το πρωί από Θεσσαλονίκη. Στάση στην Ξάνθη για καφέ και μετά τον καθιερωμένο έλεγχο στα Ελληνο-τουρκικά σύνορα, στάση για φαγητό στη Ραιδεστό. Άφιξη το απόγευμα στην Κωνσταντινούπολη. Τακτοποίηση στο ξενοδοχείο. Ελεύθερος χρόνος για μια βόλτα στο Πέραν. Διανυκτέρευση.










2η μέρα: 13/8/2009 – Πέμπτη, Κωνσταντινούπολη – Αμάσεια (580km).

Αναχωρούμε το πρωί από Κωνσταντινούπολη. Διασχίζοντας την κρεμαστή γέφυρα του Βοσπόρου, περνάμε πια στην Ασία. Γευματίζουμε στο Bolu, όπου το όρος Όλυμπος και η αρχαία Βιθυνία. Άφιξη το απόγευμα στη γραφική πόλη της Αμάσειας. Δείπνο με θέα τους λαξευτούς τάφους των Μιθριδατών βασιλιάδων του Πόντου και διανυκτέρευση.











3η μέρα: 14/8/2009 Παρασκευή, Αμάσεια – Τραπεζούντα- Ματσούκα (470km).

Το πρωί επισκεπτόμαστε τους λαξευτούς τάφους και το μουσείο της Αμάσειας. Αναχώρηση για τα χιλιοτραγουδισμένα παράλια του Ευξείνου Πόντου και τις παραλιακές πόλεις Οινόη, Κοτύωρα (προαιρετικό γεύμα), Κερασούντα, Τρίπολη, Πλάτανα ,Τραπεζούντα και Ματσούκα. Δείπνο και διανυκτέρευση στη Ματσούκα.











4η μέρα: 15/8/2009 – Σάββατο, Παναγία Σουμελά.

Σήμερα, της Παναγίας, επισκεπτόμαστε το ιστορικό μοναστήρι του Πόντου, την Παναγία Σουμελά, που βρίσκεται σε ένα από τα ωραιότερα τοπία του κόσμου. Το απόγευμα προαιρετική επίσκεψη στον Άγιο Ιωάννη Βαζελώνα και στα γύρω χωριά της Ματσούκας. Δείπνο και διανυκτέρευση στη Ματσούκα.












5η μέρα: 16/8/2009 – Κυριακή, Ξενάγηση στην Τραπεζούντα.

Μετά το πρωινό, επισεπτόμαστε την πόλη των Κομνηνών για να ξεναγηθούμε στην Αγια-Σοφιά, το Φροντιστήριο, τα τείχη, το Μποζ-τεπέ, τη βίλα του Καπαγιαννίδη, το αρχαιολογικό μουσείο Ουζούν Σοκάκ κ.ά. Το απόγευμα ελεύθερος χρόνος για επίσκεψη σε χωριά της ευρύτερης περιοχή της Τραπεζούντας. Δείπνο και διανυκτέρευση στη Ματσούκα.












6η μέρα: 17/8/2009 – Δευτέρα, Ματσούκα - Ουζούν γκιόλ (120km).

Μετά το πρωινό, κατευθυνόμαστε ανατολικά της Τραπεζούντας. Περνάμε από τα Σούρμενα και την πόλη Όφη και φτάνουμε στο γραφικό τουριστικό θέρετρο Uzungol, που βρίσκεται σε υψόμετρο 1.100 μ. Γλέντι το βράδυ με κατοίκους της περιοχής. Διανυκτέρευση σε ξύλινα σπίτια.








7η μέρα: 18/8/2009 –Τρίτη, Ουζούν γκιόλ – Τραπεζούντα (100km)

Ελεύθερο το πρωινό για μια βόλτα στην όμορφη λίμνη και στα μαγαζιά του χωριού. Αναχώρηση κατόπιν για την Τραπεζούντα. Το βράδυ θα δειπνήσουμε σε ένα εστιατόριο με παραδοσιακά ποντιακά φαγητά. Διανυκτέρευση.














8η μέρα: 19/8/2009 – Τετάρτη, Τραπεζούντα.

Ελεύθερη η μέρα σήμερα στην Τραπεζούντα για να περπατήσουμε στα γραφικά της σοκάκια, να δούμε τις ελληνικές συνοικίες με τα παλιά σπίτια και να κάνουμε βόλτα στην αγορά της πόλης. Το βράδυ, δείπνο στα Πλάτανα, στο γνωστό εστιατόριο του Nihat Usta, με τα περίφημα κεφτεδάκια (Akcaabat Koftesi). Διανυκτέρευση στην Τραπεζούντα.

9η μέρα: 20/8/2009 – Πέμπτη,Τόνια, παρχάρ Χωνευτέρ΄, Κάβζα(410km).

Αναχώρηση το πρωί για την Τόνια(αρχαία Θοανία) και το πανηγύρι στο παρχάρ΄ Χωνευτέρ΄.
Αναχώρηση αργά το μεσημέρι για την αρχαία Καβησσό, γνωστή για τα ιαματικά λουτρά της από την αρχαιότητα. Δείπνο και διανυκτέρευση σε ξενοδοχείο με λουτρά, χαμάμ κ.α.











10η μέρα: 21/8/2009 – Παρασκευή, Κάβζα - Κωνσταντινούπολη(650km)

Αναχώρηση μετά το πρωινό για την Κωνσταντινούπολη. Άφιξη το απόγευμα και χρόνος ελεύθερος στην Πόλη. Διανυκτέρευση.

11η μέρα: 22/8/2009 – Σάββατο,Κωνσταντινούπολη - Θεσσαλονίκη(600km)

Μετά το πρωινό θα επισκεφτούμε την Κλειστή αγορά της Κωνσταντινούπολης με τα 4.000 μαγαζιά. Προαιρετικό γεύμα στη Ραιδεστό και επιστροφή αργά το βράδυ στη Θεσσαλονίκη.


ΤΙΜΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: 690 ευρώ

Στην τιμή περιλαμβάνεται:

- Διανυκτέρευση σε ξενοδοχεία 3* και 4* με πρωινό
- Πολυτελές πούλμαν
- 8 γεύματα
- Ξενάγηση

Δεν περιλαμβάνεται:
- Είσοδοι σε μουσεία
- Προαιρετική διασκέδαση
- Μετακινήσεις με dolmus

τηλ. επικοινωνίας: Αλεξανδρίδης Κώστας - 6977708372

Π.Α.Σ. «ΠΟΝΤΟΣ» ΧΟΡΤΟΚΟΠΙΟΥ

Το Σάββατο 25 Ιουλίου 2009 πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία ο ετήσιος καλοκαιρινός χορός του Π.Α.Σ. «Πόντος» Χορτοκοπίου.

Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα πλαισίωσαν οι παρακάτω καλλιτέχνες: στο τραγούδι Βασιλειάδης Αχιλλέας, Κουρτίδης Γιάννης, Τηλικίδης Ισαάκ, στη λύρα Καλιοντζίδης Μιχάλης, Σιαμίδης Κώστας, στο νταούλ Μωϋσιάδης Ηλίας, στο αγγείο Καλπατσινίδης Γιάννης, στα πλήκτρα Καρατζάς Θανάσης.

Επίσης συμμετείχαν οι χωριανοί μας: Χαλκίδης Γιάννης (λύρα), Αλεξανδρίδης Δημήτρης (τραγούδι), Σελβιαρίδης Άγγελος (λύρα), Μαρμάνης Αλέξης (αγγείο), Αμπεσλίδης Γιώργος (λύρα), Ξανθόπουλος Κωνσταντίνος (λύρα) και Διαμαντίδης Κωνσταντίνος (τραγούδι).

Π.Α.Σ. «ΠΟΝΤΟΣ» ΧΟΡΤΟΚΟΠΙΟΥ
Πνευματικό Κέντρο Χορτοκοπίου
Χορτοκόπι Καβάλας
Τ.Κ. 64100
Τηλ. 2592023988
www.hortokopi.gr
info@hortokopi.gr
hortokopi@gmail.com

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΛΕΥΚΟΓΕΙΩΝ ΔΡΑΜΑΣ "Ο ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ"

Σας προσκαλούμε να τιμήσετε με την παρουσία σας τις παραδοσιακές, λαογραφικές εκδηλώσεις "ΠΑΡΧΑΡΙΑ 2009" που θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 2 Αυγούστου στον προαύλιο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Λευκογείων.

Με εκτίμηση

Το Δ.Σ. του Συλλόγου


Πρόγραμμα

20.00 Έναρξη
20:30 Χαιρετισμοί επισήμων
21:00 Παρουσίαση Χορευτικών Τμημάτων
- Ακρίτες Πρασινάδας
- Πολιτιστικός Σύλλογος Διπόταμων Δράμας
- Πολιτιστικός Σύλλογος Λευκόπετρας Ξάνθης
- Πολιτιστικός Σύλλογος Οχυρού
- Πολιτιστικός Σύλλογος Γραμμένης
- Μορφωτικός Λαογραφικός Σύλλογος Ποντίων Λευκογείων "Ο ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ"

Ακολουθεί παραδοσιακό γλέντι με τους:
- Κουρτίδη Γιάννη, τραγούδι
- Σανίδη Γιάννη, λύρα
- Κεφαλίδη Άλκη, λύρα
- Κιρκενίδη Παντελή, αγγείο
- Τσεπίδη Νίκο, νταούλι
- Κερίν Αϊντίν, γαβάλ
- Αντέμ Μπέσκιολου, λύρα-τραγούδι






















ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΛΕΥΚΟΓΕΙΩΝ ΔΡΑΜΑΣ "Ο ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ"
ΓΡΑΝΙΚΟΥ 1
ΛΕΥΚΟΓΕΙΑ ΔΡΑΜΑΣ
Τ.Κ. 66033
ΤΗΛ & FAX 2521026476
ΚΙΝ. 6946685580

ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ

Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος
Σύνδεσμος Ποντιακών Σωματείων
Νότιας Ελλάδος και Νήσων
Νοταρά 45 & Μετσόβου 30, Αθήνα 106 83
Τηλ. 210 5231966
Fax: 210 5221950
info@psomiadion.gr

Αθήνα 22.06.2009

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Ο Σύνδεσμος Ποντιακών Σωματείων Νότιας Ελλάδος και Νήσων σας ενημερώνει:

• Σάββατο 1/8/2009 και ώρα 20:45 θα πραγματοποιηθεί από το Σύλλογο Ποντίων Ερέτριας Ευβοίας «ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ», εκδήλωση με τίτλο: «ΚΑΝΑΡΙΑ 2009», δίπλα στο δημαρχείο Ερέτριας.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

• Παρουσίαση ντοκιμαντέρ από τις αλησμόνητες πατρίδες του Πόντου, από την Ένωση Ποντιακής Νεολαίας Αττικής (Ε.ΠΟ.Ν.Α.)
• Παρουσίαση παραδοσιακών ποντιακών χορών
• Ακολουθεί κέρασμα παραδοσιακών ποντιακών εδεσμάτων και γλέντι για όλους.

Παρουσιάζει ο λαογράφος - ερευνητής κ. Γεώργιος Χατζηελευθερίου.

Από Ωρωπό με φεριμπότ βγαίνοντας δεξιά στα 200 μέτρα.

Τηλ. επικοινωνίας: 6977120705.

Στο πλαίσιο της καλής συνεργασίας μεταξύ των σωματείων του συνδέσμου μας, η παρουσία σας στις εκδηλώσεις των αδελφών σωματείων κρίνεται απαραίτητη και δυναμώνει τις προσπάθειες όλων μας.

Η Υπεύθυνη Γραφείου Τύπου
Ερμίδου Γεωργία

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΝΤΙΑΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ "Ο ΠΥΡΡΙΧΙΟΣ"

Ο Λαογραφικός Σύλλογος Διάδοσης της Ποντιακής Παράδοσης "Ο ΠΥΡΡΙΧΙΟΣ" σας καλεί για 8η συνεχή χρονιά στο "8ο Αντάμωμα των Απανταχού Σφενδαμιωτών" που θα πραγματοποιηθεί στις 31 Ιουλίου και 1 Αυγούστου στο προαύλιο του δημοτικού σχολείου Σφενδάμης.

Μαζί μας σε ένα πλούσιο καλλιτεχνικό ποντιακό και δημοτικό πρόγραμμα οι καλλιτέχνες από την Σφενδάμη: Λάμπης Ιακωβίδης, Μίλτος Μαντζουράνης, Σταυράκης Σαββίδης, Βασίλης Μαγγλάρας καθώς και οι καταξιωμένοι καλλιτέχνες: Λάμπης Παυλίδης, Κώστας Παπουτσίδης, Γιάννης Μαυρίδης, Θόδωρος Σιδηρόπουλος, Παυλάκης, Μπαχ.

Την Κυριακή 2 Αυγούστου, η πειραματική θεατρική ομάδα του συλλόγου θα παρουσιάσει το θεατρικό μονόπρακτο "Ο Τσάπουλατσης" του Σφενδιαμιώτη Χάρη Κτενίδη.

Ώρα έναρξης των εκδηλώσεων στις 21:30.


ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΝΤΙΑΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ "Ο ΠΥΡΡΙΧΙΟΣ"
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΣΦΕΝΔΑΜΗΣ
Τ.Κ. 60066
ΤΗΛ. & FAX: 2351085276
pirrihios@hotmail.com

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΕΣΑΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ "Ο ΠΟΝΤΟΣ"

Ο Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Μεσαίου Θεσσαλονίκης "Ο Πόντος" σας καλεί στις εκδηλώσεις που πραγματοποιεί από 31 Ιουλίου έως 6 Αυγούστου 2009.

