Το πανηγύρι στην Κατίρκαγια (Kadirga) του Πόντου

Το πανηγύρι στην Κατίρκαγια (Kadirga) του Πόντου

της Μυροφόρας Ευσταθιάδου

Ο κοινωνικός και πολιτισμικός του ρόλος

Τα παρχάρια του Πόντου και τα πανηγύρια κατά τους θερινούς μήνες

Επιμέρους κεφάλαιο στη μελέτη της αγροτικής ζωής των Ελλήνων του Πόντου είναι η παραμονή τους στα «παρχάρια» κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών. Η λέξη «παρχάρ΄», ερμηνεύεται ως εξοχικός τόπος (σε υψόμετρο 2.000μ και άνω). Άλλη άποψη υποστηρίζει ότι προκύπτει από τις λέξεις παρά και χωρίον ή από την τουρκική bahar που σημαίνει άνοιξη ή την περσική balhar (υψηλός τόπος).

Ιδιάζουσας σημασίας για τη λαογραφία είναι η μελέτη ενός πανηγυριού σε υπαίθριο χώρο. Το πανηγύρι, η αρχαία «πανήγυρις», διατηρεί πολλά αρχέγονα στοιχεία. Κυρίαρχο, το «αυθόρμητον» του λαϊκού πολιτισμού. Είναι η άνευ όρων παράδοση στη συλλογική διασκέδαση. Η μέθεξη των πανηγυριστών και η λύτρωση, μετατρέπουν το χώρο σε σημείο αναφοράς και μνήμης. Δημιουργείται, έτσι κάθε φορά μια συλλογική ταυτότητα, πέρα από ιδιότητες, φύλα και χαρακτήρες. Η δυναμική του συλλογικού συμβάντος αλλά και η δύναμη της παράδοσης λειτουργούν ως χωνευτήρι αντιθέσεων.

Κατίρκαγια : τόπος, προέλευση ονόματος

Το μεγαλύτερο πανηγύρι στα βουνά της Τραπεζούντας σήμερα, είναι αυτό της Kadirga (γνωστότερο σε ΄μας ως Κατίρκαγια). Η περιοχή βρίσκεται σε υψόμετρο 2.000μ, στα σύνορα των νομών Τραπεζούντας και Αργυρουπόλεως (Gumushane). Για το λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια πραγματοποιείται δύο φορές, την τρίτη και τέταρτη Παρασκευή του Ιουλίου, από τους Δήμους Tonya και Kurtun αντίστοιχα.

Υπάρχουν πολλές εκδοχές για την εξήγηση του ονόματος Κατίρκαγια. Η μια υποστηρίζει ότι προέρχεται από τη λέξη katir(=μουλάρι) kaya(=βράχος), λόγω της απότομης γεωλογικής τοποθεσίας. Μια δεύτερη, λόγια άποψη, ισχυρίζεται ότι έχουν βρεθεί κομμάτια ξύλου καραβιού, «κάτεργου» δηλαδή, που ίσως ανήκουν στην κιβωτό. Καμιά εξήγηση δεν ξενίζει, καθώς το στοιχείο της υπερβολής είναι σύμφυτο με την ιδιοσυγκρασία του λαού.

Η μέρα του πανηγυριού

Το πιο γνωστό και τουριστικό γεγονός του καλοκαιριού στον Πόντο είναι η Κατίρκαγια. Οι ντόπιοι, στην πλειοψηφία τους μόνιμοι κάτοικοι Τραπεζούντας ή Κωνσταντινούπολης, διηγούνται ότι τις οικονομίες όλου του χρόνου τις ξοδεύουν εδώ, αυτή τη μέρα. Και αναρωτιέται κανείς πόσα μπορείς να ξοδέψεις σ΄ένα παρχάρ΄. Ο λόγος είναι κυρίως ψυχολογικός. Όντας μακριά από τον τόπο σου, αυξάνεται η ανάγκη συμμετοχής σ΄ένα κοινωνικό φαινόμενο. Η αίσθηση του «ανήκειν» στην ομάδα και στον τόπο, πρέπει να τονωθεί.

Συναντάει κανείς στο πανηγύρι πολλούς τύπους πανηγυριστών. Το γλεντζέ, που τρέχει στον κύκλο του χορού μιμούμενος χορευτικές κινήσεις, τραγουδώντας, ξαπλώνοντας στο γρασίδι και δίνοντας συνθήματα στο χορό. Τον καζή, ο οποίος είναι μεγάλος σε ηλικία και ντυμένος με στρατιωτική στολή με δεκάδες παράσημα. Είναι παλαίμαχοι πολεμιστές ή απόγονοί τους και αρέσκονται να φωτογραφίζονται, δίνοντας έτσι μια διαφορετική, γραφική νότα στο πανηγύρι. Τον ατλή, δηλαδή τον καβαλάρη, που μπαίνει πολλές φορές ακόμη και στον κύκλο του χορού. Το άλογό του είναι στολισμένο, όπως αρμόζει σε μια μέρα γιορτής. Οι μουσικοί, είναι λαϊκοί οργανοπαίκτες, κυρίως με ταούλ΄ και ζουρνά, για να ακούγονται καλύτερα σε ανοιχτό χώρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι μπορεί να συνυπάρξουν και πέντε κύκλοι χορού (με δεκάδες έως εκατοντάδες άτομα ο καθένας), σε διαφορετικά σημεία του βουνού, με ξεχωριστούς μουσικούς.

Η γυναικεία παρουσία στο πανηγύρι

Σε παράλληλη δράση με τους μεγάλους χορευτικούς κύκλους υπάρχουν και μικρότεροι, 5 έως 10 ατόμων, αποτελούμενοι μόνο από γυναίκες. Είναι ο λεγόμενος kari horoni (χορός γυναικών), καταγόμενες συνήθως από το ίδιο χωριό. Ο διαχωρισμός αυτός υποδηλώνει εν μέρει σεμνότητα και σεβασμό. Υπάρχουν, όμως, δύο στοιχεία που θα αναιρούσαν, ίσως, την παραπάνω άποψη: ο έντονος τρόπος που χορεύουν και τα «τσακώματα» πάνω στο χορό, παρεμφερή με αυτά των ανδρών. Αν προσθέσουμε σ΄αυτά και την ομοιόμορφη ενδυμασία τους, εύλογα συμπεραίνει κανείς ότι γίνονται επίκεντρο της προσοχής των ανδρών και στόχος τους.

Η σύνθεση των πανηγυριστών

Η αθρόα προσέλευση τουριστών τα τελευταία χρόνια έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στο πανηγύρι. Συγκεντρώνονται, πλέον, κάθε χρόνο 10.000 έως 20.000 πανηγυριστές. Παρευρισκόμενος κανείς ως επισκέπτης, νιώθει άβολά με τον πρωτογονισμό που αυτό εκπέμπει. Όλες οι εκφράσεις είναι ακόμη πιο έντονες από τις αστικά και κοινωνικά συνήθεις. Ο χορός είναι πολύ πιο δυναμικός απ΄ ότι αν χορευόταν στην πλατεία της Τραπεζούντας. Ο οργανοπαίκτης παίζει επί ώρες, χορεύοντας και τρέχοντας μέσα στον κύκλο των χορευτών, χωρίς να νιώσει την κούραση που θα ένιωθε μέσα σ΄ένα κέντρο διασκέδασης.

Το δέος καλλιεργείται στον επισκέπτη ακόμη πιο έντονο, καθώς ανά διαστήματα σύννεφα σκεπάζουν το τοπίο και ακούς μόνο τη μουσική. Και ξαφνικά, επανεμφανίζονται μπροστά σου ο χιλιάδες των πανηγυριστών. Είναι καταστάσεις άγνωστες και συμπεριφορές «άξεστες», λαμβάνοντας υπόψη την καθημερινότητα της αστικής κοινωνίας. Ο άνθρωπος, είναι εν δυνάμει άλογο ον και λειτουργεί έτσι σε δεδομένες στιγμές, αγνοώντας νόρμες ηθικής και κοινωνικής ζωής.

Η ουσία του πανηγυριού βρίσκεται, τελικά, στην αθρόα προσέλευση του κόσμου. Η δυναμικά λαμβάνει τέτοιες διαστάσεις, που ξεπερνά το «εγώ», ως προσωπική οντότητα. Μεταβαίνουμε πλέον στη συλλογική ταυτότητα, στη συλλογική του χαρακτήρα του πανηγυριού. Η συλλογική βούληση ποθεί να παραμείνει τα Κατίρκαγια τόπος διασκέδασης αλλά και ενθύμησης της υπαίθριας ζωής. Διαμορφώνει χαρακτήρες και δημιουργεί συλλογικά και παραδοσιακά πρότυπα.

Ενυπάρχει, όμως, ένας κίνδυνος σε κάθε πανηγύρι τέτοιας εμβέλειας. Να φολκλοροποιηθεί, χάνοντας έτσι πολλά από τα αυθεντικά στοιχεία που το αποτελούν. Υπάρχουν ήδη κρούσματα φολκλοροποίησης και πολλοί ντόπιοι το έχουν αντιληφθεί. Πολλοί παραδέχθηκαν ότι πανηγύρια μικρότερης εμβέλειας (όπως το Χωνευτέρ΄) διατηρούν περισσότερα παραδοσιακά στοιχεία, καθώς υπάρχει απουσία τουριστών.

Σε κάθε περίπτωση, η ζωή σήμερα στα παρχάρια της Τραπεζούντας, θυμίζει κατά πολύ τον κύκλο ζωής των Ελλήνων του Πόντου πριν από τον ξεριζωμό, με κορωνίδα χαράς το πανηγύρι. Είναι η συνέχεια ενός πολιτισμού που παρέμεινε στον τόπο της δημιουργίας του. Είναι το λουλούδι που παραμένει στο χώμα και όχι σε κάποιο ανθοδοχείο, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

Μυροφόρα Ε. Ευσταθιάδου

Εθνολόγος

Απόσπασμα από το βιβλίο ΠΟΝΤΟΣ, Θέματα Λαογραφίας του Ποντιακού Ελληνισμού, εκδόσεις Αλήθεια, Αθήνα 2008, επιμέλεια καθηγητή Μανόλη Σέργη.

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ "ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ"

Εκδηλώσεις τριετίας του παρόντος Δ.Σ.

• Ιανουάριος 2007, ομιλία Γ. Ανδρεάδη, οι καμπάνες του Αγίου Ευγενίου στην Λέσχη.
• Φεβρουάριος 2007, εκδρομή στην Θεσσαλονίκη στο θέατρο του Χάρυ Κλυν με συμμετοχή του χορευτικού.
• Φεβρουάριος 2007, ετήσιος χορός στο Κομπολόι.
• Μάρτιος 2007, επανέκδοση εφημερίδας.
• Μάιος 2007, εκδρομή στην Παναγία Σουμελά.
• 19 Μαΐου 2007, πρώτη φορά στην πόλη εκδήλωση γενοκτονίας από όλους τους συλλόγους
• Μάιος 2007, εκδήλωση στην Δράμα για την Πάφρα με Σιδηρόκαστρο Λευκόγεια και Νέα Μπάφρα.
• Ιούνιος 2007, εκδρομή στον Άγιο Ιωάννη Βαζελώνα με συμμετοχή του χορευτικού.
• Σεπτέμβριος 2007, συμμετοχή χορευτικού στην Θεσσαλονίκη σε Υψηλάντεια, Χρυσανθοπούλεια.
• Νοέμβριος 2007, εκδρομή στον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα
• Νοέμβριος 2007, εκδρομή στο Neuss της Γερμανίας με συμμετοχή του χορευτικού.
• Δεκέμβριος 2007, εορταστικό γλέντι στην Λέσχη.
• Ιανουάριος 2008, βιβλιοπαρουσίαση του βιβλίου "Παρακάθ" της Ελισάβετ Ακριτίδου.
• Φεβρουάριος 2008, ετήσιος χορός στο Κομπολόι.
• Μάρτιος 2008, ομιλία Γ. Ανδρεάδη, μαγκάλι μνήμης στο Πετρίτσι με Ποντιακούς συλλόγους.
• Μάρτιος 2008, ομιλία Μ. Χαραλαμπίδη "Το Ποντιακό ως Ευρωπαϊκό ζήτημα" στην αίθουσα των ΤΕΙ με Ποντιακούς συλλόγους.
• Απρίλιος 2008, εκδήλωση για την Πάφρα στην Θεσσαλονίκη στην ΠΟΠΣ με Σιδηρόκαστρο Λευκόγεια και Νέα Μπάφρα.
• 19 Μαΐου 2008, 2η φορά στην πόλη εκδήλωση γενοκτονίας από όλους τους συλλόγους.
• Ιούνιος 2008, ημερήσια εκδρομή στην Παναγία Γουμερά με Σιδηρόκαστρο, Θερμά, Λιθότοπο.
• Σεπτέμβριος 2008, χορός νεολαίας στο Αχίλλειον.
• Οκτώβριος 2008, έναρξη φροντιστηρίου με Γιάννη Ρωμανίδη, Ελισάβετ Ακριτίδου.
• Δεκέμβριος 2008, εορταστικό γλέντι στην Λέσχη.
• Φεβρουάριος 2009, ετήσιος χορός στο Αχίλλειον.
• Φεβρουάριος 2009, θεατρικό Συκεών "Μασχαρευτά και τσακευτά" στον Ορφέα.
• Μάρτιος 2009, ραδιοφωνική εκπομπή στο ράδιο Κιβωτός.
• Απρίλιος 2009, συμμετοχή χορευτικού στο 2ήμερο του δήμου Αχαρνών στην Αθήνα.
• Μάιος 2009, ημερήσια εκδρομή στην Ξάνθη με Σιδηρόκαστρο.
• 19 Μαΐου 2009, 3η φορά στην πόλη εκδήλωση γενοκτονίας από όλους τους συλλόγους.
• Ιούνιος 2009, συμμετοχή χορευτικού στην Λευκάδα.
• Γενικά συμμετοχή χορωδίας χορευτικού σε τηλεόραση και εκδηλώσεις διαφόρων ειδών.


ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ "ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ"
ΚΟΜΝΗΝΩΝ 21
ΣΕΡΡΕΣ
Τ.Κ. 62125
ΤΗΛ. 2321037581

ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ

Τιμή στον μουσικοχοροδιδάσκαλό μας.

Πέρασαν κιόλας δυο χρόνια. Σαν χθες. Ηρθε σαν θείο δώρο στον σύλλογό μας. Με ατέλειωτα αποθέματα διάθεσης για προσφορά.

