ΤΙ ΑΠΕΓΙΝΑΝ ΤΑ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΠΟΥ ΠΑΡΗΛΑΣΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ;

«Είναι απαράδεκτο, είναι αχαρακτήριστο μία οικογένεια επί 45 χρόνια, να είναι γαντζωμένη σε ένα ίδρυμα εθνικής και παγκόσμιας εμβέλειας», υπογράμμισε ο αντιπρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) και αντινομάρχης Φλώρινας, Γιάννης Αντωνιάδης, μιλώντας για το καθεστώς που μονοπωλεί τη διοίκηση του ιδρύματος «Παναγία Σουμελά».

Σε συνέντευξη που παραχώρησε προχτές βράδυ στα Αλωνάκια Κοζάνης το προεδρείο της ομοσπονδίας, ο αντιπρόεδρος ανακοίνωσε σειρά κινητοποιήσεων κατά τον εορτασμό της Παναγίας Σουμελά τον Δεκαπενταύγουστο στην Καστανιά, καθώς όπως είπε «απαιτούμε την απελευθέρωση της Παναγίας Σουμελά από την οικογενειοκρατία Τανιμανίδη. Είναι απαράδεκτο αυτή η οικογένεια να μην δέχεται την πρόοδο, τον εκδημοκρατισμό και να αρνείται το δικαίωμα του οποιοδήποτε πόντιου να συμμετέχει στη διοίκηση και στην ομαλή λειτουργία του ιδρύματος». Ο ομιλητής υποστήριξε ακόμη ότι η κατάσταση αυτή όπως είναι διαμορφωμένη, προσβάλει το θρησκευτικό αίσθημα όλων των Ελλήνων, προσβάλει το πολιτικό αίσθημα, προσβάλει το περί δικαίου αίσθημα.

Αναφερόμενος στα δεκάδες χρόνια διοίκησης και οικονομικής διαχείρισης του ιδρύματος «Παναγία Σουμελά», ο Γ. Αντωνιάδης υπογράμμισε: «Το αποτέλεσμα είναι οφθαλμοφανές και χειροπιαστό. Παρ' ότι έχουν παρελάσει από τα ταμεία της Παναγίας Σουμελά εκατοντάδες εκατομμύρια, εξακολουθεί να είναι σαν της 'Άρτας το γιοφύρι', δηλαδή όλο να ολοκληρώνεται, αλλά να μην τελειώνει ποτέ. Μένω μόνο στο θέμα της ανικανότητας ως προς την διαχείριση του συγκεκριμένου ιδρύματος, για να μην πω κάτι άλλο. Τα έσοδα του ιδρύματος προέρχονται από τον οβολό των συμπατριωτών μας, από δημόσιες επιχορηγήσεις, από δωρεές, που επαφείονται στην κατάνυξη και στον σεβασμό των πιστών.

Στη συνέχεια ο αντιπρόεδρος της Π.Ο.Ε. απαρίθμησε τις ενέργειες της Παμποντιακής Ομοσπονδίας, η οποία επισκέφτηκε και ενημέρωσε τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον αρχιεπίσκοπο, τους υπουργούς Παιδείας των τελευταίων ετών και τα πολιτικά κόμματα, ενώ επίκειται συνάντηση με τον νυν υπουργό Παιδείας Άρη Σπηλιωτόπουλο. Είπε επίσης ότι «η Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, το 2007, υπό την προεδρία του βουλευτή Τάσου Σπηλιώπουλου, ομόφωνα αποφάσισε την αλλαγή του καθεστώτος διοίκησης του ιδρύματος. Παρ' ότι υπάρχει αυτή η πολιτική ομοφωνία, παρ' ότι απεφάνθη η ολομέλεια του Αρείου Πάγου και ο νομικός σύμβουλος της κυβέρνησης, πάντα βρίσκουμε μπροστά μας ένα αόρατο τοίχος, το οποίο για ανεξήγητους λόγους σταματά όλες αυτές τις πρωτοβουλίες και τις προσπάθειες για την αλλαγή του καθεστώτος διοίκησης».

Η παμποντιακή ομοσπονδία ζητά την άρση του αδιεξόδου, ώστε να μπορέσει να αρθεί το αδιέξοδο και να ανοίξουν οι πόρτες της Παναγίας Σουμελά σε όλους τους Έλληνες, σε όλους τους θρησκευόμενους. Γι' αυτό, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο, «αποφασίσαμε να μεταβούμε με τα σωματεία μας στην Παναγία Σουμελά τον Δεκαπενταύγουστο, όπου βεβαίως θα πάμε να προσκυνήσουμε τη Χάρη της. Μόλις τελειώσουν οι θρησκευτικές εκδηλώσεις, στο πολιτικό μέρος θα υπάρξουν κάποιες εκδηλώσεις ενημέρωσης του κοινού με χιλιάδες φέιγ βολάν, πανό, ομιλίες κ.λ.π., ώστε να ενημερωθεί ο κόσμος, καθώς και η πολιτική με την θρησκευτική ηγεσία».

Μετά τη συνέντευξη Τύπου, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη ποντιακών σωματείων Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου, στην αίθουσα του Μορφωτικού Συλλόγου Αλωνακίων, όπου αποφασίστηκε η μαζική προσέλευση των μελών τους στην Παναγία Σουμελά τον Δεκαπενταύγουστο.

Ο πρόεδρος των Ποντιακών Σωματείων Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου, Στέλιος Μωϋσιάδης, ανακοίνωσε ότι το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2009 και ώρα 7 μ.μ. στο Αλεξάνδρειο Μέλαθρο της Θεσσαλονίκης, πραγματοποιείται το 5 Πανελλαδικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών, όπου θα πάρουν μέρος χορευτικά των σωματείων Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου. Τέλος, στο πάνελ της συνέντευξης παρέστησαν ο αντιπρόεδρος του Σ.ΠΟ.Σ., Ανδρέας Ευθυμιάδης και ο πρόεδρος του Μορφωτικού Συλλόγου Αλωνακίων, Θεόδωρος Λαζαρίδης.

ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΗΤΤΑΣ

Πηγή: "Πτολεμαίος" 12-08-2009

Το κότσεμαν στα ελληνόφωνα χωριά των Σουρμένων του Πόντου

Το κότσεμαν στα ελληνόφωνα χωριά των Σουρμένων του Πόντου

του Βεϋσέλ Μπαϊρακτάρ

Την Άνοιξη, 15 Απριλίου, σα χωράφια, σο λύχτρεμαν(1), εφτάμε αργατείας(2), ο ένας βοηθάει τον άλλον. Αυτή η διαδικασία κρατάει περίπου 10 με 15 ημέρες. Οι άντρες λυχτρεύουν, οι γυναίκες μακελάζουν(3), κρούγουνε τα βώλια(4) για να μαλακών’ το χώμαν. Άντα σπείρουμε το σπόρο για τα κολονκόθια, για τα καλαμπόκια, για τα φασόλια και τα γερμασία(5) είναι πιο εύκολο μετά για το σκάψιμο.

Τελειώνει η διαδικασία σα χωράφια και μετά ετοιμαζόμαστε για το κότσεμαν(6), εφτάμε χαζιρλούκια(7). Έμπρον μίαν ημέραν όλα είναι έτοιμα, τα γομάρια, τα σκεύια, τα στρώματα, το αλεύρι, το αλάτι, το σιτάρι, τα φαγητά που θα τρώμε σο δρόμον. Τα κάτας, τα κοσάρας, τα σκυλία φορτώνουμ’ ατα σον γάιδαρον και σο μουλάριν.

Πλύνουμε τα ζα με το νερό για να είναι καθαρά από κόπρια, χτενίζουμ’ ατα καλά. Κρεμάνουμε τα κολόνια(8) και τα ζίλια(9) σα ζα και σα πρόβατα.

Όλα είναι έτοιμα, ξεκινάμε το πορπάτεμαν. Μικρά τα κουζία (10), μικρά τα μουσκάρια, γάλια-γάλια σο πορπάτεμαν, σο δρόμο ‘γαναχτάνε(11). Τα μουσκάρια, τα αρνία επαίρουματα σην ανγκάλια μουν, σ’ ωμία μουν για ν’ απογαναχτάνε(12). Το ταξίδι κρατεί περίπου 3-4 ώρας. Σε κάποιο σημείο του δρόμου σταματάμε, κάνουμε κουσλούκι(13) για να βιζαλίξουμε τα μουσκάρια και τα αρνία, για να τρώμε κι εμείς το φαΐν εμούν.

Ατότες αλμέγουμε την αγελάδα και το πρόβατο. Σον δρόμον έχουμε αντάμα ξύλα και δαδία. Ψένουμε το άψωμο, βράζει το γλυκύν(14). Τραπεζώνουμε σο δρόμον. Το φαγητόν εμούν εν μινζίν, βούτερο, γλυκύ, τυροκλωστή, τσουπαδίτικο ψωμί.

Τρώγουμε και ξαν εχπάγουμε σο περπάτημα. Γάλια-γάλια βοσκίζοντας τα ζώα, εφτάνουμε σο σπίτ’.

Κατηβάζουμε τα γομάρια α σο γάιδαρο και α σο μουλάρι, ένα-ένα πλύνουμ’ ατα και βάλουμ’ ατα σ’ οφλάνια(15). Κοσέβουμε τον πέσκο(16), βάλουμε επάν σον πέσκο το γιαλ(17) να βραζ να δίγουμ’ α τις αγελάδες για να αλμέγουμ’ ατα. Ας δί’ως(18) το γιάλ’ γλυκύ ου δί’ει μας, φουμίζει(19). Μόνο με το γιάλ’ δί’ει μας α το γλυκύ. Με το γλυκύ κεράζουμε τα μουσκάρια, ντο αρτεύ’ (20) μέν’ σε μας, εφτάμ’ α γάλα για να φάμε και εμείς.

Εδώ το κότσεμα σο κώμ’(21) τελειώνει. Σα κώμια τον τόπον λέγν’ ατο Σειμαδία (Χειμαδιά). Ύστερα, ένα μήνα κάθουμες σο κώμ’, αξάνα κοτσέβουμε σα παρχάρια.

Πάλ’ εφτάμε ένα ημέραν εμπρό χαζιρλούκια, ετοιμάζουμε τα γομάρια, μαζεύουμε όλα τα σκεύια, τα χαλκά, τα μακέλια, τα ιφτάρια, τα κοφίνια, τα καλάθια, γομώνουμ’ ατα ρούχα, σκέβια, ιμπρίκια, λεγένια, φαγητά, οτεπέρι έχουμε που θα χρειαστούμε σο παρχάρ’.

Άντα πάμε τσ’ εβγένουμε πάλ’, ‘πριμέρα(22) τα ζώα χτενίζουμ’ ατα, κρεμάνουμε τα κολόνια, τα ζίλια, κρεμάνουμε και το χαμαήλ, για να μην τα ματιάζει κανείς σο δρόμο, αλείφουμε καρβούνια σο ματίγανα, επούκα κρεμάνουμε και σην γούλαν α καρβούνια για το μάτι. Επ’ εκεί εμπαίνουμε σο δρόμο.

Κρατεί μίαν ημέρα α σο κώμ’ σο παρχάρ το κότσεμα. Φορτωμένα όλα τα πράγματα που χρειάσκουμες’ στα άλογα και στα μουλάρια, στον γάιδαρο.

Α σον κώμ’ κοτσέβουμε όλ’ μαζί με τους γείτονες. Όλ’ ετοιμάζονται ένα ημέραν πριν εγβαίνουμε σο δρόμο. Όλ’ μαζί όσοι είναι φορτωμένοι γομάρια πάνε έμπρο, για να αφήσουνε τα γομάρια και να ετοιμάσουν τ’ οσπί’, να καθαρίσουνε τ’ οσπί’, να βάλουνε τα πράγματα στ’ οφλάν’. Όσο ελιγορότερα ίνεται και να κλόσκουντε να βοηθήσουν τους άλλους που είν’ φορτωμέν’ στα γομάρια, για να πάρουνε τα αρνία και τα μουσκάρια σην αγκάλια που είναι ‘γαναχτεμένα και ου πορπατούν.

Ύστερα από 4-5 ώρες ταξίδι σταματάμε, εφτάμε κοσλούκι, πάλι αλμέγουμε κάποια από τα πρόβατα και όλες τις αγελάδες για να μην γαναχτάνε σο δρόμο και μένουν επίς. Το γλυκύ που αλμέξαμε δίγουμ’ ατο σα μουσκάρια και σ’ αρνία και τα σκυλία, τα κάτας. Τελειώνει το διάλειμμα και ξεκινάμε το ταξίδι. Πάλι το ίδιο, όσοι είναι φορτωμένοι με τα γομάρια πάνε εμπρό, οι άλλοι πάνε από πίσω με το βίο(23) μαζί.

Περίπου 3-4 ώρες κρατεί η διαδρομή. Τα παρχάρια μουν είναι το Τεμίρκαπι, το Φτερογάζ’, το Σπεντάμ’, ο Μαυρέας και ο Καντζιδοπόταμον. Φτάνοντας σον παρχάρ’ μοιράζουνε το πρόβατα και τις αγελάδες. Ο καθένας παίρνει τα δικά του, βάλει ατα στον φράχτι(24), μέσα ξανά αλμέγουμε τις αγελάδες και τα πρόβατα.

Το βράδυ άντα φτάνουμε, ευκαιρώνουμε τα καλάθια και τα κοφίνια, ό,τι είχαμε φορτώσει στα γαϊδούρια και στα μουλάρια.

Ένα-ένα βάλουμ’ ατα στη θέση τους τα πράγματα, μετά πάμε για τσοιμεθιό(25).

Αδά τελέν’ και το ταξίδι για τα παρχάρια.