Πρόγραμμα εκδηλώσεων

Παρασκευή 31 Ιουλίου 2009, στις 21:00 ποντιακή βραδιά με τους, Γιώργο Σιδηρόπουλο Γιώργο Σασκαλίδη, Πέλα Νικολαϊδου και Στάθη Παυλίδη στο τραγούδι, Θωμά Μπαϊρακτάρη, Λεωνίδα Τεκτονίδη και Κώστα Τυρεκίδη στη λύρα, Γιώργο Π. Αμανατίδη νταούλι και Γιώργο Θ. Αμανατίδη αρμόνιο.
Συμμετοχή του μουσικού τμήματος, της ποντιακής λύρας του συλλόγου καθώς και συμμετοχή του χορευτικού συγκροτήματος του Συλλόγου Ελλήνων Ποντίων Κολωνίας "Οι Αργοναύται".

Σάββατο 1 Αυγούστου 2009, στις 21:00 χορευτική εκδήλωση με τα χορευτικά συγκροτήματα της Νεανικής Εστίας του Ιερού Ναού Ζωοδόχου Πηγής Αμπελοκήπων με χορούς από τη Θράκη, του Μικρασιατικού Συλλόγου Νέας Ευκαρπίας Θεσ/νίκης "ΟΥΣΑΚ" με χορούς από την Καππαδοκία του Πολιτιστικού Συλλόγου Πενταλόφου με χορούς από τη Μακεδονία και του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Μεσαίου με χορούς από τον Πόντο.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα προσφερθούν στους παρευρισκόμενους παραδοσιακά ποντιακά φαγητά.

Κυριακή 2 Αυγούστου 2009, στις 18:00 ποδοσφαιρικός αγώνας με αθλοθέτηση του κυπέλλου "Αναστάσιος Μαρμαρίδης" στη νικήτρια ομάδα από τον Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο Μεσαίου.
Στις 21:00 λαϊκή βραδιά αφιερωμένη στο μεγάλο συνθέτη Βασίλη Τσιτσάνη από το λαϊκό συγκρότημα Θεσ/νίκης του Χρήστου Πετρίδη.

Δευτέρα 3 Αυγούστου 2009, στις 21:00 θεατρική παράσταση με το έργο "Τσαναβάρ Σα Λάχανα" από τον Ποντιακό Πολιτιστικό Σύλλογο Καλλιθέας Συκεών σε σκηνοθεσία Έρρικας Νικολαϊδου.

Τρίτη 4 Αυγούστου 2009, στις 21:00 παιδική εκδήλωση για τους μικρούς μας φίλους από το πολυθέαμα με την παράσταση "Το μικρό μας τσίρκο".

Τετάρτη 5 Αυγούστου, στις 19:30 Μέγας εσπερινός με αρτοκλασία, περιφορά της εικόνας της Μεταμορφώσεως Του Σωτήρως.
Χοροί από τα χορευτικά συγκροτήματα του συλλόγου Μεσαίου στο προαύλιο της εκκλησίας.
Ακολουθεί πανηγύρι που οργανώνει ο Ποδοσφαιρικός Σύλλογος "Αστραπή" Μεσαίου στο προαύλιο του δημοτικού σχολείου Μεσαίου.

Πέμπτη 6 Αυγούστου, στις 7:00 π.μ. Όρθρος και Θεία Λειτουργία και στις 21:00 το χορευτικό συγκρότημα Μορφωτικού Ποντιακού Συλλόγου Αγίου Δημητρίου Κοζάνης θα παρουσιάσει το θεατρικό δρώμενο "Μωμόγεροι", χοροί από το χορευτικό "FOLKART" από την Τιφλίδα της Γεωργίας και το μεγάλο χορευτικό Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Μεσαίου.

Όλες οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στο δημοτικό σχολείο Μεσαίου.


Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Μεσαίου Θεσσαλονίκης "Ο Πόντος"
Μεσαίο Θεσσαλονίκης
Τ.Κ. 54500
Τηλ. 2310786670
Fax. 2310786671
Κιν. 6977797804

Μπάζα στο δάσος της Παναγίας Σουμελά

Μπαζότοπος παραμένει τμήμα του δάσους Καστανιάς Ημαθίας δίπλα από το προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά, όπου εργολάβος εναπόθεσε βραχομάζα ανάμεσα στα δέντρα.

Του Φώτη Κουτσαμπάρη

Το γεγονός καταγγέλλεται από τον Τουριστικό Όμιλο Καστανιάς Βερμίου, ο οποίος κάνει λόγο για “οικολογικό έγκλημα στο δάσος”, και από το παράρτημα του ΤΕΕ Βέροιας, που έχει αντιδράσει εδώ και τρεις μήνες με επιστολή του στο δασαρχείο. Ο όμιλος, που προσέφυγε και στον εισαγγελέα Βέροιας, καλεί τις αρμόδιες υπηρεσίες να παρέμβουν, για να εξαλειφθεί η εικόνα των μπαζών μέσα στο δάσος, την οποία θα αντικρίσουν οι χιλιάδες προσκυνητές που θα βρεθούν στην περιοχή τον Δεκαπενταύγουστο.

“Πραγματοποιήθηκε απόρριψη προϊόντων εκσκαφής σε δασική έκταση, σε απόσταση 200 μέτρων από την ιερά μονή Παναγίας Σουμελά. Η απόρριψη αυτή συνιστά βάναυση προσβολή του πολιτισμού μας που μας εκθέτει ως κοινωνία στους χιλιάδες επισκέπτες της μονής, και όχι μόνον”, αναφέρει στη “Μ” ο πρόεδρος του παραρτήματος ΤΕΕ Γιώργος Ουρσουζίδης.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες, η απόρριψη των μπαζών έγινε κατά τη διάρκεια εργασιών που έκανε το “Ίδρυμα Παναγία Σουμελά” για την ανέγερση του “Μελισανίδειου Αρχονταρικίου”, κατόπιν δωρεάς του επιχειρηματία κ. Μελισσανίδη. Ο εργολάβος εναπόθεσε τα φορτία από το δρόμο που οδηγεί στον εκχιονιστικό σταθμό Καστανιάς “με τρόπο προκλητικότατο, καταστρέφοντας παρθένο δάσος οξιάς, το οποίο μετατράπηκε σε μπαζότοπο, προκαλώντας, δικαίως, την αγανάκτησή μας”, περιγράφει ο Τουριστικός Όμιλος Καστανιάς. “Δηλώνουμε τη βούλησή μας να διαφυλάξουμε με κάθε τρόπο τον φυσικό μας πλούτο και τη φυσική μας κληρονομιά από οποιαδήποτε παρόμοια παρέμβαση, όπως πράξαμε και κατά το παρελθόν”, τονίζει το δ.σ. του ομίλου.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ
“Δεν υπάρχουν μπάζα αλλά χώματα τα οποία εναποτέθηκαν σε σημείο που υποδείχτηκε από την πολεοδομία της περιοχής. Τα χώματα θα εναποτεθούν σε σκάμμα που δημιουργήθηκε δίπλα από τα θεμέλια του κτίσματος”, απαντά ο πρόεδρος του “Ιδρύματος Παναγία Σουμελά” Γιώργος Τανιμανίδης. “Διαμορφώνουμε ένα φράγμα με αγκυλώσεις, όπως ήταν στην εκκλησία του Πόντου. Τα χώματα είναι προς αποθήκευση. Άλλωστε, ο χώρος που ονομάζουν δάσος είναι ιδιωτικός. Πρόκειται για τα 500 στρέμματα του ιδρύματος. Δεν έχουμε αποθέσει τα χώματα σε κάποιου άλλου το οικόπεδο. Το είδαν και από το δήμο και γνωρίζουν ότι θα τα χρησιμοποιήσουμε”, προσθέτει ο κ. Τανιμανίδης.

Πηγή: "Μακεδονία" 25-07-2009

ΠΟΝΤΙΑΚΟΣ & ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΡΥΟΧΩΡΙΟΥ «Ο ΠΡΟΣΦΥΓΑΣ»

Θεμελιώθηκε τη Δευτέρα 20 Ιουλίου το νέο Πολιτιστικό Κέντρο Καρυοχωρίου από τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μιχάλη Παπαδόπουλο και τον γενικό γραμματέα της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας κ. Ανδρέα Λεούδη, παρουσία του Νομάρχη Κοζάνης κ. Γιώργου Δακή και του δημάρχου Αγίας Παρασκευής κ. Σάββα Ζαμανίδη.

Το νέο κτίριο, εναρμονισμένο με την τοπική αρχιτεκτονική, θα στεγάσει τον Ποντιακό & Μικρασιατικό Σύλλογο Καρυοχωρίου «Ο Πρόσφυγας» που λειτουργεί σε ακατάλληλο χώρο και δεν ανταποκρίνεται στις δραστηριότητες, αλλά και στη δυναμική που έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια σε πολλούς τομείς - και θα αποτελέσει κοιτίδα πολιτισμού και μοχλό πολιτιστικής ανάπτυξης για την ευρύτερη περιοχή του Δήμου Αγίας Παρασκευής.

Ποντιακός & Μικρασιατικός Σύλλογος Καρυοχωρίου «Ο Πρόσφυγας»
Καρυοχώρι Εορδαίας
T.K. 50200
Τηλ. & Fax: 2463051515
www.prosfygas.gr
info@prosfygas.gr

ΠΟΝΤΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΣΟΤΥΛΙΟΥ & ΠΕΡΙΧΩΡΩΝ

Ο Ποντιακός Σύλλογος Τσοτυλίου & Περιχώρων σας προσκαλεί στον ετήσιο χορό που διοργανώνει το Σάββατο 1 Αυγούστου και ώρα 9:30 μ.μ. στο προαύλιο του Δημοτικού Σχολείου Τσοτυλίου.

Τη βραδιά πλαισιώνουν οι ακόλουθοι καλλιτέχνες:

Τραγούδι: Θεοδοσιάδης Κώστας, Καρασαββίδης Δημήτρης, Παρχαρίδης Στάθης
Λύρα: Κουρουκλίδης Φάνης
Αρμόνιο: Κουσίδης Δημήτρης
Ταούλ: Ευθυμιάδης Παύλος

Η παρουσία σας θα μας τιμήσει ιδιαίτερα.


ΠΟΝΤΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΣΟΤΥΛΙΟΥ & ΠΕΡΙΧΩΡΩΝ
ΤΣΟΤΥΛΙ - ΚΟΖΑΝΗ
Τ.Κ. 50002
ΤΗΛ. 2468031870
ΦΑΞ 2468350108

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΛΑΙΟΥ ΓΥΝΑΙΚΟΚΑΣΤΡΟΥ ΚΙΛΚΙΣ

Τις θεσμικές εκδηλώσεις "Γυναικοκάστρεια" διοργανώνει για 28η χρονιά ο Πολιτιστικός Σύλλογος Παλαιού Γυναικοκάστρου σε συνεργασία και με την υποστήριξη του ΟΠΟΝΓΑ Δήμου Κιλκίς και στο πλαίσιο του "Πολιτιστικού Καλοκαιριού" του δήμου Κιλκίς.

Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν από την Πέμπτη 30.07 έως και την Κυριακή 02.08, στην γνωστή τοποθεσία «Πλατάνια» του Παλαιού Γυναικοκάστρου, στους πρόποδες του λόφου στην κορυφή του οποίου δεσπόζει το ιστορικό κάστρο, σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα:

Πέμπτη 30.07.09

19.30: Πρόγραμμα γιά τα παιδιά (ζωγραφική, κουκλοθέατρο, κατασκευές, παραμύθι).

21.00: Λαϊκό και ποντιακό γλέντι με τους Α. Παρχαρίδη, Σ. Παρχαρίδη, Ε. Πορφυρίδη, Ν. Κρομλίδη, Σ. Ζημπιλιάδη, Π. Κογκαλίδη, Θ. Μπαϊραχτάρη, Κ. Τακλίδη, Λ. Τεκτονίδη, Κ. Σιώπη και Μ. Σιώπη.

Παρασκευή 31.7.09

20.30: Εμφάνιση συγκροτήματος της Ένωσης Ποντίων Νομού Κιλκίς «Οι Αργοναύτες».

21.00: Κήρυξη έναρξης των εκδηλώσεων από τον δήμαρχο Κιλκίς Δημήτρη Τερζίδη και χαιρετισμοί λοιπών επισήμων.

21.30: Αφιέρωμα στον Χρύσανθο.

22.30: Ποντιακό γλέντι με τους Σ. Παρχαρίδη, Σ. Παυλίδη, Σ. Κυψελίδη, Ν. Κρομλίδη, Κ. Τακλίδη, Λ. Τεκτονίδη και Κ. Σιώπη.


Σάββατο 01.08.09

20.30: Εμφάνιση συγκροτήματος του συλλόγου «Γ. Κ. Φωτιάδη» Θεσσαλονίκης με ποντιακούς χορούς.

21.00: Θεατρικά σκετς σε επιμέλεια του Γεωργίου Ιασωνίδη.

21.30: Εμφάνιση συγκροτήματος του Συλλόγου Νέας Πέλλας.

22.00: Ποντιακό γλέντι με τους Σ. Παυλίδη, Ε. Πορφυρίδη, Σ. Ζημπιλιάδη, Θ. Μπαϊραχτάρη, Λ. Τεκτονίδη και Μ. Σιώπη.


Κυριακή 02.08.09

20.30: Αναπαράσταση παραδοσιακής ποντιακής φιλοξενίας.

21.00: Εμφάνιση συγκροτήματος των «Ακριτών» Θεσσαλονίκης με ποντιακούς χορούς.

21.30: Εμφάνιση συγκροτήματος του Μορφωτικού Λαογραφικού Πολιτιστικού Συλλόγου Γουμένισσας «Άγιος Τρύφων», με θρακιώτικους χορούς.

22.00: Ποντιακό γλέντι με τους Α. Παρχαρίδη, Σ. Παυλίδη, Ε. Πορφυρίδη, Σ. Ζημπιλιάδη, Π. Κογκαλίδη, Θ. Μπαϊραχτάρη, Λ. Τεκτονίδη και Μ. Σιώπη.


ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΦΥΣΙΟΛΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΛΑΙΟΥ ΓΥΝΑΙΚΟΚΑΣΤΡΟΥ
ΠΑΛΑΙΟ ΓΥΝΑΙΚΟΚΑΣΤΡΟ - ΚΙΛΚΙΣ
Τ.Κ. 61100
ΤΗΛ.: 2341094334, 2341094289

«Στην Ελλάδα είναι παντελώς άγνωστη η αρχαιολογία του Ευξείνου Πόντου»

«Στην Ελλάδα είναι παντελώς άγνωστη η αρχαιολογία του Ευξείνου Πόντου»

Ο Ηλίας Πετρόπουλος λέκτορας Τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών, έχει ένα πλούσιο βιογραφικό και κάποιος θα έπρεπε να μιλά ώρες για αυτό. Επιγραμματικά αναφέρουμε ότι είναι από την Αλεξανδρούπολη, έχει κάνει σπουδές σε ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια το Λομονόσωφ, μιλά πολλές ξένες γλώσσες και έχει εκδώσει σπουδαία έργα που αφορούν στην περιοχή του Ευξείνου.

Σήμερα μιλά στον ΠτΘ για την παρουσία του αρχαίου ελληνικού κόσμου στον Εύξεινο πόντο και αναδεικνύει ιδιαίτερα σημαντικά ζητήματα, όπως η ιδιαίτερη προσπάθεια που γίνεται μετά την πτώση του Βερολίνου για διάλογο μεταξύ των επιστημόνων για τη συγκεκριμένη περιοχή, αλλά και για τις προοπτικές που ανοίγονται για το Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών…


«Η επιλογή μου να σπουδάσω στο Λομονόσωφ ήταν μοναδική»

ΠτΘ: Για κάποιον που διαβάζει το βιογραφικό σας το πρώτο που εντυπωσιάζει είναι ότι φύγατε από την Αλεξανδρούπολη νεαρός και σπουδάσατε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Λομονόσωφ, το οποίο μετά τη Σορβόννη η UNESCO το κατατάσσει ως το δεύτερο καλύτερο πανεπιστημιακό ίδρυμα, όπου κάνατε και το μεταπτυχιακό και το διδακτορικό σας. Τι σας άφησε η σπουδή σε ένα άλλο περιβάλλον και η συναναστροφή με μια άλλη γλώσσα, η οποία είναι πολύ μεγάλη και έχει δώσει τεράστια λογοτεχνία;
Η.Π.: Να ξεκινήσω από την αρχή. Είχα περάσει στη Φιλοσοφική Θεσσαλονίκης και είχα κάνει την εγγραφή μου. Με υποτροφία του Κέντρου Ποντιακών Μελετών και του Υπουργείου Εξωτερικών έφυγα στη Μόσχα. Έκανα ένα χρόνο προκαταρκτικό τμήμα για την εκμάθηση της γλώσσας, τέσσερα για να πάρω το πτυχίο μου, ενάμισι χρόνο για το μεταπτυχιακό και τρεισήμισι χρόνια για το διδακτορικό. Θα μπορούσα να το τελείωνα πιο πριν το διδακτορικό, αλλά επειδή μάθαινα και μια αρχαία γλώσσα τα χιτιτικά και την σφηνοειδή γραφή λίγο καθυστέρησα. Έφυγα με την προοπτική να δοκιμάσω να τα καταφέρω, το 1989, πριν πέσει το τείχος του Βερολίνου, στην εκπνοή της Σοβιετικής Ένωσης, επί Γκορμπατσώφ. Ήθελα να δοκιμάσω κι αν δεν τα κατάφερνα θα επέστρεφα. Πήγα και αμέσως είδα ότι η επιλογή που έκανα - ιδιαίτερα όταν φοίτησα στο πρώτο έτος του πανεπιστημίου - ήταν πάρα πολύ καλή, μοναδική ίσως. Ήμουν πολύ τυχερός που πήγα.


«Ξεκίνησα για να γίνω διπλωμάτης»

ΠτΘ: Έχετε κάνει όμως και άλλες δύσκολες επιλογές. Όταν επιλέξατε αρχαία ιστορία κάποιος καταλαβαίνει ότι θέλατε να έχετε ίδια άποψη για τις αρχαίες πηγών. Γι’ αυτό μελετήσατε και άλλες γλώσσες, νεκρές αρχαίες γλώσσες, αλλά γνωρίζετε τούρκικα, αραβικά, ιταλικά, γαλλικά… Αυτό σας το υπαγόρευσε η ευθύνη προς την αρχαιολογία;
Η.Π.: Κάποια στιγμή πριν πάρω το πρώτο μου πτυχίο είχα μια εμπλοκή στο προξενείο το ελληνικό όπου και βοηθούσα με τις βίζες και μου άρεσε η διπλωματία. Αποφάσισα λοιπόν να κάνω ακόμη μία ξένη γλώσσα. Ήξερα ήδη τα Αγγλικά, τα Γαλλικά, τα Ρωσικά, τα Γερμανικά, τα Βουλγαρικά και Ρουμανικά. Αργότερα όταν άρχισε πραγματικά να μου αρέσει το αντικείμενο της αρχαίας ιστορίας του Ευξείνου Πόντου εγκατέλειψα την ιδέα της διπλωματίας και αποφάσισα να συνεχίσω τα μεταπτυχιακά μου, και ευτυχώς, γιατί γλύτωσα, επειδή οι διπλωμάτες έχουν δύσκολο επάγγελμα, μετακινούνται από χώρα σε χώρα και αυτό δεν θα το άντεχα. Για αυτό συνέχισα στο διδακτορικό. Οι σπουδές μου πάντως ξεκίνησαν για την διπλωματία για αυτό και η πολυγλωσσία με τα Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά και… Εκτός αυτών όμως τα Αραβικά τα μάθαινα, γιατί οι καλύτεροι φίλοι μου στη Μόσχα ήταν Παλαιστίνιοι.

ΠτΘ: Για μας τους Δυτικούς το πανεπιστήμιο Λομονόσωφ είναι κάτι μυθικό. Είχατε καλούς δασκάλους εκεί;
Η.Π.: Οι δάσκαλοι του Λομονόσωφ, τουλάχιστον αυτούς που εγώ γνώρισα όλοι ήταν εξαιρετικοί. Κατ’ αρχήν ήταν φιλέλληνες. Άκουγαν την λέξη Έλληνας και έλεγαν Μεγάλη Ελλάδα και εννοούσαν τον πολιτισμό της. Ευθύς εξαρχής η καταγωγή μου τους δημιουργούσε ένα αίσθημα γοητείας. Δεν ήμασταν και πολλοί Έλληνες, ειδικά στον τομέα του αρχαίου κόσμου δεν υπήρχε κανείς άλλος. Ένας Έλληνας σύγχρονος που ασχολείται με την αρχαία Ελλάδα και ιδιαίτερα με τις ανασκαφές της Μαύρης Θάλασσας το θεωρούσαν κάπως γοητευτικό.

«Στην Ελλάδα αγνοείται παντελώς η αρχαιολογία του Ευξείνου Πόντου»
ΠτΘ: Είστε ερευνητής συμμετείχατε και σε ανασκαφές στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. Σε μια κατ’ ιδίαν κουβέντα που είχαμε μου είπατε ότι αυτός ο χώρος παραμένει ανοικτός επιστημονικά. Είναι ένας μυθικός χώρος κυρίως ο Πόντος για μας, γιατί πραγματικά η περιοχή αυτή σε σχέση με τον Ελληνισμό στην αρχαιότητα μάς είναι άγνωστη…
Η.Π.: Κατ’ αρχήν την αγάπη για τον Εύξεινο Πόντο την έχω από παιδί ως Πόντιος, και είχα πάντα από τις αφηγήσεις κυρίως του παππού και της γιαγιάς μια περιέργεια αλλά και αγάπη και λατρεία προς αυτόν, αλλά και γενικότερα για τον πολιτισμό του Πόντου και του Ποντιακού Ελληνισμού και ίσως από εκεί ορμώμενος ασχολήθηκα με αυτό. Στη συνέχεια διαπίστωσα ότι στην Ελλάδα αγνοείται παντελώς, και κυριολεκτώ, όχι τόσο η αρχαία ιστορία του Πόντου όσο η αρχαιολογία, διότι αυτά που ξέραμε και διαβάζαμε ήταν όσα μπόρεσαν κάποιοι επιστήμονες ιστορικοί να τα πάρουν από τις αρχαίες γραπτές πηγές, που δεν είναι λίγες αλλά αρκετές, για αυτό και η αρχαιολογία έρχεται και συμπληρώνει τα ιστορικά στοιχεία. Οι Έλληνες, - θα πρέπει να πούμε την αλήθεια, - λόγω του Σιδηρού Παραπετάσματος δεν μάθαιναν ρωσικά, ούτε βουλγαρικά, ούτε ρουμανικά ούτε γεωργιανά.

Αυτό δυσχέραινε την επικοινωνία και την οποιαδήποτε επαφή με το αρχαιολογικό υλικό. Θεώρησα ότι δική μου ευθύνη και καθήκον ήταν να φέρω στο δυτικό κόσμο, όχι μόνο στην Ελλάδα, όσο μπορούσα, όσο το δυνατόν κοντύτερα αυτά τα ευρήματα, γιατί οι άνθρωποι στη Μαύρη Θάλασσα από όλες τις χώρες έχουν κάνει πάρα πολύ δουλειά. Αυτή η δουλειά δεν ξεκίνησε πρόσφατα αλλά τουλάχιστον από το 1750 επί Αικατερίνης Μεγάλης, όταν δεν υπήρχε Ουκρανία αλλά η Ρωσία.

ΠτΘ: Και η ελληνική επιστήμη ήταν αποκομμένη από τα αποτελέσματα, τα συμπεράσματα αυτής της έρευνας;
Η.Π.: Όλη η δυτικοευρωπαϊκή βιβλιογραφία αγνοούσε σχεδόν παντελώς τη ρωσική, τουλάχιστον την κυριλλική βιβλιογραφία. Υπάρχουν κάποιες πολύ πενιχρές παραπομπές σε ιστορικά ή και αρχαιολογικά βιβλία ή περιοδικά που τύχαιναν να πέσουν στα χέρια ορισμένων δυτικοευρωπαίων αρχαιολόγων ή ιστορικών οι οποίοι τα μετέφραζαν σε μεταφραστικά κέντρα και τα έπαιρναν μεταφρασμένα, δεν είχαν άμεση πρόσβαση. Αυτό όμως πολύ σπάνια. Βέβαια θα πρέπει να πούμε ότι και το εκεί καθεστώς έφταιγε, διότι δεν τους μάθαιναν αγγλικά, γαλλικά ή ιταλικά με το φόβο μη γίνουν «εχθροί του λαού».

ΠτΘ: Καλή λοιπόν η επιλογή να μελετήσετε τον Πόντο στην αρχαιότητα. Για αυτό και οι δουλειές που έχετε κάνει για τον Εύξεινο πόντο και τις αρχαίες Ελληνικές Αποικίες έχουν εκδοθεί στα Αγγλικά από τις εκδόσεις Οξφόρδης. Η πραγματικότητα της Οξφόρδης επικυρώνει αυτό που λέτε ότι υπάρχει πανευρωπαϊκό ενδιαφέρον σήμερα για τον Ευξεινο πόντο…
Η.Π.: Υπάρχει θα έλεγα τεράστιο πανευρωπαϊκό και αν μου επιτρέπετε παγκόσμιο ενδιαφέρον σήμερα για τον Εύξεινο Πόντο. Θέλω όμως να επανέλθω στο προηγούμενο θέμα και να πω ότι αξίζει σε αυτούς τους αρχαιολόγους τουλάχιστον τους ιστορικούς να ξεφύγουν από το στενό πλαίσιο της Μαύρης Θάλασσας και να έρθουν εγγύτερα στην Ευρώπη, γιατί έχουν να δώσουν και να πάρουν πολλά από την Ευρώπη από τον Ευρωπαϊκό τρόπο σκέψης.


«Έχει γίνει πολύ έργο Βόρεια, Ανατολικά και Δυτικά του Ευξείνου όχι όμως και στο Νότο»

ΠτΘ: Όταν εσείς πήγατε σε ανασκαφή στον Εύξεινο πόντο, διαπιστώσατε και στην πράξη ότι η αρχαιολογική ανάδειξη του χώρου έχει προχωρήσει;
Η.Π.: Κατά πολύ. Αξίζει ένα πολύ μεγάλο μπράβο σ’ αυτούς τους επιστήμονες, τουλάχιστον από εμάς τους Έλληνες και ένα μεγάλο ευχαριστώ, γιατί σκάβουν και αναμοχλεύουν το ελληνικό παρελθόν, είτε αυτό είναι βυζαντινό είτε αρχαίο, και ένα από ο λόγος που έγιναν και τα βιβλία μου είναι ίσως αυτή η εκτίμηση που είχα στο πρόσωπο αυτών των ανθρώπων, όχι μόνο των Ρώσων. Θα πω κάτι που ίσως ακουστεί άσχημα αλλά είναι η αλήθεια. Οι Τούρκοι αρχαιολόγοι σκάβουν λιγότερο και νομίζω ότι καταλαβαίνουμε γιατί και δεν χρειάζεται να επεκταθούμε στους λόγους, είναι ευνόητοι, δεν θέλουν να αναδεικνύουν το ελληνικό παρελθόν της Βόρειας Μικράς Ασίας. Όμως όλες οι υπόλοιπες χώρες έχουν κάνει πάρα πολύ μεγάλο έργο. Βόρεια Ανατολικά και Δυτικά έχουμε τεράστιο έργο, στο νότο δυστυχώς θα έλεγα ότι έχουμε πολύ λιγότερο και αυτό το λέω αντικειμενικά.