Σύντομα αποτέλεσε τον πυρήνα και σαν μαγνήτης μάζεψε γύρω του υποψήφιους χορευτές ποντιακών χορών και ενδιαφερόμενους για εκμάθηση ποντιακής λύρας.

Άνθρωποι –πόντιοι και μη- που δεν είχαν ιδέα από ποντιακό χορό σε μια εκπαιδευτική περίοδο έμαθαν περίπου δέκα χορούς. Και ήρθαν κοντά στην ποντιακή κουλτούρα. Το χορευτικό των ενηλίκων νέων χορευτών όπως και το παιδικό πήραν μέρος στον ετήσιο χορό της κοπής της πίτας της στέγης ποντίων. Τα μαθήματα εκμάθησης λύρας προχώρησαν ικανοποιητικά.

Πάντα με το χαμόγελο πάντα με έναν καλό λόγο για όλους και με σεβασμό και λεπτότητα έκανε τις παρατηρήσεις για τα λάθη στον χορό δείχνοντας τα σωστά βήματα, έτσι ώστε να μην φαίνεται ποιος κάνει το λάθος και σε ποιόν συγκεκριμένα απευθύνεται.

Όλα πήγαιναν καλά η στέγη ποντίων Φθιώτιδας έσφυζε απο ζωή όταν είχαμε τις πρόβες κάθε Δευτέρα και Τετάρτη και με τις άοκνες προσπάθειες της προέδρου κας Πατσινακίδου Συμέλας αρχίσαμε και τις πρώτες εκδρομές για παρακολούθηση ποντιακών και άλλων εκδηλώσεων. Τίποτα καλύτερο δεν περιμέναμε.

Όμως κάποιες ανάγκες επέβαλαν την αναχώρηση του δασκάλου μας από την Λαμία.

Αλέξανδρε Ιωαννίδη σε ευχαριστούμε για όσα μας προσέφερες και είμαστε σίγουροι ότι πάλι θα δημιουργήσεις ένα νέο ποντιακό πυρήνα στην πόλη που βρίσκεσαι. Να είσαι πάντα καλά.

Οι μαθητές σου.

Ένωση Ποντίων Φθιώτιδος
"Χειμωνίδειος Στέγη" - Μ. Μπότσαρη 19 & Βενιζέλου
Λαμία
Τ.Κ. 35100
Τηλ. - Fax: 2231025616
lamiaspontos@gmail.com

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΥΓΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αυγής Θεσσαλονίκης σας προσκαλεί στο "7ο Συναπάντεμα Αυγιωτών & Φίλων" την Παρασκευή 21 & Σάββατο 22 Αυγούστου 2009 στο γήπεδο Αυγής.

Πρόγραμμα εκδηλώσεων

Παρασκευή 21 Αυγούστου 2009
Χορευτικά συγκροτήματα
Πολιτιστικός Σύλλογος Κρυονερίου
Πολιτιστικός Σύλλογος Γερακαρούς "ΤΑ ΓΕΡΑΚΙΑ"
Πολιτιστικός Σύλλογος Κατοίκων Ηλιούπολης
Πολιτιστικός Σύλλογος Κρητών "ΤΑ ΑΓΡΙΜΙΑ"
Πολιτιστικός Σύλλογος Αυγής

Ακολουθεί γλέντι με τους:
Τραγούδι: Στάθης Παυλίδης
Λύρα - Τραγούδι: Στάθης Πορφυρίδης, Σταύρος Κουρουκλίδης
Κλαρίνο: Κώστας Σιώπης
Λύρα: Πόλυς Εφραιμίδης
Νταούλι: Γιάννης Αναστασιάδης

Σάββατο 22 Αυγούστου 2009
Λαϊκοποντιακό γλέντι με τους
Τραγούδι: Στάθης Νικολαΐδης, Γιάννης Τσιτιρίδης
Λύρα: Γιώργος Ατματζίδης, Θώμας Μπαϊρακτάρης
Κλαρίνο: Μιχάλης Σιώπης
Νταούλι: Κώστας Ζώης
Λαϊκό τραγούδι: Φίλιππος Αστόγλου

Έναρξη εκδηλώσεων 21:00























ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΥΓΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
NIKOMHΔΕΙΑΣ 8
Τ.Κ. 56430
ΑΝΩ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Τηλ. 6977972625

ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΠΟΛΙΧΝΗΣ

Στα πλαίσια των δραστηριοτήτων της η Ένωση Ποντίων Πολίχνης Θεσ/νίκης, ανταποκρινόμενη στο κάλεσμα του Λαογραφικού Ομίλου Χανίων "Ι. Αγιασμενάκη", συμμετείχε στις πολιτιστικές εκδηλώσεις του ομίλου κατά τις ημερομηνίες 25-28 Ιουλίου 2009.

Οι εκδηλώσεις με τίτλο "Χορός-Τραγούδι-Μουσική" έλαβαν χώρα στο κατάμεστο Θέατρο Ανατολικής Τάφρου στα Χανιά Κρήτης. Η υποδοχή και η φιλοξενία από τα μέλη του ομίλου, αλλά και από ολόκληρη την πόλη, ήταν ιδιαίτερα θερμή. Οι εκδηλώσεις περιλάμβαναν παρουσιάσεις ελληνικών παραδοσιακών χορών, τιμητικές διακρίσεις τοπικών συγγραφέων και θεατρικές παραστάσεις.

"Μας δίδεται η ευκαιρία να τιμήσουμε τη φιλία που, για εκατοντάδες χρόνια, από τις βυζαντινές ακόμη εποχές, ενώνει τους δύο λαούς, τις δύο ακριτικές περιοχές της Ελλάδος" επισήμανε, μεταξύ άλλων, η πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων Πολίχνης, Δέσποινα Οργαντζίδου, κατά τον χαιρετισμό της και την ανταλλαγή αναμνηστικών της πολιτιστικής αυτής συνάντησης.

Στη συνέχεια το χορευτικό συγκρότημα του συλλόγου, παρουσιάζοντας χορούς από διάφορες περιοχές του Πόντου, ταξίδεψε νοερά τους θεατές στις ιδιαίτερες πατρίδες μας, με τη συνοδεία της ποντιακής λύρας της Πελαγίας Τσοπουζίδου και του ταουλιού του Δημήτρη Αμβροσιάδη. Τέλος, το χορευτικό της Ένωσης Ποντίων Πολίχνης, αφιέρωσε την εμφάνισή του αυτή σε όλους τους Πόντιους, που, βρίσκοντας καταφύγιο στη φιλόξενη Κρήτη κατά την ανταλλαγή πληθυσμών, παρέμειναν εκεί για πολλές δεκάδες χρόνων, και οι οποίοι, τιμώντας με την παρουσία τους την εκδήλωση, φανερά συγκινημένοι από την παρουσία του χορευτικού, στέλνουν πατριωτικούς χαιρετισμούς στους συγγενείς και στις πατρίδες τους, στη Μακεδονία.


Ένωση Ποντίων Πολίχνης
Αθανασίου Διάκου 26
Πολίχνη, Θεσσαλονίκη
Τ.Κ. 56533
Τηλ. & Fax: 2310666810
www.pontioipolichnis.gr
info@pontioipolichnis.gr

Πρόγραμμα της 1597ης πανήγυρης της Παναγίας Σουμελά της 14ης & 15ης Αυγούστου 2009

Το Ποντιακό ζήτημα στον 21ο αιώνα

της Σοφίας Ιορδανίδου

ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Η ιστορία λέει ότι στις τελευταίες κοινοβουλευτικές εκλογές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Έλληνες του Πόντου εκπροσωπήθηκαν στο Οθωμανικό Κοινοβούλιο του 1908 – το μοναδικό πολυεθνικό και πολυπολιτισμικό κοινοβούλιο που γνώρισε μέχρι σήμερα η Μικρά Ασία – με 7 βουλευτές. Και καθώς η επίσημη απόφαση ήταν 1 βουλευτής ανά 100.000 πληθυσμού, συμπεραίνουμε ότι η ίδια η Οθωμανική Αυτοκρατορία αναγνώριζε την εποχή εκείνη ότι οι Έλληνες του Πόντου ήταν τουλάχιστον 700.000 ψυχές. Λίγα χρόνια αργότερα, όταν οι εναπομείναντες της μεγάλης καταστροφής βγήκαν από τα καράβια που τους έφεραν στην Ελλάδα και μετρήθηκαν, βρέθηκαν λιγότεροι. Πολύ λιγότεροι. Είχαν μείνει πίσω περισσότεροι από 350.000 άνθρωποι. Με τη σημερινή μου τοποθέτηση επιχειρώ να απαντήσω στο τι απέγιναν αυτοί οι άνθρωποι και στο γιατί τιμούμε σήμερα τη μνήμη τους με ανοιχτές εκδηλώσεις όπως η σημερινή.

Και λέω επιχειρώ διότι η τεκμηρίωση της Γενοκτονίας ως ιστορικού γεγονότος είναι έργο των ειδικών. Εγώ δεν είμαι ιστορικός. Θα περιοριστώ επομένως σε κάποιες χρήσιμες, κατά τη γνώμη μου, διαπιστώσεις, ελπίζοντας ότι πολύ σύντομα θα συνυπάρξουν οι ιστορικοί μας σε ένα συνέδριο και με τη βοήθεια νομικών και ξένων επιστημόνων θα καταλήξουν και επιστημονικά στο τι πραγματικά συνέβη εκείνη την περίοδο στα πάτρια εδάφη μας και τι νομίμως και ηθικά δικαιούμαστε να διεκδικούμε με τον τρόπο αυτό, δεν θα τοποθετούμαστε μόνο βάσει συναισθημάτων και ιστορικών πηγών που πολλές φορές αμφισβητούνται έντονα:

Διαπίστωση πρώτη, λοιπόν: ιστορικοί λένε ότι τη στιγμή της εμφάνισης των Τούρκων στην περιοχή μας το 1071, η Μικρά Ασία κατοικείτο από 22.000.000 χριστιανούς (όχι αποκλειστικά Έλληνες). Μερικούς αιώνες μετά, στις αρχές του 20ου αιώνα, είχαν απομείνει λιγότεροι από το 1/5. Επομένως, είναι λάθος να αντιμετωπίζουμε τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου ως μια μελανή στιγμή στη μικρασιατική ιστορία. Στην πραγματικότητα, είχε ένα εξαιρετικά εκτεταμένο ιστορικό υπόβαθρο, ήταν η δραματικότερη πράξη της συνεχιζόμενης μέχρι και σήμερα πορείας αποχριστιανοποίησης της Μικράς Ασίας. Ο Ουϊλιαμ Ντάριμπλ, ο νεαρός Ιρλανδός συγγραφέας που εντυπωσιάζει διεθνώς τα τελευταία χρόνια στο χώρο της «ιστορικής περιήγησης», στο καταπληκτικό βιβλίο του «Ταξίδι στη σκιά του Βυζαντίου» περιγράφει πολύ παραστατικά τον επιθανάτιο ρόγχο των τελευταίων χριστιανικών κοινοτήτων, που αργοπεθαίνουν σήμερα εντός των ορίων του τουρκικού κράτους.

Διαπίστωση δεύτερη: έχει υποστηριχθεί κατά κόρον –κυρίως από το χώρο της τουρκικής και όχι μόνο αριστεράς- ότι η Μικρασιατική καταστροφή ήταν ένα ιστορικό γεγονός με σαφείς οικονομικές και ταξικές προεκτάσεις. Υπάρχει ένας ρομαντισμός σε αυτήν την ιστορία. «Οι Έλληνες και οι Αρμένιοι εκμεταλλεύονταν τον μόχθο του τουρκικού έθνους. Άρα η εξολόθρευσή τους, όσο αποτρόπαια κι αν ήταν, ενείχε και το στοιχείο της απόδοσης ταξικής δικαιοσύνης». Αυτή η άποψη παραγνωρίζει το γεγονός ότι η εκκαθάριση έγινε από τον τουρκικό όχλο – όπως γίνεται πάντοτε εξάλλου -. Με μία διαφορά. Δεν έγινε προς όφελος του τουρκικού λαού, αλλά μιας ανερχόμενης ομάδας παρακρατικών πλιατσικολόγων, που αμέσως μετά έσπευσε να ξεπλύνει τα αιματοβαμμένα χέρια της, προκειμένου να υποδυθεί την ανύπαρκτη μέχρι τότε τουρκική αστική τάξη.

Προφανώς δεν είναι τυχαίο ότι οι απόγονοι του μέχρι τότε βαρκάρη Τοπάλ Οσμάν είναι ακόμη και σήμερα μία από τις πλουσιότερες οικογένειες ολόκληρης της Μαύρης Θάλασσας! Από την άλλη πλευρά, εκείνοι που πλήρωσαν τελικά το βαρύτερο φόρο του αίματος δεν ήταν οι Έλληνες ή οι Αρμένιοι μεγαλοαστοί, οι οποίοι – ένα μέρος τουλάχιστον – είχαν φροντίσει να εγκαταλείψουν έγκαιρα με τα κεφάλαιά τους την Οθωμανική επικράτεια, αλλά οι φτωχοί αγρότες που αφέθηκαν ανυπεράσπιστοι στην τραγική τους μοίρα.

Διαπίστωση Τρίτη: ένας άλλος μύθος που επικαλούνται συχνά οι κεμαλικοί είναι ότι αυτό που εμείς ονομάζουμε γενοκτονία, δεν ήταν παρά η αυτονόητη άμυνα του τουρκικού έθνους απέναντι στις αυτονομιστικές διαθέσεις των χριστιανικών μειονοτήτων. Ιδιαίτερα στην περίπτωση του Πόντου, συνηθίζουν να επικαλούνται την ύπαρξη του εξαιρετικά μαχητικού αντάρτικου, που αναπτύχθηκε στα ποντιακά βουνά. Όμως, τα εθνοκτόνα σχέδια των Κεμαλικών δεν περιορίστηκαν μόνο στις εστίες του ποντιακού αντάρτικου στον Ανατολικό Πόντο. Αναρωτιέται κανείς ποιες αμαρτίες πλήρωσαν οι φιλήσυχοι αστοί της Τρίπολης του Πόντου που εξολοθρεύτηκαν μαζικά στους δρόμους της εξορίας!