Λεξιλόγιο

1. λύχτρεμαν: σκάψιμο του χωραφιού με το λυχτρίν, κάτι σαν όργωμα,

2. αργατεία: διαδικασία αλληλοβοήθειας μεταξύ γειτόνων και συγγενών την εποχή των αγροτικών εργασιών,

3. μακελάζουν: σκαλίζουν,

4. βώλια: βώλοι,

5. γερμασία: γεώμηλα, πατάτες,

6. κότσεμαν: παρχάρεμαν, «μετακόμιση»,

7. χαζιρλούκια: προετοιμασίες,

8. κολόνια: κουδούνια,

9. ζίλια: κουδουνάκια,

10. κουζία: αρνάκια,

11. ‘γαναχτάνε: αγαναχτούν, κουράζονται,

12. απογαναχτάνε: αναπαύονται,

13. κουσλούκι: διάλειμμα,

14. γλυκύν: γάλα,

15. οφλάν’:,

16. πέσκον: σόμπα,

17. γιάλ’: φαγητό για τα ζώα,

18. ας δί’ως: δίχως,

19. φουμίζει: θυμώνει,

20. αρτεύ’: περισσεύει,

21. κώμ’: ενδιάμεσος σταθμός πριν τα παρχάρια (Μεμονωμένα σπίτια ή οικισμοί, σε υψόμετρα μεταξύ 1000-1300 μέτρων. Τα χρησιμοποιούσαν και έμεναν εκεί οι χωρικοί για ένα περίπου μήνα, μέχρι να φυτρώσει το χόρτο στα λιβάδια των κανονικών παρχαριών.),

22. πριμέρα: μια ημέρα πριν, έμπρ’ ημέρα,

23. βίος: το ζωικό κεφάλαιο κάθε σπιτιού,

24. φράχτι: μαντρί,

25. τσοιμεθιό: ύπνος.

ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΑΛΜΩΠΙΑΣ

"ΠΟΝΤΙΑΚΟΝ ΠΑΝΟΫΡ 2009"

Η Εύξεινος Λέσχη Αλμωπίας, στα πλαίσια των πολιτιστικών της εκδηλώσεων διοργανώνει και φέτος εκδηλώσεις με τίτλο "Ποντιακόν Πανοϋρ 2009" στις 21 και 22 Αυγούστου 2009 με τη χορηγία της Δημοτικής Κοινωφελούς Επιχείρησης του Δήμου Αριδαίας και της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Πέλλας.

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων είναι:

Παρασκευή 21 Αυγούστου 2009

Πανόραμα χορευτικών συγκροτημάτων:

Συμμετέχουν:
- ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΑΛΜΩΠΙΑΣ, με χορούς από τον Πόντο.
- ΠΟΛ.ΣΥΛ. ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ με χορούς από την Αν. Ρωμυλία.
- ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΜΑΧΩΝ "ΟΙ ΠΡΟΜΑΧΟΙ" με χορούς της Μακεδονίας.
- ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΩΝ ΠΛΑΤΕΩΣ ΗΜΑΘΙΑΣ με χορούς από την Καππαδοκία.

- Ποντιακό γλέντι με εκλεκτούς τοπικούς καλλιτέχνες.

Ώρα έναρξης εκδηλώσεων: 21:00

Σάββατο 22 Αυγούστου 2009

Ποντιακό γλέντι με τους: ΓΙΩΡΓΟ ΣΟΦΙΑΝΙΔΗ, ΚΕΡΙΜ ΑΪΝΤΙΝ & ΑΝΤΕΜ ΠΕΣΚΙΟΪΟΛΟΥ.

Ώρα έναρξης εκδηλώσεων: 21:00

Χώρος εκδηλώσεων: 2ο Γυμνάσιο Αριδαίας (πλατεία Μνήμης)


Από το Δ.Σ. της Ευξείνου Λέσχης Αλμωπίας


ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΑΛΜΩΠΙΑΣ
Παύλου Μελά 87
Τ.Κ. 58400
Αριδαία – Ν. Πέλλας
Τηλ. 2384021288
Fax 2384021008
www.efxinos-almopias.gr
efleal@otenet.gr

ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ

Κατά τη συνέντευξη τύπου που παραχώρησε η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) στις 11.8.2009 ο Πρόεδρος του Δ.Σ. καθηγητής Ιατρικής Γεώργιος Παρχαρίδης ανέφερε ότι μεταξύ των στόχων της Παμποντιακής Ομοσπονδίας, που συσπειρώνει 367 σωματεία από όλη την Ελλάδα είναι ο εκδημοκρατισμός και εξυγίανση του νομικού και διοικητικού καθεστώτος του Ιερού Ιδρύματος Παναγία Σουμελά.

Το ιδρυτικό βασιλικό διάταγμα του 1966 και η κανονιστική πράξη που ακολούθησε και ισχύουν αμετάβλητα συνεχώς μέχρι σήμερα είχε ως συνέπεια να δημιουργηθεί ένας κλειστός κύκλος διοίκησης και διαχείρισης των υποθέσεων του Ιερού Ιδρύματος, με πρόεδρο προερχόμενο συνεχώς επί 46 χρόνια από μια οικογένεια και την πλειοψηφία του Δ.Σ. να διορίζεται από ένα σωματείο. Εκλογές προβλέπονται μόνο για την μειοψηφία, δηλαδή για τα τρία από τα 11 μέλη του Δ.Σ. παγκόσμια πρωτοτυπία!

Το Ιερό Ίδρυμα ενώ είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, δηλαδή έχει κρατική υπόσταση και επιχορηγείται από τον προϋπολογισμό του κράτους διοικείται κατ’ αποκλειστικότητα από έναν φορέα ιδιωτικού δικαίου, δηλαδή από το ομώνυμο σωματείο Παναγία Σουμελά.

Ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου το ιερό ίδρυμα υπάγεται στην εποπτεία και τον έλεγχο του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, στην αρμοδιότητα του οποίου ανήκει η πρωτοβουλία για την αλλαγή του νομικού καθεστώτος.

Καλώ λοιπόν τον Υπουργό κ. Σπηλιωτόπουλο να κινήσει άμεσα τις διαδικασίες για τη έκδοση προεδρικού διατάγματος που να τροποποιεί το ισχύον ιδρυτικό βασιλικό διάταγμα. Στα χέρια του βρίσκεται πλήρης σχετικός ενημερωτικός φάκελος και αναλυτικό υπόμνημα με τις προτάσεις της Π.Ο.Ε. Ζητούμε να εφαρμοστεί η δημοκρατία και να αποδοθεί το Ιερό Ίδρυμα στον Ποντιακό Ελληνισμό.

Στις 15 Αυγούστου θα είμαστε παρόντες στο χώρο του Ιερού Ιδρύματος, όπως αρμόζει ως προσκυνητές της ιεράς εικόνας της Παναγίας. Ταυτόχρονα όμως θα εκπληρώσουμε κι ένα χρέος. Θα εκφράσουμε ειρηνικά την αντίθεσή μας προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς διοίκησης και θα ζητήσουμε την άμεση νομοθετική παρέμβαση για την αλλαγή του.

Ο Γενικός Γραμματέας του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας, δικηγόρος Κωνσταντίνος Γαβρίδης, ανέφερε ότι η επί μισό αιώνα περίπου άσκηση της διοίκησης από τα ίδια πρόσωπα με επίκεντρο συνεχώς μία οικογένεια και το ομώνυμο σωματείο Παναγία Σουμελά, εξέθρεψε και παγίωσε αντιλήψεις ιδιοκτητών. Οι αντιλήψεις αυτές εκφράζονται απ’ τους διοικούντες, οι οποίοι με δημόσιες ανακοινώσεις τους αυτοαποκαλούνται «ιδιοκτήτες των πάντων υπό την υλική και πνευματική έννοια», «εγγυητές», «φρουροί και κάτοχοι της ιεράς εικόνας».

Είναι δε τόση η ταύτισή τους με το Ιερό Ίδρυμα που σε περίπτωση απόπειρας αλλαγής του νομικού καθεστώτος, απειλούν να απομακρύνουν την ιερά εικόνα από το Ίδρυμα και να αφαιρέσουν τη χρήση των εκτάσεων όπου αναπτύχθηκαν οι εγκαταστάσεις του Ιδρύματος, έκταση που σημειωτέον παραχωρήθηκε στο σωματείο από την τοπική κοινότητα Καστανιάς με τον όρο να εγκατασταθεί σ’ αυτήν το Ιερό Ίδρυμα Παναγία Σουμελά.

Η πρόσφατη γνωμοδότηση της Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους έλυσε οριστικά μια νομική διχογνωμία που ανέκυψε σχετικά με το νομικό καθεστώς που διέπει το Ιερό Ίδρυμα: αν δηλαδή για την διοίκηση του Ιερού Ιδρύματος είναι σε ισχύ το ιδρυτικό βασιλικό διάταγμα και η κανονιστική πράξη της Εκκλησίας ή έχει εφαρμογή ο καταστατικός χάρτης της Εκκλησίας της Ελλάδος. Απεφάνθη λοιπόν ότι ισχύει το ιδρυτικό βασιλικό διάταγμα. Η γνωμοδότηση αυτή αναδεικνύει πλέον την αρμοδιότητα του Υπουργού Παιδείας ως μόνου αρμοδίου να εισηγηθεί με προεδρικό διάταγμα την αλλαγή του υφιστάμενου νομικού καθεστώτος. Ανεξάρτητα όμως από την νομιμότητα πρέπει να επιδιωχθεί η ουσιαστική ανιστόρηση της Ιεράς Μονής και η μετεξέλιξη του Ιερού Ιδρύματος από κέντρο άσκησης κοσμικής εξουσίας και επιρροής σε Ιερά Μονή, όπως ακριβώς λειτουργούσε επί 16 αιώνες στον ιστορικό Πόντο.

Με τον προσήκοντα σεβασμό στην ιερότητα του χώρου και της ημέρας θα παραστούμε κατά τον Δεκαπενταύγουστο ως προσκυνητές της εικόνας στο Ιερό Ίδρυμα και θα εκφράσουμε απολύτως ειρηνικά και με κοσμιότητα την δυσφορία των Ποντίων για την απαράδεκτη κατάσταση που επικρατεί στο Ίδρυμα.

Ο Πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Νεολαίας της Π.Ο.Ε., ιατρός Χαράλαμπος Κωτίδης, εξέφρασε την καθολική αντίθεση των νέων με το καθεστώς της οικογενειοκρατίας που παγιώθηκε στο Ίδρυμα, κατάσταση που δυστυχώς παρατηρείται ευρύτερα στην ελληνική κοινωνίας, γεγονός που προκαλεί την δυσφορία και την έντονη αντίδραση όλων των νέων και δήλωσε την σταθερή απόφασή τους να αγωνιστούν για την επικράτηση της δημοκρατίας και την κατάκτηση του δικαιώματος των ίσων ευκαιριών για όλους τους νέους.

Ο Πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας δικηγόρος Λάζαρος Κουμπουλίδης αναφέρθηκε στην δυσαρέσκεια και τη δυσφορία της ολότητας σχεδόν των σωματείων του Νομού Ημαθίας αλλά και της κοινής γνώμης των κατοίκων του νομού για την κατάσταση που επικρατεί στο Ίδρυμα και υπογράμμισε την αναγκαιότητα ουσιαστικής ανιστόρισης δηλαδή επανίδρυσης της Ιεράς Μονής Παναγίας Σουμελά όπως λειτούργησε επί αιώνες στον ιστορικό Πόντο.

ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ

Λ.ΝΙΚΗΣ 1

Τ.Κ. 54624

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΤΗΛ:2310227822

FAX:2310227213

www.poe.org.gr

info@poe.org.gr

ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟ ΣΠΟΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗΣ ΣΤΗ ΣΟΥΜΕΛΑ

Κατεβάστε από το παρακάτω link το ραδιοφωνικό spot για την παρουσία της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) και των μελών-σωματείων της όπου με σεβασμό στην ιερότητα του χώρου και της ημέρας θα παραστεί την ημέρα του Δεκαπενταύγουστου ως προσκυνητές της εικόνας στο Ιερό Ίδρυμα για να εκφράσει απολύτως ειρηνικά και με κοσμιότητα, την δυσφορία των Ποντίων για την απαράδεκτη κατάσταση που επικρατεί στο Ιερό Ίδρυμα Παναγία Σουμελά.

Ραδιοφωνικό spot

Κλίμα ενότητας στην Π.Ο.Ε.

Ανακοινώσεις στήριξης της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος εξέδωσαν ο Μορφωτικός Σύλλογος Νέου Προδρόμου και ο Σύλλογος "Μιέζα" Κοπανού. Στην ανακοίνωσή του ο σύλλογος του Νέου Προδρόμου τονίζει: "Ένα ασυνήθιστο φαινόμενο για τα ελληνικά δεδομένα βιώνουμε τον τελευταίο καιρό τα ποντιακά σωματεία του Νομού Ημαθίας. Μέσα σε ένα κλίμα σύμπνοιας και ομόνοιας εξασφαλίζονται οι καταλληλότερες προϋποθέσεις συνεργασίας και δημιουργικής δράσης. Ενώνοντας τη φωνή μας όλα τα ποντιακά σωματεία του νομού εκφράζουμε την γνώμη μας και αισθανόμαστε υπερήφανοι και ικανοποιημένοι. Αναλογιζόμενοι όμως ότι κάτι τέτοιο ήταν ακατόρθωτο στο παρελθόν κατανοούμε την αιτία της τεράστιας αλλαγής.