«Απαραίτητη η γνώση της ρωσικής στην αρχαιολογία του Πόντου»

ΠτΘ: Υπάρχουν αρχαιολογικοί χώροι ανασκαμμένοι, υπάρχουν μουσεία ώστε κάποιος να τα επισκεφτεί;
Η.Π.: Κατ’ αρχήν είναι σημαντικό κάποιος να επισκεφθεί και να δει τα αντικείμενα, τα ευρήματα τουλάχιστον σε ό,τι αφορά στη Ρωσία, Ουκρανία, Γεωργία μέχρι το 1991 στο Ερμιτάζ στην Πετρούπολη, προτιμώ αυτόν τον όρο και όχι τον όρο Αγία Πετρούπολη, όρος που με φοβίζει και βεβαίως στο Μουσείο Πούσκιν της Μόσχας. Στον τομέα του αρχαίου κόσμου υπάρχουν τα μεγαλύτερα ευρήματα. Επίσης για να δει κάποιος επί τόπου τους αρχαιολογικούς χώρους είναι δύσκολη η πρόσβαση, γιατί χωρίς ρεύμα, χωρίς τηλέφωνο, χωρίς κάποιες δεδομένες ανέσεις, όπως συμβαίνει σε μερικές ανασκαφές και εδώ, είναι δύσκολη η πρόσβαση, Όμως μαθαίνω ότι κάποια σημεία που ανασκάπτονται προσπαθούν να γίνουν επισκέψιμα, όπως για παράδειγμα η Ουρδία που είναι στο Βορρά στην Ουκρανία σήμερα, το Παντικάπαιον που είναι μέσα στην πόλη του Κερτς στην Ανατολική Κριμαία, αν έχει κάποιος την υπομονή μπορεί να το επισκεφθεί. Κατά την ταπεινή μου όμως γνώμη θα πρέπει τουλάχιστον να γνωρίζει Ρωσικά, γιατί ο λαός εκεί ίσως δεν έχει μάθει να ακούει ξένη γλώσσα και ίσως είναι λίγο δύσκολο.

ΠτΘ: Οι ντόπιοι κάτοικοι έχουν συνείδηση ότι έχουν στην περιοχή τους κάτι σημαντικό;
Η.Π.: Φοβούμαι πως όχι τόσο πολύ. Φοβούμαι ότι ακόμη δεν έχουν εξοικειωθεί με την έννοια του τουρισμού. Είναι περιοχές υποβαθμισμένες.

ΠτΘ: Το Παντικάπαιο μπορεί να πάει κανείς και να το επισκεφθεί, συντηρούν εκεί τα ευρήματα;
Η.Π.: Είναι ελεύθερη περιοχή και ό,τι υπάρχει είτε συγκεντρώνεται στο Μουσείο είτε στη Μόσχα και Πετρούπολη.


«Τεράστιες οι δυνατότητες του Τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών

ΠτΘ: Από το 1830 και μετά είναι αρκετά χρόνια. Έχουμε σήμερα μια ευσύνοπτη ομάδα επιστημόνων στην Ελλάδα που να μπορούν ουσιαστικά να εργαστούν για τον Εύξεινο Πόντο;
Η.Π.: Δυστυχώς δεν έχουμε και δεν θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό. Θα σας πω ότι όταν κηρύχτηκε η θέση εδώ στο Πανεπιστήμιο για την ιστορία του ελληνισμού στον Παρευξείνιο χώρο κατά την αρχαιότητα, ήμουν ο μόνος υποψήφιος. Αυτό σημαίνει πάρα πολλά.

ΠτΘ: Στο πανεπιστήμιο έχουμε επιστήμονες που διδάσκουν την ιστορία αυτής της περιοχής σε μεταγενέστερες φάσεις ή μέλλει να παράξουμε;
Η.Π.: Στη σχολή έχουμε τον κ. Χαρατσίδη που είναι παλιννοστήσας, και ευτυχώς, γιατί διδάσκει την εθνογραφία του παρευξείνιου χώρου αλλά από εδώ ντόπιους ρωσόφονους δεν έχουμε.

ΠτΘ: Άρα και εδώ ένας σπόρος έπεσε και μέλλει να καρπίσει…
Η.Π.: Το εύχομαι γιατί η Ρωσία είναι τεράστια χώρα και έχει τεράστια βιβλιογραφία. Το λέω αυτό στους φοιτητές μου, τους λέω ότι πρέπει να μάθετε ρωσικά, τουλάχιστον καλά, για να μπορέσετε να φέρετε ότι έχει παράξει αυτή η χώρα στη Δύση αλλά και στον παγκόσμιο χώρο. Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι εδώ ζουν οι πόντιοι από την Πρώην Σοβιετική Ένωση, τους οποίους κάποιοι μπορεί να υποτιμούν, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είναι πολύγλωσσοι και ότι μιλούν γλώσσες πού τώρα μπαίνουν στο ευρωπαϊκό και διεθνές σκηνικό.

ΠτΘ: κ. Πετρόπουλε, σας ευχαριστούμε πολύ.
Η.Π.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Τ.Β.

«Παρά τις προσπάθειες δεν τελεσφόρησε η δημιουργία μόνιμης ελληνικής αποστολής στον Εύξεινο Πόντο» ΠτΘ: Πώς αισθανθήκατε όταν επισκεφθήκατε την περιοχή;
Η.Π.: Εκτός από τη συμμετοχή μου στις ανασκαφές ως φοιτητής, γιατί μας έλεγαν ότι όποιος θέλει μπορεί να συμμετάσχει και συμμετείχα ιδίως στις ανασκαφές στο Παντικάπαιον και στη Νότια Κριμαία, είχα την ευκαιρία το 1996, το 1997, το 2003 να επισκεφτώ αυτούς τους χώρους, όλη την Κριμαία και τη Νότιο Ουκρανία, με το Υπουργείο Πολιτισμού, με μια αποστολή αρχαιολόγων από την Ελλάδα που τότε το Υπουργείο είχε στείλει στην περιοχή, κυρίως ως γνώστης της περιοχής και ως διερμηνέας. Έτσι είχα την ευκαιρία να δω τις περισσότερες περιοχές της Μαύρης Θάλασσας. Δεν έχω πάει στην Ρουμανία και αυτό με στενοχωρεί αλλά ευελπιστώ να πάω κάποια στιγμή. Άλλωστε και εκεί έχουμε ένα τεράστιο αρχαιολογικό υλικό, συγκεκριμένα στην Ιστρία έχουν κάνει καταπληκτικές έρευνες οι Ρουμάνοι αρχαιολόγοι από δεκαετίες και όχι τώρα τελευταία φέροντας στο φως ολόκληρη την Ιστρία. Κάποια στιγμή, το ενδιαφέρον της Ελλάδος ήταν πολύ έντονο, ιδιαίτερα την παρελθούσα και την τρέχουσα δεκαετία, το 2003, το Υπουργείο Πολιτισμού ήθελε να δημιουργήσει στην Οδησσό μια ελληνική αρχαιολογική μόνιμη αποστολή με την ελπίδα ότι αυτή η αποστολή θα δημιουργήσει μια μόνιμη ελληνική παρουσία και μία μόνιμη ελληνική αρχαιολογική σχολή, σαν αυτές που έχουμε στην Ελλάδα, όπως η Βρετανική, η Αμερικανική. Δυστυχώς ακόμη αυτή η ιδέα δεν έχει τελεσφορήσει παρόλο που στις εφημερίδες κατά καιρούς διαβάζω ότι οι υπουργοί το υπόσχονται. Το 2003 μου είχαν αναθέσει και την ευθύνη ίδρυσης της αποστολής αλλά δυστυχώς δεν έγινε τίποτα. Μάλιστα είχαν στείλει και επιστολή στον Πρύτανη του Δημοκριτείου ότι θα με έστελναν για έξι μήνες εκεί και ότι έπρεπε πρώτα να μελετήσουν το καταστατικό του ρώσικου υπουργείου αν επιτρέπει την ίδρυση ξένων αποστολών. Ξέρω ότι όμως τώρα στο Υπουργείο Πολιτισμού τα πράγματα έχουν παγώσει στο νομικό πλαίσιο ίδρυσης της ελληνικής αποστολής. Δεν γνωρίζω αν έχει περάσει ο νόμος, νομίζω ότι μάλλον εμένα θα προτιμήσουν να στείλουν, γιατί ρωσόφωνοι αρχαιολόγοι δεν υπάρχουν. Άλλωστε μέσω των βιβλίων μου, όλοι είναι γνωστοί μου, όλοι με ξέρουν και νομίζω ότι η πρόσβαση είναι πιο εύκολη.

Πηγή: "Παρατηρητής της Θράκης" 16-07-2009

«Στρατηγική για τη διατήρηση της ποντιακής διαλέκτου»

Eισήγηση του Καθηγητή Νίκου Λυγερού*

Θα ξεκινήσω πολύ αργά. Θέλω να συμβαδίσουμε. Θα δείτε ότι θα πρέπει να βρούμε μια συλλογική λύση. Αν καταφέρουμε και το κάνουμε, νομίζω ότι αυτό το συνέδριο θα προκαλέσει μια αλλαγή φάσης. Τι χαρακτηρίζει τον Πόντο; Η γλώσσα, η παράδοση κι η γενοκτονία. Δεν έχουμε και παρά πολλά πράγματα. Η παράδοση υπάρχει. Έχουμε εδώ κι ανθρώπους που τη διατηρούν δυναμικά. Η γλώσσα, δυσκολευόμαστε. Η γενοκτονία δεν υπάρχει. Προς το παρόν. Όπως λέγαμε και προηγουμένως, με το θέμα του ΟΗΕ.

Μερικές φορές όταν έχουμε πολλά προβλήματα, έχουμε την τάση να τα κόβουμε ξεχωριστά. Κατακερματίζουμε και λύνουμε τα προβλήματα ένα ένα. Μετά λέμε ότι λύνουμε όλο το πρόβλημα. Οι στρατηγιστές μερικές φορές προτείνουν παράξενες λύσεις. Νομίζω ότι ένας τρόπος να διατηρηθεί η ποντιακή διάλεκτος, είναι να απαγορευτεί. Ξέρω ότι με ξέρετε και γι’ αυτό δεν αντιδράτε αμέσως, αλλά θα πάμε πιο μακριά μετά. Θα δείτε ποιο είναι το σκεπτικό. Θυμάστε στην Ελλάδα όταν μας έφεραν πατάτες, κανένας δεν τις έτρωγε. Όταν τις απαγορεύσαμε, όλοι τις έκλεβαν. Αυτό γίνεται και στις γειτονικές χώρες. Θα ήταν καλό, αν θέλετε πραγματικά να επιβιώσει η ποντιακή διάλεκτος, να περάσει από ένα στάδιο κρίσης. Αν δεν περάσει από κρίση, είναι πολύ απλό, θα ζήσετε το Αλτσχάιμερ της ποντιακής διαλέκτου, δηλαδή θα μιλάνε όλοι, αλλά σιγά σιγά όλο και λιγότερο, ώσπου να εξαφανιστεί. Για να μην γίνει αυτό το φαινόμενο πρέπει να προκαλέσουμε κάτι. Για να προκαλέσουμε κάτι όμως πρέπει να υπάρξει, όχι πια ένα πλαίσιο αμυντικό, του τύπου «προστατεύω τη γλώσσα», αλλά του «πρέπει να εκθέσω τη γλώσσα». Η γλώσσα είναι φτιαγμένη, όπως το είπε και πριν ένας ομιλητής, για να έχει υπονοούμενα. Μας περιέγραψε ότι το πρόβλημα της γλώσσας είναι ότι εμπεριέχει υπονοούμενα και γι’ αυτό μερικές φορές έχουμε προβλήματα. Εμείς θα το χρησιμοποιήσουμε στρατηγικά. Εφόσον εμπεριέχει υπονοούμενα, θα την κατηγορήσουμε. Αλλά για να την κατηγορήσουμε πραγματικά, έτσι ώστε να προκαλέσουμε μια κρίση, πρέπει να έχει κάνει ένα μεγάλο έγκλημα. Για τους άλλους.

Πριν την ονομασία, δεν υπάρχει το αντικείμενο. Αν θυμάστε καλά, στη Βίβλο αυτό που χαρακτηρίζει τον Αδάμ, είναι αυτός που ονομάζει. Ο Θεός δημιούργησε τα πράγματα, ο Αδάμ ονομάζει, δίνει ονόματα. Δεν είναι θεός, απλώς δίνει ονόματα. Με αυτόν τον τρόπο, υπάρχει μια περίπτωση να προκαλέσουμε αυτήν την κρίση, έτσι ώστε να κατηγορηθεί η ποντιακή διάλεκτος και να συσπειρωθεί ο ποντιακός ελληνισμός για να τη διατηρήσει. Ποιο πράγμα μπορεί να κάνει μία γλώσσα για να κατηγορηθεί τόσο έντονα. Είναι απλό, αν το σκεφτείτε. Πρέπει η ποντιακή γλώσσα, να παράγει μία λέξη, η οποία είναι η γενοκτονία. Πρέπει η ποντιακή γλώσσα να πει, επιτέλους, στα ποντιακά, γενοκτονία των Ποντίων. Οι Εβραίοι έχουν μία λέξη δική τους, για να ονομάσουν τη γενοκτονία των Εβραίων. Είναι η Shoah ή שואה. Το Ολοκαύτωμα είναι αποκλειστικά η γενοκτονία των Εβραίων. Οι Αρμένιοι έχουν μία δική τους λέξη. Στην πραγματικότητα είναι μία έκφραση που σημαίνει στα Ελληνικά, «Μεγάλη τραγωδία». Άρα, οι Αρμένιοι μεταξύ τους, όταν μιλάνε για τη γενοκτονία των Αρμενίων, μιλάνε με αυτή τη λέξη. Και ξέρουμε εμείς, όταν ένας Αρμένης μιλάει για τη «Μεγάλη τραγωδία», όταν το μεταφράσουμε στα ελληνικά και το ακούμε, ξέρουμε ότι μιλάει για τη γενοκτονία των Αρμενίων. Όταν οι Ουκρανοί μιλάνε για τη Γενοκτονία των Ουκρανών, χρησιμοποιούν τη λέξη Голодомор που θέλει να πει, τεχνητός λιμός. Στην πραγματικότητα, η λέξη όχι μόνο χαρακτηρίζει την πράξη. Στην πραγματικότητα, κατηγορεί και το έγκλημα. Αν μεταφράσετε λανθασμένα τη γενοκτονία των Ουκρανών και πείτε ότι είναι η μεγάλη πείνα, μπορεί να είναι φυσιολογική πείνα. Ενώ, αν ακούτε ότι είναι τεχνητή πείνα, κάποιος το έκανε. Αμέσως, υπάρχει μία κατηγορία. Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει. Αλλά πρέπει και να την εκθέσετε. Για να την εκθέσετε, πρέπει να κατηγορεί. Το πρόβλημα που εδώ έχουμε, είναι ότι δεν έχουμε μία ποντιακή καθαρά έκφραση που χαρακτηρίζει τη Γενοκτονία των Ποντίων. Τόσο απλά. Μιλάμε, περιγράφουμε τη Γενοκτονία των Ποντίων αλλά κανονικά πρέπει, όπως το κάνουν και σε άλλες γλώσσες, που έχουν υποστεί μια γενοκτονία, να χρησιμοποιούν τη λέξη.