Διαπίστωση τέταρτη και τελευταία: κάποιοι άλλοι δίνουν έμφαση στο θρησκευτικό χαρακτήρα της γενοκτονίας. Επικαλούμενοι τη διαχρονική σύγκρουση μεταξύ Χριστιανισμού και Ισλάμ, επιχειρούν να απαλλάξουν τον τουρκικό εθνικισμό από το βάρος των εγκλημάτων του. Η περίπτωση όμως των Μουσουλμάνων Κούρδων, που ακολουθούν χρονικά στον τραγικό κατάλογο των θυμάτων του Kεμαλισμού, αποδεικνύει ότι το θρησκευτικό στοιχείο δεν ήταν εκείνο που έκρινε τη μοίρα των Ελλήνων του Πόντου. Το σύνθημα των Κεμαλικών δεν ήταν «η Τουρκία στους Μουσουλμάνους», ήταν «η Τουρκία στους Τούρκους». Ο Κεμαλισμός δεν είναι θρησκευτική υπόθεση, αλλά εθνικιστική. Και αυτό δεν μας επιτρέπει να ξεχάσουμε.

Μου λένε συχνά διάφοροι φίλοι μου –μη Πόντιοι- ότι δεν καταλαβαίνουν την εμμονή ημών των Ποντίων να περιχαρακώνουμε το γεγονός της γενοκτονίας μας, διαφοροποιώντας την από αντίστοιχες καταστάσεις που έζησε την ίδια περίπου περίοδο ο μείζων ελληνισμός. «Μόνο οι Πόντιοι υπέστησαν γενοκτονία; Γιατί να μιλάμε για γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού και όχι για Γενοκτονία του Μικρασιατικού ή του Θρακικού Ελληνισμού;» είναι κάποια συχνά ερωτήματα που καλείται να απαντήσει ένας Πόντιος.

Απ’ όσα είπα νωρίτερα, καταλαβαίνει κανείς ότι προσωπικά αντιλαμβάνομαι τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου ως μέρος ενός ευρύτερου ιστορικού γεγονότος, που είχε θύματα, όχι μόνο τους Πόντιους, αλλά όλους σχεδόν τους Χριστιανούς κατοίκους της Μικράς Ασίας. Μπορεί ενδόμυχα να θέλω να πιστεύω ότι υπάρχει μια διαφορά στη δική μας περίπτωση, που είναι η απουσία του ελληνικού στρατού στον ιστορικό Πόντο. Τους μήνες που προηγήθηκαν της Μικρασιατικής Καταστροφής, ως γνωστόν, η Ιωνία είχε καταληφθεί από ελληνικό στρατό. Το ίδιο και η Ανατολική Θράκη. Στον Πόντο, όμως, δεν αποβιβάστηκε ποτέ ούτε ένας Έλληνας στρατιώτης. Θα ήταν απλό, λοιπόν, να λέγαμε ότι, στην περίπτωση του Πόντου, ο τουρκικός εθνικισμός δεν μπορεί να επικαλεσθεί καμία δικαιολογία. Αυτό όμως είναι το αυθόρμητο συναίσθημά μου ως Πόντια.

Υποψιάζομαι ότι δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα, γιατί ποτέ δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα και γιατί το κάθε νόμισμα έχει πάντοτε δύο πλευρές. Χρειάζονται να ακουστούν περισσότερα για να βγάλουμε όλοι μας ασφαλή συμπεράσματα κι εδώ είναι που επικαλούμαι την ανάγκη ενός ιστορικού συνεδρίου για τα ιστορικά τεκταινόμενα της εποχής. (Απευθύνω ανοιχτή πρόταση στους Αργοναύτες Κομνηνούς και στην Πρόεδρό τους, την κ. Γκάγκα που για χρόνια τώρα αγωνίζεται με περίσσιο θάρρος και αυταπάρνηση για το ποντιακό ζήτημα να μπει μπροστά σ’ αυτήν την πρωτοβουλία και να οργανωθεί με ευθύνη τους). Σε κάθε περίπτωση, όμως, και για να ξαναγυρίσω στον Πόντο, ό,τι συνέβη εκείνη την περίοδο, περιγράφεται με μία και μόνη λέξη: εθνοκάθαρση. Και μάλιστα απρόκλητη. Και αυτό συμπεριλαμβάνει και τα όσα συνέβησαν σε βάρος των Ελλήνων της Ιωνίας και της Θράκης.

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Αφήνοντας προς στιγμήν την ιστορία, θέλω να σταθώ για λίγο στο παρόν. Τα πρώτα χρόνια που αρχίσαμε να διοργανώνουμε ανοιχτές εκδηλώσεις μνήμης για να τιμήσουμε τη μνήμη των θυμάτων της γενοκτονίας, ελάχιστοι στην Ελλάδα, κι ακόμη πιο λίγοι διεθνώς, ασχολούνταν μαζί μας. Εδώ και λίγα χρόνια η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου έρχεται στο επίκεντρο της διεθνούς δημοσιότητας με πρωτοβουλία της ίδιας της τουρκικής πλευράς, η οποία διαμαρτύρεται γιατί η συζήτηση αμαυρώνει τη μνήμη του ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκικής Δημοκρατίας, Κεμάλ Ατατούρκ. Ωστόσο, υπάρχει κάτι που θα πρέπει να μας προβληματίσει σε αυτήν την ιστορία. Αναρωτιέμαι κατά πόσο είναι δυνατόν ο ίδιος ο δράστης, και μάλιστα ο δράστης ενός εξαιρετικά ειδεχθούς εγκλήματος, όπως είναι η γενοκτονία, να επαναφέρει στο προσκήνιο το έγκλημά του, απλά και μόνο για λόγους εντυπώσεων. Αυθόρμητα, απαντώ όχι βέβαια.

Είναι φανερό ότι η Τουρκία φοβάται. Ως Πόντια και ως μέλος της Ποντιακής Κοινότητας, θα ήθελα πάρα πολύ να φοβόταν τους Πόντιους και τα Σωματεία τους. Θα ήταν, άλλωστε, μια πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση εκδίκησης της Ιστορίας. Ωστόσο, πιστεύω ότι, παρά τα θετικά βήματα των τελευταίων ετών, με σημαντικότερο αυτό της συγκρότησης της Π.Ο.Ε., ο ποντιακός χώρος απέχει ακόμη αισθητά από το να μπορεί να επηρεάζει άμεσα τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και να παρεμβαίνει στην ατζέντα τους. Κάτι άλλο, λοιπόν, φοβάται η Τουρκία.

Νομίζω ότι οι σπασμωδικές αντιδράσεις της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας αποκαλύπτουν περισσότερες από μία φοβίες. Κατ’ αρχήν, είναι προφανές ότι η συζήτηση για τη γενοκτονία «τσαλακώνει» το ευρωπαϊκό προφίλ της σύγχρονης Τουρκίας. Και μάλιστα σε μια περίοδο, κατά την οποία, η ένταξή της στην Ε.Ε. αντιμετωπίζεται από την πολιτική, στρατιωτική, διπλωματική και οικονομική νομενκλατούρα της γειτονικής χώρας, περίπου ως πανάκεια.

Η κυβέρνηση Ερντογάν δίνει στις μέρες μας τον «υπέρ πάντων αγώνα». Παράλληλα, γνωρίζει πολύ καλά ότι το βασικό εμπόδιο στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας δεν είναι τόσο το πασίγνωστο έλλειμμα δημοκρατίας στο εσωτερικό της, η δημοσιονομική της ανωριμότητα ή έστω, ο κοινωνικός της πρωτογονισμός. Η τουρκική νομενκλατούρα γνωρίζει πολύ καλά ότι το βασικό εμπόδιο στην ευρωπαϊκή προοπτική της σύγχρονης Τουρκίας είναι η κοινή πεποίθηση των ευρωπαϊκών λαών ότι η Τουρκία δεν είναι ευρωπαϊκό κράτος. Κανείς Ευρωπαίος πολίτης δεν μπορεί να φανταστεί ένα ευρωπαϊκό κράτος πρωταγωνιστή μιας αποτρόπαιης γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών ή τουλάχιστον, δεν μπορεί να φανταστεί ότι υπάρχει ευρωπαϊκό κράτος που διέπραξε γενοκτονία χωρίς να νοιώσει ποτέ την ανάγκη να ζητήσει συγνώμη γι αυτό.

ΤΟ ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

Μου είναι φανερό ότι εμείς οι Πόντιοι έχουμε ανοιχτούς λογαριασμούς με το παρελθόν, αλλά και με το μέλλον μας. Ζήσαμε επί 3.000 χρόνια σε έναν ευλογημένο τόπο, γνωρίσαμε την ιστορία από την καλή και από την ανάποδη, και ξαφνικά μας είπαν ότι πρέπει να συμβιβαστούμε με την ιδέα ότι δεν υπάρχουμε. Χιλιάδες παιδιά της δεύτερης και τρίτης προσφυγικής γεννιάς μεγάλωσαν με την ιδέα ότι ανήκουν σε ένα λαό, ο οποίος όχι μόνο δεν έχει πατρίδα –αυτό ήταν το λιγότερο- αλλά δεν έχει και θέση στην Ιστορία. Αν το βιβλίο της ιστορίας που διδάσκεσαι στο σχολείο σου δεν αναφέρει τίποτε για εσένα και την ιστορία σου, τότε έχεις κάθε δικαίωμα να υποθέσεις ότι δεν έχεις ιστορία, ότι δεν υπάρχεις. Και εμείς, τουλάχιστον για πάρα πολλά χρόνια, δεν υπήρχαμε, γιατί δεν έπρεπε να υπάρχουμε.

Αυτό είναι και η ουσία αυτού που ονομάζουμε σήμερα Ποντιακό Ζήτημα. Απαντώ έτσι στον προβληματισμό αν εμείς οι Πόντιοι δικαιούμαστε να μιλάμε για ζήτημα. Μας ρωτάνε: «Ζήτημα είναι το Μακεδονικό και το Παλαιστινιακό που διεκδικούν συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο. Εσείς, όμως, δεν διεκδικείτε γη. Πως λοιπόν, μιλάτε για ζήτημα;». Και απαντώ ρητά:

Ποντιακό Ζήτημα δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο αγώνας, ο συνεχής, ανένδοτος και ανυποχώρητος αγώνας του Ποντιακού Ελληνισμού να ξανακερδίσει τη θέση του στην παγκόσμια ιστορία και κατ’ επέκταση να κατοχυρώσει τη θέση του στο σημερινό, αλλά και το μελλοντικό διεθνές γίγνεσθαι. Επομένως, οι βασικές συνιστώσες αυτού του ζητήματος δεν μπορούν παρά να είναι:

* η γενοκτονία και ο ξεριζωμός
* η διασπορά και η αποδιάρθρωση
* η απώλεια της ιστορικής μνήμης
* η απουσία εθνικής πολιτικής που να αναδεικνύει τα παραπάνω σε εθνικό και διεθνές πολιτικό ζήτημα

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα πράγματα δεν ήταν πάντοτε τόσο απλά. Η εκάστοτε πολιτική ηγεσία του τόπου ουδέποτε συμπεριέλαβε το ποντιακό ζήτημα στην ατζέντα της, ενώ εξακολουθεί και σήμερα να αντιμετωπίζει το όλο θέμα με μια πελατειακή αντίληψη, που παραπέμπει σε άλλες εποχές.

Ο οργανωμένος ποντιακός χώρος από την άλλη, ασχολήθηκε πρωτίστως με τη διαφύλαξη και ανάδειξη της πολιτιστικής του παράδοσης, αγνοώντας ή προσποιούμενος πως αγνοεί ότι είχε – ή έπρεπε να έχει – και κάποιες άλλες προτεραιότητες. Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν να διαμορφωθεί μέχρι σήμερα μια άκρως ελλειμματική ποντιακή συνείδηση, η οποία εκφράζεται κυρίως σε επίπεδο πολιτιστικό, με το χορό και το τραγούδι. Το 2ο Παγκόσμιο Συνέδριο των Ποντίων όρισε για πρώτη φορά το ποντιακό ζήτημα ως ξεχωριστό εθνικό ζήτημα με ιδιαίτερες διεθνοπολιτικές διαστάσεις, η μεγάλη μάζα, όμως, των ποντιακών συλλόγων δεν κατάφερε να το αναδείξει. Τώρα έχουμε μια νέα, μεγάλη, μοναδική ευκαιρία. Το νέο διεθνές πολιτικό περιβάλλον, όπως αυτό δημιουργείται στην υπό διεύρυνση Ευρώπη και Ατλαντική συμμαχία, οδηγεί στην επανατοποθέτηση των λαών της ευρύτερης περιοχής μας στην Ιστορία.

Επανερχόμαστε στην παγκόσμια ιστορία για πρώτη φορά μετά από 90 χρόνια, γιατί τώρα έχουμε – ή τώρα μας αφήνουν – να πούμε σημαντικά πράγματα, που η ράτσα μας κρατούσε καλά φυλαγμένα επί τόσα χρόνια στη συλλογική της μνήμη. Σήμερα λοιπόν, διεκδικούμε:

Η 19η Μαΐου να είναι ευρωπαϊκή ημέρα μνήμης των θυμάτων του Κεμαλισμού και συνολικά του τουρκικού εθνικισμού όλων των αυτόχθονων λαών.

Διεκδικούμε επίσης, την ένταξη του ποντιακού ζητήματος στην πολιτική και διπλωματική ατζέντα της χώρας. Η πολιτική ηγεσία θα πρέπει κάποτε να σταματήσει να θεωρεί το Ποντιακό σημαντικό διεθνές ζήτημα όταν μιλάει στους Πόντιους, και να το ξεχνά με ευκολία όταν μιλά στα διεθνή fora. Αν έκανε ιστορικά λάθη και βλαβερούς συμβιβασμούς για τον ποντιακό λαό, είναι μονόδρομος να τα αποδεχθεί και να επανατοποθετηθεί με τα σημερινά δεδομένα. Αυτές είναι οι γενναίες πολιτικές που χαρακτηρίζουν τις γενναίες ηγεσίες. Και η πολιτική δεν μπορεί παρά να είναι γενναία, διαφορετικά δεν είναι πολιτική, είναι «κρυφτούλι».