Με την ίδρυση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας τέθηκαν οι βάσεις της αποκεντρωτικής διοίκησης και λειτουργίας οι οποίες στηρίζουν την αλληλοβοήθεια, την αλληλοϋποστήριξη και την αλληλογνωριμία. Συμμετέχοντας πλέον ενεργά στις διαδικασίες ενημερωθήκαμε και εκφραστήκαμε μέσα από τα θεσμικά μας όργανα. Έτσι καταθέσαμε τις απόψεις μας για το νομικό και διοικητικό καθεστώς του Ιδρύματος Παναγία Σουμελά, συνυπογράφοντας το ψήφισμα των ποντιακών σωματείων του Νομού Ημαθίας. Με γνώμονα την διάθεση προσφοράς επιζητούμε τις όποιες νομικές και διοικητικές αλλαγές στο Ίδρυμα και τη λύση της εξαρτημένης σχέσης των συμφερόντων και της ιδιοτέλειας. Θεωρούμε ότι ήρθε ο καιρός να απεμπλακεί το θρησκευτικό συναίσθημα από τη διαχείριση της κρατικής περιουσίας και τη διοίκηση ενός σωματείου. Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένουμε την πολιτική μέριμνα για την τακτοποίηση ενός ζητήματος που ταλανίζει επί χρόνια το ποντιακό στοιχείο και από την οποία θα επέλθει οριστικά και ουσιαστικά η πολυπόθητη ενότητα".

Η "Μίεζα" σημειώνει: "Πριν από μερικά χρόνια ο οργανωμένος ποντιακός χώρος κατανοώντας την ελλιπή εκπροσώπηση μέσα από το δευτεροβάθμιο όργανο του και διακρίνοντας την ανάγκη δημιουργίας μιας νέας προοπτικής μέσα από τη δυναμική που αναπτύσσονταν, ίδρυσε τη Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδας (Π.Ο.Ε.). Ο προβληματισμός και τα ερωτηματικά για την επικρατούσα νοσηρή κατάσταση του παρελθόντος, της αδιαφάνειας, της κατευθυνόμενης αντιπαράθεσης και διχόνοιας, της ανεξήγητης και πολλές φορές ύποπτης συμπεριφοράς, προκάλεσε την πλήρη αδιαφορία διακεκριμένων και ικανών ποντίων που στελεχώνουν επάξια την ελληνική κοινωνία, οι οποίοι με τον καιρό απομακρύνθηκαν συνειδητά από την ενασχόληση τους με το ποντιακό στοιχείο.

Γίνεται κατανοητό πλέον στους πάντες ότι αν όλα λειτουργούσαν όπως θα έπρεπε και μέσα στα όλα και οι απαραίτητες συλλογικές διαδικασίες, δεν θα ήταν μονόδρομος η ίδρυση της Π.Ο.Ε. Ποιος ο λόγος δημιουργίας ενός νέου δευτεροβάθμιου θεσμού, αν όλα λειτουργούσαν κανονικά; Άρα λοιπόν η λειτουργία αυτή ήταν που από τη μία προκάλεσε αριστοτεχνικά την «φυγή» της μεγαλύτερης μερίδας αξιόλογων και ικανών ποντίων, οι οποίοι προσπαθώντας να διαφυλάξουν την προσωπική τους ακεραιότητα και αξιοπρέπεια, γύρισαν την πλάτη στο στοιχείο τους και από την άλλη, αυτή ήταν που προβλημάτισε τους εναπομείναντες ιδεαλιστές και ακούραστους εραστές της ποντιακής παράδοσης από τους οποίους ιδρύθηκε η νέα και υγιής πρωτοβουλία.

Στο τρένο του πολιτισμού και της απρόσκοπτης προσφοράς όμως, υπάρχουν θέσεις για όλους και το ενδιαφέρον για τη ρίζα μας είναι μια φλόγα που θα σιγοκαίει για πάντα μέσα μας, όσο και αν κάποιοι επιδιώκουν τη σιωπή και τη λήθη. Το μέλλον προδιαγράφεται αίσιο και ευοίωνο με διασφαλισμένη την ενότητα, την δημιουργικότητα και την προοπτική μέσα από τα όργανα και τη δομή της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας (Π.Ο.Ε)".

Πηγή: "Πληροφοριοδότης" 12-08-2009

Εύξεινος Λέσχη Αλεξάνδρειας: Περί πεφωτισμένων και επαγγελματιών Ποντίων

Δήλωση – θέση για το καθεστώς διοίκησης και λειτουργίας του Ιδρύματος Παναγία Σουμελά πραγματοποίησε ο πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Αλεξάνδρειας Σάββας Θεοδωρίδης. Συγκεκριμένα τονίζει: “Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρακολουθεί πλέον και ο κάθε ανυποψίαστος πολίτης το ζήτημα της διοίκησης του Ιδρύματος της Παναγίας Σουμελά. Με έκπληξη και δυσπιστία πληροφορείται για θέματα που πριν λίγο καιρό δεν θα φανταζόταν την ύπαρξη τους. Που να σκεφτόταν ο απλός και εύπιστος Πόντιος ότι στο βωμό της θρησκευτικής ευλάβειας και πίστης, που ως κόρη οφθαλμού προστάτεψε στο πέρασμα του χρόνου, θα υπήρχαν οι εκμεταλλευτές και επιτήδειοι που θα «μεγαλουργούσαν» για προσωπικό όφελος, έχοντας ως μοναδική τους ασχολία (όπως οι ίδιοι ισχυρίζονται), την προώθηση της ποντιακής παράδοσης. Όλοι αυτοί οι Επαγγελματίες Πόντιοι κατόρθωσαν να περάσουν στην ιστορία ως οι μόνοι ικανοί και οι πρώτοι και καλύτεροι συνεχιστές των πάντων. Μόνον με την απαραίτητη «Ιερά Εξέταση» θα μπορούσε ο απλός και λαϊκός Πόντιος να συμμετέχει στην «ελίτ των Άξιων και Πεφωτισμένων». Μόνον με την αποδοχή της υπάρχουσας ηγεσίας (που με τρόπους καταδικαστέους από το σύνολο του ελληνικού λαού διορίζεται), διατηρείται το δικαίωμα της θρησκευτικής πίστης και αποφεύγεται ο χαρακτηρισμός του άπιστου. Είναι οριστικά μη αποδεκτή η πεισματική χειραγώγηση του εθνικοθρησκευτικού συμβόλου και καθολικά απαιτητή η κατάργηση ενός βασιλικού και η ψήφιση ενός προεδρικού διατάγματος με σκοπό την ενδυνάμωση και την αναβάθμιση του θρησκευτικού και πολιτιστικού Φάρου της Παναγίας Σουμελά”.

Πηγή: "Πληροφοριοδότης" 11-08-2009

ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΒΕΡΟΙΑΣ

Ανοικτό κάλεσμα

Σάββατο 15 Αυγούστου 2009 στην Παναγία Σουμελά στην Καστανιά Βέροιας

15Αύγουστο στην Παναγία Σουμελά με τα Ποντιακά Σωματεία του Ν. Ημαθίας και την Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος

- Βάλτε τέλος στην οικογενειοκρατία,
- Βάλτε τέλος στο διορισμό της διοίκησης του Ιδρύματος,
- Ελάτε να διώξουμε μαζί τη "Βασιλεία" από την Παναγία Σουμελά,
- Ελάτε να επιβάλλουμε με τη δυναμική μας παρουσία, τη Δημοκρατία και τη νομιμότητα.

Σάββατο 15 Αυγούστου 2009, από το πρωί, όλοι στην Παναγία Σουμελά στην Καστανία Βέροιας
- Για τη Δημοκρατία στο Ίδρυμα,
- Για την ενότητα των Ποντιακών Σωματείων.

Λεωφορεία θα αναχωρήσουν με δωρεάν μετάβαση στις 7 το πρωί του Σαββάτου από την πλατεία "Ωρολογίου" ενώ δρομολόγια θα εκετελεστούν και από τους σταθμούς των ΚΤΕΛ όλου του νομού.

Η Παναγία Σουμελά ανήκει σε όλους τους Πόντιους και τον Ελληνισμό.

ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ ΒΕΡΟΙΑΣ
Λ. Πορφύρα 1, Πανόραμα
Βέροια
Τ.Κ. 59100
Τηλ. 2331072060
Fax 2331028356
www.elverias.gr
info@elverias.gr

Το πανηγύρι στην Κατίρκαγια (Kadirga) του Πόντου

Το πανηγύρι στην Κατίρκαγια (Kadirga) του Πόντου

της Μυροφόρας Ευσταθιάδου

Ο κοινωνικός και πολιτισμικός του ρόλος

Τα παρχάρια του Πόντου και τα πανηγύρια κατά τους θερινούς μήνες

Επιμέρους κεφάλαιο στη μελέτη της αγροτικής ζωής των Ελλήνων του Πόντου είναι η παραμονή τους στα «παρχάρια» κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών. Η λέξη «παρχάρ΄», ερμηνεύεται ως εξοχικός τόπος (σε υψόμετρο 2.000μ και άνω). Άλλη άποψη υποστηρίζει ότι προκύπτει από τις λέξεις παρά και χωρίον ή από την τουρκική bahar που σημαίνει άνοιξη ή την περσική balhar (υψηλός τόπος).

Ιδιάζουσας σημασίας για τη λαογραφία είναι η μελέτη ενός πανηγυριού σε υπαίθριο χώρο. Το πανηγύρι, η αρχαία «πανήγυρις», διατηρεί πολλά αρχέγονα στοιχεία. Κυρίαρχο, το «αυθόρμητον» του λαϊκού πολιτισμού. Είναι η άνευ όρων παράδοση στη συλλογική διασκέδαση. Η μέθεξη των πανηγυριστών και η λύτρωση, μετατρέπουν το χώρο σε σημείο αναφοράς και μνήμης. Δημιουργείται, έτσι κάθε φορά μια συλλογική ταυτότητα, πέρα από ιδιότητες, φύλα και χαρακτήρες. Η δυναμική του συλλογικού συμβάντος αλλά και η δύναμη της παράδοσης λειτουργούν ως χωνευτήρι αντιθέσεων.

Κατίρκαγια : τόπος, προέλευση ονόματος

Το μεγαλύτερο πανηγύρι στα βουνά της Τραπεζούντας σήμερα, είναι αυτό της Kadirga (γνωστότερο σε ΄μας ως Κατίρκαγια). Η περιοχή βρίσκεται σε υψόμετρο 2.000μ, στα σύνορα των νομών Τραπεζούντας και Αργυρουπόλεως (Gumushane). Για το λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια πραγματοποιείται δύο φορές, την τρίτη και τέταρτη Παρασκευή του Ιουλίου, από τους Δήμους Tonya και Kurtun αντίστοιχα.

Υπάρχουν πολλές εκδοχές για την εξήγηση του ονόματος Κατίρκαγια. Η μια υποστηρίζει ότι προέρχεται από τη λέξη katir(=μουλάρι) kaya(=βράχος), λόγω της απότομης γεωλογικής τοποθεσίας. Μια δεύτερη, λόγια άποψη, ισχυρίζεται ότι έχουν βρεθεί κομμάτια ξύλου καραβιού, «κάτεργου» δηλαδή, που ίσως ανήκουν στην κιβωτό. Καμιά εξήγηση δεν ξενίζει, καθώς το στοιχείο της υπερβολής είναι σύμφυτο με την ιδιοσυγκρασία του λαού.

Η μέρα του πανηγυριού

Το πιο γνωστό και τουριστικό γεγονός του καλοκαιριού στον Πόντο είναι η Κατίρκαγια. Οι ντόπιοι, στην πλειοψηφία τους μόνιμοι κάτοικοι Τραπεζούντας ή Κωνσταντινούπολης, διηγούνται ότι τις οικονομίες όλου του χρόνου τις ξοδεύουν εδώ, αυτή τη μέρα. Και αναρωτιέται κανείς πόσα μπορείς να ξοδέψεις σ΄ένα παρχάρ΄. Ο λόγος είναι κυρίως ψυχολογικός. Όντας μακριά από τον τόπο σου, αυξάνεται η ανάγκη συμμετοχής σ΄ένα κοινωνικό φαινόμενο. Η αίσθηση του «ανήκειν» στην ομάδα και στον τόπο, πρέπει να τονωθεί.

Συναντάει κανείς στο πανηγύρι πολλούς τύπους πανηγυριστών. Το γλεντζέ, που τρέχει στον κύκλο του χορού μιμούμενος χορευτικές κινήσεις, τραγουδώντας, ξαπλώνοντας στο γρασίδι και δίνοντας συνθήματα στο χορό. Τον καζή, ο οποίος είναι μεγάλος σε ηλικία και ντυμένος με στρατιωτική στολή με δεκάδες παράσημα. Είναι παλαίμαχοι πολεμιστές ή απόγονοί τους και αρέσκονται να φωτογραφίζονται, δίνοντας έτσι μια διαφορετική, γραφική νότα στο πανηγύρι. Τον ατλή, δηλαδή τον καβαλάρη, που μπαίνει πολλές φορές ακόμη και στον κύκλο του χορού. Το άλογό του είναι στολισμένο, όπως αρμόζει σε μια μέρα γιορτής. Οι μουσικοί, είναι λαϊκοί οργανοπαίκτες, κυρίως με ταούλ΄ και ζουρνά, για να ακούγονται καλύτερα σε ανοιχτό χώρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι μπορεί να συνυπάρξουν και πέντε κύκλοι χορού (με δεκάδες έως εκατοντάδες άτομα ο καθένας), σε διαφορετικά σημεία του βουνού, με ξεχωριστούς μουσικούς.

Η γυναικεία παρουσία στο πανηγύρι

Σε παράλληλη δράση με τους μεγάλους χορευτικούς κύκλους υπάρχουν και μικρότεροι, 5 έως 10 ατόμων, αποτελούμενοι μόνο από γυναίκες. Είναι ο λεγόμενος kari horoni (χορός γυναικών), καταγόμενες συνήθως από το ίδιο χωριό. Ο διαχωρισμός αυτός υποδηλώνει εν μέρει σεμνότητα και σεβασμό. Υπάρχουν, όμως, δύο στοιχεία που θα αναιρούσαν, ίσως, την παραπάνω άποψη: ο έντονος τρόπος που χορεύουν και τα «τσακώματα» πάνω στο χορό, παρεμφερή με αυτά των ανδρών. Αν προσθέσουμε σ΄αυτά και την ομοιόμορφη ενδυμασία τους, εύλογα συμπεραίνει κανείς ότι γίνονται επίκεντρο της προσοχής των ανδρών και στόχος τους.