Θα σας δώσω ένα παράδειγμα χειροπιαστό. Πρόσφατα, περιμέναμε όλοι από τον κύριο Ομπάμα να πει μία λέξη, τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Τι έκανε; Είπε τη λέξη στα αρμενικά. Άρα, όταν μεταφράστηκε, μεταφράστηκε «μεγάλη τραγωδία». Πρώτον, οι Τούρκοι είπαν ότι δεν την είπε τη λέξη γενοκτονία. Οι Αρμένιοι είπαν ότι είπε τη λέξη. Κατά συνέπεια, «δεν αδίκησε κανέναν», αλλά έχει ειπωθεί. Βέβαια, οι Τούρκοι που ξέρουν τι σημαίνει αυτή η λέξη, ξέρουν ότι έμμεσα έχουν κατηγορηθεί. Το θέμα είναι ότι πρέπει κι εμείς – εγώ αυτό θέλω να προτείνω σε αυτό το Συνέδριο – πρέπει εμείς, ακόμα και συλλογικά, υπάρχουν πολλοί Πόντιοι εδώ, υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να το πουν αυτό, πρέπει να βρούμε μία λέξη, μία έκφραση που χαρακτηρίζει τη Γενοκτονία των Ποντίων. Αυτό το στίγμα είναι μία αλλαγή φάσης. Γιατί; Γιατί προκαλεί. Αυτό δεν είναι ένα μνημείο που βάζετε απλώς σε ένα parking. Αυτό είναι ένα μνημείο που είναι πάνω σε κάθε Πλατεία Συντάγματος κάθε κράτους. Είναι άλλο επίπεδο. Το θέμα είναι ότι δεν πρέπει να το ονομάσουμε όπως να είναι. Αυτό πρέπει να το σκεφτείτε. Είμαι και γλωσσολόγος. Αυτές οι επιλογές είναι σημαντικές. Όπως είμαι και στρατηγικός σύμβουλος, σας λέω ότι πρέπει να είναι ακόμα πιο προσεκτική η επιλογή μας.

Να σας δώσω ένα παράδειγμα. Οι Γάλλοι έχουν την τάση στη βιβλιογραφία να μιλάνε για τη Γενοκτονία των Ποντίων με μία έκφραση. Υπάρχει ήδη αυτή η έκφραση και λέγεται Massacre blanc και σημαίνει λευκό μακελειό. Εμάς όμως δεν μας συμφέρει, γιατί η λέξη μακελειό, δεν είναι γενοκτονία. Πρέπει να είναι λοιπόν μία έκφραση που εκφράζει άμεσα την έννοια της γενοκτονίας ή μία έκφραση που να είναι αφαιρετική και να στιγματίζει τη γενοκτονία. Στην έκφραση Голодомор δεν υπάρχει η λέξη γενοκτονία. Στη λέξη שואה δεν υπάρχει η λέξη γενοκτονία. Αλλά όλοι ξέρουν ότι είναι μία ειδική περίπτωση.

Τώρα ας το κοιτάξουμε, όπως λειτουργεί η Χάρτα του ΟΗΕ. Έχουμε τα εγκλήματα πολέμου. Έχουμε τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Μέσα στη εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, έχουμε τις γενοκτονίες. Μέσα στις γενοκτονίες έχουμε μερικές ειδικές ονομασίες. Είναι το χειρότερο που μπορείτε να κάνετε, γιατί όλοι μόλις λέτε αυτή τη λέξη ή την έκφραση, ξέρουν ακριβώς ότι μιλάτε για μια γενοκτονία και για ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Αυτόματα δεν έχετε να πείτε τίποτα άλλο. Φανταστείτε τώρα για επόμενο συνέδριο, το συνέδριο να έχει ως όνομα τη λέξη. Τίποτα άλλο. Μία λέξη. Η ιδέα είναι ότι κάνουμε ένα ολόκληρο συνέδριο για να μιλήσουμε για την Ποντιακή διάλεκτο. Και είναι σωστό. Ή μιλάμε ή δεν το κάνουμε. Κάνουμε ολόκληρες προσπάθειες που μας χαρακτηρίζουν και το παλεύουμε για την αναγνώριση της Γενοκτονίας. Παλεύουμε για να διατηρήσουμε τη γλώσσα μας και δεν συνδυάζουμε τις δύο δυσκολίες. Και γιατί να μην χρησιμοποιήσουμε αυτό για το οποίο παλεύουμε, για να διεθνοποιηθεί. Γιατί, όπως καταλαβαίνετε δεν μπορεί όλος ο κόσμος να μιλάει ποντιακά. Αλλά μπορεί όλος ο κόσμος να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία. Άρα, αναγκαστικά πρέπει να αναγνωρίσει και μία λέξη. Πρέπει να αναγνωρίσει και μία έκφραση.

Θα σας δώσω ένα άλλο στρατηγικό σχήμα. Αν κάνετε μία προσφυγή ως Κύπριος στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο πρέπει να πάρετε ένα χαρτί, που είναι το ανάλογο του τίτλου ιδιοκτησίας. Όσο δεν το έχετε πάει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, αυτός ο τίτλος ιδιοκτησίας είναι κυπριακός. Μόλις το πάτε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, το οποίο υπάγεται στο Συμβούλιο της Ευρώπης, αν εκδικαστεί η υπόθεσή σας, τότε αναγνωρίζεται αυτόματα ότι το κυπριακό κτηματολόγιο αναγνωρίζεται από τις 47 χώρες. Δεν έχετε ανάγκη να πάτε να πείσετε την κάθε μία. Το κάνετε αυτόματα, επειδή κάνατε μία προσφυγή. Αυτό που θέλω να σας πω είναι αν κάνουμε ένα έγγραφο επίσημο και περάσει κάπου με τη λέξη, στιγματίζεται όχι μόνο το έγγραφο αλλά όλους όσους θα το υπογράψουν ως θεσμό.

Τι μπορούμε να κάνουμε πρακτικά; Εδώ είναι πολύ πρακτικό. Είσαστε Πόντιοι. Είμαστε σε ένα πλαίσιο που υπάρχουν πολλοί εκπαιδευτικοί. Ξέρετε τι σημαίνει γλώσσα. Κουνηθείτε. Φτιάξτε αυτή τη λέξη. Και να την προωθούμε. Κι εμείς που είμαστε μη Πόντιοι θα την επαναλαμβάνουμε. Όπως εγώ είμαι ικανός να λέω שואה και το καταλαβαίνει ο Εβραίος. Όπως λέω Голодомор το καταλαβαίνει ο Ουκρανός. Δεν είναι αναγκαστικό για μένα να ξέρω όλη τη γλώσσα, αλλά κάθε φορά που θέλω να δείξω στον άλλον ότι εγώ στρατηγικά είμαι προς την ίδια κατεύθυνση, λέω απλώς μία λέξη. Δεν λέω δύο λέξεις. Δεν περιμένει τίποτα άλλο από μένα. Φανταστείτε τώρα ότι κάνετε μία εισήγηση, σε συνέδριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε παγκόσμιο πλαίσιο κι αρχίζετε την ομιλία σας με μία λέξη. Αυτήν που κατηγορεί. Και μετά εξηγείτε ό,τι θέλετε. Το στίγμα το έχετε δώσει. Αυτοί που έχουν διαπράξει το έγκλημα, ξέρουν ότι εσείς είστε από την πλευρά των θυμάτων. Ακόμα κι αν δεν είστε από την πλευρά των θυμάτων. Άρα, ακόμα κι αν δεν είστε από αυτόν τον λαό, είσαστε τουλάχιστον ένας δίκαιος. Άρα, ύποπτος. Άρα, θα σας καταδικάσουν. Άρα, εσείς θα κάνετε τη δουλειά σας.

Σας ευχαριστώ πολύ.


Εισήγηση του Ν. Λυγερού (στρατηγικού συμβούλου) στο 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ποντίων Εκπαιδευτικών με θέμα «Ποντιακή διάλεκτος: Παρελθόν, παρόν και μέλλον».

Κατερίνη, 8-10 Μαΐου 2009

«Αξίζει η συλλογή, η ερμηνεία, η ταξινόμηση, η ανάλυση των ποντιακών ανεκδότων»

Απαραίτητη για την κατανόηση της ιστορίας και της ζωής των ανθρώπων του Πόντου είναι κατά τον Αντώνη Παυλίδη, ιστορικό – κοινωνιολόγο, η έρευνα και επεξεργασία των ποντιακών ανεκδότων.

Με θέμα την τυπολογίας τους ο κ. Παυλίδης μίλησε στο Θρυλόριο για το συγκεκριμένο θέμα στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Παρακάθ’ κι αροθυμίας» που διοργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς».

Όπως ο ίδιος λέει «η πρόταση μού έγινε από τη Χρύσα Μαυρίδου την ημέρα που κάναμε την παρουσίαση του βιβλίου των πρακτικών «Τρεις γενοκτονίες – μία στρατηγική». Το είδα σαν πρόκληση γιατί όταν αναλαμβάνω μια εισήγηση, είμαι επιστήμονας και όχι συνδικαλιστής, ψάχνω πηγές και βιβλιογραφία γιατί τα ανέκδοτα είναι στοιχείο της καθημερινότητας των ποντίων και αυτό έχει μεγάλη αξία. Έτσι δούλεψα δύο μήνες συστηματικά τις πηγές, βρήκα ανέκδοτα, βρήκα αναλύσεις, προβληματίστηκα, συζήτησα με άλλους ειδικούς, για παράδειγμα με το Νίκο Λυγερό, και πιστεύω ότι έκανα μια εκκίνηση, ώστε να συνεχίσω να δουλεύω περισσότερα συστηματικά με τα ανέκδοτα και την αξία τους».

Ο Αντώνης Παυλίδης μιλά σήμερα στον ΠτΘ για τα παραδοσιακά ποντιακά ανέκδοτα και την αξία τους αλλά και για τα σημερινά κατασκευασμένα και το στόχο τους…

ΠτΘ: κ. Παυλίδη τα ποντιακά ανέκδοτα πόσο σημαντικά είναι για την ιστορία του ποντιακού λαού και γιατί;
Α.Π.: Είναι πολύ σημαντικά και το είπα και στην ομιλία μου γιατί αποτυπώνουν το ιστορικό βάθος, την κοινωνία και γενικά την καθημερινότητα των Ελλήνων στον ιστορικό Πόντο. Για αυτό πιστεύω ότι έχει μεγάλη αξία η μελέτη, η κατάταξη και γενικά η σε βάθος ανάλυση των ποντιακών ανεκδότων, γιατί θα μας βοηθήσουν να καταλάβουμε καλύτερα και την ιστορία των Ελλήνων του Πόντου. Η ματιά μου δεν είναι μόνο του απλού ιστορικού αλλά και του κοινωνιολόγου.


Κατασκευασμένα ποντιακά ανέκδοτα

ΠτΘ: κ. Παυλίδη τα ποντιακά ανέκδοτα σήμερα στη συνείδηση των περισσότερων λειτουργούν δίνοντας μια αρνητική τελείως εικόνα για τους πόντιους. Στις διάφορες παρέες δηλαδή αυτό που ακούς είναι «να πω ένα ανέκδοτο για τους πόντιους»;
Α.Π.: Πολύ εύστοχη η παρατήρηση και με αυτή ξεκίνησα εχθές. Η εκδήλωση είχε τίτλο «Τυπολογία των ποντιακών ανεκδότων». Εδώ έχουμε κάνει μια παράλειψη. Πρόσθεσα λοιπόν στον τίτλο για να είναι σωστότερος το επίθετο παραδοσιακός. «Τυπολογία των παραδοσιακών ποντιακών ανεκδότων». Μιλάμε δηλαδή για ανέκδοτα που λέγονταν πριν στην περιοχή του Πόντου καθώς και για αυτά που συνδέονται με αυτά, γιατί και μετά στην Ελλάδα η πρώτη και η δεύτερη γενιά Ποντίων συνέχιζαν να αναπαράγουν τα ίδια ανέκδοτα και αυτό είναι βέβαια σωστό και συνδέεται με το πλαίσιο που περιέγραψα πριν. Όμως τις τελευταίες δύο δεκαετίες, και αυτό είναι πολύ σημαντικό, βλέπουμε να κατασκευάζονται ανέκδοτα ως μια μόδα, και όχι μόνο, γιατί μη ξεχνάτε ότι για δεκαετίες είχαμε τους βλάχους.