Διεκδικούμε τη διεθνοποίηση της γενοκτονίας μέσω της συσπείρωσης και της συνεργασίας με δυνάμεις – ποντιακές και μη – σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο, για την επίτευξη των στόχων μας. Με τους Αρμένιους συναντηθήκαμε για πρώτη φορά έξω από τα Τουρκικά Προξενεία ανά τον κόσμο, όταν διαμαρτυρηθήκαμε από κοινού για την τραγική μοίρα που επεφύλαξε ο τούρκικος εθνικισμός στους αυτόχθονες λαούς της Ανατολίας. (Αρμένιοι, Πόντιοι και Ασσύριοι). Στη συνέχεια, η συνδιάσκεψη των αυτόχθονων αυτών λαών της Μικράς Ασίας στη Βιέννη το 1987 και το 2002 στο Βερολίνο είχαν πολλά να μας διδάξουν. Οι Αρμένιοι υπήρξαν οι πρώτοι διδάξαντες στην προσπάθεια της διεθνούς αναγνώρισης της γενοκτονίας τους και μάλιστα, πολύ πριν το ολοκαύτωμα των Εβραίων προκαλέσει τη γνωστή σε όλους μας ευαισθησία της ευρωπαϊκής κοινωνίας απέναντι σε κάθε κρατικά καθοδηγούμενη εθνοκτόνο δραστηριότητα. Οφείλουμε να τους το αναγνωρίσουμε και να συσπειρωθούμε κι εμείς επιτέλους γύρω από το δικό μας αγώνα. Πρέπει να συναντηθούμε και να συντονίσουμε τα βήματά μας με κάθε λαό, σε κάθε μέρος του κόσμου, για τον οποίο κάποιοι επιφυλάσσουν μοίρα όμοια με τη δική μας. Αυτός είναι ο νέος πατριωτικός διεθνισμός, που μας επιβάλει η γνώση της ιστορίας μας.

Διεκδικούμε το χαρακτηρισμό της πολιτιστικής κληρονομιάς του ιστορικού Πόντου ως διατηρητέα από διεθνείς οργανισμούς. Δεν αρκεί να σωθεί η Παναγία Σουμελά ή τα υπόλοιπα μνημεία της ελληνικής παρουσίας στον ιστορικό Πόντο. Πρέπει και να αναδειχθεί η ταυτότητα τους, γιατί σήμερα, σύμφωνα με τους Τούρκους, τα μνημεία μας δεν έχουν εθνική ταυτότητα. Αυτός που επισκέπτεται σήμερα την Παναγία Σουμελά μαθαίνει από τον Τούρκο ξεναγό ότι πρόκειται για ένα σημαντικό μνημείο, χαρακτηρισμένο από την UNESCO ως μέρος της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, όσο όμως και να επιμείνει, δεν πρόκειται να ακούσει ούτε μια λέξη για αυτούς που το έχτισαν. Αυτό μπορεί και πρέπει να σταματήσει. Εμάς μπορεί κάποτε να μας έδιωξαν, τα μνημεία όμως που αφήσαμε πίσω μας, είναι τόσα πολλά και τόσο σημαντικά που θα μαρτυρούν για πάντα το πέρασμα του ελληνικού πολιτισμού από την περιοχή.

Επίσης, διεκδικούμε,

Την προβολή και στήριξη των στοιχείων της πολιτισμικής μας ταυτότητας από το ελληνικό κράτος. Δεν συμβάλαμε λίγο στη σημερινή του ταυτότητα και αυτό δεν μπορούμε και δεν πρέπει να το διαπραγματευόμαστε μαζί του!

Την ενσωμάτωση της ιστορίας του ποντιακού ελληνισμού στον κορμό της εθνικής και ιδιωτικής εκπαίδευσης. Ως εκπρόσωπος μιας σιωπηλής μεγάλης πλειοψηφίας του παρελθόντος, θα ήθελα να μπορώ να κοιτάζω τα παιδιά μας στα μάτια και να μπορώ να τους λέω: «σήμερα πια, μπορείς να μάθεις για την ιστορία σου και την καταγωγή σου στο σχολείο. Δεν χρειάζεται πια, τρομαγμένος να ζητάς αποδείξεις και επιβεβαίωση ότι ο Πόντος είναι μια υπαρκτή ιστορία.

Την οικονομική επανασύνδεση του ελλαδικού με τον παρευξείνιο χώρο και την ανάδειξη της γεωστρατηγικής σημασίας του στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ο Πόντος τον έπαιξε αυτόν τον ρόλο με μεγάλη επιτυχία στις μέρες του. Σήμερα, μετά από σκληρό αγώνα πολλών δεκαετιών, είμαστε σε θέση να συμβάλουμε και πάλι προς αυτήν την κατεύθυνση. Έχουν πολλά να μάθουν από τη νοικοκυροσύνη και την προκοπή μας.

Είτε αρέσει, είτε όχι το Ποντιακό ζήτημα αποτελεί εδώ και καιρό μέρος της εξαιρετικά σύνθετης ατζέντας των διεθνών σχέσεων και συσχετισμών της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου. Είναι πολύ μεγάλη υπόθεση δίπλα στις συζητήσεις για πετρέλαια και γεωστρατηγικά συμφέροντα μεγάλων δυνάμεων σε μια περιοχή, που θα μπορούσε κάλλιστα να θεωρηθεί ως η πυριτιδαποθήκη του πλανήτη, να αρχίσει δειλά – δειλά να ακούγεται και η δική μας φωνή. Η φωνή ενός μικρού λαού, που αποκόπηκε κάποτε βίαια από την ιστορική του πατρίδα, και επανέρχεται σήμερα στο προσκήνιο διεκδικώντας απλά το δικαίωμά του στη μνήμη. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτή θα είναι για εμάς η μεγαλύτερη δικαίωση, η μνήμη.

Αν το χρέος της γενιάς που επέζησε και ξεριζώθηκε, ήταν να επιβιώσει, αν το χρέος των γενεών που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Ελλάδα ήταν να μην ξεχάσουν, αν το χρέος της δικής μας, της σημερινής γενιάς, ήταν να θέσει τις βάσεις μιας αγωνιστικής προσέγγισης της θέσης μας στην ιστορία, το χρέος της νέας γενιάς, των παιδιών που μεγαλώνουν σήμερα, είναι να πραγματοποιήσουν το μεγάλο ποιοτικό άλμα προς τα εμπρός. Το μεγάλο ποιοτικό άλμα προς τη γνώση, την έρευνα, την τεκμηρίωση. Και ας μην ξεχνάμε ούτε λεπτό, ότι όλα τα παραπάνω μπορούν να επιτευχθούν αφού προηγουμένως έχουμε λύσει τι θέμα της γλώσσας μας. Η καταγραφή, διατήρηση και συνέχιση της ομιλίας της ποντιακής διαλέκτου μέσα από τα τραγούδια, το θέατρο και τα συγγράμματα είναι μονόδρομος. Είναι ο δρόμος που θα μας υποστηρίξει πολιτισμικά, που θα μας δώσει τη δύναμη και το δικαίωμα να συνεχίσουμε να διεκδικούμε την ιστορία μας. Η καλύτερη δικαίωση των χιλιάδων ψυχών που αφήσαμε πίσω μας, θα είναι η αποκάλυψη σε ολόκληρη την ανθρωπότητα της τραγικής ιστορίας ενός λαού, που κάποιοι έκριναν ότι μπορούν να του στερήσουν το δικαίωμα να υπάρχει. Στο χέρι μας και στο χέρι των παιδιών μας είναι να τους διαψεύσουμε.

Στο χέρι μας είναι να στεριώσουμε τις βάσεις που ξεκινήσαμε να βάζουμε προς αυτήν την κατεύθυνση.

Είπαμε πριν ότι «ο ποντιακός χώρος απέχει ακόμη αισθητά από το να μπορεί να επηρεάζει άμεσα τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και να παρεμβαίνει στην ατζέντα τους». Σύμφωνοι. Είπαμε όμως ακόμη ότι «Η εκάστοτε πολιτική ηγεσία του τόπου ουδέποτε συμπεριέλαβε το ποντιακό ζήτημα στην ατζέντα της, ενώ εξακολουθεί και σήμερα να αντιμετωπίζει το όλο θέμα με μια πελατειακή αντίληψη».

Αναρωτιέμαι και θέλω και τη δική σας άποψη αν τελικά αυτό δεν είναι το πρόβλημα. Αναρωτιέμαι αν παρασυρθήκαμε από τις κομματικές υποσχέσεις και κατευθύνσεις και καταλήξαμε να θεωρούμαστε δεδομένοι. Απόλυτα εξαρτημένοι, άρα μη μετρήσιμη μονάδα. Δυστυχώς, έτσι γίνεται πάντα. Όσο περισσότερο εξαρτάσαι, τόσο λιγότερο εισακούγεσαι, τόσο μικρότερο μέρος της ατζέντας αποτελείς!

Αναρωτιέμαι και θέλω και τη δική σας άποψη αν ήρθε η ώρα να συσπειρωθούμε πραγματικά μεταξύ μας, μακριά από τις κομματικές κατευθύνσεις και να ξεκαθαρίσουμε ποιοι είμαστε, τι θέλουμε να κάνουμε, πως προχωράμε, πως επικοινωνούμε μεταξύ μας.

Μήπως έφτασε η στιγμή η άκρως ελλειμματική ποντιακή συνείδηση, για την οποία μιλήσαμε προηγουμένως να μεταμορφωθεί άμεσα σε μία συνειδητοποιημένη ποντιακή ταυτότητα, με αρχές και δικό της αξιακό σύστημα πέρα και πάνω από τις κομματικές σχέσεις και εξαρτήσεις! Γιατί κυρίες και κύριοι, αγαπητοί φίλοι και Πόντιοι, νοιώθω μια φλόγα μέσα μου να καίει και να μου λέει «Το Ποντιακό είναι όντως πέρα και πάνω από τα κόμματα». Είναι η ψυχή μας, τα δάκρυα των παππούδων μας, η παράφορα βίαιη αποκόλληση από τις πατρίδες μας. Δεν ανταλλάσσεται και δεν μπαίνει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με το τι ψηφίζουμε για τη ζωή μας στην Ελλάδα.

Μιλήσαμε για τη νέα, μεγάλη και μοναδική ευκαιρία. Τώρα που το διεθνές γίγνεσθαι οδηγεί στην επανατοποθέτηση των λαών της ευρύτερης περιοχής μας στην Ιστορία., τώρα λοιπόν κι εμείς οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε, να περιγράψουμε, να συμφωνήσουμε στις κοινές αξίες, τις κοινές αρχές μας και το κοινό μας πρόγραμμα.

ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ, ΑΜΕΣΑ και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ. Μόνο τότε, μόνο σε ένα ξεκάθαρο πολιτισμικό ποντιακό περιβάλλον θα μπορέσουμε να ακουστούμε δυνατά. Τη δικαιούμαστε αυτήν την ευκαιρία. Ας μην τη στερήσουμε από το ποντιακό D.N.A. μας που τόσο στέρεα οδηγεί τις ψυχές μας χιλιάδες χρόνια τώρα!

Πηγή: www.siordanidou.gr

Αξέχαστη πολιτιστική εκδρομή στην Ίμβρο του Μορφωτικού Συλλόγου Ποντίων "Αλέξιος Κομνηνός"

Φιλοξενία στο κτήμα του Νίκου Δολδούρη κι επικοινωνία με τους λιγοστούς κατοίκους του νησιού.

Τις εντυπώσεις της όπως τις κατέγραψε σε μια κόλλα χαρτιού η Χρυσούλα Δημητριάδου Γιαλαμούδη του συλλόγου ποντίων Αλεξανδρούπολης Αλέξιος Κομνηνός δημοσιεύουμε στην συνέχεια όπου αποτυπώνονται συναισθήματα και όσα βίωσαν στην προσκυνηματική εκδρομή του συλλόγου στην Ίμβρο.

Ο μορφωτικός σύλλογος Ποντίων Ν. Έβρου «Αλέξιος Κομνηνός» βρέθηκε στην Ίμβρο στις 26-27 και 28 Ιουλίου προσκεκλημένος από το Νίκο Δορδούρη, κάτοικο της Ίμβρου – η ψυχή και η δύναμη της – ο οποίος στο ωραιότατο κτήμα του με το παραδοσιακό σπίτι φιλοξένησε το χορευτικό μας συγκρότημα. Η πρόσκληση αυτή οφείλεται στην ταμία μας Θάλεια Ζηκουρίδου, η οποία είχε επισκεφθεί το καλοκαίρι του 2008 την Ίμβρο και γνώρισε τον κ. Νίκο και φρόντισε – όπως και έγινε – για την πολιτιστική αυτή εκδήλωσή μας, η οποία θα μας μείνει αξέχαστη. Φύγαμε και η ψυχή μας, η σκέψη μας έμεινε πίσω στα χαλασμένα και ακατοίκητα σπίτια των Ελλήνων, στα δάκρυα του παπά από τα Αγρίδια της Ίμβρου, στα σχολεία τα γκρεμισμένα, στους λίγους αλλά δυναμικούς κατοίκους που έμειναν. Με δάκρυα και συγκίνηση ξεκίνησε η εκδήλωσή μας στην απέραντη αυλή του σπιτιού του Νίκου Δορδούρη.

Σαν αρχαία τραγωδία βγήκαν οι χορευτές μας από τρεις πλευρές θλιμμένοι με το ένα χέρι στην μέση, ενώ ακουγόταν το τραγούδι του Νταλάρα «αδειάσαν ή ρημάξαν τα χωριά μας». Στην συνέχεια άρχισαν η λύρα και το νταούλι να παίζουν τους χορούς του Πόντου που χόρευαν οι χορευτές του συγκροτήματά μας. Όλος κόσμος της Ίμβρου συγκεντρώθηκε στο κτήμα, από όπου δεν μας άφηναν να φύγουμε.

Χορέψαμε και μαζί τους διάφορους χορούς και το γλέντι άναψε ενώ περνούσε ένας ρίγος συγκίνησης πάντα από πάνω μας. Οι γυναίκες έφτιαξαν δικά τους παραδοσιακά εδέσματα και μας προσέφεραν καθώς και φρούτα από τα δέντρα τους. Ο κ. Νίκος, ο κ. Σωτήρης και ο Παναγιώτης ήταν πάντα κοντά μας έως και την τελευταία στιγμή που αποχαιρετούσαμε το νησί από το πλοίο. Να μην παραλείψω ότι στο χωριό Άγιοι Θεόδωροι είδαμε και το σπίτι του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, καθώς και του μακαριωτάτου Ιακώβου της Αμερικής που είναι σχετικά κοντά το ένα με το άλλο.

Αυτή η εκδρομή η πολιτιστική που έδωσε ζωντάνια και δύναμη στους κατοίκους της Ίμβρου θα μας μείνει αξέχαστη, γιατί είναι από τις ωραιότερες που ζήσαμε τα τελευταία χρόνια.

Χρυσούλα Δημητριάδου - Γιαλαμούδη

Πηγή: "Ο Χρόνος" 06.08.2009

Μερικές αναγκαίες διευκρινήσεις

Διαβάζοντας την «Επιστολή» του κ. Θ. Κυριακίδη («Εύξεινος Πόντος», αρ. φύλλου 150, Ιούλιος 2009) μου προκάλεσε εντύπωση η ένταση που προκλήθηκε καθώς και η ανάληψη «ευθύνης» για μια απλή, αλλά ουσιαστική, επισήμανση στον «Εύξεινο Πόντο» (φ.149), που αναφερόταν στην ιδιαιτέρως σημαντική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Παλαιά Βουλή στις 10 Μαϊου.