Η σύνθεση των πανηγυριστών

Η αθρόα προσέλευση τουριστών τα τελευταία χρόνια έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στο πανηγύρι. Συγκεντρώνονται, πλέον, κάθε χρόνο 10.000 έως 20.000 πανηγυριστές. Παρευρισκόμενος κανείς ως επισκέπτης, νιώθει άβολά με τον πρωτογονισμό που αυτό εκπέμπει. Όλες οι εκφράσεις είναι ακόμη πιο έντονες από τις αστικά και κοινωνικά συνήθεις. Ο χορός είναι πολύ πιο δυναμικός απ΄ ότι αν χορευόταν στην πλατεία της Τραπεζούντας. Ο οργανοπαίκτης παίζει επί ώρες, χορεύοντας και τρέχοντας μέσα στον κύκλο των χορευτών, χωρίς να νιώσει την κούραση που θα ένιωθε μέσα σ΄ένα κέντρο διασκέδασης.

Το δέος καλλιεργείται στον επισκέπτη ακόμη πιο έντονο, καθώς ανά διαστήματα σύννεφα σκεπάζουν το τοπίο και ακούς μόνο τη μουσική. Και ξαφνικά, επανεμφανίζονται μπροστά σου ο χιλιάδες των πανηγυριστών. Είναι καταστάσεις άγνωστες και συμπεριφορές «άξεστες», λαμβάνοντας υπόψη την καθημερινότητα της αστικής κοινωνίας. Ο άνθρωπος, είναι εν δυνάμει άλογο ον και λειτουργεί έτσι σε δεδομένες στιγμές, αγνοώντας νόρμες ηθικής και κοινωνικής ζωής.

Η ουσία του πανηγυριού βρίσκεται, τελικά, στην αθρόα προσέλευση του κόσμου. Η δυναμικά λαμβάνει τέτοιες διαστάσεις, που ξεπερνά το «εγώ», ως προσωπική οντότητα. Μεταβαίνουμε πλέον στη συλλογική ταυτότητα, στη συλλογική του χαρακτήρα του πανηγυριού. Η συλλογική βούληση ποθεί να παραμείνει τα Κατίρκαγια τόπος διασκέδασης αλλά και ενθύμησης της υπαίθριας ζωής. Διαμορφώνει χαρακτήρες και δημιουργεί συλλογικά και παραδοσιακά πρότυπα.

Ενυπάρχει, όμως, ένας κίνδυνος σε κάθε πανηγύρι τέτοιας εμβέλειας. Να φολκλοροποιηθεί, χάνοντας έτσι πολλά από τα αυθεντικά στοιχεία που το αποτελούν. Υπάρχουν ήδη κρούσματα φολκλοροποίησης και πολλοί ντόπιοι το έχουν αντιληφθεί. Πολλοί παραδέχθηκαν ότι πανηγύρια μικρότερης εμβέλειας (όπως το Χωνευτέρ΄) διατηρούν περισσότερα παραδοσιακά στοιχεία, καθώς υπάρχει απουσία τουριστών.

Σε κάθε περίπτωση, η ζωή σήμερα στα παρχάρια της Τραπεζούντας, θυμίζει κατά πολύ τον κύκλο ζωής των Ελλήνων του Πόντου πριν από τον ξεριζωμό, με κορωνίδα χαράς το πανηγύρι. Είναι η συνέχεια ενός πολιτισμού που παρέμεινε στον τόπο της δημιουργίας του. Είναι το λουλούδι που παραμένει στο χώμα και όχι σε κάποιο ανθοδοχείο, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

Μυροφόρα Ε. Ευσταθιάδου

Εθνολόγος

Απόσπασμα από το βιβλίο ΠΟΝΤΟΣ, Θέματα Λαογραφίας του Ποντιακού Ελληνισμού, εκδόσεις Αλήθεια, Αθήνα 2008, επιμέλεια καθηγητή Μανόλη Σέργη.

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ "ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ"

Εκδηλώσεις τριετίας του παρόντος Δ.Σ.

• Ιανουάριος 2007, ομιλία Γ. Ανδρεάδη, οι καμπάνες του Αγίου Ευγενίου στην Λέσχη.
• Φεβρουάριος 2007, εκδρομή στην Θεσσαλονίκη στο θέατρο του Χάρυ Κλυν με συμμετοχή του χορευτικού.
• Φεβρουάριος 2007, ετήσιος χορός στο Κομπολόι.
• Μάρτιος 2007, επανέκδοση εφημερίδας.
• Μάιος 2007, εκδρομή στην Παναγία Σουμελά.
• 19 Μαΐου 2007, πρώτη φορά στην πόλη εκδήλωση γενοκτονίας από όλους τους συλλόγους
• Μάιος 2007, εκδήλωση στην Δράμα για την Πάφρα με Σιδηρόκαστρο Λευκόγεια και Νέα Μπάφρα.
• Ιούνιος 2007, εκδρομή στον Άγιο Ιωάννη Βαζελώνα με συμμετοχή του χορευτικού.
• Σεπτέμβριος 2007, συμμετοχή χορευτικού στην Θεσσαλονίκη σε Υψηλάντεια, Χρυσανθοπούλεια.
• Νοέμβριος 2007, εκδρομή στον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα
• Νοέμβριος 2007, εκδρομή στο Neuss της Γερμανίας με συμμετοχή του χορευτικού.
• Δεκέμβριος 2007, εορταστικό γλέντι στην Λέσχη.
• Ιανουάριος 2008, βιβλιοπαρουσίαση του βιβλίου "Παρακάθ" της Ελισάβετ Ακριτίδου.
• Φεβρουάριος 2008, ετήσιος χορός στο Κομπολόι.
• Μάρτιος 2008, ομιλία Γ. Ανδρεάδη, μαγκάλι μνήμης στο Πετρίτσι με Ποντιακούς συλλόγους.
• Μάρτιος 2008, ομιλία Μ. Χαραλαμπίδη "Το Ποντιακό ως Ευρωπαϊκό ζήτημα" στην αίθουσα των ΤΕΙ με Ποντιακούς συλλόγους.
• Απρίλιος 2008, εκδήλωση για την Πάφρα στην Θεσσαλονίκη στην ΠΟΠΣ με Σιδηρόκαστρο Λευκόγεια και Νέα Μπάφρα.
• 19 Μαΐου 2008, 2η φορά στην πόλη εκδήλωση γενοκτονίας από όλους τους συλλόγους.
• Ιούνιος 2008, ημερήσια εκδρομή στην Παναγία Γουμερά με Σιδηρόκαστρο, Θερμά, Λιθότοπο.
• Σεπτέμβριος 2008, χορός νεολαίας στο Αχίλλειον.
• Οκτώβριος 2008, έναρξη φροντιστηρίου με Γιάννη Ρωμανίδη, Ελισάβετ Ακριτίδου.
• Δεκέμβριος 2008, εορταστικό γλέντι στην Λέσχη.
• Φεβρουάριος 2009, ετήσιος χορός στο Αχίλλειον.
• Φεβρουάριος 2009, θεατρικό Συκεών "Μασχαρευτά και τσακευτά" στον Ορφέα.
• Μάρτιος 2009, ραδιοφωνική εκπομπή στο ράδιο Κιβωτός.
• Απρίλιος 2009, συμμετοχή χορευτικού στο 2ήμερο του δήμου Αχαρνών στην Αθήνα.
• Μάιος 2009, ημερήσια εκδρομή στην Ξάνθη με Σιδηρόκαστρο.
• 19 Μαΐου 2009, 3η φορά στην πόλη εκδήλωση γενοκτονίας από όλους τους συλλόγους.
• Ιούνιος 2009, συμμετοχή χορευτικού στην Λευκάδα.
• Γενικά συμμετοχή χορωδίας χορευτικού σε τηλεόραση και εκδηλώσεις διαφόρων ειδών.


ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ "ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΛΕΣΧΗ"
ΚΟΜΝΗΝΩΝ 21
ΣΕΡΡΕΣ
Τ.Κ. 62125
ΤΗΛ. 2321037581

ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ

Τιμή στον μουσικοχοροδιδάσκαλό μας.

Πέρασαν κιόλας δυο χρόνια. Σαν χθες. Ηρθε σαν θείο δώρο στον σύλλογό μας. Με ατέλειωτα αποθέματα διάθεσης για προσφορά.

Σύντομα αποτέλεσε τον πυρήνα και σαν μαγνήτης μάζεψε γύρω του υποψήφιους χορευτές ποντιακών χορών και ενδιαφερόμενους για εκμάθηση ποντιακής λύρας.

Άνθρωποι –πόντιοι και μη- που δεν είχαν ιδέα από ποντιακό χορό σε μια εκπαιδευτική περίοδο έμαθαν περίπου δέκα χορούς. Και ήρθαν κοντά στην ποντιακή κουλτούρα. Το χορευτικό των ενηλίκων νέων χορευτών όπως και το παιδικό πήραν μέρος στον ετήσιο χορό της κοπής της πίτας της στέγης ποντίων. Τα μαθήματα εκμάθησης λύρας προχώρησαν ικανοποιητικά.

Πάντα με το χαμόγελο πάντα με έναν καλό λόγο για όλους και με σεβασμό και λεπτότητα έκανε τις παρατηρήσεις για τα λάθη στον χορό δείχνοντας τα σωστά βήματα, έτσι ώστε να μην φαίνεται ποιος κάνει το λάθος και σε ποιόν συγκεκριμένα απευθύνεται.

Όλα πήγαιναν καλά η στέγη ποντίων Φθιώτιδας έσφυζε απο ζωή όταν είχαμε τις πρόβες κάθε Δευτέρα και Τετάρτη και με τις άοκνες προσπάθειες της προέδρου κας Πατσινακίδου Συμέλας αρχίσαμε και τις πρώτες εκδρομές για παρακολούθηση ποντιακών και άλλων εκδηλώσεων. Τίποτα καλύτερο δεν περιμέναμε.

Όμως κάποιες ανάγκες επέβαλαν την αναχώρηση του δασκάλου μας από την Λαμία.

Αλέξανδρε Ιωαννίδη σε ευχαριστούμε για όσα μας προσέφερες και είμαστε σίγουροι ότι πάλι θα δημιουργήσεις ένα νέο ποντιακό πυρήνα στην πόλη που βρίσκεσαι. Να είσαι πάντα καλά.

Οι μαθητές σου.

Ένωση Ποντίων Φθιώτιδος
"Χειμωνίδειος Στέγη" - Μ. Μπότσαρη 19 & Βενιζέλου
Λαμία
Τ.Κ. 35100
Τηλ. - Fax: 2231025616
lamiaspontos@gmail.com

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΥΓΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αυγής Θεσσαλονίκης σας προσκαλεί στο "7ο Συναπάντεμα Αυγιωτών & Φίλων" την Παρασκευή 21 & Σάββατο 22 Αυγούστου 2009 στο γήπεδο Αυγής.

Πρόγραμμα εκδηλώσεων

Παρασκευή 21 Αυγούστου 2009
Χορευτικά συγκροτήματα
Πολιτιστικός Σύλλογος Κρυονερίου
Πολιτιστικός Σύλλογος Γερακαρούς "ΤΑ ΓΕΡΑΚΙΑ"
Πολιτιστικός Σύλλογος Κατοίκων Ηλιούπολης
Πολιτιστικός Σύλλογος Κρητών "ΤΑ ΑΓΡΙΜΙΑ"
Πολιτιστικός Σύλλογος Αυγής

Ακολουθεί γλέντι με τους:
Τραγούδι: Στάθης Παυλίδης
Λύρα - Τραγούδι: Στάθης Πορφυρίδης, Σταύρος Κουρουκλίδης
Κλαρίνο: Κώστας Σιώπης
Λύρα: Πόλυς Εφραιμίδης
Νταούλι: Γιάννης Αναστασιάδης

Σάββατο 22 Αυγούστου 2009
Λαϊκοποντιακό γλέντι με τους
Τραγούδι: Στάθης Νικολαΐδης, Γιάννης Τσιτιρίδης
Λύρα: Γιώργος Ατματζίδης, Θώμας Μπαϊρακτάρης
Κλαρίνο: Μιχάλης Σιώπης
Νταούλι: Κώστας Ζώης
Λαϊκό τραγούδι: Φίλιππος Αστόγλου

Έναρξη εκδηλώσεων 21:00























ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΥΓΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
NIKOMHΔΕΙΑΣ 8
Τ.Κ. 56430
ΑΝΩ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Τηλ. 6977972625

ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΠΟΛΙΧΝΗΣ

Στα πλαίσια των δραστηριοτήτων της η Ένωση Ποντίων Πολίχνης Θεσ/νίκης, ανταποκρινόμενη στο κάλεσμα του Λαογραφικού Ομίλου Χανίων "Ι. Αγιασμενάκη", συμμετείχε στις πολιτιστικές εκδηλώσεις του ομίλου κατά τις ημερομηνίες 25-28 Ιουλίου 2009.

Οι εκδηλώσεις με τίτλο "Χορός-Τραγούδι-Μουσική" έλαβαν χώρα στο κατάμεστο Θέατρο Ανατολικής Τάφρου στα Χανιά Κρήτης. Η υποδοχή και η φιλοξενία από τα μέλη του ομίλου, αλλά και από ολόκληρη την πόλη, ήταν ιδιαίτερα θερμή. Οι εκδηλώσεις περιλάμβαναν παρουσιάσεις ελληνικών παραδοσιακών χορών, τιμητικές διακρίσεις τοπικών συγγραφέων και θεατρικές παραστάσεις.

"Μας δίδεται η ευκαιρία να τιμήσουμε τη φιλία που, για εκατοντάδες χρόνια, από τις βυζαντινές ακόμη εποχές, ενώνει τους δύο λαούς, τις δύο ακριτικές περιοχές της Ελλάδος" επισήμανε, μεταξύ άλλων, η πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων Πολίχνης, Δέσποινα Οργαντζίδου, κατά τον χαιρετισμό της και την ανταλλαγή αναμνηστικών της πολιτιστικής αυτής συνάντησης.