Δεν είναι τυχαίο που τις τελευταίες δύο δεκαετίες κατασκευάζονται ανέκδοτα για τους ποντίους που έχουν σαν στόχο να τους παρουσιάσουν σαν ανθρώπους χαμηλής νοημοσύνης, σαν βλάκες, σαν ηλίθιους, σαν γραφικούς. Δεν είναι τυχαίο γιατί, τις δύο τελευταίες δεκαετίες ξεκίνησε ο αγώνας των Ποντίων για την αναγνώριση της γενοκτονίας. Αυτό κοινωνιολογικά έχει εντοπισθεί και αλλού, δεν είναι δηλαδή φαινόμενο μόνο της Ελλάδας. Όποιος ενοχλεί τους ισχυρούς κατασκευάζουν ανέκδοτα που τον υποτιμούν, τον γελοιοποιούν για να εκμηδενίσουν την δυνατότητα παρέμβασής του. Έτσι οι Βρετανοί έχουν κάνει ανέκδοτα για τους Ινδούς, οι Αμερικανοί για τους Ινδιάνους, οι Γάλλοι για τους Βέλγους. Με τους πόντιους είναι φανερό ότι ο αγώνας για την γενοκτονία έχει πάρει νέα δυναμική, μια νέα ορμή μετά την απόφαση της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών, αλλά και την ημερίδα που την πραγματοποιήσαμε εδώ στην Κομοτηνή και θα γίνει Διεθνές Συνέδριο την Άνοιξη του 2010 στην Αθήνα, στο οποίο θα συμμετέχει κατά πάσα πιθανότητα και ο Πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών. Η αναγνώριση θα γίνει και αυτό που εγώ έχω να πω είναι ότι αυτή την στιγμή η αναγνώριση της γενοκτονίας είναι αν-έκδοτη αλλά θα είναι το μεγαλύτερο ανέκδοτο για τους αρνητές της.

ΠτΘ: Πολλοί ισχυρίζονται όμως ότι τα ανέκδοτα αυτά τα βγάζουμε και οι ίδιοι…
Α.Π.: Όχι, αυτό δεν ισχύει. Ίσως να πέφτουμε στην παγίδα, αλλά δεν ισχύει. Πάντως η πιο τρανή απόδειξη αυτού που περιέγραψα για τα κατασκευασμένα ανέκδοτα, είναι το γεγονός ότι γλωσσολόγος πριν από δέκα χρόνια στο λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας που εξέδωσε ένας από τους ορισμούς που έδωσε για τους πόντιους ήταν βλάκας, ηλίθιος. Αυτό αποτυπώνει ακριβώς το στόχο της κατασκευής των ανέκδοτων αυτών. Ο γλωσσολόγος έκανε τη δουλειά του αλλά και εμείς γνωρίζουμε για τα κατασκευασμένα ανέκδοτα.


«Τα ποντιακά ανέκδοτα αποτυπώνουν την καθημερινότητα της ζωής στον Πόντο»

ΠτΘ: Να μιλήσουμε λοιπόν για τα παραδοσιακά ποντιακά ανέκδοτα. Ποια είναι η σχέση και η αξία αυτών σε σχέση με την καθημερινή ζωή και γενικότερα με τη ζωή στον Πόντο;
Α.Π.: Όπως είπα και πριν ήταν ένα στοιχείο που αποτυπώνει την καθημερινότητα της ζωής στον Πόντο, αποτυπώνει πραγματικά όλα όσα έζησαν. Βλέπουμε, μέσα από την ιστορία, ανέκδοτα που αναφέρονται στους κρυπτοχριστιανούς, στους ξενιτεμένους, αλλά και στην καθημερινή ζωή. Ξέρουμε ότι ο ποντιακός ελληνισμός ήταν ελληνισμός της διασποράς λόγω της γεωγραφικής κατανομής του εδάφους αναγκάζονταν να ξενιτεύονται να πάνε σε άλλα μέρη της Μικράς Ασίας, κυρίως στο εξωτερικό, αλλά και στην Κωνσταντινούπολη και στη Ρωσία που έδινε κίνητρα για να τραβά τους Πόντιούς προς τα εκεί. Έτσι με δεδομένο ότι οι αποστάσεις που σήμερα μπορεί να είναι μηδαμινές αλλά με τις συνθήκες εκείνης της εποχής ήταν τεράστιες είχαν συγκροτήσει κοινότητες στην Κωνσταντινούπολη στην Ρωσία και ο ερχομός ενός πατριώτη σε αυτές από την πατρίδα και από το χωριό ήταν γεγονός.

Συγκεντρώνονταν όλοι και συζητούσαν και μάθαιναν τα νέα από την πατρίδα. Βλέπουμε αυτό το σημαντικό χαρακτηριστικό να αποτυπώνεται και αυτό σε ανέκδοτο, όπως και το ζήτημα των κρυπτοχριστιανών. Επίσης βλέπουμε έντονη αμφισβήτηση της εξουσίας να αποτυπώνεται μέσα στα ανέκδοτα, όπως βλέπουμε βασικά στοιχεία της κοινωνικής ζωής των Ελλήνων του Πόντου, οι γάμοι τα προξενιά όλα αυτά να περιλαμβάνονται και στα ανέκδοτα. Για αυτό επιμένω και λέω σαν βασικό χαρακτηριστικό ότι έχει τεράστια αξία η συλλογή, η ταξινόμηση η ανάλυση και η ερμηνεία των ανεκδότων για να μας κάνει να γνωρίσουμε ακόμη καλύτερα εκείνους τους σημαντικούς και υπέροχους και δημιουργικούς νομίζω ανθρώπους που ό,τι έπαθαν το έπαθαν για την επιμονή τους να αισθάνονται και να είναι Έλληνες να διατηρούν δηλαδή την ελληνική ταυτότητα τους και να είναι άνθρωποι να δημιουργούν συνεχώς σημαντικά πράγματα.

ΠτΘ: Έχει γίνει κάποια μελέτη επάνω σε ποντιακά ανέκδοτα;
Α.Π.: Δεν γνωρίζω καμία μελέτη. Υπάρχουν κάποια βιβλία που είναι περισσότερο καταγραφής ανεκδότων. Μελέτη ακόμη δεν έχει γίνει. Προσωπικά θα ασχοληθώ, παρότι δεν μπορώ να πω ότι είμαι λαογράφος, αλλά μέσω των εργαλείων της κοινωνικής ανθρωπολογίας πιστεύω ότι μπορούμε να τα ερμηνεύσουμε.

ΠτΘ: Εσείς σε ποιες πηγές ανατρέξατε;
Α.Π.: Οι πηγές στις οποίες ανέτρεξα είναι δύο. Το «Αρχείο Πόντου» της «Επιτροπής Ποντιακών Μελετών», ένας περισσότερο λόγιος χώρος, γιατί το «Αρχείο Πόντου» το συνέθεσαν επιστήμονες και δεν θεώρησαν ίσως και λόγω της αντίληψης ότι δεν είναι σημαντικό να ασχοληθούν με τα ανέκδοτα Σε αυτό έχουμε μόνο δυο ή τρεις αναφορές. Πολύ περισσότερα στοιχεία βρήκα στο περιοδικό «Ποντιακή Εστία», πολύ περισσότερο λαϊκό, το οποίο εκδίδει το «Ίδρυμα της Παναγίας Σουμελά». Υπάρχουν σελίδες ατέλειωτες με ανέκδοτα τα οποία κατέγραφαν πόντιοι πρώτης γενιάς ιδιαίτερα την πρώτη περίοδο του περιοδικού από το 1958-1965. Από εκεί άντλησα μερικά ανέκδοτα που τα έβαλα στην ομιλία μου για να τεκμηριώσω αυτά που θα πω, γιατί είπαμε ότι θα μιλήσω για την τυπολογία. Έτσι κατέταξα ανέκδοτα, για παράδειγμα σε αυτά της ξενιτιάς, σε αυτά που αφορούσαν τους κρυπτοχριστιανούς. Μελέτη όμως δεν υπάρχει αλλά πιστεύω ότι πρέπει να γίνει.


«Τα ανέκδοτα προέκυψαν από την ίδια τη ζωή»

ΠτΘ: Το χιούμορ έπαιζε σημαντικό ρόλο στην καθημερινή ζωή των ποντίων;
Α.Π.: Θεωρώ ότι αυτή είναι η σημαντικότερη ερώτηση. Πιστεύω ότι το ανέκδοτο πρέπει να ενταχθεί στο πλαίσιο και της προσπάθειας των Ποντίων να διασκεδάζουν όσο περισσότερο γίνεται. Για αυτό το λόγο προσπαθούσαν να βρουν όσο το δυνατόν περισσότερες ευκαιρίες διασκέδασης. Για αυτό δεν είχαμε μόνο ένα πανηγύρι το χρόνο αλλά πολύ περισσότερα από ένα δύο τρία. Κάθε εκκλησάκι, κάθε μοναστήρι της περιοχής ήταν και χώρος όπου γινόταν πανηγύρι. Έτσι βρίσκονταν όσο το δυνατόν περισσότερο και διασκέδαζαν πολύ έτσι ώστε να εκτονώνεται η τρομακτική πίεση από τον αγώνα τον καθημερινό για την επιβίωση που ήταν ένας αγώνας ανελέητος. Αν μπορούμε να φανταστούμε ότι ζούσαν ανάμεσα στα αδιαπέραστα ποντιακά βουνά και τη Μαύρη Θάλασσα γαντζωμένοι κυριολεκτικά για αιώνες πάνω στα βουνά αυτοί οι άνθρωποι ζούσαν υπό ακραίες συνθήκες. Αν σε αυτές συνυπολογίσουμε και τους κατακτητές που ήταν ιδιαίτερα καταπιεστικοί μάλιστα μετά την Οθωμανική κατάκτηση οι εξισλαμισμοί ήταν βιαιότητοι και οι σφαγές ήταν τεράστιας έκτασης έψαχναν λοιπόν οι άνθρωποι ευκαιρίες διασκέδασης. Σε αυτό το σημείο πρέπει να εντάξουμε και τα ανέκδοτα. Τα ανέκδοτα προέκυψαν είναι φανερό από την ανάγκη της ίδιας της ζωής. Έτσι λοιπόν κοντά στον πόνο στο δάκρυ είχαν και τη χαρά και το γέλιο. Με άλλα λόγια οι Πόντιοι έκλαψαν πάρα πολύ, πόνεσαν υπόφεραν πολύ παράλληλα όμως γέλασαν και με την καρδιά τους και αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που τους βοήθησε να επιβιώσουν δια μέσου των αιώνων.


Τα ποντιακά ανέκδοτα παράδοση αιώνων

ΠτΘ: Μπορούμε να τοποθετήσουμε χρονολογικά την ύπαρξη ποντιακών ανεκδότων;
Α.Π.: Δεν είναι εύκολο να το καθορίσουμε γιατί δεν έχω δει τέτοιες πηγές ούτε και αναφορές. Προσωπικά πιστεύω ότι υπάρχει μια παράδοση αιώνων και αυτή αξιοποιήθηκε και στα μετέπειτα χρόνια. Εδώ πρέπει να εντάξουμε και τον μέγιστο των Κυνικών το Διογένη, ο οποίος ήταν Πόντιος, έζησε στην Σινώπη και ήταν μια χαρισματική προσωπικότητα. Νομίζω ότι ο Μέγας Αλέξανδρος τον συνάντησε στην Κόρινθο όπου είχε εξοριστεί από την πατρίδα του τη Σινώπη και ζούσε σε ένα πιθάρι και όταν έφθασε απέναντί του και τον ρώτησε τι θέλει από εκείνον τον απήντησε «Μη μου στερείς αυτό που δεν μπορείς να μου δώσεις» και εννοούσε ότι του έκρυβε τον ήλιο που τον ζεσταίνει. Ο Μέγας Αλέξανδρος εντυπωσιάστηκε και είπε το χαρακτηριστικό αν δεν ήμουν Αλέξανδρος θα ήθελα να είμαι Διογένης. Υπάρχουν πάρα πολλές αναφορές από τους βιογράφους ιδιαίτερα από το Διογένη το Λαέρτιο, βιογράφο των αρχαίων φιλοσόφων και του Διογένη του Κυνικού του Σινωπέα, ο οποίος μας δίνει ένα πλούσιο πλαίσιο ανεκδότων. Ξέρουμε ότι άναβε φανάρι και καταμεσήμερο γυρνούσε ψάχνοντας ανθρώπους στην Αθήνα. Αυτή η παράδοση του Διογένη πέρασε και στους μετέπειτα. Χαρακτηριστικά χθες ο Γιώργος Ανδρεάδης που έγραψε ένα βιβλίο για τα ανέκδοτα του ποντιακού λαού «Απ’ εκεί και απ’ αδά», δηλαδή και εκεί στην Τουρκία και εδώ, έκανε μια έξυπνη αναφορά σε ένα ανέκδοτο, έκφραση καθημερινή όμως κυριολεκτικά ανέκδοτο στην περιοχή της Τόνιας του Πόντου, όπου σήμερα υπάρχουν επτά χωριά που ξέρουμε ότι ήταν εξισλαμισθέντες και έχουν το πνεύμα εκείνης της εποχής. Είπε ένα ανέκδοτο για έναν Τονιαλή θαρρείς και είχε βγει κατευθείαν από το πνεύμα του Διογένη.


ΠτΘ: κ. Παυλίδη σας ευχαριστούμε πολύ.
Α.Π.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Πηγή: "Παρατηρητής της Θράκης" 16-07-2009

Ένα «Καφεγλυκοπωλείο» α λα ποντιακά

Το νέο εγχείρημα του Γυναικείου Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγίου Αντωνίου Θεσσαλονίκης.