Συγκεκριμένα έγραφα: «Οι φετινές εκδηλώσεις για τη Γενοκτονία ήταν οι σημαντικότερες που έλαβαν χώρα από τότε που ο ποντιακός χώρος (αρχές της δεκαετίας του ’90) άρχισε να τιμά συλλογικά την επέτειο. Και αυτό γιατί κύριοι ομιλητές στις εκδηλώσεις δεν ήταν Έλληνες ιστορικοί και ερευνητές αλλά ξένοι. Κορυφαίο υπήρξε το πρώτο μέρος της εκδήλωσης -που διοργάνωσαν στις 10 Μαϊου στην Παλαιά Βουλή οι νεολαίες των Ποντίων, Αρμενίων και Ασσυρίων- με περιλάμβανε εισηγήσεις σημαντικών ιστορικών, όπως ο εξαιρετικός Τούρκος ιστορικός Taner Aksam… ο Roger Smith… και ο George Shirinian …”. Η σημαντικότητα αυτού του γεγονός είναι αυταπόδεικτη. Και αυτό ανεξάρτητα από την κακή οργάνωση και την προφανή αδυναμία ή ανεπάρκεια των οργανωτών να συνδέσουν τις σημαντικές αυτές παρουσίες με τους Έλληνες ιστορικούς, μεταφέροντας τους γόνιμους προβληματισμούς στην ουδέτερη έως σήμερα νεοελληνική ιστοριογραφία.»

Να σημειώσω ότι η επισήμανση στην τελευταία παράγραφο αφορούσε κυρίως την ίδια την κεντρική Π.Ο.Ε., τους ιδεολογικούς της προσανατολισμούς, τις ιεραρχήσεις της, την αποσαφήνιση του περιεχομένου των ιστορικών γεγονότων, αλλά και την δυνατότητα παρέμβασης ή το εύρος που θα μπορούσε να δώσει σε τέτοιες διοργανώσεις. Γιατί ο τελικός υπεύθυνος είναι η κεντρική Π.Ο.Ε., εφόσον αυτή είναι το κέλυφος μέσα στο οποίο αναπτύσσονται τέτοιες δραστηριότητες.

Δηλαδή η αφορμή για την επισήμανση των αρνητικών ήταν η θεσμική δυσλειτουργία που παρατηρήθηκε και αυτό βεβαίως δεν αφορά τη Νεολαία, η οποία σε καθαρά απόλυτο οργανωτικό επίπεδο έπραξε άριστα. Η αναφορά σε «κακή οργάνωση» αφορούσε όλα τα υπόλοιπα, όπως αναφέρονται στην Επιστολή Παραίτησης.

Θα έπρεπε να τονιστεί επίσης ότι η επισήμανση των προβλημάτων έγινε μόνο σε μια ποντιακή εφημερίδα και εξωτερίκευε με ένα σύντομο τρόπο εμπειρίες και σκέψεις από την επαφή με τους διοργανωτές και κατατέθηκε για να προβληματίσει την κεντρική Π.Ο.Ε. Φυσικά, η αναγνώριση της σημαντικότητας και της μοναδικότητας της διοργάνωσης τονίστηκε επανειλημμένως σε κείμενά μου. Αντίστοιχη κριτική απουσίαζε –και όχι τυχαία- στο άρθρο μου με τίτλο «Υπόθεση των σχολείων η Γενοκτονία των Ποντίων» («Αδέσμευτος Τύπος», 17 Μαϊου 2009, σελ. 14-15).

Εκεί έγραφα: «Η κορυφαία επιστημονική παρουσία του Τούρκου ιστορικού Taner Aksam, καθηγητή ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Clark της Μασαχουσέτης, σε εκδήλωση που έγινε στην Παλαιά Βουλή για τη Γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού, απέδειξε ότι η συζήτηση για τα τραγικά γεγονότα που χαρακτήρισαν την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την έλευση των εθνικών κρατών, έχει μια διεθνή εμβέλεια. Επίσης, το γεγονός της διοργάνωσης της συγκεκριμένης εκδήλωσης στις 10 Μαϊου 2009 από τη Συντονιστική Επιτροπή Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας (Π.Ο.Ε.), την Αρμενική Νεολαία Ελλάδας και την Πανελλήνια Ένωση Ασσυρίων, απέδειξε ότι και οργανωτικά πλέον οι απόγονοι των θυμάτων διοργανώνουν από κοινού τη διεθνή τους παρέμβαση. Ξεπερνούν παράλληλα και έναν κακώς νοούμενο τοπικισμό, που καλλιέργησαν κάποια Κέντρα για ίδιον όφελος και περιόρισαν τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής μόνο στην υποπερίπτωση του Πόντου, και πορεύονται αναζητώντας την ιστορική αλήθεια, μαζί με την ιστορική δικαίωση και την καταδίκη του τουρκικού εθνικισμού…»

Πριν λοιπόν κάποιος αναλάβει το βάρος των παραλείψεων και των υστερήσεων, θα ήταν καλό αφενός να έχει πλήρη γνώση του συνόλου της προσέγγισης και αφετέρου να προσπαθήσει να αντιληφθεί χωρίς εγωισμούς την πρόθεση του επισημαίνοντος.

Το σύνολο του προβληματισμού μου παρουσιάζεται στην Επιστολή Παραίτησης από τη θέση του Υπευθύνου Ιστορίας της Π.Ο.Ε. (απεστάλη στον πρόεδρο της Π.Ο.Ε. στις 5/4, άμα τη πληροφορήσει της εκδήλωσης από την ανάρτηση του τελικού προγράμματος):

«…Με αφορμή την απουσία ουσιαστικής συνεργασίας για την πραγματοποίηση των εκδηλώσεων (που σχετίζονται με τη Π.Ο.Ε.) για θέματα Ιστορίας, παρακαλώ να δεχθείτε την παραίτησή μου από τη θέση αυτή. Σημειώνω ότι στη συνεδρίαση του Δ.Σ. της Π.Ο.Ε. του Μαρτίου με την ιδιότητα του Συντονιστή του Τομέα Ιστορίας είχα θέσει κάποιες ιδέες και προτάσεις για τα ζητήματα που σχετίζονταν με τις εκδηλώσεις για τη Γενοκτονία, τα οποία αντιμετωπίστηκαν ευνοϊκά από τους συναδέλφους.

Η απουσία συνεργασίας, αλλά και ουσιαστική διάθεση επικοινωνίας με την κεντρική Π.Ο.Ε., όσον αφορά τουλάχιστον τα ζητήματα Ιστορίας, έχουν ως αρνητικό αποτέλεσμα τη διοργάνωση δύο εκδηλώσεων και επιστημονικών συμποσίων την ίδια μέρα (10 Μαϊου) στην Αθήνα. Την πρώτη και προγραμματισμένη από τα Χριστούγεννα εκδήλωση των εκπαιδευτηρίων «Ελληνική Παιδεία» και τη δεύτερη από τη Συντονιστική Επιτροπή Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας.

Στις επαφές που έγιναν με πρωτοβουλία μου με τους υπευθύνους της Νεολαίας -αφού πληροφορήθηκα παρεπιπτόντως για τη διοργάνωση της εκδήλωσής της την ίδια μέρα μ’ αυτή της «Ελληνικής Παιδείας»- επικράτησε βεβαίως καλή διάθεση. Ενημέρωσα τους υπευθύνους ότι αυτή τη στιγμή στον ελλαδικό χώρο δεχόμαστε μια μεγάλη αναθεωρητική επίθεση, τόσο από συγκεκριμένους ιστορικούς όσο και από ένα ιδιότυπο ιδεολογικό ρεύμα, που έχει μεγάλες προσβάσεις στα ΜΜΕ και διαμορφώνει τόσο την κοινή γνώμη όσο και τη εικόνα της ελλαδικής ελίτ για τα θέματά μας. Τους επέστησα την προσοχή ότι η τάση αυτή (Λιάκος, Ρεπούση, Κωστόπουλος και πολλοί άλλοι) θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με έξυπνες παρεμβάσεις.

Στο πλαίσιο του παραπάνω προβληματισμού τους τόνισα, ως Συντονιστής του Τομέα Ιστορίας της Π.Ο.Ε., ότι το κύριο ζήτημα στην Ελλάδα είναι ο επηρεασμός της κοινότητας των Ελλήνων ιστορικών για τα ζητήματα της Γενοκτονίας και η ανάδειξη του αξιόπιστου ρεύματος της προσφυγικής ιστοριογραφίας.

Τους πρότεινα ότι για να γίνει αυτό θα έπρεπε να συνδεθούμε με το ελληνικό πανεπιστήμιο και ειδικά με τις Σχολές Ιστορίας. Τους πρότεινα επίσης να συμμετέχει τουλάχιστον ένας Έλληνας ιστορικός και τους υπέδειξα τρία ονόματα: του ομότιμου καθηγητή του πανεπιστημίου της Βιέννης κ. Πολυχρόνη Ενεπεκίδη, του καθηγητή ιστορίας του Α.Π.Θ. κ. Φαίδωνα Μαλιγκούδη και του ομότιμου καθηγητή ιστορίας κ. Ιωάννη Χασιώτη. Να σημειώσουμε ότι ο κ. Ενεπεκίδης είναι μόνος διεθνούς εμβέλειας Πόντιος ιστορικός, καθώς και ο πρώτος που μελέτησε τα γερμανοαυστριακά αρχεία (εκδόθηκαν από την Εύξεινο Λέσχη). Για τα ίδια αρχεία θα μιλήσει και ο Τούρκος ιστορικός Taner Aksam στις 10 Μαϊου.

Δυστυχώς δεν ελήφθησαν καθόλου υπόψη αυτά, ούτε υπήρξε κάποια άλλη επικοινωνία τουλάχιστον προς ενημέρωση. Γεγονός που το εκλαμβάνω ως έλλειψη εκτίμησης και σεβασμού προς την κεντρική Π.Ο.Ε. Αντίθετα αρκετό καιρό αργότερα είδα το τελικό πρόγραμμα.

Μερικές παρατηρήσεις:
- Η έλευση τριών πολύ σημαντικών ξένων επιστημόνων με απουσία ελληνικού επιστημονικού δυναμικού, φαντάζει τουλάχιστον παράδοξη.
- Επίσης η αντιδεοντολογική σύνδεση των κορυφαίων αυτών επιστημόνων με τους εκπροσώπους μόνο του πολιτικού συστήματος (Βαρβιτσιώτης, Χρυσοχοϊδης, Κουβέλης, Γκίκας, Αράπογλου), αναδεικνύει μια εξαρτημένη λογική και μεταφέρει σε μια κορυφαία στιγμή τη δομή των επαρχιακών μας εκδηλώσεων –όπου ανακατεύονται στην ίδια εκδήλωση επιστήμονες, πολιτικοί, και κομματάρχες.
- Ο τίτλος «Πόντιοι-Αρμένιοι-Ασσύριοι» επαναλαμβάνει το ίδιο λάθος που έχει επισημανθεί και παλιότερα, εξισώνοντας μια εθνικοτοπική ομάδα, ενταγμένη στο ελληνικό έθνος, με ολοκληρωμένα έθνη.
- Ο τίτλος αυτός έρχεται σε αντίθεση με το ίδιο το ιστορικό γεγονός της γενοκτονίας. Λειτουργεί επίσης αναθεωρητικά και προσβλητικά για τις άλλες ομάδες Ελλήνων της Μικρασιατικής γης που υπέστησαν την ίδια ακριβώς πολιτική του τουρκικού εθνικισμού. Δηλαδή, περιορίζοντας τη γενοκτονία μόνο στο Βορρά της Μικράς Ασίας επαναλαμβάνει ένα παλιό λάθος, που συρρικνώνει τελικά τον πραγματικό αριθμό των Ελλήνων θυμάτων της γενοκτονίας στο σύνολο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αυξάνοντας παράλληλα πλασματικά τους αριθμούς στον Πόντο, δίνοντας έτσι εύκολα επιχειρήματα προς το τουρκικό κράτος και τους αντι-πόντιους αναθεωρητές.
- Η αντίθεση αυτή που εντόπισα παραπάνω, θα έπρεπε ήδη να έχει ξεπεραστεί από την απόφαση του IAGS με την οποία αναγνωρίστηκε ότι η γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής αποτελεί μια από τις μεγάλες γενοκτονίες του 20ου αιώνα. Εκτός εάν από τις αποφάσεις αυτές κρατούμε μόνο τα σημεία που μας συμφέρουν. Επίσης η εισήγηση τόσο του Roger Smith (Ottoman Documents and expulsion of Greeks from Asia Minor in 1913-1914), όσο και του Taner Aksam (The German Foreign Office Archives on the Armenian and Greek Genocides), έρχονται σε κατάφωρη αντίθεση με τον τίτλο των εκδηλώσεων. Για όλα αυτά τα βασικά θέματα, και κυρίως από σεβασμό στους τίτλους που αποδίδει η Π.Ο.Ε. -η οποία εκφράζει τη βούληση του ελλαδικού ποντιακού ελληνισμού- παρακαλώ να δεχθείτε την παραίτησή μου….»

Οι επισημάνσεις μου αυτές, αλλά και η παραίτησή μου από τη θέση του συντονιστή Ιστορίας, έγιναν περισσότερο για να επιδιωχθεί η βελτίωση της λειτουργίας της μοναδικής δημοκρατικής Ομοσπονδίας που διαθέτει ο ποντιακός ελληνισμός και να δημιουργηθούν συνθήκες συνεργασίας και επικοινωνίας των διαφόρων τμημάτων που την απαρτίζουν.

Εν κατακλείδι να επαναλάβω ότι οι επισημάνσεις των παραπάνω ζητημάτων δεν στοχεύουν στην αμφισβήτηση της νεολαίας –και ειδικά των νέων επιστημόνων που ενεπλάκησαν στη διοργάνωση της εκδήλωσης- την οποία θεωρώ ως το πλέον δημιουργικό και ελπιδοφόρο κομμάτι της Ομοσπονδίας μας. Απλώς, με αφορμή μια μεγάλη ευκαιρία που σύμφωνα με την εκτίμησή μου δεν αξιοποιήθηκε όπως θα έπρεπε και μπορούσαμε, η Π.Ο.Ε. θα πρέπει να αναλογιστεί πάνω στα ζητήματα του καλύτερου εξορθολογισμού της λειτουργίας της και της μεγιστοποίησης των δράσεων που αναλαμβάνει.