Στη συνέχεια το χορευτικό συγκρότημα του συλλόγου, παρουσιάζοντας χορούς από διάφορες περιοχές του Πόντου, ταξίδεψε νοερά τους θεατές στις ιδιαίτερες πατρίδες μας, με τη συνοδεία της ποντιακής λύρας της Πελαγίας Τσοπουζίδου και του ταουλιού του Δημήτρη Αμβροσιάδη. Τέλος, το χορευτικό της Ένωσης Ποντίων Πολίχνης, αφιέρωσε την εμφάνισή του αυτή σε όλους τους Πόντιους, που, βρίσκοντας καταφύγιο στη φιλόξενη Κρήτη κατά την ανταλλαγή πληθυσμών, παρέμειναν εκεί για πολλές δεκάδες χρόνων, και οι οποίοι, τιμώντας με την παρουσία τους την εκδήλωση, φανερά συγκινημένοι από την παρουσία του χορευτικού, στέλνουν πατριωτικούς χαιρετισμούς στους συγγενείς και στις πατρίδες τους, στη Μακεδονία.


Ένωση Ποντίων Πολίχνης
Αθανασίου Διάκου 26
Πολίχνη, Θεσσαλονίκη
Τ.Κ. 56533
Τηλ. & Fax: 2310666810
www.pontioipolichnis.gr
info@pontioipolichnis.gr

Πρόγραμμα της 1597ης πανήγυρης της Παναγίας Σουμελά της 14ης & 15ης Αυγούστου 2009

Το Ποντιακό ζήτημα στον 21ο αιώνα

της Σοφίας Ιορδανίδου

ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Η ιστορία λέει ότι στις τελευταίες κοινοβουλευτικές εκλογές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Έλληνες του Πόντου εκπροσωπήθηκαν στο Οθωμανικό Κοινοβούλιο του 1908 – το μοναδικό πολυεθνικό και πολυπολιτισμικό κοινοβούλιο που γνώρισε μέχρι σήμερα η Μικρά Ασία – με 7 βουλευτές. Και καθώς η επίσημη απόφαση ήταν 1 βουλευτής ανά 100.000 πληθυσμού, συμπεραίνουμε ότι η ίδια η Οθωμανική Αυτοκρατορία αναγνώριζε την εποχή εκείνη ότι οι Έλληνες του Πόντου ήταν τουλάχιστον 700.000 ψυχές. Λίγα χρόνια αργότερα, όταν οι εναπομείναντες της μεγάλης καταστροφής βγήκαν από τα καράβια που τους έφεραν στην Ελλάδα και μετρήθηκαν, βρέθηκαν λιγότεροι. Πολύ λιγότεροι. Είχαν μείνει πίσω περισσότεροι από 350.000 άνθρωποι. Με τη σημερινή μου τοποθέτηση επιχειρώ να απαντήσω στο τι απέγιναν αυτοί οι άνθρωποι και στο γιατί τιμούμε σήμερα τη μνήμη τους με ανοιχτές εκδηλώσεις όπως η σημερινή.

Και λέω επιχειρώ διότι η τεκμηρίωση της Γενοκτονίας ως ιστορικού γεγονότος είναι έργο των ειδικών. Εγώ δεν είμαι ιστορικός. Θα περιοριστώ επομένως σε κάποιες χρήσιμες, κατά τη γνώμη μου, διαπιστώσεις, ελπίζοντας ότι πολύ σύντομα θα συνυπάρξουν οι ιστορικοί μας σε ένα συνέδριο και με τη βοήθεια νομικών και ξένων επιστημόνων θα καταλήξουν και επιστημονικά στο τι πραγματικά συνέβη εκείνη την περίοδο στα πάτρια εδάφη μας και τι νομίμως και ηθικά δικαιούμαστε να διεκδικούμε με τον τρόπο αυτό, δεν θα τοποθετούμαστε μόνο βάσει συναισθημάτων και ιστορικών πηγών που πολλές φορές αμφισβητούνται έντονα:

Διαπίστωση πρώτη, λοιπόν: ιστορικοί λένε ότι τη στιγμή της εμφάνισης των Τούρκων στην περιοχή μας το 1071, η Μικρά Ασία κατοικείτο από 22.000.000 χριστιανούς (όχι αποκλειστικά Έλληνες). Μερικούς αιώνες μετά, στις αρχές του 20ου αιώνα, είχαν απομείνει λιγότεροι από το 1/5. Επομένως, είναι λάθος να αντιμετωπίζουμε τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου ως μια μελανή στιγμή στη μικρασιατική ιστορία. Στην πραγματικότητα, είχε ένα εξαιρετικά εκτεταμένο ιστορικό υπόβαθρο, ήταν η δραματικότερη πράξη της συνεχιζόμενης μέχρι και σήμερα πορείας αποχριστιανοποίησης της Μικράς Ασίας. Ο Ουϊλιαμ Ντάριμπλ, ο νεαρός Ιρλανδός συγγραφέας που εντυπωσιάζει διεθνώς τα τελευταία χρόνια στο χώρο της «ιστορικής περιήγησης», στο καταπληκτικό βιβλίο του «Ταξίδι στη σκιά του Βυζαντίου» περιγράφει πολύ παραστατικά τον επιθανάτιο ρόγχο των τελευταίων χριστιανικών κοινοτήτων, που αργοπεθαίνουν σήμερα εντός των ορίων του τουρκικού κράτους.

Διαπίστωση δεύτερη: έχει υποστηριχθεί κατά κόρον –κυρίως από το χώρο της τουρκικής και όχι μόνο αριστεράς- ότι η Μικρασιατική καταστροφή ήταν ένα ιστορικό γεγονός με σαφείς οικονομικές και ταξικές προεκτάσεις. Υπάρχει ένας ρομαντισμός σε αυτήν την ιστορία. «Οι Έλληνες και οι Αρμένιοι εκμεταλλεύονταν τον μόχθο του τουρκικού έθνους. Άρα η εξολόθρευσή τους, όσο αποτρόπαια κι αν ήταν, ενείχε και το στοιχείο της απόδοσης ταξικής δικαιοσύνης». Αυτή η άποψη παραγνωρίζει το γεγονός ότι η εκκαθάριση έγινε από τον τουρκικό όχλο – όπως γίνεται πάντοτε εξάλλου -. Με μία διαφορά. Δεν έγινε προς όφελος του τουρκικού λαού, αλλά μιας ανερχόμενης ομάδας παρακρατικών πλιατσικολόγων, που αμέσως μετά έσπευσε να ξεπλύνει τα αιματοβαμμένα χέρια της, προκειμένου να υποδυθεί την ανύπαρκτη μέχρι τότε τουρκική αστική τάξη.

Προφανώς δεν είναι τυχαίο ότι οι απόγονοι του μέχρι τότε βαρκάρη Τοπάλ Οσμάν είναι ακόμη και σήμερα μία από τις πλουσιότερες οικογένειες ολόκληρης της Μαύρης Θάλασσας! Από την άλλη πλευρά, εκείνοι που πλήρωσαν τελικά το βαρύτερο φόρο του αίματος δεν ήταν οι Έλληνες ή οι Αρμένιοι μεγαλοαστοί, οι οποίοι – ένα μέρος τουλάχιστον – είχαν φροντίσει να εγκαταλείψουν έγκαιρα με τα κεφάλαιά τους την Οθωμανική επικράτεια, αλλά οι φτωχοί αγρότες που αφέθηκαν ανυπεράσπιστοι στην τραγική τους μοίρα.

Διαπίστωση Τρίτη: ένας άλλος μύθος που επικαλούνται συχνά οι κεμαλικοί είναι ότι αυτό που εμείς ονομάζουμε γενοκτονία, δεν ήταν παρά η αυτονόητη άμυνα του τουρκικού έθνους απέναντι στις αυτονομιστικές διαθέσεις των χριστιανικών μειονοτήτων. Ιδιαίτερα στην περίπτωση του Πόντου, συνηθίζουν να επικαλούνται την ύπαρξη του εξαιρετικά μαχητικού αντάρτικου, που αναπτύχθηκε στα ποντιακά βουνά. Όμως, τα εθνοκτόνα σχέδια των Κεμαλικών δεν περιορίστηκαν μόνο στις εστίες του ποντιακού αντάρτικου στον Ανατολικό Πόντο. Αναρωτιέται κανείς ποιες αμαρτίες πλήρωσαν οι φιλήσυχοι αστοί της Τρίπολης του Πόντου που εξολοθρεύτηκαν μαζικά στους δρόμους της εξορίας!

Διαπίστωση τέταρτη και τελευταία: κάποιοι άλλοι δίνουν έμφαση στο θρησκευτικό χαρακτήρα της γενοκτονίας. Επικαλούμενοι τη διαχρονική σύγκρουση μεταξύ Χριστιανισμού και Ισλάμ, επιχειρούν να απαλλάξουν τον τουρκικό εθνικισμό από το βάρος των εγκλημάτων του. Η περίπτωση όμως των Μουσουλμάνων Κούρδων, που ακολουθούν χρονικά στον τραγικό κατάλογο των θυμάτων του Kεμαλισμού, αποδεικνύει ότι το θρησκευτικό στοιχείο δεν ήταν εκείνο που έκρινε τη μοίρα των Ελλήνων του Πόντου. Το σύνθημα των Κεμαλικών δεν ήταν «η Τουρκία στους Μουσουλμάνους», ήταν «η Τουρκία στους Τούρκους». Ο Κεμαλισμός δεν είναι θρησκευτική υπόθεση, αλλά εθνικιστική. Και αυτό δεν μας επιτρέπει να ξεχάσουμε.

Μου λένε συχνά διάφοροι φίλοι μου –μη Πόντιοι- ότι δεν καταλαβαίνουν την εμμονή ημών των Ποντίων να περιχαρακώνουμε το γεγονός της γενοκτονίας μας, διαφοροποιώντας την από αντίστοιχες καταστάσεις που έζησε την ίδια περίπου περίοδο ο μείζων ελληνισμός. «Μόνο οι Πόντιοι υπέστησαν γενοκτονία; Γιατί να μιλάμε για γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού και όχι για Γενοκτονία του Μικρασιατικού ή του Θρακικού Ελληνισμού;» είναι κάποια συχνά ερωτήματα που καλείται να απαντήσει ένας Πόντιος.

Απ’ όσα είπα νωρίτερα, καταλαβαίνει κανείς ότι προσωπικά αντιλαμβάνομαι τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου ως μέρος ενός ευρύτερου ιστορικού γεγονότος, που είχε θύματα, όχι μόνο τους Πόντιους, αλλά όλους σχεδόν τους Χριστιανούς κατοίκους της Μικράς Ασίας. Μπορεί ενδόμυχα να θέλω να πιστεύω ότι υπάρχει μια διαφορά στη δική μας περίπτωση, που είναι η απουσία του ελληνικού στρατού στον ιστορικό Πόντο. Τους μήνες που προηγήθηκαν της Μικρασιατικής Καταστροφής, ως γνωστόν, η Ιωνία είχε καταληφθεί από ελληνικό στρατό. Το ίδιο και η Ανατολική Θράκη. Στον Πόντο, όμως, δεν αποβιβάστηκε ποτέ ούτε ένας Έλληνας στρατιώτης. Θα ήταν απλό, λοιπόν, να λέγαμε ότι, στην περίπτωση του Πόντου, ο τουρκικός εθνικισμός δεν μπορεί να επικαλεσθεί καμία δικαιολογία. Αυτό όμως είναι το αυθόρμητο συναίσθημά μου ως Πόντια.

Υποψιάζομαι ότι δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα, γιατί ποτέ δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα και γιατί το κάθε νόμισμα έχει πάντοτε δύο πλευρές. Χρειάζονται να ακουστούν περισσότερα για να βγάλουμε όλοι μας ασφαλή συμπεράσματα κι εδώ είναι που επικαλούμαι την ανάγκη ενός ιστορικού συνεδρίου για τα ιστορικά τεκταινόμενα της εποχής. (Απευθύνω ανοιχτή πρόταση στους Αργοναύτες Κομνηνούς και στην Πρόεδρό τους, την κ. Γκάγκα που για χρόνια τώρα αγωνίζεται με περίσσιο θάρρος και αυταπάρνηση για το ποντιακό ζήτημα να μπει μπροστά σ’ αυτήν την πρωτοβουλία και να οργανωθεί με ευθύνη τους). Σε κάθε περίπτωση, όμως, και για να ξαναγυρίσω στον Πόντο, ό,τι συνέβη εκείνη την περίοδο, περιγράφεται με μία και μόνη λέξη: εθνοκάθαρση. Και μάλιστα απρόκλητη. Και αυτό συμπεριλαμβάνει και τα όσα συνέβησαν σε βάρος των Ελλήνων της Ιωνίας και της Θράκης.

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Αφήνοντας προς στιγμήν την ιστορία, θέλω να σταθώ για λίγο στο παρόν. Τα πρώτα χρόνια που αρχίσαμε να διοργανώνουμε ανοιχτές εκδηλώσεις μνήμης για να τιμήσουμε τη μνήμη των θυμάτων της γενοκτονίας, ελάχιστοι στην Ελλάδα, κι ακόμη πιο λίγοι διεθνώς, ασχολούνταν μαζί μας. Εδώ και λίγα χρόνια η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου έρχεται στο επίκεντρο της διεθνούς δημοσιότητας με πρωτοβουλία της ίδιας της τουρκικής πλευράς, η οποία διαμαρτύρεται γιατί η συζήτηση αμαυρώνει τη μνήμη του ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκικής Δημοκρατίας, Κεμάλ Ατατούρκ. Ωστόσο, υπάρχει κάτι που θα πρέπει να μας προβληματίσει σε αυτήν την ιστορία. Αναρωτιέμαι κατά πόσο είναι δυνατόν ο ίδιος ο δράστης, και μάλιστα ο δράστης ενός εξαιρετικά ειδεχθούς εγκλήματος, όπως είναι η γενοκτονία, να επαναφέρει στο προσκήνιο το έγκλημά του, απλά και μόνο για λόγους εντυπώσεων. Αυθόρμητα, απαντώ όχι βέβαια.