Ο εν λόγω συνεταιρισμός μετρά ήδη δέκα χρόνια επιτυχημένης λειτουργίας, όντας ο πρώτος γυναικείος συνεταιρισμός του νομού Θεσσαλονίκης. Τα προϊόντα του τα συναντάμε αρκετά συχνά σε μπουφέδες εκδηλώσεων, σε καταστήματα με παραδοσιακά και βιολογικά προϊόντα αλλά και σε τραπέζια φίλων. Δεκαέξι είναι όλες κι όλες οι γυναίκες-μέλη του συνεταιρισμού, με... μπροστάρισσα τη Δέσποινα Ιωαννίδου. Η πρεσβυτέρα του χωριού, εδώ και 10 χρόνια, είναι πιστοποιημένη βιοκαλλιεργήτρια σιταριού και ρεβιθιού, όπως άλλωστε και αρκετές άλλες γυναίκες-μέλη του συνεταιρισμού. «Τα τελευταία χρόνια είχε αυξηθεί σημαντικά η επισκεψιμότητα στο εργαστήριό μας από φορείς, μαθητές και πελάτες. Χρειαζόμασταν έναν ευχάριστο χώρο, όπου ο καθένας θα μπορούσε να γεύεται με την ησυχία του ποντιακές γεύσεις, μαζί με παραδοσιακά γλυκά, συνδυάζοντάς τα με απόδραση στη φύση».

Έτσι, στην είσοδο του χωριού, ο Δήμος Βασιλικών παραχώρησε ένα κτήμα πέντε στρεμμάτων, όπου στήθηκε ένα φινλανδικού τύπου, κομψότατο, ξύλινο κτίσμα 60 τ.μ. «Παρέα» στο οίκημα αυτό κάνει μια στεγασμένη μεγάλη βεράντα, που κοντεύει να... βουλιάξει από τους πελάτες! Γιατί; Από τη μια είναι η πανοραμική θέα προς τον Ολυμπο, το όρος Κάλαυρος και το γειτονικό αλσύλλιο του χωριού και, από την άλλη, τα ελαφρά εδέσματα που πηγαινοέρχονται στα τραπέζια. Ανάμεσα στις λιχουδιές ξεχωρίσαμε τυρόπιτες, χορτόπιτες, σπανακοτυρόπιτες, τοστ και παραδοσιακά (όχι βιολογικά) γλυκά ταψιού (γαλακτομπούρεκο, ραβανί, γιαννιώτικο, πορτοκαλόπιτα, μπακλαβά, κανταΐφι) ή γλυκά του κουταλιού και μαρμελάδες (με φρέσκα φρούτα εποχής, χυμό λεμονιού και ζάχαρη, χωρίς συντηρητικά). Και ερχόμαστε στα ποντιακά προϊόντα βιολογικής γεωργίας, όπως το φύλλο πίτας «περέκ», που ψήνεται στο τζάκι με αλεύρι σκληρού βιολογικού σιταριού. Δοκιμάστε το παραδοσιακό περέκ με τυρί φέτα, το περέκ με ζαμπόν και κασέρι ή το περέκ του Σταύρου (με τυρί, ελιές και πιπεριά).

Μπορείτε να συνοδεύσετε τις όποιες επιλογές σας με ποικιλία ροφημάτων (καφέδες, σοκολάτες κ.ά), φυσικούς χυμούς ή ποτά. Μέσα στο ξύλινο σπιτάκι, τους επισκέπτες περιμένει μια ραφιέρα με όλη την γκάμα των προϊόντων του συνεταιρισμού: παραδοσιακά ζυμαρικά (τριών ειδών χυλοπίτες, τραχανάς γλυκός, ξινός, νηστήσιμος και σιταρένιος), ποντιακά ζυμαρικά (όπως το συρόν, το ιβριστό και η μακαρίνα), γλυκά του κουταλιού και μαρμελάδες - όλα χειροποίητα. Δίπλα στη βεράντα έχει στηθεί περιφραγμένη παιδική χαρά και παραδίπλα ένα ξύλινο ξωκλήσι. «Τα σχέδιά μας δεν σταματούν εδώ. Θέλουμε να φτιάξουμε βιωματικά παιδικά εργαστήρια, όπου τα παιδιά θα μπορούν να παρασκευάζουν κάποια από τα προϊόντα με τα χέρια τους, να τα ψήνουν και στη συνέχεια να τα τρώνε», μας λέει η κ. Ιωαννίδου αποχαιρετώντας μας.

Στο πλαίσιο της επίσκεψής σας στο χώρο, σας προτείνουμε να περιηγηθείτε στο λαογραφικό μουσείο του γειτονικού χωριού Μονοπήγαδο, στο μοναστήρι της Σουρωτής (Αγ. Αντωνίου του Θεολόγου), στο μοναστήρι της Αγίας Αναστασίας και στο Σπήλαιο Πετραλώνων.

Info: Το Καφεγλυκοπωλείο βρίσκεται στην είσοδο του Αγίου Αντωνίου, ερχόμενοι από τη Σουρωτή.

Λειτουργεί καθημερινά από 08.00 - 00.00.
Τηλ. 2396024510, 2396041807

Πηγή: "Καθημερινή" 13-06-2009

Ο Πιστωτικός Συνεταιρισμός Θρυλορίου ήταν πρωτοποριακό εγχείρημα των προσφύγων

Ο σύλλογος «Κερασούντα και το Γαρς» τίμησε τους διατελέσαντες προέδρους, αναπαρέστησε τον θερισμό και έκανε μία αναδρομή στην ίδρυση και τη συμβολή του συνεταιρισμού στην ανάπτυξη του οικισμού που ιδρύθηκε το 1924.

Ένα μόλις χρόνο μετά την εγκατάσταση των πρώτων Ποντίων στο Θρυλόριο το 1924, ιδρύθηκε ο πιστωτικός συνεταιρισμός Θρυλορίου, ο πρώτος στο νομό Ροδόπης την εποχή εκείνη, που αναδείχθηκε σ’ ένα εγχείρημα πρωτοποριακό. Αφιερωμένη σ’ αυτό το κομμάτι της ιστορίας του οικισμού, ήταν η εκδήλωση που διοργάνωσε ο πολιτιστικός σύλλογος «Κερασούντα και το Γαρς» στην πλατεία.

Η βραδιά περιελάμβανε μία αναδρομή στην ίδρυση και την πορεία του συνεταιρισμού, που έδωσε πραγματική ώθηση στην ανάπτυξη του Θρυλορίου. Χρονολογίες σταθμοί, εκτός από την ίδρυση, είναι το 1927 όταν δημιουργήθηκε το πρώτο πρατήριο τροφίμων, το 1930 όταν ήρθε η πρώτη αλωνιστική μηχανή από την Ουγγαρία, το 1937 όταν ήρθε η δεύτερη και το 1939 όταν λειτούργησε αλευρόμυλος. Οι Θρυλοριώτες μέχρι και σήμερα αισθάνονται υπερήφανοι για τον συνεταιρισμό, όπως τόνισε χαρακτηριστικά η πρόεδρος του συλλόγου Χρύσα Μαυρίδου, «αν σκεφτεί κανείς ότι ερχόμενοι οι πρόσφυγες στην Ελλάδα το 1923, εδώ σε αυτόν τον τόπο βρήκαν μόνο πουρνάρια και τσαλιά και καταφέρανε μέσα σ’ ένα χρόνο όχι μόνο να φτιάξουνε κάποια σπίτια, να καλλιεργήσουν την άγονη γη, για να εξασφαλίσουν το πιο αναγκαίο, δηλαδή το ψωμί, αλλά κατάφεραν σε ένα χρόνο να κάνουν όλα αυτά και επιπλέον τον συνεταιρισμό Θρυλορίου. Αυτό είναι ένα κομμάτι για το οποίο μας έμαθαν οι παππούδες και οι γιαγιάδες να νιώθουμε περήφανοι».

Κατά την διάρκεια του αφιερώματος στο συνεταιρισμό τιμήθηκαν οι Θρυλοριώτες που διετέλεσαν πρόεδροι του, ενώ έγινε και αναπαράσταση του θερισμού από το τμήμα νεολαίας του συλλόγου «Κερασούντα και το Γαρς».

Ο Πιστωτικός Συνεταιρισμός Θρυλορίου

Ο πιστωτικός συνεταιρισμός Θρυλορίου Περιφέρειας Ροδόπης ιδρύθηκε το 1924 με πρωτεργάτη τον Μιχάλη Αφεντουλίδη και τους Γαρσλήδες του οικισμού, οι οποίοι γνώρισαν από την πατρίδα τους, την αξία της συνεταιριστικής ιδέας. Η πίστη στην ιδέα του συνεταιρισμού είχε ως αποτέλεσμα την ταχεία πρόοδο του συνεταιρισμού και την άμεση απόκτηση υποδομών. Το πρώτο κτίριο που αποκτήθηκε χτίστηκε μόλις το 1926 με προσωπική εργασία των χωριανών και λειτούργησε στην αρχή ως πρατήριο τροφίμων, αργότερα ως «Σπίτι παιδιού» και σήμερα λειτουργεί ως ΚΕΦΟ.

Το 1930, με τη διανομή των χωραφιών, αγοράζεται πατόζα και τρακτέρ και οι Θρυλοριώτες αρχίζουν να αλωνίζουν τα σπαρτά όλης της περιοχής. Το 1937 αγοράζουν δεύτερη πατόζα και δεύτερο τρακτέρ, σπαρτικές μηχανές, θεριζοαλωνιστικές και αλλάζουν τα δεδομένα στην καλλιέργεια της γης. Το 1939 φτιάχνουν αλευρόμυλο και έτσι φημίζεται σαν ο προοδευτικότερος συνεταιρισμός στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα υπήρχαν ήδη συνεταιρισμοί στην Ελλάδα, όμως στην περιοχή της Ροδόπης, αυτός του Θρυλορίου ήταν ο πρώτος συνεταιρισμός.

Ο πόλεμος του 1940 θα ανατρέψει σχέδια και όνειρα και θα οδηγήσει στην διακοπή του λειτουργίας του μύλου. Μπορεί ο πόλεμος να ανέκοψε την πρόοδο του συνεταιρισμού, όπως φυσικά και την πρόοδο της ανθρωπότητας, όμως ο πιστωτικός συνεταιρισμός Θρυλορίου έζησε μεγάλες δόξες πριν τον πόλεμο.

Ο συνεταιρισμός τα νεότερα χρόνια

Από γραπτές πληροφορίες για τον συνεταιρισμό από το 1954 ως το 2000, διαπιστώνει κανείς τις αλλαγές που επήλθαν στη δράση του συνεταιρισμού. Αυτή αφορά πλέον στην εξυπηρέτηση των μελών σχετικά με την αγορά φυτοφαρμάκων, λιπασμάτων, σπόρων, στην επιστροφή του ΦΠΑ, στην ενημέρωσή τους για τα τυχόν αγροτικά προγράμματα που υπάρχουν και άλλα.

Όσο για το ανθρωπιστικό του έργο συνεχίζεται. Δίνεται βοήθεια στους νεοπρόσφυγες πόντιους από την πρώην ΕΣΣΔ του χωριού για αγορά καυσόξυλων. Επίσης δίνονται χρήματα στην εκκλησία για τις ανάγκες της, στο δημοτικό σχολείο, στην ποδοσφαιρική ομάδα, στους πολιτιστικούς συλλόγους και όπου αλλού κριθεί αναγκαίο.

Η ιστορία 85 χρόνων του πιστωτικού συνεταιρισμού Θρυλορίου, που τιμήθηκε από τους σημερινούς κατοίκους, είναι ιστορία αγώνων και μόχθου, ιστορία ανθρώπων. Ανθρώπων που είχαν ιδέες που αφορούσαν στην ευημερία και την προκοπή του κοινωνικού συνόλου και αγωνίστηκαν γι’ αυτό με όλες τους τις δυνάμεις.

Δήμητρα Συμεωνίδου

Πηγή: "Ο Χρόνος" 21-07-2009

Ποντιακές κόντρες

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ

Σε δύο αντιμαχόμενες παρατάξεις έχουν χωριστεί τα μέλη της Ποντιακής Εστίας Μελβούρνης, με τη μία παράταξη να προωθεί την πώληση της ακίνητης περιουσίας του φορέα και την άλλη να αντιτίθεται σθεναρά.

Πρόκειται για μία χρονίζουσα διαμάχη, η οποία κορυφώθηκε μετά την έγκριση της πώλησης του εντευκτηρίου της Εστίας από την Έκτακτη Γενική Συνέλευση της περασμένης Κυριακής. Από τα παρευρεθέντα μέλη 161 ψήφισαν την πρόταση του Διοικητικού Συμβουλίου «να πωληθεί η ακίνητη περιουσία στο Footscray», ενώ 79 καταψήφισαν την πρόταση.

Προ δεκαετιών, η Ποντική Εστία αγόρασε μία έκταση 20 στρεμμάτων περίπου στο Footscray (παλαιό σχολείο) πάνω στο οποίο έκτισε το εντευκτήριό της. Το αρχικό σχέδιο των αγοραστών θεμελιώθηκε σε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα συστέγασης όλων των Ποντίων – των δυτικών και βορειοδυτικών προαστίων, τουλάχιστον – στο εντευκτήριο που θα ανεγειρόταν με τον οβολό όλων των Ποντίων.

Δυστυχώς, ο ενθουσιασμός των πρώτων χρόνων εξατμίσθηκε, οι Πόντιοι διασπάστηκαν, η χρήση του κτιρίου περιορίστηκε και ο φορέας αδυνατεί να καλύψει τα έξοδα λειτουργίας και συντήρησης του κτιρίου. Στην ουσία, τα τελευταία χρόνια ο φορέας λειτουργεί με σημαντικό παθητικό. Η «νέα γενιά» των Ποντίων που ανέλαβε τη διοίκηση της Ποντιακής Εστίας, ονειρεύτηκε – και αυτή – να συσπειρώσει όλους τους Ποντίους κάτω από την ίδια στέγη. Το όνειρο διαψεύστηκε. Προσωπικές και συλλογικές διαφορές απέτρεψαν την ένωση του ποντιακού στοιχείου και τη δημιουργία ενός ενιαίου, ισχυρού ποντιακού φορέα.