Bλάσης Αγτζίδης,
Ιστορικός, μέλος Δ.Σ. Π.Ο.Ε.
τ. συντονιστής του Τομέα Ιστορίας
Agtzidis@hol.gr

ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ

Θεσσαλονίκη, 6 Αυγούστου 2009

Θέμα: Πρόσκληση σε συνέντευξη τύπου

Στις 11 Αυγούστου 2009, ημέρα Τρίτη και ώρα 12 μεσημβρινή το διοικητικό συμβούλιο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) θα παραχωρήσει συνέντευξη τύπου στα γραφεία της ομοσπονδίας (Λ. Νίκης 1, Παραλία, 1ος όροφος) σχετικά με το Ίδρυμα Παναγία Σουμελά.

Ο Πρόεδρος καθηγητής Γιώργος Παρχαρίδης και μέλη του διοικητικού συμβουλίου θα ενημερώσουν για τις τελευταίες εξελίξεις ως προς την επιδιωκόμενη αλλαγή του υφιστάμενου επί 46 συνεχή έτη κλειστού οικογενειοκρατικού διοικητικού καθεστώτος και θα αναφερθούν στις ειρηνικές εκδηλώσεις διαμαρτυρίας που προγραμματίζονται από την ομοσπονδία στις 15 Αυγούστου στο χώρο του Ιερού Ιδρύματος.

Σας καλούμε να παραστείτε.

Επ’ ευκαιρία σας ευχαριστούμε για την μέχρι τώρα άψογη συνεργασία και ουσιαστική συμβολή σας στην ανάδειξη όλων των θεμάτων του ποντιακού ελληνισμού.

Με εκτίμηση

Ο Πρόεδρος
Γεώργιος Παρχαρίδης
Καθηγητής Ιατρικής Α.Π.Θ


ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ
Λ.ΝΙΚΗΣ 1
Τ.Κ. 54624
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
ΤΗΛ:2310227822
FAX:2310227213
www.poe.org.gr
info@poe.org.gr

ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ «ΣΕΡΡΑ»

Από 25 Αυγούστου 2009 ο Χορευτικός Όμιλος Ποντίων «Σέρρα» θα εμφανίζεται στο Θέατρο "Δόρα Στράτου" παρουσιάζοντας τη μουσικοχορευτική παράδοση του Πόντου με τη συνοδεία όλων των παραδοσιακών Ποντιακών μουσικών οργάνων.

Πληροφορίες: mail@grdance.org


Χορευτικός Όμιλος Ποντίων «Σέρρα»
Επταλόφου (Παλαιά Σφαγεία) - Αίθουσα 5
Τ.Κ. 17778
Ταύρος
Τηλ. 6932202306
Fax 2118003799
www.serra.gr
kosmetes_b@yahoo.gr

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΕΤΡΑΛΟΦΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ

Ο ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΕΤΡΑΛΟΦΟΥ ΣΑΣ ΠΡΟΣΚΑΛΕΙ ΣΤΟΝ ΘΕΡΙΝΟ ΧΟΡΟ ΤΟΥ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 8 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΣΤΟΝ ΠΡΟΑΥΛΙΟ ΧΟΡΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΕΤΡΑΛΟΦΟΥ.

ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΟΙ ΕΞΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ:
- ΑΜΑΡΑΝΤΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ(ΣΙΜΟΥΛΤΣ): ΤΡΑΓΟΥΔΙ
- ΠΑΡΧΑΡΙΔΗΣ ΣΤΑΘΗΣ: ΤΡΑΓΟΥΔΙ
- ΖΗΜΠΙΛΙΑΔΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ: ΤΡΑΓΟΥΔΙ
- ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ: ΤΡΑΓΟΥΔΙ
- ΠΑΡΧΑΡΙΔΗΣ ΤΑΣΟΣ: ΤΡΑΓΟΥΔΙ
- ΣΑΝΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ: ΛΥΡΑ
- ΚΟΚΚΙΝΙΔΗΣ ΝΙΚΟΣ: ΛΥΡΑ
- ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ: ΛΥΡΑ
- ΦΩΛΙΝΑΣ ΒΑΣΙΛΗΣ: ΑΓΓΕΙΟ - ΦΛΟΓΕΡΑ
- ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΡΜΟΝΙΟ
- ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ ΝΙΚΟΣ: ΝΤΑΟΥΛΙ

ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 7 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΧΟΡΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΩΝ.

ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ 21:00


ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΕΤΡΑΛΟΦΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΤΕΤΡΑΛΟΦΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ
Τ.Κ. 50100
Τηλ. & Fax: 2461090493
mlstetralofou@gmail.com

"ΣΥΝΑΠΑΝΤΕΜΑΝ ΣΙΤΑΓΡΩΝ 2009"

Ο Δήμος Σιταγρών Δράμας, η Νομαρχία Δράμας, ο Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Σιταγρών, ο Πολιτιστικός Αθλητικός Σύλλογος Σιταγρών και ο Ε.Α.Σ.Γ. "ΔΟΞΑ ΣΙΤΑΓΡΩΝ" σας καλούν στις εκδηλώσεις του πολιτιστικού τριημέρου "Συναπάντεμαν Σιταγρών 2009" που θα πραγματοποιηθεί στις 7, 8 και 9 Αυγούστου στην πλατεία Σιταγρών.

Πρόγραμμα:

Παρασκευή 7 Αυγούστου

19:30: Θέατρο σκιών- Παράσταση καραγκιόζη. Παρουσιάζει η εκπαιδευτικός Γιώτα Ιωσηφίδου.
20:30: Ψυγαγωγικό πρόγραμμα για παιδιά από την ομάδα "Αχτένιστα Πινέλα" με θέμα "Κάστρα, Ιππότες, Δεσποσύνες".

Σάββατο 8 Αυγούστου

20:00: παρουσίαση χορευτικών συγκροτημάτων:

- Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Καλαμπακίου,
- Εκπολιτιστικός Σύλλογος Καλλιφύτου "Μωμογέρια",
- Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Σιταγρών,
- Παραδοσιακά τραγούδια από την χορωδία του Ποντιακού Πολιτιστικού Συλλόγου Σιταγρών,
- Ποντιακό θεατρικό δρώμενο "Αναπαράσταση Ποντιακού Γάμου".

Κυριακή 9 Αυγούστου

21:30 παραδοσιακό ποντιακό γλέντι με τους:
- Αλέξη Παρχαρίδη,
- Παναγιώτη Κογκαλίδη,
- Γιάννη Πολυχρονίδη,
- Χρήστο Τικταπανίδη,
- Νίκο Αφεντούλη και
- Δημήτρη Μαυρόπουλο.

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΝΕΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ "Ο ΑΚΡΙΤΑΣ"

Ο ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΝΕΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ "Ο ΑΚΡΙΤΑΣ" ΣΑΣ ΠΡΟΣΚΑΛΕΙ ΣΤΙΣ ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΙΣ 6-7-8 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ:

6 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ, ΠΕΜΠΤΗ
- ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΚΕΝΤΡΟΥ ΓΡΕΒΕΝΩΝ "ΤΟ ΒΕΝΤΖΙ" ΜΕ ΤΟ ΕΡΓΟ: "ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΑΡΩΘΥΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗΣ ΤΑΡΑΕΜΑΤΑ".
- ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΟΝΤΙΑΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΝΕΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ "Ο ΑΚΡΙΤΑΣ".
- ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΓΛΕΝΤΙ ΜΕ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΥΡΙΔΗ ΣΤΗ ΛΥΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΡΗ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟ ΣΤΟ ΝΤΑΟΥΛΙ.

7 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ, ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
- ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΓΛΕΝΤΙ ΜΕ ΤΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΑΒΒΙΔΗ
- ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΝΕΩΝ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ.
- ΓΛΕΝΤΙ ΜΕ ΤΑ ΧΑΛΚΙΝΑ ΤΗΣ ΓΟΥΜΕΝΙΣΣΑΣ.

8 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ, ΣΑΒΒΑΤΟ
- ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΓΛΕΝΤΙ ΜΕ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΣΙΑΜΛΙΔΗ ΣΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΘΕΟΔΩΡΟ ΚΟΤΙΔΗ ΣΤΗΝ ΛΥΡΑ.
- ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΧΟΡΕΥΤΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ "ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΧΩΡΑΦΑ" ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΚΑΙ "ΑΚΡΙΤΑ" ΝΕΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ.

ΜΕ ΤΙΜΗ ΤΟ Δ.Σ. ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ


ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΝΕΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ "Ο ΑΚΡΙΤΑΣ"
Ν. ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΗΜΑΘΙΑΣ
Τ.Κ. 59100
Τηλ. 6972604625
Fax 2331095191

5ο Φύλλο Εφημερίδας «Ποντιακή Γνώμη»

Mηνιαία εφημερίδα ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΓΝΩΜΗ, από τις εκδόσεις ΙΝΦΟΓΝΩΜΩΝ Φύλλο Ιουλίου 2009 ΚΥΡΙΟ ΘΕΜΑ: «Παρχάρ’ αέρα εφύσεσεν…» - Ιούλιος-Αύγουστος είναι οι μήνες που επιλέγουν οι Έλληνες για να επισκεφτούν τον Πόντο, κυρίως λόγω των πολλών μεγάλων πανηγυριών και εκδηλώσεων που είχαν καθιερωθεί στα παρχάρια από τα χρόνια της ελληνικής παρουσίας εκεί και λαμβάνουν χώρα μέχρι σήμερα… - Τ’Εμέτερα: Πού πάει ο πολιτισμός μας; Ο παραδοσιακός πολιτισμός του Πόντου συνεχίζει να ζει και να εξελίσσεται εκεί, στην αλησμόνητη πατρίδα, η οποία αποτελεί ακόμα, κατά κάποιο τρόπο, τη μήτρα του ποντιακού πολιτισμού… Σελ. 2 - Η λαϊκή σοφία στον Πόντο - Κουίζ (βρείτε ποιος είναι) - Πατρίδας Ανέκδοτα Σελ. 3 Πόντιοι που έγραψαν ιστορία - Αλέξανδρος Μπαλτατζής, ο Πόντιος ηγέτης της ελληνικής αγροτιάς Σελ. 4-7 Πατρίδας αροθυμίας - Παρχάρια, τα θέρετρα των Ελλήνων του Πόντου - Αναβίωση του θεσμού των παρχαριών στην Ελλάδα - Τα Παρχάρια των Κοτυώρων, της Κερασούντας, της Αργυρούπολης, της Ριζούντας και της Τραπεζούντας - Το κότσεμαν στην Τόνια - Το κότσεμαν στα ελληνόφωνα χωριά των Σουρμένων - Το πανηγύρι στην Κατίρκαγια του Πόντου - «Πάλεμαν, φαΐν και χορόν» στα «Παρχάρια» Ροδόπης Σελ. 8-9 Ποντιακά δρώμενα στην Ελλάδα / Βήμα Αναγνωστών Σελ. 10 Ποντιακά νέα απ’ όλο τον κόσμο Σελ. 11 Η καθ’ ημάς Ανατολή - Καππαδοκία: Η Δεξαμενή του Ελληνισμού της Ανατολής Σελ. 12 Ιστορικά - Ψηφιακό Μουσείο του Ποντιακού Ελληνισμού Σελ. 13 Ελεύθερα θέματα - Γλυπτά του Παρθενώνα - Επιτέλους… «Γλυπτά του Παρθενώνα»!!! Σελ. 14-15 Πόντιοι που έγραψαν ιστορία - Σόνια Στεφανίδου και Φιλοποίμην Στεφανίδης - Λεωνίδας Ιασωνίδης: Ο άνθρωπος-έμπνευση για τις νεότερες γενιές - Αχιλλέας Χρηστίδης: Ένας Πόντιος από την Τραπεζούντα, εθνικός ευεργέτης των Φινλανδών! Σελ. 16-17 Πολιτική - Αλεβίτες: οι «κολασμένοι» της Ανατολής Σελ. 18-19 Μουσική/Λογοτεχνία - Graffiti …προς συζήτηση! - Βιβλίο του Κ. Φωτιάδη για τη Γενοκτονία θα διανεμηθεί στα σχολεία της Αν. Αττικής - Χρήστος Αϊβαζίδης, ο «Αϊβάης» Σελ. 20 Πατρίδας Αροθυμίας - Εκδηλώσεις μνήμης από την Ένωση Ποντιακής Νεολαίας Αττικής - Έξοδος από το Μεταλλείο Ταύρου και Εγκατάσταση στη Μολόχα Κοζάνης

«Μόνη έγνοια η γλώσσα μου»

Καταθέτει την αγωνία του για το μέλλον της ποντιακής διαλέκτου και ελπίζει στη διάσωση της με το έργο του, προσκεκλημένος στις γιορτές του Συλλόγου Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς.

Την πατρίδα μ’ έχασα
Έκλαψα και πόνεσα
Λύουμαι κι’ αροθυμώ, όι - όι
Ν’ ανασπάλω κι’ επορώ

Τα ταφία μ’ έχασα
Ντ’ έθαψα κι’ ενέσπαλα
Τ’ εμετέρτς αναστορώ, όι - όι
Και ‘ς σο ψυόπο μ’ κουβαλώ

Εκκλησίας έρημα,
Μοναστήρεα ακάντηλα
Πόρτας και παράθυρα, όι - όι
Επέμναν ακράνοιχτα

Μίαν κι’ άλλο ‘ς σην ζωήν μ’
Σο πεγάδι μ’ σην αυλήν μ’
Νερόπον ας έπινα, όι - όι
Και τ’ όμματεα μ’ έπλυνα

Από τα πλέον αγαπημένα τραγούδια των ποντίων το συγκεκριμένο «Την πατρίδα μ’ έχασα» ο δημιουργός του οποίου Χρήστος Αντωνιάδης βρισκόταν τη Δευτέρα 13 Ιουλίου στο νομό μας και συγκεκριμένα στις γιορτές που πραγματοποιεί ο Σύλλογος Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς», όπου και θα μιλήσει για το μέλλον της ποντιακής διαλέκτου.

Μια απόδοση τιμής σε ένα άνθρωπο που εκτός από κορυφαίος ιατρός χειρουργός στη Θεσσαλονίκη, είναι ένας ευαίσθητος άνθρωπος με σκεπτικισμό και αγωνία για την πορεία της Ποντιακής γλώσσας.