Είναι φανερό ότι η Τουρκία φοβάται. Ως Πόντια και ως μέλος της Ποντιακής Κοινότητας, θα ήθελα πάρα πολύ να φοβόταν τους Πόντιους και τα Σωματεία τους. Θα ήταν, άλλωστε, μια πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση εκδίκησης της Ιστορίας. Ωστόσο, πιστεύω ότι, παρά τα θετικά βήματα των τελευταίων ετών, με σημαντικότερο αυτό της συγκρότησης της Π.Ο.Ε., ο ποντιακός χώρος απέχει ακόμη αισθητά από το να μπορεί να επηρεάζει άμεσα τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και να παρεμβαίνει στην ατζέντα τους. Κάτι άλλο, λοιπόν, φοβάται η Τουρκία.

Νομίζω ότι οι σπασμωδικές αντιδράσεις της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας αποκαλύπτουν περισσότερες από μία φοβίες. Κατ’ αρχήν, είναι προφανές ότι η συζήτηση για τη γενοκτονία «τσαλακώνει» το ευρωπαϊκό προφίλ της σύγχρονης Τουρκίας. Και μάλιστα σε μια περίοδο, κατά την οποία, η ένταξή της στην Ε.Ε. αντιμετωπίζεται από την πολιτική, στρατιωτική, διπλωματική και οικονομική νομενκλατούρα της γειτονικής χώρας, περίπου ως πανάκεια.

Η κυβέρνηση Ερντογάν δίνει στις μέρες μας τον «υπέρ πάντων αγώνα». Παράλληλα, γνωρίζει πολύ καλά ότι το βασικό εμπόδιο στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας δεν είναι τόσο το πασίγνωστο έλλειμμα δημοκρατίας στο εσωτερικό της, η δημοσιονομική της ανωριμότητα ή έστω, ο κοινωνικός της πρωτογονισμός. Η τουρκική νομενκλατούρα γνωρίζει πολύ καλά ότι το βασικό εμπόδιο στην ευρωπαϊκή προοπτική της σύγχρονης Τουρκίας είναι η κοινή πεποίθηση των ευρωπαϊκών λαών ότι η Τουρκία δεν είναι ευρωπαϊκό κράτος. Κανείς Ευρωπαίος πολίτης δεν μπορεί να φανταστεί ένα ευρωπαϊκό κράτος πρωταγωνιστή μιας αποτρόπαιης γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών ή τουλάχιστον, δεν μπορεί να φανταστεί ότι υπάρχει ευρωπαϊκό κράτος που διέπραξε γενοκτονία χωρίς να νοιώσει ποτέ την ανάγκη να ζητήσει συγνώμη γι αυτό.

ΤΟ ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

Μου είναι φανερό ότι εμείς οι Πόντιοι έχουμε ανοιχτούς λογαριασμούς με το παρελθόν, αλλά και με το μέλλον μας. Ζήσαμε επί 3.000 χρόνια σε έναν ευλογημένο τόπο, γνωρίσαμε την ιστορία από την καλή και από την ανάποδη, και ξαφνικά μας είπαν ότι πρέπει να συμβιβαστούμε με την ιδέα ότι δεν υπάρχουμε. Χιλιάδες παιδιά της δεύτερης και τρίτης προσφυγικής γεννιάς μεγάλωσαν με την ιδέα ότι ανήκουν σε ένα λαό, ο οποίος όχι μόνο δεν έχει πατρίδα –αυτό ήταν το λιγότερο- αλλά δεν έχει και θέση στην Ιστορία. Αν το βιβλίο της ιστορίας που διδάσκεσαι στο σχολείο σου δεν αναφέρει τίποτε για εσένα και την ιστορία σου, τότε έχεις κάθε δικαίωμα να υποθέσεις ότι δεν έχεις ιστορία, ότι δεν υπάρχεις. Και εμείς, τουλάχιστον για πάρα πολλά χρόνια, δεν υπήρχαμε, γιατί δεν έπρεπε να υπάρχουμε.

Αυτό είναι και η ουσία αυτού που ονομάζουμε σήμερα Ποντιακό Ζήτημα. Απαντώ έτσι στον προβληματισμό αν εμείς οι Πόντιοι δικαιούμαστε να μιλάμε για ζήτημα. Μας ρωτάνε: «Ζήτημα είναι το Μακεδονικό και το Παλαιστινιακό που διεκδικούν συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο. Εσείς, όμως, δεν διεκδικείτε γη. Πως λοιπόν, μιλάτε για ζήτημα;». Και απαντώ ρητά:

Ποντιακό Ζήτημα δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο αγώνας, ο συνεχής, ανένδοτος και ανυποχώρητος αγώνας του Ποντιακού Ελληνισμού να ξανακερδίσει τη θέση του στην παγκόσμια ιστορία και κατ’ επέκταση να κατοχυρώσει τη θέση του στο σημερινό, αλλά και το μελλοντικό διεθνές γίγνεσθαι. Επομένως, οι βασικές συνιστώσες αυτού του ζητήματος δεν μπορούν παρά να είναι:

* η γενοκτονία και ο ξεριζωμός
* η διασπορά και η αποδιάρθρωση
* η απώλεια της ιστορικής μνήμης
* η απουσία εθνικής πολιτικής που να αναδεικνύει τα παραπάνω σε εθνικό και διεθνές πολιτικό ζήτημα

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα πράγματα δεν ήταν πάντοτε τόσο απλά. Η εκάστοτε πολιτική ηγεσία του τόπου ουδέποτε συμπεριέλαβε το ποντιακό ζήτημα στην ατζέντα της, ενώ εξακολουθεί και σήμερα να αντιμετωπίζει το όλο θέμα με μια πελατειακή αντίληψη, που παραπέμπει σε άλλες εποχές.

Ο οργανωμένος ποντιακός χώρος από την άλλη, ασχολήθηκε πρωτίστως με τη διαφύλαξη και ανάδειξη της πολιτιστικής του παράδοσης, αγνοώντας ή προσποιούμενος πως αγνοεί ότι είχε – ή έπρεπε να έχει – και κάποιες άλλες προτεραιότητες. Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν να διαμορφωθεί μέχρι σήμερα μια άκρως ελλειμματική ποντιακή συνείδηση, η οποία εκφράζεται κυρίως σε επίπεδο πολιτιστικό, με το χορό και το τραγούδι. Το 2ο Παγκόσμιο Συνέδριο των Ποντίων όρισε για πρώτη φορά το ποντιακό ζήτημα ως ξεχωριστό εθνικό ζήτημα με ιδιαίτερες διεθνοπολιτικές διαστάσεις, η μεγάλη μάζα, όμως, των ποντιακών συλλόγων δεν κατάφερε να το αναδείξει. Τώρα έχουμε μια νέα, μεγάλη, μοναδική ευκαιρία. Το νέο διεθνές πολιτικό περιβάλλον, όπως αυτό δημιουργείται στην υπό διεύρυνση Ευρώπη και Ατλαντική συμμαχία, οδηγεί στην επανατοποθέτηση των λαών της ευρύτερης περιοχής μας στην Ιστορία.

Επανερχόμαστε στην παγκόσμια ιστορία για πρώτη φορά μετά από 90 χρόνια, γιατί τώρα έχουμε – ή τώρα μας αφήνουν – να πούμε σημαντικά πράγματα, που η ράτσα μας κρατούσε καλά φυλαγμένα επί τόσα χρόνια στη συλλογική της μνήμη. Σήμερα λοιπόν, διεκδικούμε:

Η 19η Μαΐου να είναι ευρωπαϊκή ημέρα μνήμης των θυμάτων του Κεμαλισμού και συνολικά του τουρκικού εθνικισμού όλων των αυτόχθονων λαών.

Διεκδικούμε επίσης, την ένταξη του ποντιακού ζητήματος στην πολιτική και διπλωματική ατζέντα της χώρας. Η πολιτική ηγεσία θα πρέπει κάποτε να σταματήσει να θεωρεί το Ποντιακό σημαντικό διεθνές ζήτημα όταν μιλάει στους Πόντιους, και να το ξεχνά με ευκολία όταν μιλά στα διεθνή fora. Αν έκανε ιστορικά λάθη και βλαβερούς συμβιβασμούς για τον ποντιακό λαό, είναι μονόδρομος να τα αποδεχθεί και να επανατοποθετηθεί με τα σημερινά δεδομένα. Αυτές είναι οι γενναίες πολιτικές που χαρακτηρίζουν τις γενναίες ηγεσίες. Και η πολιτική δεν μπορεί παρά να είναι γενναία, διαφορετικά δεν είναι πολιτική, είναι «κρυφτούλι».

Διεκδικούμε τη διεθνοποίηση της γενοκτονίας μέσω της συσπείρωσης και της συνεργασίας με δυνάμεις – ποντιακές και μη – σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο, για την επίτευξη των στόχων μας. Με τους Αρμένιους συναντηθήκαμε για πρώτη φορά έξω από τα Τουρκικά Προξενεία ανά τον κόσμο, όταν διαμαρτυρηθήκαμε από κοινού για την τραγική μοίρα που επεφύλαξε ο τούρκικος εθνικισμός στους αυτόχθονες λαούς της Ανατολίας. (Αρμένιοι, Πόντιοι και Ασσύριοι). Στη συνέχεια, η συνδιάσκεψη των αυτόχθονων αυτών λαών της Μικράς Ασίας στη Βιέννη το 1987 και το 2002 στο Βερολίνο είχαν πολλά να μας διδάξουν. Οι Αρμένιοι υπήρξαν οι πρώτοι διδάξαντες στην προσπάθεια της διεθνούς αναγνώρισης της γενοκτονίας τους και μάλιστα, πολύ πριν το ολοκαύτωμα των Εβραίων προκαλέσει τη γνωστή σε όλους μας ευαισθησία της ευρωπαϊκής κοινωνίας απέναντι σε κάθε κρατικά καθοδηγούμενη εθνοκτόνο δραστηριότητα. Οφείλουμε να τους το αναγνωρίσουμε και να συσπειρωθούμε κι εμείς επιτέλους γύρω από το δικό μας αγώνα. Πρέπει να συναντηθούμε και να συντονίσουμε τα βήματά μας με κάθε λαό, σε κάθε μέρος του κόσμου, για τον οποίο κάποιοι επιφυλάσσουν μοίρα όμοια με τη δική μας. Αυτός είναι ο νέος πατριωτικός διεθνισμός, που μας επιβάλει η γνώση της ιστορίας μας.

Διεκδικούμε το χαρακτηρισμό της πολιτιστικής κληρονομιάς του ιστορικού Πόντου ως διατηρητέα από διεθνείς οργανισμούς. Δεν αρκεί να σωθεί η Παναγία Σουμελά ή τα υπόλοιπα μνημεία της ελληνικής παρουσίας στον ιστορικό Πόντο. Πρέπει και να αναδειχθεί η ταυτότητα τους, γιατί σήμερα, σύμφωνα με τους Τούρκους, τα μνημεία μας δεν έχουν εθνική ταυτότητα. Αυτός που επισκέπτεται σήμερα την Παναγία Σουμελά μαθαίνει από τον Τούρκο ξεναγό ότι πρόκειται για ένα σημαντικό μνημείο, χαρακτηρισμένο από την UNESCO ως μέρος της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, όσο όμως και να επιμείνει, δεν πρόκειται να ακούσει ούτε μια λέξη για αυτούς που το έχτισαν. Αυτό μπορεί και πρέπει να σταματήσει. Εμάς μπορεί κάποτε να μας έδιωξαν, τα μνημεία όμως που αφήσαμε πίσω μας, είναι τόσα πολλά και τόσο σημαντικά που θα μαρτυρούν για πάντα το πέρασμα του ελληνικού πολιτισμού από την περιοχή.

Επίσης, διεκδικούμε,

Την προβολή και στήριξη των στοιχείων της πολιτισμικής μας ταυτότητας από το ελληνικό κράτος. Δεν συμβάλαμε λίγο στη σημερινή του ταυτότητα και αυτό δεν μπορούμε και δεν πρέπει να το διαπραγματευόμαστε μαζί του!

Την ενσωμάτωση της ιστορίας του ποντιακού ελληνισμού στον κορμό της εθνικής και ιδιωτικής εκπαίδευσης. Ως εκπρόσωπος μιας σιωπηλής μεγάλης πλειοψηφίας του παρελθόντος, θα ήθελα να μπορώ να κοιτάζω τα παιδιά μας στα μάτια και να μπορώ να τους λέω: «σήμερα πια, μπορείς να μάθεις για την ιστορία σου και την καταγωγή σου στο σχολείο. Δεν χρειάζεται πια, τρομαγμένος να ζητάς αποδείξεις και επιβεβαίωση ότι ο Πόντος είναι μια υπαρκτή ιστορία.

Την οικονομική επανασύνδεση του ελλαδικού με τον παρευξείνιο χώρο και την ανάδειξη της γεωστρατηγικής σημασίας του στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ο Πόντος τον έπαιξε αυτόν τον ρόλο με μεγάλη επιτυχία στις μέρες του. Σήμερα, μετά από σκληρό αγώνα πολλών δεκαετιών, είμαστε σε θέση να συμβάλουμε και πάλι προς αυτήν την κατεύθυνση. Έχουν πολλά να μάθουν από τη νοικοκυροσύνη και την προκοπή μας.