Η απόσταση μεταξύ των γενεών και των συλλόγων των Ποντίων μεγάλωσε με το χρόνο και μαζί της μεγάλωσε και το χρέος της Ποντιακής Εστίας. Η προσπάθεια κάποιων μελών της ποντιακής πατριάς να λειτουργήσουν την Εστία με το δικό τους πορτοφόλι απέβη μάταια, διότι δεν έτυχαν της υποστήριξης των συμπατριωτών τους. Μάταια απέβη και η προσπάθεια κάποιων νέων να πάρουν στα χέρια τους την τύχη του φορέα, να τον αναζωογονήσουν και να τον καταστήσουν «κέντρο» του ποντιακού στοιχείου της Μελβούρνης. Ο ενθουσιασμός και η υπερηφάνεια για την ποντιακή καταγωγή τους δεν εξοφλεί συσσωρευμένα χρέη, ούτε καλύπτει τρέχουσες δαπάνες συντήρησης της ακίνητης περιουσίας.

Η παλαιά γενιά, που υπερηφανεύεται ότι «δημιούργησε τον κολοσσό που η νέα γενιά ζητά να ξεπουλήσει», αντιπροτείνει να εφαρμοστεί μερικώς η απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης. Αντιπροτείνει «να πουληθεί η μισή περιουσία της Εστίας και τα χρήματα που θα εισπραχθούν από την πώληση να διατεθούν για την εξόφληση του υφιστάμενου χρέους και την ανακαίνιση του εντευκτηρίου». Προφανώς, τα μέλη της παλιάς γενιάς δεν στέργουν «να ξεσπιτωθούν», δεν δέχονται «να ξεβολευτούν», πριν πεισθούν για την «πρακτικότητα» της νέας αγοράς που σχεδιάζει το διοικητικό συμβούλιο.

Βέβαια, η λύση που προτείνουν δεν εγγυάται εισόδημα για την κάλυψη των μελλοντικών λειτουργικών εξόδων και τη συντήρηση του εντευκτηρίου. «Τουλάχιστον, εμείς οι γέροι έχουμε κάποια πρόταση, έχουμε κάποια εναλλακτική λύση. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν έχει προτείνει κάτι συγκεκριμένο που να μας βοηθήσει να συγκρίνουμε και να αποφασίσουμε», δήλωσαν αρκετοί στο «Νέο Κόσμο».

Προχθές Τρίτη, προσπάθησα να αποσπάσω κάποιες πληροφορίες από τον πρόεδρο της Εστίας, κ. Νικόλαο Κρικέλη, για το σχέδιο του συμβουλίου του, για το είδος του κτιρίου που σχεδιάζουν να αγοράσουν και την τοποθεσία που θα προτιμήσουν. Μάταια η προσπάθεια. Ο κ. Κρικέλης και άλλα μέλη της Εστίας, με βαρύνοντα λόγο στις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, με απέφυγαν με την περίεργη δήλωση, ότι «δεν προβαίνουν σε δηλώσεις πριν ενημερώσουν τα μέλη τους». Εξωδίκως πληροφορήθηκα, ότι το Διοικητικό Συμβούλιο «εξετάζει δύο περιουσίες, μία εκ των οποίων στα σύνορα του North Melbourne».

Κλείνοντας το τηλέφωνο, ιδιαίτερα μετά τη συνομιλία μου με τον κ. Κρικέλη, αναρωτήθηκα: Μα, έκαναν έκτακτη γενική συνέλευση των μελών τους για ένα τόσο σοβαρό θέμα και δεν τα ενημέρωσαν εκ των προτέρων; Δεν είπαν στα μέλη τους με τι θα αντικαταστήσουν το κτίριο που θέλουν να πουλήσουν, τι θα κάνουν το χρηματικό πλεόνασμα και πώς θα διασφαλίσουν την οικονομική επιβίωσης της Εστίας;

Δικαιολογημένα, σκέφθηκα, το τηλεφωνικό κέντρο του «Νέου Κόσμου» λαμβάνει καθημερινά πολυάριθμα τηλεφωνήματα από Ποντίους διαφόρων ηλικιών που ερωτούν «γιατί το Διοικητικό Συμβούλιο θέλει να πουλήσει το εντευκτήριο» και άλλοι γιατί «κλείνουν την πόρτα της Εστίας στα μέλη της».

Ομολογουμένως, το επόμενο βήμα της Εστίας προς το μέλλον απαιτεί τη λήψη δραστικών αποφάσεων από τα μέλη του, που θα εγγυώνται τη μακροζωία της. Η σημασία των αποφάσεων αυτών επιβάλλει την απόλυτη συναίνεση. Η απομόνωση ανθρώπων που διαφωνούν με τις απόψεις και θέσεις του Διοικητικού Συμβουλίου θα βλάψει το φορέα οικονομικά και ηθικά. Η δημοκρατία δίνει λύσεις στα αδιέξοδα. Ας την επιστρατεύσουν οι Πόντιοι για να βρουν τη λύση στο σημερινό αδιέξοδό τους.

Πηγή: "Νέος Κόσμος" 23-07-2009

Ένας χάρτης ζωντανεύει τον Ελληνισμό

Ο Χάρτης της Μαύρης Θάλασσας που εκδόθηκε στο Κέμπριτζ το 1850 και ο Χάρτης του Πληθυσμού του Πόντου (Αθήνα, 1920) περιλαμβάνονται στο πλούσιο αρχειακό υλικό του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού Μαύρης Θάλασσας.

Η ιστορία του Ελληνισμού του Εύξεινου Πόντου, από τα σημαντικά γεγονότα που σημάδεψαν το παγκόσμιο γίγνεσθαι μέχρι τις ιδιωτικές στιγμές απλών ανθρώπων, ζωντανεύει μέσα από το πλούσιο αρχειακό υλικό του Κέντρου Μελέτης και Ανάπτυξης του Ελληνικού Πολιτισμού της Μαύρης Θάλασσας.

Το αρχείο και η βιβλιοθήκη του Κέντρου Μαύρης Θάλασσας στεγάζονται στη Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης. Το αρχείο είναι προσβάσιμο για το κοινό -ερευνητές και ιδιώτες- από το 1998, οπότε και εγκαινιάστηκε.

Στόχος της δημιουργίας του είναι η συλλογή, καταγραφή και μελέτη στοιχείων σχετικών με τον Ελληνισμό των χωρών της Μαύρης Θάλασσας.

Μεγάλο τμήμα του Αρχείου αποτελούν οι περισσότερες από 15.000 φωτογραφίες, που αποτυπώνουν σημαντικά γεγονότα, αλλά και οικογενειακές στιγμές απλών ανθρώπων. Οι φωτογραφίες χρονολογούνται από τον 19ο αιώνα και μετά και παρουσιάζουν τοπία, αλλά και δραστηριότητες των ελληνικών πληθυσμών της Ρωσίας, της Τουρκίας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας.

Εικόνες προσώπων, δραστηριοτήτων και πόλεων παρουσιάζουν, εξάλλου, οι περίπου 500 καρτ ποστάλ, αλλά και οι γκραβούρες, που χρονολογούνται στα μέσα του 19ου αιώνα. Οι τελευταίες παρουσιάζουν με περίτεχνο τρόπο σημαντικά κέντρα δράσης του Ελληνισμού, όπως η Οδησσός, το Ιάσιο, η Κωνσταντινούπολη και η Σεβαστούπολη.

«Μεγάλο μέρος του υλικού που διαθέτει το Κέντρο εντοπίστηκε σε υπαίθριες αγορές ευρωπαϊκών χωρών, όπου πρόσφυγες από την πρώην Σοβιετική Ένωση πουλούσαν έγγραφα, κειμήλια και άλλα προσωπικά τους αντικείμενα», εξηγεί ο υπεύθυνος του Αρχείου, Σωκράτης Αγγελίδης.

Στις ίδιες αγορές βρέθηκαν και πολλά παλιά βιβλία, που εμπλούτισαν τη Βιβλιοθήκη του Κέντρου Μαύρης Θάλασσας.

Συνολικά τα βιβλία που μπορεί να βρει ο κάθε ενδιαφερόμενος στη βιβλιοθήκη του Κέντρου ξεπερνούν τα 3.000, τα περισσότερα από τα οποία είναι γραμμένα στη ρωσική γλώσσα. Το παλαιότερο βιβλίο του Κέντρου είναι μία έκδοση του 1672, η «Ιστορία της Κωνσταντινούπολης», γραμμένη στα γαλλικά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, επίσης, η «Ιστορία της Ποντικής Τραπεζούντος» του Τρύφωνος Ευαγγελίδη, που χρονολογείται το 1898.

«Κόσμημα» του Αρχείου αποτελούν και οι χάρτες του. Οι σημαντικότεροι από αυτούς είναι ο Χάρτης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1909, ο Χάρτης της Μαύρης Θάλασσας που εκδόθηκε στο Κέμπριτζ το 1850, ο χάρτης του πληθυσμού του Πόντου (Αθήνα, 1920) και ο χάρτης της Μαύρης Θάλασσας στα γερμανικά (1877).

Η ίδρυση και η λειτουργία της Φιλικής Εταιρείας στην Οδησσό, αλλά και άλλες σημαντικές στιγμές της Ελληνικής Ιστορίας αναβιώνουν μέσα από τα 4.000 έγγραφα που διαθέτει το Κέντρο Μελέτης και Ανάπτυξης του Ελληνικού Πολιτισμού της Μαύρης Θάλασσας. Τα έγγραφα (τα περισσότερα από τα οποία είναι φωτοαντίγραφα) προέρχονται μεταξύ άλλων από τα κρατικά αρχεία της Ελλάδας, της Ρωσίας, της Γεωργίας, της Αρμενίας και της Ουκρανίας. Επίσης, τμήμα των εγγράφων και των υπόλοιπων αρχείων παραχωρήθηκε από το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης, μετά την υλοποίηση του προγράμματος κατάρτισης παλιννοστούντων ομογενών στην καταγραφή και συντήρηση έργων πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στο αρχείο συγκαταλέγονται, επίσης, αντίγραφα βιβλίων, περιοδικών και εφημερίδων του 19ου αιώνα, τουριστικοί οδηγοί για τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, οπτικοακουστικό υλικό από σύγχρονες δράσεις στις χώρες του Εύξεινου Πόντου, σύγχρονες ελληνικές εφημερίδες που εκδίδονται από ελληνικές κοινότητες των χωρών αυτών.

«Ψυχή» της αναζήτησης και καταγραφής του αρχειακού υλικού του Ελληνισμού της Μαύρης Θάλασσας είναι τα τελευταία 16 χρόνια- καθ’ όλη τη διάρκεια της λειτουργίας του κέντρου, ο Σωκράτης Αγγελίδης.

Όντας συγγραφέας και ερευνητής και ο ίδιος, ο υπεύθυνος λειτουργίας του Αρχείου έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη της Ιστορίας του Ελληνισμού των Παρευξείνιων χωρών. «Όλη μου η ζωή είναι η έρευνα γύρω από τον Ελληνισμό», λέει χαρακτηριστικά .

Γεννημένος το 1948 στην Τσάλκα της Γεωργίας, ο Σωκράτης Αγγελίδης σπούδασε στο Τμήμα Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Αγίας Πετρούπολης και στη συνέχεια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Τιφλίδας, από όπου έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα.

Στο Πανεπιστήμιο της Τιφλίδας δίδαξε για 16 χρόνια παγκόσμια φιλοσοφία, αλλά και την τουρκική, ρωσική, γεωργιανή και αζερμπαϊτζανική γλώσσα.

Αφορμή για να ξεκινήσει την ερευνητική του πορεία στάθηκαν τα δικά του οικογενειακά βιώματα. «Η γιαγιά μου γεννήθηκε σε μια περιοχή ανάμεσα στο Βατούμ και το Καρς. Μέχρι την ώρα που πέθανε τραγουδούσε για την Ελλάδα. Τόσο εκείνη, όσο και ο παππούς μου μας μετέδωσαν αυτό τον πατριωτισμό», θυμάται.

«Πάντα αισθανόμουν Έλληνας. Η πατρίδα μου είναι η Ελλάδα και όχι η Ρωσία ή η Γεωργία», συμπληρώνει.

Η αγάπη του για την Ελλάδα τον οδήγησε στην απόφαση να εγκατασταθεί το 1993 στη Θεσσαλονίκη. Στις αποσκευές του μερίμνησε να μεταφέρει πρώτα απ’ όλα χιλιάδες σελίδες αρχειακού υλικού, πρωτότυπου και φωτοτυπημένου, από τις έρευνες χρόνων που διεξήγε στην Τσάλκα, αλλά και σε άλλες περιοχές της Μαύρης Θάλασσας, όπου υπήρχε Ελληνισμός.

«Έψαξα σε ορθόδοξες εκκλησίες, σε κοινότητες, σε κρατικά αρχεία. Ζήτησα αντίγραφα από κάθε αρχείο σχετικό με τον Ελληνισμό. Πάντοτε με διευκόλυνε το γεγονός ότι γνώριζα τις περισσότερες κεντροασιατικές γλώσσες και μπορούσα να κατανοήσω το περιεχόμενο των εγγράφων που έβρισκα», παρατηρεί.

Ο ίδιος ξεχωρίζει ως ιδιαίτερα σημαντική την αλληλογραφία μεταξύ των διοικητών της Τσάλκας και του Καυκάσου, που χρονολογείται το 1873 και αφορά στις διώξεις των μουσουλμάνων εναντίον των ορθόδοξων κατοίκων της Τσάλκας. Την αλληλογραφία αυτή εντόπισε τυχαία κρυμμένη στις σελίδες της Βίβλου σε ναό της Τσάλκας.

Το προσωπικό του αρχείο ο Σωκράτης Αγγελίδης το έχει διαθέσει κατά καιρούς προς μελέτη σε ιστορικούς ερευνητές από την Ευρώπη και την Αμερική, ενώ ο ίδιος έχει εκδώσει μέχρι σήμερα 13 βιβλία σχετικά με τον Ελληνισμό της Μαύρης Θάλασσας.

της Μαρίας Κουζινοπούλου

Πηγή: "Ο Χρόνος" 23-07-2009