Αγωνία για την πορεία της ποντιακής γλώσσας

Το όνομα Χρήστος Αντωνιάδης στη συνείδηση των Ποντίων είναι συνδυασμένο με πέντε – έξι τραγούδια τουλάχιστον και με μία περίοπτη θέση ανάμεσα στις κορυφαίες μορφές της ποντιακής λογοτεχνίας.

Η πρώτη ποιητική του συλλογή με τίτλο «Κατάθεση Ψυχής», που μελοποιήθηκε από τον αείμνηστο Χρήστο Χρυσανθόπουλο και ερμηνεύτηκε από μεγάλους τραγουδιστές του ποντιακού χώρου με πρώτο τον Στέλιο Καζαντζίδη, μονοπωλεί κατά μία έννοια τα ενδιαφέροντα στο χώρο της ποντιακής μουσικής τα τελευταία είκοσι χρόνια από την πρώτη κιόλας μέρα που κυκλοφόρησε.

Τα τραγούδια που έγραψε ακούγονται καθημερινά από όλους του ραδιοφωνικούς σταθμούς της χώρας που παρουσιάζουν ποντιακό πρόγραμμα και συνοδεύουν κάθε πολιτιστική εκδήλωση, γλέντι, γιορτή και χαρά, σε κάθε γωνία της γης, όπου ζουν Πόντιοι.

Τραγούδια που περιγράφουν με τρόπο μοναδικό τις αλησμόνητες πατρίδες και τα βάσανα της προσφυγιάς, αναδεικνύουν μεγάλα κοινωνικά ζητήματα της εποχής μας και υμνούν τις ανθρώπινες σχέσεις και τον έρωτα.

Ποιος δεν έχει ακούσει «Την Πατρίδα μ’ έχασα», «Πατρίδα μ’ άραεύωσε», «Μαυροθάλασσα», «Ορθοδοξία», «Χαρά» και «Χούι – Χούι».

Ελάχιστοι είναι αυτοί, ακόμα και μεγάλοι δημιουργοί, που ευτύχησαν να κάνουν τόσες πολλές και μεγάλες επιτυχίες.

Ακολουθώντας πιστά τη ρήση του Ελύτη, «μόνη έγνοια η γλώσσα μου», ο Αντωνιάδης καταθέτει καθημερινά την αγωνία του για το μέλλον της ποντιακής διαλέκτου και ελπίζει ότι συμβάλλει στην διάσωσή της με το έργο του.

Μεγάλη ικανοποίηση αισθάνεται όταν βλέπει πάρα πολύ μικρά παιδιά, να χορεύουν και να τραγουδάνε τα τραγούδια του. Μέσα από αυτά είναι απόλυτα βέβαιος, «ότι η ποντιακή διάλεκτος θα έχει διάρκεια για τουλάχιστον άλλα εβδομήντα χρόνια», όπως λέει χαρακτηριστικά ο ίδιος.

Με σύνθημά του «Η ποντιακή διάλεκτος δεν έχει το κουράγιο να πεθάνει», ο Χρήστος Αντωνιάδης εδώ και 15 χρόνια γράφει στίχους στα ποντιακά μεταφέροντας ουσιαστικά τα βιώματα που «εισέπραξε» πριν από χρόνια από τη γιαγιά του με έναν και μοναδικό σκοπό, όπως τόνισε στην εφημερίδα το Βήμα: «Να μη χαθεί η γλώσσα μας. Αυτός είναι άλλωστε και ο μοναδικός λόγος που ασχολήθηκα με τη στιχουργική. Είναι ιστορικά αποδεδειγμένο ότι όταν μια γλώσσα-διάλεκτος δεν διδάσκεται στα σχολεία, είναι καταδικασμένη να πεθάνει. Και δεν θέλω να συμβεί αυτό στα ποντιακά» σημειώνει.

Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε το άλμπουμ του «Πισάγκωνα δεμένος» ένα άλμπουμ που «πατάει» στα παραδοσιακά ακούσματα του Ανατολικού Πόντου (αξίζει να σημειωθεί ότι οι ποντιακοί στίχοι συνοδεύονται από τη νεοελληνική απόδοσή τους). Αυτή όμως δεν είναι η πρώτη επαφή του Χρήστου Αντωνιάδη με τη μουσική. Όλα άρχισαν πριν από 15-16 χρόνια από ένα ταξίδι του στον Πόντο, στην Τραπεζούντα συγκεκριμένα, στα χωριά των παππούδων του.

Η παρότρυνση ήρθε λίγο αργότερα από τον κορυφαίο δεξιοτέχνη της ποντιακής λύρας Χρήστο Χρυσανθόπουλο: η πρώτη ποιητική συλλογή του Αντωνιάδη «Κατάθεση ψυχής» μελοποιήθηκε από τον Χρυσανθόπουλο, ενώ συμμετείχε, ως ερμηνευτής, ο Στέλιος Καζαντζίδης. Ήταν τραγούδια που μιλούσαν για τις αλησμόνητες πατρίδες και τα βάσανα της προσφυγιάς, αναφέρονταν σε κοινωνικά ζητήματα της εποχής μας και υμνούσαν τις ανθρώπινες σχέσεις και τον έρωτα.

Ο Χρήστος Αντωνιάδης δεν κρύβει τη συγκίνησή του και μόνο στη σκέψη ότι η ποντιακή διάλεκτος μπορεί να εξαφανισθεί. «Αυτή η προσπάθεια που γίνεται μέσω των τραγουδιών έχει ως στόχο να παραμείνει ζωντανή η ποντιακή λαλιά. Στους στίχους που γράφω, άλλωστε, δεν κάνω τίποτε περισσότερο από το να αναπαράγω τις ιστορίες που έλεγε η γιαγιά μου για τον Πόντο...Είναι συγκινητικό να βλέπω σήμερα μικρά παιδιά να μιλούν τη διάλεκτό μας. Γι΄ αυτό και δημιουργήθηκε αυτή η παρέα με τους λυράρηδες και τους τραγουδιστές:για να ασχοληθούμε με τη διάλεκτό μας. Και εγώ διάλεξα τον πιο εύκολο δρόμο: να γράφω στίχους».

Μήδεια στα Ποντιακά

Εκτός από στίχους, ο Χρήστος Αντωνιάδης έχει μεταφράσει και τη «Μήδεια» του Ευριπίδη στην ποντιακή διάλεκτο: «Ελπίζω να εκδοθεί και να μείνει στις βιβλιοθήκες των νεότερων γενιών. Να μάθουν για παράδειγμα ότι τις “Συμπληγάδες πέτρες” εμείς οι Πόντιοι τις λέμε συμπληγολίθαρα». Ως τότε, παράλληλα με την εξάσκηση του ιατρικού επαγγέλματος, θα συνεχίσει να επισκέπτεται τον τόπο καταγωγής του, την Κοζάνη σχεδόν κάθε Σαββατοκύριακο, να δίνει το παρών στις ποντιακές μαζώξεις, να τραγουδά, να χαλαρώνει, να διασκεδάζει, αλλά κυρίως... να σκέπτεται και να γράφει στα ποντιακά.

«Σκοπός μας το “φρεσκάρισμα” της παράδοσης»

Ο Χρήστος Αντωνιάδης δεν σκοπεύει να κόψει τις ρίζες με το ποντιακό παρελθόν του. Δίνει πάντα το παρών σε εκδηλώσεις Ποντίων, χαίρεται να βλέπει μικρά παιδιά να τραγουδούν στα ποντιακά («από αυτό παίρνω κουράγιο να συνεχίσω» ), ενώ διατυπώνει την άποψη ότι η παράδοση δεν είναι κάτι το στατικό. «Με ενδιαφέρει και με απασχολεί αν ένα νέο παιδί μπορεί να ακούσει αυτό που κάνουμε με τον ποντιακό στίχο και την ποντιακή λύρα. Γι΄ αυτό και προσπαθώ οι στίχοι μου να περιγράφουν τον σημερινό τρόπο ζωής- χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν “πατάμε” πάνω στον παλιό τρόπο στίχου και μουσικής. Σεβόμενοι την παράδοσή μας θέλουμε να προσθέσουμε κάτι το νέο. Δημιουργούμε το παρόν και το μέλλον.Το κλασικό ποντιακό τραγούδι υπήρχε και θα υπάρχει, αλλά για να το αγκαλιάσουν οι νέες γενιές θα πρέπει να παρουσιαστεί πιο φρέσκο και σημερινό. Αυτός είναι ο σκοπός μας και αυτό είναι το... πείραμα που κάνουμε».

Α.Π.

Ποιος είναι ο Χρήστος Αντωνιάδης

Ο Χρήστος Αντωνιάδης είναι επίκουρος καθηγητής Νευροχειρουργικής Κλινικής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θράκης. Γεννήθηκε στην Ξηρολίμνη της Κοζάνης και σπούδασε στην Ιατρική Σχολή της Θεσσαλονίκης. Το 1976 μετέβη στην Γερμανία όπου σαν εσωτερικός βοηθός της νευροχειρουργικής κλινικής του Πανεπιστήμιου ULM της Γερμανίας, όπου και εκπαιδεύτηκε εντατικά στην μικροχειρουργική και στη νευροδιαγνωστική. Ανέλαβε μέρος της διδασκαλίας των φοιτητών και της επιστημονικής έρευνας στο πανεπιστήμιο. Περάτωσε τη συγγραφή της διδακτορικής του διατριβής με θέμα «Μικροχειρουργική αντιμετώπιση ανευρισμάτων εγκεφάλου». Μετά τη στρατιωτική του θητεία στην Ελλάδα επέστρεψε στην Γερμανία όπου το 1982 αναγορεύτηκε διδάκτορας του Πανεπιστημίου. Εκλέχτηκε Λέκτορας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1992 και το 1998 επίκουρος καθηγητής ΑΠΘ. Τα τελευταία χρόνια εργάζεται ως Νευροχειρουργός στο «Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης». Με δική του επινόηση στη Νευροχειρουργική Κλινική του ΑΠΘ υπό την διεύθυνση του καθηγητή κ. Φάρογλου και όλων των συνεργατών της κλινικής ανέπτυξε νέα μέθοδο στην αντιμετώπιση των χρόνιων υποσκληριδίων αιματωμάτων με αποτελέσμα την ελαχιστοποίηση των υποτροπών και τον μηδενισμό της θνητότητας. Η μέθοδος αυτή σήμερα αποτελεί μια βασική μέθοδο στην αντιμετώπιση των χρόνιων υποσκληριδίων αιματωμάτων.

Το συγγραφικό και ερευνητικό του έργο περιλαμβάνει περισσότερες από 150 εργασίες που έχουν ανακοινωθεί σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά συνέδρια ή έχουν δημοσιευτεί σε δύο διεθνή συνέδρια.

Ασχολείται με την ποντιακή μουσική και ειδικότερα γράφει ποντιακούς στίχους, οι οποίοι μελοποιήθηκαν και τραγουδήθηκαν από καταξιωμένους πόντιους καλλιτέχνες. Αυτή τη στιγμή ο ίδιος συμμετέχει στην ποντιακή δισκογραφία με κατ’ εξοχήν δικά του τραγούδια σε 7 δίσκους.

Η πρώτη του ποιητική συλλογή «Κατάθεση ψυχής» μελοποιήθηκε από το Χρήστο Χρυσανθόπουλο και έγινε δίσκος στον οποίο συμμετείχε ως ερμηνευτής ο Στέλιος Καζαντζίδης.

Έχει μεταφράσει και διασκευάσει τη «Μήδεια» στην ποντιακή διάλεκτο.

Πηγή: "Παρατηρητής της Θράκης"13-07-2009

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΑΤΟΛΑΚΚΟΥ

Ο Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Βατολάκκου σας προσκαλεί στο 2ήμερο των πολιτιστικών κδηλώσεων που διοργανώνει στις 14 και 15 Αυγούστου 2009.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2009

- ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ ΠΟΝΤΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΝΙΔΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟ.

- ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΒΡΑΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΞΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ :

- ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ ΣΤΑΘΗΣ, ΤΡΑΓΟΥΔΙ
- ΑΤΜΑΤΖΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ, ΛΥΡΑ
- ΣΙΑΜΛΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ, ΤΡΑΓΟΥΔΙ
- ΚΟΤΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ, ΛΥΡΑ
- ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ, ΚΛΑΡΙΝΟ
- ΣΙΔΕΡΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ, ΑΓΓΕΙΟ-ΦΛΟΓΕΡΑ
- ΚΟΥΣΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ, ΑΡΜΟΝΙΟ
- ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ ΠΑΥΛΟΣ, ΝΤΡΑΜΣ-ΝΤΑΟΥΛ
- ΖΩΗΣ ΚΩΣΤΑΣ, ΝΤΑΟΥΛ
(Ώρα έναρξης 22.00)

ΣΑΒΒΑΤΟ 15 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2009

- ΠΑΡΧΑΡΙΔΗΣ ΑΛΕΞΗΣ, ΤΡΑΓΟΥΔΙ
- ΚΟΓΚΑΛΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, ΛΥΡΑ
- ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, ΤΡΑΓΟΥΔΙ
- ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ,ΛΥΡΑ
- ΣΙΔΕΡΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ, ΑΓΓΕΙΟ-ΦΛΟΓΕΡΑ
- ΚΟΥΣΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ, ΑΡΜΟΝΙΟ
- ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ ΠΑΥΛΟΣ, ΝΤΡΑΜΣ-ΝΤΑΟΥΛ
- ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, ΝΤΑΟΥΛ
(Ώρα έναρξης 22.00)

ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ – ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤ/ΣΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

ΜΕ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟ Δ.Σ.






















ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΑΤΟΛΑΚΚΟΥ
ΒΑΤΟΛΑΚΚΟΣ, ΓΡΕΒΕΝΑ
Τ.Κ. 51100
ΤΗΛ./FAX 2462061047
www.vatolakkos.gr
info@vatolakkos.gr

ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΒΕΡΟΙΑΣ

Συναπάντεμα νέων Παναγίας Σουμελά

«Κάθε πέρσι και καλύτερα»

Παρά τη μειωμένη συμμετοχή (330 έναντι 600 πέρσι) πραγματοποιήθηκε και φέτος το συναπάντημα νέων (από 60 Σωματεία που ανήκουν στη δύναμη της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων), από τις 16 έως τις 19 Ιουλίου, στους χώρους του Ιερού Ναού της Παναγίας Σουμελά στην Καστανιά της Βέροιας στη νεοβαπτιζόμενη «Nέα Μονή» Παναγίας Σουμελά.