Είτε αρέσει, είτε όχι το Ποντιακό ζήτημα αποτελεί εδώ και καιρό μέρος της εξαιρετικά σύνθετης ατζέντας των διεθνών σχέσεων και συσχετισμών της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου. Είναι πολύ μεγάλη υπόθεση δίπλα στις συζητήσεις για πετρέλαια και γεωστρατηγικά συμφέροντα μεγάλων δυνάμεων σε μια περιοχή, που θα μπορούσε κάλλιστα να θεωρηθεί ως η πυριτιδαποθήκη του πλανήτη, να αρχίσει δειλά – δειλά να ακούγεται και η δική μας φωνή. Η φωνή ενός μικρού λαού, που αποκόπηκε κάποτε βίαια από την ιστορική του πατρίδα, και επανέρχεται σήμερα στο προσκήνιο διεκδικώντας απλά το δικαίωμά του στη μνήμη. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτή θα είναι για εμάς η μεγαλύτερη δικαίωση, η μνήμη.

Αν το χρέος της γενιάς που επέζησε και ξεριζώθηκε, ήταν να επιβιώσει, αν το χρέος των γενεών που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Ελλάδα ήταν να μην ξεχάσουν, αν το χρέος της δικής μας, της σημερινής γενιάς, ήταν να θέσει τις βάσεις μιας αγωνιστικής προσέγγισης της θέσης μας στην ιστορία, το χρέος της νέας γενιάς, των παιδιών που μεγαλώνουν σήμερα, είναι να πραγματοποιήσουν το μεγάλο ποιοτικό άλμα προς τα εμπρός. Το μεγάλο ποιοτικό άλμα προς τη γνώση, την έρευνα, την τεκμηρίωση. Και ας μην ξεχνάμε ούτε λεπτό, ότι όλα τα παραπάνω μπορούν να επιτευχθούν αφού προηγουμένως έχουμε λύσει τι θέμα της γλώσσας μας. Η καταγραφή, διατήρηση και συνέχιση της ομιλίας της ποντιακής διαλέκτου μέσα από τα τραγούδια, το θέατρο και τα συγγράμματα είναι μονόδρομος. Είναι ο δρόμος που θα μας υποστηρίξει πολιτισμικά, που θα μας δώσει τη δύναμη και το δικαίωμα να συνεχίσουμε να διεκδικούμε την ιστορία μας. Η καλύτερη δικαίωση των χιλιάδων ψυχών που αφήσαμε πίσω μας, θα είναι η αποκάλυψη σε ολόκληρη την ανθρωπότητα της τραγικής ιστορίας ενός λαού, που κάποιοι έκριναν ότι μπορούν να του στερήσουν το δικαίωμα να υπάρχει. Στο χέρι μας και στο χέρι των παιδιών μας είναι να τους διαψεύσουμε.

Στο χέρι μας είναι να στεριώσουμε τις βάσεις που ξεκινήσαμε να βάζουμε προς αυτήν την κατεύθυνση.

Είπαμε πριν ότι «ο ποντιακός χώρος απέχει ακόμη αισθητά από το να μπορεί να επηρεάζει άμεσα τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και να παρεμβαίνει στην ατζέντα τους». Σύμφωνοι. Είπαμε όμως ακόμη ότι «Η εκάστοτε πολιτική ηγεσία του τόπου ουδέποτε συμπεριέλαβε το ποντιακό ζήτημα στην ατζέντα της, ενώ εξακολουθεί και σήμερα να αντιμετωπίζει το όλο θέμα με μια πελατειακή αντίληψη».

Αναρωτιέμαι και θέλω και τη δική σας άποψη αν τελικά αυτό δεν είναι το πρόβλημα. Αναρωτιέμαι αν παρασυρθήκαμε από τις κομματικές υποσχέσεις και κατευθύνσεις και καταλήξαμε να θεωρούμαστε δεδομένοι. Απόλυτα εξαρτημένοι, άρα μη μετρήσιμη μονάδα. Δυστυχώς, έτσι γίνεται πάντα. Όσο περισσότερο εξαρτάσαι, τόσο λιγότερο εισακούγεσαι, τόσο μικρότερο μέρος της ατζέντας αποτελείς!

Αναρωτιέμαι και θέλω και τη δική σας άποψη αν ήρθε η ώρα να συσπειρωθούμε πραγματικά μεταξύ μας, μακριά από τις κομματικές κατευθύνσεις και να ξεκαθαρίσουμε ποιοι είμαστε, τι θέλουμε να κάνουμε, πως προχωράμε, πως επικοινωνούμε μεταξύ μας.

Μήπως έφτασε η στιγμή η άκρως ελλειμματική ποντιακή συνείδηση, για την οποία μιλήσαμε προηγουμένως να μεταμορφωθεί άμεσα σε μία συνειδητοποιημένη ποντιακή ταυτότητα, με αρχές και δικό της αξιακό σύστημα πέρα και πάνω από τις κομματικές σχέσεις και εξαρτήσεις! Γιατί κυρίες και κύριοι, αγαπητοί φίλοι και Πόντιοι, νοιώθω μια φλόγα μέσα μου να καίει και να μου λέει «Το Ποντιακό είναι όντως πέρα και πάνω από τα κόμματα». Είναι η ψυχή μας, τα δάκρυα των παππούδων μας, η παράφορα βίαιη αποκόλληση από τις πατρίδες μας. Δεν ανταλλάσσεται και δεν μπαίνει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με το τι ψηφίζουμε για τη ζωή μας στην Ελλάδα.

Μιλήσαμε για τη νέα, μεγάλη και μοναδική ευκαιρία. Τώρα που το διεθνές γίγνεσθαι οδηγεί στην επανατοποθέτηση των λαών της ευρύτερης περιοχής μας στην Ιστορία., τώρα λοιπόν κι εμείς οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε, να περιγράψουμε, να συμφωνήσουμε στις κοινές αξίες, τις κοινές αρχές μας και το κοινό μας πρόγραμμα.

ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ, ΑΜΕΣΑ και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ. Μόνο τότε, μόνο σε ένα ξεκάθαρο πολιτισμικό ποντιακό περιβάλλον θα μπορέσουμε να ακουστούμε δυνατά. Τη δικαιούμαστε αυτήν την ευκαιρία. Ας μην τη στερήσουμε από το ποντιακό D.N.A. μας που τόσο στέρεα οδηγεί τις ψυχές μας χιλιάδες χρόνια τώρα!

Πηγή: www.siordanidou.gr

Αξέχαστη πολιτιστική εκδρομή στην Ίμβρο του Μορφωτικού Συλλόγου Ποντίων "Αλέξιος Κομνηνός"

Φιλοξενία στο κτήμα του Νίκου Δολδούρη κι επικοινωνία με τους λιγοστούς κατοίκους του νησιού.

Τις εντυπώσεις της όπως τις κατέγραψε σε μια κόλλα χαρτιού η Χρυσούλα Δημητριάδου Γιαλαμούδη του συλλόγου ποντίων Αλεξανδρούπολης Αλέξιος Κομνηνός δημοσιεύουμε στην συνέχεια όπου αποτυπώνονται συναισθήματα και όσα βίωσαν στην προσκυνηματική εκδρομή του συλλόγου στην Ίμβρο.

Ο μορφωτικός σύλλογος Ποντίων Ν. Έβρου «Αλέξιος Κομνηνός» βρέθηκε στην Ίμβρο στις 26-27 και 28 Ιουλίου προσκεκλημένος από το Νίκο Δορδούρη, κάτοικο της Ίμβρου – η ψυχή και η δύναμη της – ο οποίος στο ωραιότατο κτήμα του με το παραδοσιακό σπίτι φιλοξένησε το χορευτικό μας συγκρότημα. Η πρόσκληση αυτή οφείλεται στην ταμία μας Θάλεια Ζηκουρίδου, η οποία είχε επισκεφθεί το καλοκαίρι του 2008 την Ίμβρο και γνώρισε τον κ. Νίκο και φρόντισε – όπως και έγινε – για την πολιτιστική αυτή εκδήλωσή μας, η οποία θα μας μείνει αξέχαστη. Φύγαμε και η ψυχή μας, η σκέψη μας έμεινε πίσω στα χαλασμένα και ακατοίκητα σπίτια των Ελλήνων, στα δάκρυα του παπά από τα Αγρίδια της Ίμβρου, στα σχολεία τα γκρεμισμένα, στους λίγους αλλά δυναμικούς κατοίκους που έμειναν. Με δάκρυα και συγκίνηση ξεκίνησε η εκδήλωσή μας στην απέραντη αυλή του σπιτιού του Νίκου Δορδούρη.

Σαν αρχαία τραγωδία βγήκαν οι χορευτές μας από τρεις πλευρές θλιμμένοι με το ένα χέρι στην μέση, ενώ ακουγόταν το τραγούδι του Νταλάρα «αδειάσαν ή ρημάξαν τα χωριά μας». Στην συνέχεια άρχισαν η λύρα και το νταούλι να παίζουν τους χορούς του Πόντου που χόρευαν οι χορευτές του συγκροτήματά μας. Όλος κόσμος της Ίμβρου συγκεντρώθηκε στο κτήμα, από όπου δεν μας άφηναν να φύγουμε.

Χορέψαμε και μαζί τους διάφορους χορούς και το γλέντι άναψε ενώ περνούσε ένας ρίγος συγκίνησης πάντα από πάνω μας. Οι γυναίκες έφτιαξαν δικά τους παραδοσιακά εδέσματα και μας προσέφεραν καθώς και φρούτα από τα δέντρα τους. Ο κ. Νίκος, ο κ. Σωτήρης και ο Παναγιώτης ήταν πάντα κοντά μας έως και την τελευταία στιγμή που αποχαιρετούσαμε το νησί από το πλοίο. Να μην παραλείψω ότι στο χωριό Άγιοι Θεόδωροι είδαμε και το σπίτι του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, καθώς και του μακαριωτάτου Ιακώβου της Αμερικής που είναι σχετικά κοντά το ένα με το άλλο.

Αυτή η εκδρομή η πολιτιστική που έδωσε ζωντάνια και δύναμη στους κατοίκους της Ίμβρου θα μας μείνει αξέχαστη, γιατί είναι από τις ωραιότερες που ζήσαμε τα τελευταία χρόνια.

Χρυσούλα Δημητριάδου - Γιαλαμούδη

Πηγή: "Ο Χρόνος" 06.08.2009

Μερικές αναγκαίες διευκρινήσεις

Διαβάζοντας την «Επιστολή» του κ. Θ. Κυριακίδη («Εύξεινος Πόντος», αρ. φύλλου 150, Ιούλιος 2009) μου προκάλεσε εντύπωση η ένταση που προκλήθηκε καθώς και η ανάληψη «ευθύνης» για μια απλή, αλλά ουσιαστική, επισήμανση στον «Εύξεινο Πόντο» (φ.149), που αναφερόταν στην ιδιαιτέρως σημαντική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Παλαιά Βουλή στις 10 Μαϊου.

Συγκεκριμένα έγραφα: «Οι φετινές εκδηλώσεις για τη Γενοκτονία ήταν οι σημαντικότερες που έλαβαν χώρα από τότε που ο ποντιακός χώρος (αρχές της δεκαετίας του ’90) άρχισε να τιμά συλλογικά την επέτειο. Και αυτό γιατί κύριοι ομιλητές στις εκδηλώσεις δεν ήταν Έλληνες ιστορικοί και ερευνητές αλλά ξένοι. Κορυφαίο υπήρξε το πρώτο μέρος της εκδήλωσης -που διοργάνωσαν στις 10 Μαϊου στην Παλαιά Βουλή οι νεολαίες των Ποντίων, Αρμενίων και Ασσυρίων- με περιλάμβανε εισηγήσεις σημαντικών ιστορικών, όπως ο εξαιρετικός Τούρκος ιστορικός Taner Aksam… ο Roger Smith… και ο George Shirinian …”. Η σημαντικότητα αυτού του γεγονός είναι αυταπόδεικτη. Και αυτό ανεξάρτητα από την κακή οργάνωση και την προφανή αδυναμία ή ανεπάρκεια των οργανωτών να συνδέσουν τις σημαντικές αυτές παρουσίες με τους Έλληνες ιστορικούς, μεταφέροντας τους γόνιμους προβληματισμούς στην ουδέτερη έως σήμερα νεοελληνική ιστοριογραφία.»

Να σημειώσω ότι η επισήμανση στην τελευταία παράγραφο αφορούσε κυρίως την ίδια την κεντρική Π.Ο.Ε., τους ιδεολογικούς της προσανατολισμούς, τις ιεραρχήσεις της, την αποσαφήνιση του περιεχομένου των ιστορικών γεγονότων, αλλά και την δυνατότητα παρέμβασης ή το εύρος που θα μπορούσε να δώσει σε τέτοιες διοργανώσεις. Γιατί ο τελικός υπεύθυνος είναι η κεντρική Π.Ο.Ε., εφόσον αυτή είναι το κέλυφος μέσα στο οποίο αναπτύσσονται τέτοιες δραστηριότητες.

Δηλαδή η αφορμή για την επισήμανση των αρνητικών ήταν η θεσμική δυσλειτουργία που παρατηρήθηκε και αυτό βεβαίως δεν αφορά τη Νεολαία, η οποία σε καθαρά απόλυτο οργανωτικό επίπεδο έπραξε άριστα. Η αναφορά σε «κακή οργάνωση» αφορούσε όλα τα υπόλοιπα, όπως αναφέρονται στην Επιστολή Παραίτησης.

Θα έπρεπε να τονιστεί επίσης ότι η επισήμανση των προβλημάτων έγινε μόνο σε μια ποντιακή εφημερίδα και εξωτερίκευε με ένα σύντομο τρόπο εμπειρίες και σκέψεις από την επαφή με τους διοργανωτές και κατατέθηκε για να προβληματίσει την κεντρική Π.Ο.Ε. Φυσικά, η αναγνώριση της σημαντικότητας και της μοναδικότητας της διοργάνωσης τονίστηκε επανειλημμένως σε κείμενά μου. Αντίστοιχη κριτική απουσίαζε –και όχι τυχαία- στο άρθρο μου με τίτλο «Υπόθεση των σχολείων η Γενοκτονία των Ποντίων» («Αδέσμευτος Τύπος», 17 Μαϊου 2009, σελ. 14-15).