Όπως προβλέπεται και αναμενόταν, την οργάνωση των εκδηλώσεων ανέλαβε και αυτή τη χρονιά το Ίδρυμα Παναγία Σουμελά, με τη διαφορά ότι φέτος οι εκπρόσωποι των συλλόγων που ενδιαφέρονταν να λάβουν μέρος, μπορούσαν να απευθυνθούν και στο Σωματείο Παναγία Σουμελά Θεσσαλονίκης, ενισχύοντας με την ενέργεια αυτή την γνωστή πλέον σχέση της αρχής των συγκοινωνούντων δοχείων μεταξύ του Σωματείου (Παναγία Σουμελά), του Ιδρύματος (Παναγία Σουμελά) και της Ομοσπονδίας (ΠΟΠΣ).

Με την παρούσα επιστολή το τμήμα νέων της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας δικαιολογημένα καταθέτει το ενδιαφέρον και τις απόψεις του λόγω της ιδιότητας του ως εμπνευστή της ιδέας και δημιουργού του «συναπαντήματος νέων» και ως ο πρώτος διοργανωτής του, πριν από 13 (δεκατρία) χρόνια, παρά της αποσιώπηση αυτού του γεγονότος από το Ίδρυμα.

Η επιλογή της συνειδητής περσινής απουσίας του τμήματος νέων της Ε. Λ. Βέροιας από το Συναπάντημα, η οποία επαναλήφθηκε και φέτος, οφείλεται στην διαφοροποιημένη πολιτική του θεσμού του Συναπαντήματος που προβάλλεται και επιχειρείται πλέον από τους διοργανωτές τα τελευταία χρόνια. Μια πολιτική που δεν συμβαδίζει με την ιδέα και δεν εξυπηρετεί το σύνολο των στόχων μιας διοργάνωσης με καθολική αποδοχή και συμμετοχή των τμημάτων των νέων των ποντιακών σωματείων ανά την Ελλάδα και όχι μόνον. Μια πολιτική που αποσκοπεί στην έκδοση ψηφισμάτων όπου υμνείται το βασιλικό διάταγμα του 1966 και η χουντική κανονιστική διάταξη του 1973, που έχει ήδη κριθεί παράνομη από την 52/2009 Γνωμοδότηση της Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Έχοντας το δικαίωμα της γόνιμης κριτικής, όπως και κάθε συμμετέχων από τη μία, αλλά και την υποχρέωση της διαφύλαξης και διατήρησης των αξιών της αρχικής ιδέας ως ο εμπνευστής της από την άλλη, εκφράσθηκαν εγγράφως από τον περσινό Ιούνιο, οι βαθύτατες ανησυχίες μας για τη πορεία του θεσμού, καταθέτοντας θεσμικά ερωτήματα στην οργανωτική επιτροπή για το ύφος και τη λειτουργία του συναπαντήματος, στα οποία ουδέποτε υπήρξε απάντηση.

Ξεπερνώντας την όποια απογοήτευση και πικρία για την εξόφθαλμη και προκλητική αδιαφορία, εστάλη νέα έγγραφη επιστολή και εφέτος, όπου επιχειρήθηκε η εκ νέου προσέγγιση με έντονη την επιθυμία της συμμετοχής και διατηρώντας την θέρμη και την διάθεση συνεργασίας μεταξύ των νέων που ευελπιστούν για την ανυστερόβουλη προσφορά στον χώρο. Και φέτος όμως καμία μα καμία απάντηση δεν γνωστοποιήθηκε από αυτούς που ανέλαβαν την διοργάνωση (κατά τα άλλα η ανοιχτή πρόσκληση συμμετοχής τυγχάνει πολλαπλών δημοσιεύσεων στον τύπο).

Μόνον μέσα από την αδέσμευτη και ανεπηρέαστη ενασχόληση των νέων με το ποντιακό στοιχείο θα αποφευχθεί η χειραγώγηση των πρωτοβουλιών τους και η όποια εκμετάλλευση τους, από όσους διεκδικούν τη μοναδικότητα της ηγεσίας του Ποντιακού Ελληνισμού.

Το τμήμα νέων της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας.

ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΒΕΡΟΙΑΣ
Λ. Πορφύρα 1, Πανόραμα
Βέροια
Τ.Κ. 59100
Τηλ. 2331072060
Fax 2331028356
www.elverias.gr
info@elverias.gr

Αναδρομή στο ποντιακό θέατρο και τον χορό από τις αρχές του περασμένου αιώνα

«Οι παραδοσιακοί χοροί έρχονται απευθείας από την αρχαιότητα», θα πει ο Μιχάλης Καραβέλας υπεύθυνος για χορού στην Εύξεινο λέσχη και στέλεχος της επιτροπής της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος.

Χαιρόμαστε που περιφερειακοί σύλλογοι μέλη της Παμποντιακής αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και δράσεις θα πει ο Γιώργος Παρχαρίδης.

Διήμερο ποντιακής τέχνης και παράδοσης πραγματοποιήθηκε στην Αλεξανδρούπολη με ενδιαφέρουσα θεματική και προσεγγίσεις και αφορμή το φεστιβάλ λύρας που έφερε στην γειτονική πόλη δεξιοτέχνες της μουσικής ποντιακής παράδοσης. Βρεθήκαμε εκεί την δεύτερη μέρα και συνομιλήσαμε με ανθρώπους που διαπραγματεύτηκαν το θέμα του ποντιακού θεάτρου και των ποντιακών χορών.














Ο Γιάννης Γεωργιάδης, ηθοποιός και σκηνοθέτης του ποντιακού θεάτρου, ήταν ο προσκεκλημένος του εκεί συλλόγου «Αλέξης Κομνηνός» κάνοντας μια ενδελεχή αναφορά στη γένεση του θεάτρου στον Πόντο και στον ελλαδικό χώρο. Αναφέρθηκε στο πώς δημιουργήθηκε το θεατρικό κλίμα της κρατικής σκηνής στον Πόντο, από τις αρχές του περασμένου αιώνα, από το 1900 έως το 1922, μετά το 1922 εδώ στον ελλαδικό χώρο, όπου δημιουργήθηκαν κάποια σχήματα και ορισμένοι συγγραφείς που ήρθαν από εκεί και από τη ν ότια Ρωσία και πως έσμιξαν με τους εδώ συγγραφείς στον ελλαδικό χώρο και δημιούργησαν τα πρώτα θεατρικά σωματεία και τους συλλόγους αναδεικνύοντας το ποντιακό θέατρο. Όπως θα πει ο κ. Γεωργιάδης ο ίδιος ασχολείται από το 1979 με το ποντιακό θέατρο ως ερασιτέχνης ηθοποιός, ενώ σαν σκηνοθέτης ασχολείται περίπου εδώ και 8 χρόνια. «Τα έργα που έχω ανεβάσει και σαν πρωταγωνιστής είναι πολλά. Έργα που έχω σκηνοθετήσει είναι με τον σύλλογο ποντίων και φίλων Ωραιοκάστρου στην Θεσσαλονίκη και με τον σύλλογο Καυκασίων Καλαμαριάς, είναι του Κτενίδη, «Το τελευταίον χορόν», του Ευστάθιου Ευσταθιάδη «Βαρβάρα και Ροξάνα» και του Μιχάλη Κυνηγόπουλου και άλλα.



















Το θέατρο στον Πόντο έχει μεγάλη ιστορία.

Το θέατρο στον Πόντο γεννήθηκε από τις αρχές του περασμένου αιώνα, γύρω στο 1900, φυσικά νωρίτερα υπήρχε και ο Γιάννης Βαλαβάνης, ο οποίος έγραψε ένα έργο στην καθαρεύουσα και στην ποντιακή, αλλά δεν περπάτησε. Από το 1900 όμως ο Γιώργος Φωτιάδης, ο Θεόδωρος Κανονίδης, αυτοί οι άνθρωποι που γράψανε ποντιακά ήταν στη νότια Ρωσία, στο Βατούμ, το Σοχούμ από εκεί ξεκίνησε το θέατρο και αυτοί οι συγγραφείς που γράψανε και παίζανε και το έφεραν στον Ελλαδικό χώρο».

Ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο ήταν οι ποντιακοί χοροί για τους οποίους μίλησε ο
Μιχάλης Καραβέλας – διπλωματούχος γεωπόνος Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, μέλος διοικητικού συμβουλίου της «Εύξεινου Λέσχης» και υπεύθυνος για χορούς και στέλεχος της επιτροπής της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος.

Όταν του ζητάμε να μας ενημερώσει για την προσωπική του διαδρομή θα πει: «Ξεκίνησα να χορεύω από 14 χρόνων. Η γενιά μου ευτύχησε να γνωρίσει ανθρώπους από την πρώτη γενιά και μάλιστα αυτούς που ήρθαν μεγάλοι από τον Πόντο και έτσι γνωρίσαμε τον αυθεντικό χορό από αυτούς τους ανθρώπους. Εγώ υπήρξα μαθητής πολύ ονομαστών χορευτών όπως των Νίκου Καλούση, Νίκου Καστανίδη, Γιώργου Φιρτινίδης από Θεσσαλονίκη, Στ. Χριστοφορίδης από Κοζάνη και διάφορες άλλες χορευτικές ομάδες που υπήρχαν την δεκαετία του ‘60, που έβγαινε ο ποντιακός χορός από την αφάνεια και επιτίθετο πολιτιστικά. Σήμερα επιχειρήσαμε μια διασύνδεση με το παρελθόν, με τον χορό αυτό καθεαυτό, γιατί πιστεύουμε ότι οι ποντιακοί χοροί προέρχονται κατευθείαν από τους αρχαίους ελληνικούς χορούς, σε εκείνο τον χώρο. Στον Πόντο, είχε αναπτυχθεί η όρχηση τους ελληνιστικούς χρόνους και μάλιστα αναφέρει ο Λουκιανός ότι «γινόντουσαν και μουσικοχορευτικές παραστάσεις από τα θέματα της ιστορίας, της μυθολογίας και αποδίδονταν από τους χορευτές». Όλα αυτά μας κάνουν να διαπιστώσουμε ότι μιλάμε για χορόδραμα, κάτι το οποίο το βλέπουμε να εμφανίζεται πρώτη φορά τον 18ο αιώνα στην Ευρώπη, δηλαδή μετά από 16 αιώνες από τότε που έγραψε ο Λουκιανός το περί ορχήσεως, βλέπουμε στην Ευρώπη το χορόδραμα, αλλά ο Λουκιανός το αναφέρει όχι με την λέξη «χορόδραμα», αλλά η περιγραφή είναι απολύτως ίδια, δηλαδή θέματα της ιστορίας να παρίστανται χορευτικά, στα μέρη εκείνα. Βέβαια αυτά όλα υπέστησαν τις οπισθοδρομήσεις και τις παλινδρομήσεις, αλλά πιστεύουμε ότι διατηρήθηκαν πάρα πολλά στοιχεία ατόφια. Ο χορός μετά την προσφυγιά, τον ξεριζωμό και την εγκατάσταση στην Ελλάδα, έπαιξε και εδώ τον ρόλο που έπαιζε στην αρχαία κοινωνία, δηλαδή ήταν η βασική πολιτιστική παράμετρος. Πολιτισμός δεν είναι μόνο ο χορός βέβαια, αλλά ήταν μια συνιστώσα πολύ ισχυρή του πολιτισμού. Κατ’ αρχάς έκανε τον Πόντιο να πιαστεί ξανά χέρι με χέρι με τον πατριώτη του και να μπούνε στον κύκλο του χορού και να συσφίξουν τις σχέσεις τους. Ο χορός ισχυροποίησε την προσφυγική ομάδα έπαιξε τον ρόλο του συνεκτικού ιστού. Από την άλλη μεριά όταν πια, την δεκαετία του ‘60, προβάλλεται ο ποντιακός χορός μέσα από το φολκλόρ, χρησιμοποιείται ως αιχμή δόρατος του ποντιακού πολιτισμού και τον θεωρούμε επιθετική πλέον, παράμετρο του πολιτισμού μας και επιθετική συνιστώσα, είναι στοιχείο αναγνωσιμότητας του ποντιακού πολιτισμού, έγινε αποδεκτός από όλους τους Έλληνες και δημιούργησε αυτόν τον μύθο γύρω από τους ποντιακούς χορούς. Βέβαια τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν απολύτως ομαλά, σήμερα κάπου χανόμαστε, θα έλεγα, σε μια σύγχυση γύρω από τις ονομασίες, γύρω από το πώς οι χοροί υπήρχαν και το πώς πρέπει να διασωθούν, αν είναι όλοι ποντιακοί ή όχι και όλα αυτά. Άρα επειδή έπαιξε και παίζει σήμερα βασικό ρόλο, όπως είδατε και σήμερα ο ποντιακός και ο θρακιώτικος χορός ήταν παρόν εκεί και έπαιξε βασικό ρόλο, άρα μας ενδιαφέρει να διασώσουμε τον γνήσιο ποντιακό χορό και να τον κάνουμε γνωστό και στους υπόλοιπους αδελφούς Έλληνες, να το πω έτσι και αν μπορέσουμε να ξεπεράσουμε τις συγχύσεις που σήμερα υπάρχουν».


















Ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος Γεώργιος Παρχαρίδης εξέφρασε την χαρά του που παραβρέθηκε στο φεστιβάλ λύρας εξυμνώντας την πρωτοβουλία του τοπικού σωματείου Ποντίων νομού Έβρου που είναι ένα από τα 70 σωματεία της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος και οργάνωσε την σημαντική ημερίδα, που αναφέρεται στους χορούς και στο ποντιακό θέατρο.

Για το χορό ανέφερε ότι είναι πολύ παρήγορο ότι οι νέοι ασχολούνται με τους χορούς, πλαισιώνουν τα σωματεία και μετέχουν στο πανελλαδικό φεστιβάλ ποντιακών χορών και κάθε χρόνο με 1800 νέους και νέες να μαζεύονται και να χορεύουν να τραγουδάνε, μια συνάντηση ενότητας και αλληλεγγύης, που γίνεται κάθε χρόνο σε διαφορετική πόλη και σε διαφορετική περιφέρεια. Το άλλο μέρος της ημερίδας είναι το θέατρο, το ποντιακό θέατρο που διδάσκει από σκηνής την ιστορία και τον πολιτισμό μας και διδάσκει και την ποντιακή γλώσσα».

Το κοινό, Πόντιοι κάθε γενιάς, παρακολούθησαν με ενδιαφέρον την ημερίδα, ενώ στις πρώτες σειρές διακρίναμε την Χρύσα Μαυρίδου και την Μαρία Καμενίδου, του συλλόγου η «Κερασούντα και το Γαρς», όπως και άλλους Ποντίους απ΄ όλη την Θράκη.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Μελαχροινή Μαρτίδου

Πηγή: "Ο Χρόνος" 29-07-2009