Εκεί έγραφα: «Η κορυφαία επιστημονική παρουσία του Τούρκου ιστορικού Taner Aksam, καθηγητή ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Clark της Μασαχουσέτης, σε εκδήλωση που έγινε στην Παλαιά Βουλή για τη Γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού, απέδειξε ότι η συζήτηση για τα τραγικά γεγονότα που χαρακτήρισαν την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την έλευση των εθνικών κρατών, έχει μια διεθνή εμβέλεια. Επίσης, το γεγονός της διοργάνωσης της συγκεκριμένης εκδήλωσης στις 10 Μαϊου 2009 από τη Συντονιστική Επιτροπή Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας (Π.Ο.Ε.), την Αρμενική Νεολαία Ελλάδας και την Πανελλήνια Ένωση Ασσυρίων, απέδειξε ότι και οργανωτικά πλέον οι απόγονοι των θυμάτων διοργανώνουν από κοινού τη διεθνή τους παρέμβαση. Ξεπερνούν παράλληλα και έναν κακώς νοούμενο τοπικισμό, που καλλιέργησαν κάποια Κέντρα για ίδιον όφελος και περιόρισαν τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής μόνο στην υποπερίπτωση του Πόντου, και πορεύονται αναζητώντας την ιστορική αλήθεια, μαζί με την ιστορική δικαίωση και την καταδίκη του τουρκικού εθνικισμού…»

Πριν λοιπόν κάποιος αναλάβει το βάρος των παραλείψεων και των υστερήσεων, θα ήταν καλό αφενός να έχει πλήρη γνώση του συνόλου της προσέγγισης και αφετέρου να προσπαθήσει να αντιληφθεί χωρίς εγωισμούς την πρόθεση του επισημαίνοντος.

Το σύνολο του προβληματισμού μου παρουσιάζεται στην Επιστολή Παραίτησης από τη θέση του Υπευθύνου Ιστορίας της Π.Ο.Ε. (απεστάλη στον πρόεδρο της Π.Ο.Ε. στις 5/4, άμα τη πληροφορήσει της εκδήλωσης από την ανάρτηση του τελικού προγράμματος):

«…Με αφορμή την απουσία ουσιαστικής συνεργασίας για την πραγματοποίηση των εκδηλώσεων (που σχετίζονται με τη Π.Ο.Ε.) για θέματα Ιστορίας, παρακαλώ να δεχθείτε την παραίτησή μου από τη θέση αυτή. Σημειώνω ότι στη συνεδρίαση του Δ.Σ. της Π.Ο.Ε. του Μαρτίου με την ιδιότητα του Συντονιστή του Τομέα Ιστορίας είχα θέσει κάποιες ιδέες και προτάσεις για τα ζητήματα που σχετίζονταν με τις εκδηλώσεις για τη Γενοκτονία, τα οποία αντιμετωπίστηκαν ευνοϊκά από τους συναδέλφους.

Η απουσία συνεργασίας, αλλά και ουσιαστική διάθεση επικοινωνίας με την κεντρική Π.Ο.Ε., όσον αφορά τουλάχιστον τα ζητήματα Ιστορίας, έχουν ως αρνητικό αποτέλεσμα τη διοργάνωση δύο εκδηλώσεων και επιστημονικών συμποσίων την ίδια μέρα (10 Μαϊου) στην Αθήνα. Την πρώτη και προγραμματισμένη από τα Χριστούγεννα εκδήλωση των εκπαιδευτηρίων «Ελληνική Παιδεία» και τη δεύτερη από τη Συντονιστική Επιτροπή Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας.

Στις επαφές που έγιναν με πρωτοβουλία μου με τους υπευθύνους της Νεολαίας -αφού πληροφορήθηκα παρεπιπτόντως για τη διοργάνωση της εκδήλωσής της την ίδια μέρα μ’ αυτή της «Ελληνικής Παιδείας»- επικράτησε βεβαίως καλή διάθεση. Ενημέρωσα τους υπευθύνους ότι αυτή τη στιγμή στον ελλαδικό χώρο δεχόμαστε μια μεγάλη αναθεωρητική επίθεση, τόσο από συγκεκριμένους ιστορικούς όσο και από ένα ιδιότυπο ιδεολογικό ρεύμα, που έχει μεγάλες προσβάσεις στα ΜΜΕ και διαμορφώνει τόσο την κοινή γνώμη όσο και τη εικόνα της ελλαδικής ελίτ για τα θέματά μας. Τους επέστησα την προσοχή ότι η τάση αυτή (Λιάκος, Ρεπούση, Κωστόπουλος και πολλοί άλλοι) θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με έξυπνες παρεμβάσεις.

Στο πλαίσιο του παραπάνω προβληματισμού τους τόνισα, ως Συντονιστής του Τομέα Ιστορίας της Π.Ο.Ε., ότι το κύριο ζήτημα στην Ελλάδα είναι ο επηρεασμός της κοινότητας των Ελλήνων ιστορικών για τα ζητήματα της Γενοκτονίας και η ανάδειξη του αξιόπιστου ρεύματος της προσφυγικής ιστοριογραφίας.

Τους πρότεινα ότι για να γίνει αυτό θα έπρεπε να συνδεθούμε με το ελληνικό πανεπιστήμιο και ειδικά με τις Σχολές Ιστορίας. Τους πρότεινα επίσης να συμμετέχει τουλάχιστον ένας Έλληνας ιστορικός και τους υπέδειξα τρία ονόματα: του ομότιμου καθηγητή του πανεπιστημίου της Βιέννης κ. Πολυχρόνη Ενεπεκίδη, του καθηγητή ιστορίας του Α.Π.Θ. κ. Φαίδωνα Μαλιγκούδη και του ομότιμου καθηγητή ιστορίας κ. Ιωάννη Χασιώτη. Να σημειώσουμε ότι ο κ. Ενεπεκίδης είναι μόνος διεθνούς εμβέλειας Πόντιος ιστορικός, καθώς και ο πρώτος που μελέτησε τα γερμανοαυστριακά αρχεία (εκδόθηκαν από την Εύξεινο Λέσχη). Για τα ίδια αρχεία θα μιλήσει και ο Τούρκος ιστορικός Taner Aksam στις 10 Μαϊου.

Δυστυχώς δεν ελήφθησαν καθόλου υπόψη αυτά, ούτε υπήρξε κάποια άλλη επικοινωνία τουλάχιστον προς ενημέρωση. Γεγονός που το εκλαμβάνω ως έλλειψη εκτίμησης και σεβασμού προς την κεντρική Π.Ο.Ε. Αντίθετα αρκετό καιρό αργότερα είδα το τελικό πρόγραμμα.

Μερικές παρατηρήσεις:
- Η έλευση τριών πολύ σημαντικών ξένων επιστημόνων με απουσία ελληνικού επιστημονικού δυναμικού, φαντάζει τουλάχιστον παράδοξη.
- Επίσης η αντιδεοντολογική σύνδεση των κορυφαίων αυτών επιστημόνων με τους εκπροσώπους μόνο του πολιτικού συστήματος (Βαρβιτσιώτης, Χρυσοχοϊδης, Κουβέλης, Γκίκας, Αράπογλου), αναδεικνύει μια εξαρτημένη λογική και μεταφέρει σε μια κορυφαία στιγμή τη δομή των επαρχιακών μας εκδηλώσεων –όπου ανακατεύονται στην ίδια εκδήλωση επιστήμονες, πολιτικοί, και κομματάρχες.
- Ο τίτλος «Πόντιοι-Αρμένιοι-Ασσύριοι» επαναλαμβάνει το ίδιο λάθος που έχει επισημανθεί και παλιότερα, εξισώνοντας μια εθνικοτοπική ομάδα, ενταγμένη στο ελληνικό έθνος, με ολοκληρωμένα έθνη.
- Ο τίτλος αυτός έρχεται σε αντίθεση με το ίδιο το ιστορικό γεγονός της γενοκτονίας. Λειτουργεί επίσης αναθεωρητικά και προσβλητικά για τις άλλες ομάδες Ελλήνων της Μικρασιατικής γης που υπέστησαν την ίδια ακριβώς πολιτική του τουρκικού εθνικισμού. Δηλαδή, περιορίζοντας τη γενοκτονία μόνο στο Βορρά της Μικράς Ασίας επαναλαμβάνει ένα παλιό λάθος, που συρρικνώνει τελικά τον πραγματικό αριθμό των Ελλήνων θυμάτων της γενοκτονίας στο σύνολο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αυξάνοντας παράλληλα πλασματικά τους αριθμούς στον Πόντο, δίνοντας έτσι εύκολα επιχειρήματα προς το τουρκικό κράτος και τους αντι-πόντιους αναθεωρητές.
- Η αντίθεση αυτή που εντόπισα παραπάνω, θα έπρεπε ήδη να έχει ξεπεραστεί από την απόφαση του IAGS με την οποία αναγνωρίστηκε ότι η γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής αποτελεί μια από τις μεγάλες γενοκτονίες του 20ου αιώνα. Εκτός εάν από τις αποφάσεις αυτές κρατούμε μόνο τα σημεία που μας συμφέρουν. Επίσης η εισήγηση τόσο του Roger Smith (Ottoman Documents and expulsion of Greeks from Asia Minor in 1913-1914), όσο και του Taner Aksam (The German Foreign Office Archives on the Armenian and Greek Genocides), έρχονται σε κατάφωρη αντίθεση με τον τίτλο των εκδηλώσεων. Για όλα αυτά τα βασικά θέματα, και κυρίως από σεβασμό στους τίτλους που αποδίδει η Π.Ο.Ε. -η οποία εκφράζει τη βούληση του ελλαδικού ποντιακού ελληνισμού- παρακαλώ να δεχθείτε την παραίτησή μου….»

Οι επισημάνσεις μου αυτές, αλλά και η παραίτησή μου από τη θέση του συντονιστή Ιστορίας, έγιναν περισσότερο για να επιδιωχθεί η βελτίωση της λειτουργίας της μοναδικής δημοκρατικής Ομοσπονδίας που διαθέτει ο ποντιακός ελληνισμός και να δημιουργηθούν συνθήκες συνεργασίας και επικοινωνίας των διαφόρων τμημάτων που την απαρτίζουν.

Εν κατακλείδι να επαναλάβω ότι οι επισημάνσεις των παραπάνω ζητημάτων δεν στοχεύουν στην αμφισβήτηση της νεολαίας –και ειδικά των νέων επιστημόνων που ενεπλάκησαν στη διοργάνωση της εκδήλωσης- την οποία θεωρώ ως το πλέον δημιουργικό και ελπιδοφόρο κομμάτι της Ομοσπονδίας μας. Απλώς, με αφορμή μια μεγάλη ευκαιρία που σύμφωνα με την εκτίμησή μου δεν αξιοποιήθηκε όπως θα έπρεπε και μπορούσαμε, η Π.Ο.Ε. θα πρέπει να αναλογιστεί πάνω στα ζητήματα του καλύτερου εξορθολογισμού της λειτουργίας της και της μεγιστοποίησης των δράσεων που αναλαμβάνει.


Bλάσης Αγτζίδης,
Ιστορικός, μέλος Δ.Σ. Π.Ο.Ε.
τ. συντονιστής του Τομέα Ιστορίας
Agtzidis@hol.gr

ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ

Θεσσαλονίκη, 6 Αυγούστου 2009

Θέμα: Πρόσκληση σε συνέντευξη τύπου

Στις 11 Αυγούστου 2009, ημέρα Τρίτη και ώρα 12 μεσημβρινή το διοικητικό συμβούλιο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) θα παραχωρήσει συνέντευξη τύπου στα γραφεία της ομοσπονδίας (Λ. Νίκης 1, Παραλία, 1ος όροφος) σχετικά με το Ίδρυμα Παναγία Σουμελά.

Ο Πρόεδρος καθηγητής Γιώργος Παρχαρίδης και μέλη του διοικητικού συμβουλίου θα ενημερώσουν για τις τελευταίες εξελίξεις ως προς την επιδιωκόμενη αλλαγή του υφιστάμενου επί 46 συνεχή έτη κλειστού οικογενειοκρατικού διοικητικού καθεστώτος και θα αναφερθούν στις ειρηνικές εκδηλώσεις διαμαρτυρίας που προγραμματίζονται από την ομοσπονδία στις 15 Αυγούστου στο χώρο του Ιερού Ιδρύματος.

Σας καλούμε να παραστείτε.

Επ’ ευκαιρία σας ευχαριστούμε για την μέχρι τώρα άψογη συνεργασία και ουσιαστική συμβολή σας στην ανάδειξη όλων των θεμάτων του ποντιακού ελληνισμού.

Με εκτίμηση

Ο Πρόεδρος
Γεώργιος Παρχαρίδης
Καθηγητής Ιατρικής Α.Π.Θ


ΠΑΜΠΟΝΤΙΑΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ
Λ.ΝΙΚΗΣ 1
Τ.Κ. 54624
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
ΤΗΛ:2310227822
FAX:2310227213
www.poe.org.gr
info@poe.org.gr

ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ «ΣΕΡΡΑ»

Από 25 Αυγούστου 2009 ο Χορευτικός Όμιλος Ποντίων «Σέρρα» θα εμφανίζεται στο Θέατρο "Δόρα Στράτου" παρουσιάζοντας τη μουσικοχορευτική παράδοση του Πόντου με τη συνοδεία όλων των παραδοσιακών Ποντιακών μουσικών οργάνων.

Πληροφορίες: mail@grdance.org


Χορευτικός Όμιλος Ποντίων «Σέρρα»
Επταλόφου (Παλαιά Σφαγεία) - Αίθουσα 5
Τ.Κ. 17778
Ταύρος
Τηλ. 6932202306
Fax 2118003799
www.serra.gr
kosmetes_b@yahoo.gr